- 繁体
- 简体
- 拼音
-
黎元愁痛會蘇息,夷狄跋扈徒逡巡。
“黎元愁痛會蘇息,夷狄跋扈徒逡巡。”詩句出處:《暮秋枉裴道州手札,率爾遣興,》;是唐朝詩人杜甫的作品。
久客多枉友朋書,素書一月凡一束。虛名但蒙寒溫問,
泛愛不救溝壑辱。齒落未是無心人,舌存恥作窮途哭。
道州手札適復至,紙長要自三過讀。盈把那須滄海珠,
入懷本倚昆山玉。撥棄潭州百斛酒,蕪沒瀟岸千株菊。
使我晝立煩兒孫,令我夜坐費燈燭。憶子初尉永嘉去,
紅顏白面花映肉。軍符侯印取豈遲,紫燕騄耳行甚速。
聖朝尚飛戰鬥塵,濟世宜引英俊人。黎元愁痛會蘇息,
夷狄跋扈徒逡巡。授鉞築壇聞意旨,頹綱漏網期彌綸。
郭欽上書見大計,劉毅答詔驚群臣。他日更仆語不淺,
明公論兵氣益振。傾壺簫管黑白發,舞劍霜雪吹青春。
宴筵曾語蘇季子,後來傑出雲孫比。茅齋定王城郭門,
藥物楚老漁商市。市北肩輿每聯袂,郭南抱甕亦隱幾。
無數將軍西第成,早作丞相東山起。鳥雀苦肥秋粟菽,
蛟龍欲蟄寒沙水。天下鼓角何時休,陣前部曲終日死。
附書與裴因示蘇,此生已愧須人扶。致君堯舜付公等,
早據要路思捐軀。【註釋】:
黎:
①眾;多。《詩經·小雅·天保》:“群黎百姓。”②民眾。《宋書·袁豹傳》:“積弊之黎,難用克振。”(用:以。克:能。)③黑色,也作“黧”。《尚書·禹貢》:“厥土青黎。”《荀子·堯問》:“顏色黎黑而不失其所。”④通“耆”。老。《國語·吳語》:“今王播棄黎老。”⑤通“遲”。比及;等到。《史記·高祖本紀》:“黎明,圍宛城三匝。”⑥古國名。殷代諸侯國,為周文王所滅。在今山西省長治縣西南。黎元:
黎民,百姓。《漢書·谷永傳》:“使天下~~咸安傢樂業。”元:
①頭;首。《左傳·僖公三十三年》:“狄人歸其元。”②為首的。《荀子 · 王制》:“元惡不待教而誅。”③開始;第一。《公羊傳·隱公元年》:“元年者何?君之始年也。”④本;原來。後作“原”。嵇康《琴賦》序:“推其所由,似元不解音聲。”陸遊《示兒》:“死去元知萬事空,但悲不見九州同。”⑤大。《史記·龜策列傳》:“紂為暴虐,而元龜不占。”⑥善。《左傳·文公十八年》:“高辛氏有才子八人……天下之民,謂八元。”⑦朝代名。1206年建國。1271年忽必烈定國號為元。1279年滅南宋,定都大都(今北京)。1368年被朱元璋推翻。高啟《書博雞者事》:“識者固知元政紊弛。”[元元]1. 民眾;百姓。《史記·平準書》:“出禁錢以振元元。”(禁錢:供皇帝使用的錢。振:救濟。)2. 善良。《史記·文帝本紀》:“以全天下元元之民。”愁:
①憂愁;憂慮。李白《秋浦歌·十五》:“白發三千丈,緣愁似個長。”辛棄疾《菩薩蠻》:“江晚正愁予,山深聞鷓鴣。”②形容淒涼慘淡的景象。謝惠連《雪賦》:“寒風積,愁雲繁。”辛棄疾《鷓鴣天·賦牡丹》:“愁紅慘綠今宵看,恰似吳宮教陣圖。”愁痛:
憂愁,痛苦。《左傳·襄公八年》:“夫人~~。”痛:
①疼痛。王充《論衡·訂鬼》:“病者困劇,身體痛”。《漢書·灌夫傳》:“蚡疾,一身盡痛,若有擊者。”②悲傷;悲痛。《史記·秦本紀》:“寡人思念先君之意,常痛於心。”③恨;痛恨。《左傳·昭公二十年》:“神怒民痛。”④極;盡情地;徹底地。《管子·七臣七主》:“奸臣痛言人情以驚主。”⑤憐愛。孟郊《古興》:“痛玉不痛身,抱璞求所歸。”會:
(一) ①會合;匯合。《周禮·地官·大司徒》:“謂之地中,天地之所合也,四時之所交也,風雨之所會也。”(地中:中心地帶。四時:四季。)范仲淹《嶽陽樓記》:“遷客騷人,多會於此。”②盟;盟會。特指古代諸侯國君聚會訂立盟約。《左傳·隱公八年》:“齊侯將平宋、衛,有會期。”(平:媾和。)③集會;聚會。王羲之《蘭亭集序》:“暮春之初,會於會(kuài)稽山陰之蘭亭,修禊(xì)事也。”(禊:祭祀名。)李群玉《寄長沙許侍禦》:“三年文會許追隨。”④時機;機會。《論衡·命祿》:“適時遇會”。⑤領悟;理解。辛棄疾《水龍吟·登建康賞心亭》:“無人會,登臨意。”《韓非子·解老》:“其智深則其會遠。”⑥應當;應該;總歸要。李白《行路難》:“長風破浪會有時,直掛雲帆濟滄海。”《古詩為焦仲卿妻作》:“吾已失恩義,會不相從許。”⑦副詞。恰逢;適逢。《史記·平原君虞卿列傳》:“亦會楚、魏救至,秦兵遂罷,邯鄲復存。”《史記·陳涉世傢》:“會天大雨,道不通。”(二)kuài [會計]1.年終結賬,泛指一般的結賬。《周禮·地官·舍人》:“歲終則會計其政。”(政:指財物出入。)2. 泛指管理、計算財物出入的工作。《孟子·萬章下》:“孔子嘗為委吏矣,曰:‘會計當而已矣。’”(嘗:曾經。委吏:管理倉庫的小官。當:出入數字相符。)蘇:
死而復生,蘇醒過來。蕭衍《凈業賦序》:“獨夫既除,蒼生蘇息。”蘇息:
①休養生息。《後漢書·樊宏傳》:“準(樊準)到部,開倉稟食,慰安生業,流人咸得~~。”②死而復活或困頓後得到休息。杜甫《喜雨》:“谷根小~~,沴氣終不滅。”息:
①呼吸。《鹽鐵論·擊之》:“使得復喘息。”《史記·張耳陳餘列傳》:“將軍毋失時,時間不容息。”(間:縫隙。)②嘆氣。《史記·陳涉世傢》:“陳涉太息曰:‘嗟呼,燕雀安知鴻鵠之志哉?’”③停止。江淹《別賦》:“馬寒鳴而不息。”④休息。晁錯《論貴粟疏》:“四時之間,亡日休息。”⑤子女。多指兒子。《戰國策·趙策四》:“老臣賤息舒祺,最少,不肖。”⑥利息。王安石《答曾公立書》:“無二分之息可乎。”⑦消息。陸機《為顧彥先贈婦二首》之二:“形影參(shēn)商乖,音息曠不達。”(參、商:二星名。乖:背離。曠:久。)夷:
①我國古代對東部各族的泛稱。《尚書·禹貢》:“大陸既作,島夷皮服。”(作:耕作。皮服:以獸皮為衣。)②古代對中原以外各族的通稱。《孟子·滕文公上》:“吾聞用夏變夷者,未聞變於夷者也。”③舊時泛指外國或外國人。魏源《海國圖志敘》:“夷煙流毒。”④平;平坦。《老子》:“大道甚夷。”王安石《遊褒禪山記》:“夫夷以近,則遊者眾;險以遠,則至者少。”⑤使平坦。曹操《分租與諸將掾屬令》:“幸賴賢人不愛其謀,群士不遺其力,是以夷險平亂。”(愛:吝惜。遺:留。)⑥平定。柳宗元《獻平淮夷雅表》:“平夏州,夷劍南,取江東,定河北。”⑦滅族。《三國志·吳書·吳主傳》:“將軍馬茂等圖逆,夷三族。”⑧平輩。《史記·留侯世傢》:“今諸將皆陛下故等夷。”(故:原先的。等:同等。)⑨鏟平;消除。《史記·秦始皇本紀》:“墮壞城郭,決通川防,夷去險阻。”⑩創傷。《左傳·成公十六年》:“子反命軍吏察夷傷。”此義後寫作“痍”。(11)平和;喜悅。《詩經·鄭風·風雨》:“既見君子,雲胡不夷。”[夷然]泰然鎮定的樣子。《晉書·謝安傳》:“安夷然無懼色。”[夷猶]遲疑不行。《楚辭·九歌·湘君》:“君不行兮夷猶。”夷狄:
異族或異族人的泛稱。《論語·八佾》:“~~之有君,不如諸夏之亡也。”狄:
(一)①我國古代北方民族名。也作“翟”。《孟子·梁惠王下》:“南面而征,北狄怨。”②通“翟(dí)”。野雞尾巴上的長羽毛。《禮記· 樂記下》:“幹戚旄狄以舞之。”(幹:大盾。戚:大斧。旄:用旄牛尾裝飾的旗子。) (二)tì通“逖(tì)”。遠;疏遠。《荀子·賦》:“修潔之為親,而雜污之為狄者邪?”(修潔:品行廉潔。雜污:指品行骯臟。)跋:
①踩;踏。韓愈《進學解》:“跋前躓(zhì)後,動輒得咎。”(躓:被東西絆倒。)②翻山越嶺。《左傳·襄公二十八年》:“跋涉山川。”③火把或蠟燭燃盡部分。《禮記· 曲禮》:“燭不見跋。”④扭轉。《漢書·揚雄傳》:“拔蒼豨,跋犀犛,蹶浮麋。”⑤文體之一。寫於書末的短文。李清照《金石錄後序》:“每日晚吏散,輒校勘二卷,跋題一卷。”跋扈:
專橫暴戾。《後漢書·梁冀傳》:“此~~將軍也。”也作“拔扈”。張衡《西京賦》:“緹衣,睢盱~~。”扈:
①古代養馬的仆役。《公羊傳·宣公十二年》:“廝役扈養死者數百人。”(養:炊烹者。)②侍從;跟隨。《漢書·司馬相如傳》:“扈從橫行,出乎四校之中。”蘇軾《和三舍人省上》:“共扈翠輦朝宣光。”③披;帶。《楚辭·離騷》:“扈江離與辟芷兮,紉秋蘭以為佩。”(江離、辟芷:皆香草。)④止;制止。《左傳· 昭公十七年》:“扈民無淫者也。”⑤鳥名。《詩經·小雅·小宛》:“交交桑扈,率場啄粟。”徒:
①步行。袁宏道《滿井遊記》:“風力雖尚勁,然徒步則汗出浹背。”《周易·賁》:“舍車而徒。”②步兵。《書·武成》:“前徒倒戈。”(前:前面。)③服勞役的犯人。《管子·輕重乙》:“今發徒隸而作之。”④服徭役的百姓。《新唐書·閻立德傳》:“領徒四萬治京城。”⑤弟子;門徒。《孟子·離婁下》:“予未得為孔子徒也。”⑥同夥;同一類人。韓愈《師說》:“郯子之徒,其賢不及孔子。”⑦泛指某一類人(多指壞人)。白居易《紫藤》:“先柔後為害,有似諛佞徒。”⑧罪刑之一。即徒刑(使服勞役)。《新唐書·刑法志》:“用刑有五……三曰徒。”⑨空;一無所有。《爾雅 · 釋訓》:“暴虎,徒搏也。”⑩副詞。1.徒然;白白地。《清稗類鈔·馮婉貞》:“徒糜彈藥,無益吾事。”陸機《文賦》:“言徒靡而弗華。”(靡:美。華:光彩。)2. 隻;僅僅。《史記·孫子吳起列傳》:“王徒好其言,不能用其實。”逡:
①退讓。《漢書·公孫弘傳》:“有功者上,無功者下,則群臣逡。”②通“駿”。急速。《禮記·大傳》:“遂率天下諸侯執豆籩,逡奔走。”(豆籩biān:古代祭祀和宴會時盛食品的器皿,豆為木制,籩為竹制。)③通“㕙(jùn)”。狡兔名。《戰國策·齊策三》:“東郭逡者,海內之狡兔也。”[逡巡]1.徘徊不前,欲進又止,猶豫不決的樣子。《莊子·秋水》:“於是逡巡而卻。”2. 迅速;頃刻。形容時間短暫。陸遊《除夜》:“相看更覺光陰速,笑語逡巡即隔年。”逡巡:
①徘徊;猶豫。賈誼《過秦論》:“秦人開關延敵,九國之師,~~不敢進。”也作“遁巡”。《漢書·項籍傳》:“九國之師,~~而不敢進。”②頃刻;須臾。陸遊《除夜》:“相看更覺光陰速,笑語~~即隔年。”巡:
①巡視;巡行。《史記·秦始皇本經》:“三十有七年,親巡天下。”②量詞。多用於飲酒。《左傳·桓公十二年》:“使伯嘉諜之,三巡數之。” -
黎元愁痛会苏息,夷狄跋扈徒逡巡。
“黎元愁痛会苏息,夷狄跋扈徒逡巡。”诗句出处:《暮秋枉裴道州手札,率尔遣兴,》;是唐朝诗人杜甫的作品。
久客多枉友朋书,素书一月凡一束。虚名但蒙寒温问,
泛爱不救沟壑辱。齿落未是无心人,舌存耻作穷途哭。
道州手札适复至,纸长要自三过读。盈把那须沧海珠,
入怀本倚昆山玉。拨弃潭州百斛酒,芜没潇岸千株菊。
使我昼立烦儿孙,令我夜坐费灯烛。忆子初尉永嘉去,
红颜白面花映肉。军符侯印取岂迟,紫燕騄耳行甚速。
圣朝尚飞战斗尘,济世宜引英俊人。黎元愁痛会苏息,
夷狄跋扈徒逡巡。授钺筑坛闻意旨,颓纲漏网期弥纶。
郭钦上书见大计,刘毅答诏惊群臣。他日更仆语不浅,
明公论兵气益振。倾壶箫管黑白发,舞剑霜雪吹青春。
宴筵曾语苏季子,后来杰出云孙比。茅斋定王城郭门,
药物楚老渔商市。市北肩舆每联袂,郭南抱瓮亦隐几。
无数将军西第成,早作丞相东山起。鸟雀苦肥秋粟菽,
蛟龙欲蛰寒沙水。天下鼓角何时休,阵前部曲终日死。
附书与裴因示苏,此生已愧须人扶。致君尧舜付公等,
早据要路思捐躯。【注释】:
黎:
①众;多。《诗经·小雅·天保》:“群黎百姓。”②民众。《宋书·袁豹传》:“积弊之黎,难用克振。”(用:以。克:能。)③黑色,也作“黧”。《尚书·禹贡》:“厥土青黎。”《荀子·尧问》:“颜色黎黑而不失其所。”④通“耆”。老。《国语·吴语》:“今王播弃黎老。”⑤通“迟”。比及;等到。《史记·高祖本纪》:“黎明,围宛城三匝。”⑥古国名。殷代诸侯国,为周文王所灭。在今山西省长治县西南。黎元:
黎民,百姓。《汉书·谷永传》:“使天下~~咸安家乐业。”元:
①头;首。《左传·僖公三十三年》:“狄人归其元。”②为首的。《荀子 · 王制》:“元恶不待教而诛。”③开始;第一。《公羊传·隐公元年》:“元年者何?君之始年也。”④本;原来。后作“原”。嵇康《琴赋》序:“推其所由,似元不解音声。”陆游《示儿》:“死去元知万事空,但悲不见九州同。”⑤大。《史记·龟策列传》:“纣为暴虐,而元龟不占。”⑥善。《左传·文公十八年》:“高辛氏有才子八人……天下之民,谓八元。”⑦朝代名。1206年建国。1271年忽必烈定国号为元。1279年灭南宋,定都大都(今北京)。1368年被朱元璋推翻。高启《书博鸡者事》:“识者固知元政紊弛。”[元元]1. 民众;百姓。《史记·平准书》:“出禁钱以振元元。”(禁钱:供皇帝使用的钱。振:救济。)2. 善良。《史记·文帝本纪》:“以全天下元元之民。”愁:
①忧愁;忧虑。李白《秋浦歌·十五》:“白发三千丈,缘愁似个长。”辛弃疾《菩萨蛮》:“江晚正愁予,山深闻鹧鸪。”②形容凄凉惨淡的景象。谢惠连《雪赋》:“寒风积,愁云繁。”辛弃疾《鹧鸪天·赋牡丹》:“愁红惨绿今宵看,恰似吴宫教阵图。”愁痛:
忧愁,痛苦。《左传·襄公八年》:“夫人~~。”痛:
①疼痛。王充《论衡·订鬼》:“病者困剧,身体痛”。《汉书·灌夫传》:“蚡疾,一身尽痛,若有击者。”②悲伤;悲痛。《史记·秦本纪》:“寡人思念先君之意,常痛于心。”③恨;痛恨。《左传·昭公二十年》:“神怒民痛。”④极;尽情地;彻底地。《管子·七臣七主》:“奸臣痛言人情以惊主。”⑤怜爱。孟郊《古兴》:“痛玉不痛身,抱璞求所归。”会:
(一) ①会合;汇合。《周礼·地官·大司徒》:“谓之地中,天地之所合也,四时之所交也,风雨之所会也。”(地中:中心地带。四时:四季。)范仲淹《岳阳楼记》:“迁客骚人,多会于此。”②盟;盟会。特指古代诸侯国君聚会订立盟约。《左传·隐公八年》:“齐侯将平宋、卫,有会期。”(平:媾和。)③集会;聚会。王羲之《兰亭集序》:“暮春之初,会于会(kuài)稽山阴之兰亭,修禊(xì)事也。”(禊:祭祀名。)李群玉《寄长沙许侍御》:“三年文会许追随。”④时机;机会。《论衡·命禄》:“适时遇会”。⑤领悟;理解。辛弃疾《水龙吟·登建康赏心亭》:“无人会,登临意。”《韩非子·解老》:“其智深则其会远。”⑥应当;应该;总归要。李白《行路难》:“长风破浪会有时,直挂云帆济沧海。”《古诗为焦仲卿妻作》:“吾已失恩义,会不相从许。”⑦副词。恰逢;适逢。《史记·平原君虞卿列传》:“亦会楚、魏救至,秦兵遂罢,邯郸复存。”《史记·陈涉世家》:“会天大雨,道不通。”(二)kuài [会计]1.年终结账,泛指一般的结账。《周礼·地官·舍人》:“岁终则会计其政。”(政:指财物出入。)2. 泛指管理、计算财物出入的工作。《孟子·万章下》:“孔子尝为委吏矣,曰:‘会计当而已矣。’”(尝:曾经。委吏:管理仓库的小官。当:出入数字相符。)苏:
死而复生,苏醒过来。萧衍《净业赋序》:“独夫既除,苍生苏息。”苏息:
①休养生息。《后汉书·樊宏传》:“准(樊准)到部,开仓禀食,慰安生业,流人咸得~~。”②死而复活或困顿后得到休息。杜甫《喜雨》:“谷根小~~,沴气终不灭。”息:
①呼吸。《盐铁论·击之》:“使得复喘息。”《史记·张耳陈余列传》:“将军毋失时,时间不容息。”(间:缝隙。)②叹气。《史记·陈涉世家》:“陈涉太息曰:‘嗟呼,燕雀安知鸿鹄之志哉?’”③停止。江淹《别赋》:“马寒鸣而不息。”④休息。晁错《论贵粟疏》:“四时之间,亡日休息。”⑤子女。多指儿子。《战国策·赵策四》:“老臣贱息舒祺,最少,不肖。”⑥利息。王安石《答曾公立书》:“无二分之息可乎。”⑦消息。陆机《为顾彦先赠妇二首》之二:“形影参(shēn)商乖,音息旷不达。”(参、商:二星名。乖:背离。旷:久。)夷:
①我国古代对东部各族的泛称。《尚书·禹贡》:“大陆既作,岛夷皮服。”(作:耕作。皮服:以兽皮为衣。)②古代对中原以外各族的通称。《孟子·滕文公上》:“吾闻用夏变夷者,未闻变于夷者也。”③旧时泛指外国或外国人。魏源《海国图志叙》:“夷烟流毒。”④平;平坦。《老子》:“大道甚夷。”王安石《游褒禅山记》:“夫夷以近,则游者众;险以远,则至者少。”⑤使平坦。曹操《分租与诸将掾属令》:“幸赖贤人不爱其谋,群士不遗其力,是以夷险平乱。”(爱:吝惜。遗:留。)⑥平定。柳宗元《献平淮夷雅表》:“平夏州,夷剑南,取江东,定河北。”⑦灭族。《三国志·吴书·吴主传》:“将军马茂等图逆,夷三族。”⑧平辈。《史记·留侯世家》:“今诸将皆陛下故等夷。”(故:原先的。等:同等。)⑨铲平;消除。《史记·秦始皇本纪》:“堕坏城郭,决通川防,夷去险阻。”⑩创伤。《左传·成公十六年》:“子反命军吏察夷伤。”此义后写作“痍”。(11)平和;喜悦。《诗经·郑风·风雨》:“既见君子,云胡不夷。”[夷然]泰然镇定的样子。《晋书·谢安传》:“安夷然无惧色。”[夷犹]迟疑不行。《楚辞·九歌·湘君》:“君不行兮夷犹。”夷狄:
异族或异族人的泛称。《论语·八佾》:“~~之有君,不如诸夏之亡也。”狄:
(一)①我国古代北方民族名。也作“翟”。《孟子·梁惠王下》:“南面而征,北狄怨。”②通“翟(dí)”。野鸡尾巴上的长羽毛。《礼记· 乐记下》:“干戚旄狄以舞之。”(干:大盾。戚:大斧。旄:用旄牛尾装饰的旗子。) (二)tì通“逖(tì)”。远;疏远。《荀子·赋》:“修洁之为亲,而杂污之为狄者邪?”(修洁:品行廉洁。杂污:指品行肮脏。)跋:
①踩;踏。韩愈《进学解》:“跋前踬(zhì)后,动辄得咎。”(踬:被东西绊倒。)②翻山越岭。《左传·襄公二十八年》:“跋涉山川。”③火把或蜡烛燃尽部分。《礼记· 曲礼》:“烛不见跋。”④扭转。《汉书·扬雄传》:“拔苍豨,跋犀犛,蹶浮麋。”⑤文体之一。写于书末的短文。李清照《金石录后序》:“每日晚吏散,辄校勘二卷,跋题一卷。”跋扈:
专横暴戾。《后汉书·梁冀传》:“此~~将军也。”也作“拔扈”。张衡《西京赋》:“缇衣,睢盱~~。”扈:
①古代养马的仆役。《公羊传·宣公十二年》:“厮役扈养死者数百人。”(养:炊烹者。)②侍从;跟随。《汉书·司马相如传》:“扈从横行,出乎四校之中。”苏轼《和三舍人省上》:“共扈翠辇朝宣光。”③披;带。《楚辞·离骚》:“扈江离与辟芷兮,纫秋兰以为佩。”(江离、辟芷:皆香草。)④止;制止。《左传· 昭公十七年》:“扈民无淫者也。”⑤鸟名。《诗经·小雅·小宛》:“交交桑扈,率场啄粟。”徒:
①步行。袁宏道《满井游记》:“风力虽尚劲,然徒步则汗出浃背。”《周易·贲》:“舍车而徒。”②步兵。《书·武成》:“前徒倒戈。”(前:前面。)③服劳役的犯人。《管子·轻重乙》:“今发徒隶而作之。”④服徭役的百姓。《新唐书·阎立德传》:“领徒四万治京城。”⑤弟子;门徒。《孟子·离娄下》:“予未得为孔子徒也。”⑥同伙;同一类人。韩愈《师说》:“郯子之徒,其贤不及孔子。”⑦泛指某一类人(多指坏人)。白居易《紫藤》:“先柔后为害,有似谀佞徒。”⑧罪刑之一。即徒刑(使服劳役)。《新唐书·刑法志》:“用刑有五……三曰徒。”⑨空;一无所有。《尔雅 · 释训》:“暴虎,徒搏也。”⑩副词。1.徒然;白白地。《清稗类钞·冯婉贞》:“徒糜弹药,无益吾事。”陆机《文赋》:“言徒靡而弗华。”(靡:美。华:光彩。)2. 只;仅仅。《史记·孙子吴起列传》:“王徒好其言,不能用其实。”逡:
①退让。《汉书·公孙弘传》:“有功者上,无功者下,则群臣逡。”②通“骏”。急速。《礼记·大传》:“遂率天下诸侯执豆笾,逡奔走。”(豆笾biān:古代祭祀和宴会时盛食品的器皿,豆为木制,笾为竹制。)③通“㕙(jùn)”。狡兔名。《战国策·齐策三》:“东郭逡者,海内之狡兔也。”[逡巡]1.徘徊不前,欲进又止,犹豫不决的样子。《庄子·秋水》:“于是逡巡而却。”2. 迅速;顷刻。形容时间短暂。陆游《除夜》:“相看更觉光阴速,笑语逡巡即隔年。”逡巡:
①徘徊;犹豫。贾谊《过秦论》:“秦人开关延敌,九国之师,~~不敢进。”也作“遁巡”。《汉书·项籍传》:“九国之师,~~而不敢进。”②顷刻;须臾。陆游《除夜》:“相看更觉光阴速,笑语~~即隔年。”巡:
①巡视;巡行。《史记·秦始皇本经》:“三十有七年,亲巡天下。”②量词。多用于饮酒。《左传·桓公十二年》:“使伯嘉谍之,三巡数之。” -
li yuan chou tong hui su xi ,yi di ba hu tu qun xun 。
“li yuan chou tong hui su xi ,yi di ba hu tu qun xun 。”shi gou chu chu :《mu qiu wang pei dao zhou shou zha ,lv er qian xing ,》;shi tang chao shi ren du fu de zuo pin 。
jiu ke duo wang you peng shu ,su shu yi yue fan yi shu 。xu ming dan meng han wen wen ,
fan ai bu jiu gou he ru 。chi la wei shi mo xin ren ,she cun chi zuo qiong tu ku 。
dao zhou shou zha kuo fu zhi ,zhi chang yao zi san guo dou 。ying ba na xu cang hai zhu ,
ru huai ben yi kun shan yu 。bo qi tan zhou bai hu jiu ,wu mei xiao an qian zhu ju 。
shi wo zhou li fan er sun ,ling wo ye zuo fei deng zhu 。yi zi chu wei yong jia qu ,
gong yan bai mian hua ying rou 。jun fu hou yin qu qi chi ,zi yan lu er hang shen su 。
sheng chao shang fei zhan dou chen ,ji shi yi yin ying jun ren 。li yuan chou tong hui su xi ,
yi di ba hu tu qun xun 。shou yue zhu tan wen yi zhi ,tui gang lou wang ji mi guan 。
guo qin shang shu jian da ji ,liu yi da zhao jing qun chen 。ta ri geng pu yu bu jian ,
ming gong lun bing qi yi zhen 。qing hu xiao guan hei bai fa ,wu jian shuang xue chui qing chun 。
yan yan ceng yu su ji zi ,hou lai jie chu yun sun bi 。mao zhai ding wang cheng guo men ,
yao wu chu lao yu shang shi 。shi bei jian yu mei lian mei ,guo na bao weng yi yin ji 。
mo shu jiang jun xi di cheng ,zao zuo cheng xiang dong shan qi 。diao qiao ku fei qiu su shu ,
jiao long yu zhe han sha shui 。tian xia gu jiao he shi xiu ,zhen qian bu qu zhong ri si 。
fu shu yu pei yin shi su ,ci sheng yi kui xu ren fu 。zhi jun yao shun fu gong deng ,
zao ju yao lu sai juan qu 。【zhu shi 】:
li :
①zhong ;duo 。《shi jing ·xiao ya ·tian bao 》:“qun li bai xing 。”②min zhong 。《song shu ·yuan bao chuan 》:“ji bi zhi li ,nan yong ke zhen 。”(yong :yi 。ke :neng 。)③hei se ,ye zuo “li ”。《shang shu ·yu gong 》:“jue tu qing li 。”《xun zi ·yao wen 》:“yan se li hei er bu shi ji suo 。”④tong “qi ”。lao 。《guo yu ·wu yu 》:“jin wang bo qi li lao 。”⑤tong “chi ”。bi ji ;deng dao 。《shi ji ·gao zu ben ji 》:“li ming ,wei wan cheng san za 。”⑥gu guo ming 。yan dai zhu hou guo ,wei zhou wen wang suo mie 。zai jin shan xi sheng chang zhi xian xi na 。li yuan :
li min ,bai xing 。《han shu ·gu yong chuan 》:“shi tian xia ~~xian an jia le ye 。”yuan :
①tou ;shou 。《zuo chuan ·xi gong san shi san nian 》:“di ren gui ji yuan 。”②wei shou de 。《xun zi · wang zhi 》:“yuan e bu dai jiao er zhu 。”③kai shi ;di yi 。《gong yang chuan ·yin gong yuan nian 》:“yuan nian zhe he ?jun zhi shi nian ye 。”④ben ;yuan lai 。hou zuo “yuan ”。ji kang 《qin fu 》xu :“tui ji suo you ,shi yuan bu jie yin sheng 。”liu you 《shi er 》:“si qu yuan zhi mo shi kong ,dan bei bu jian jiu zhou tong 。”⑤da 。《shi ji ·gui ce lie chuan 》:“zhou wei bao nve ,er yuan gui bu zhan 。”⑥shan 。《zuo chuan ·wen gong shi ba nian 》:“gao xin shi you cai zi ba ren ……tian xia zhi min ,wei ba yuan 。”⑦chao dai ming 。1206nian jian guo 。1271nian hu bi lie ding guo hao wei yuan 。1279nian mie na song ,ding dou da dou (jin bei jing )。1368nian bei zhu yuan zhang tui fan 。gao qi 《shu bo ji zhe shi 》:“shi zhe gu zhi yuan zheng wen chi 。”[yuan yuan ]1. min zhong ;bai xing 。《shi ji ·ping zhun shu 》:“chu jin qian yi zhen yuan yuan 。”(jin qian :gong huang di shi yong de qian 。zhen :jiu ji 。)2. shan liang 。《shi ji ·wen di ben ji 》:“yi quan tian xia yuan yuan zhi min 。”chou :
①you chou ;you lv 。li bai 《qiu pu ge ·shi wu 》:“bai fa san qian zhang ,yuan chou shi ge chang 。”xin qi ji 《pu sa man 》:“jiang wan zheng chou yu ,shan shen wen zhe gu 。”②xing rong qi liang can dan de jing xiang 。xie hui lian 《xue fu 》:“han feng ji ,chou yun fan 。”xin qi ji 《zhe gu tian ·fu mu dan 》:“chou gong can lu jin xiao kan ,qia shi wu gong jiao zhen tu 。”chou tong :
you chou ,tong ku 。《zuo chuan ·xiang gong ba nian 》:“fu ren ~~。”tong :
①teng tong 。wang chong 《lun heng ·ding gui 》:“bing zhe kun ju ,shen ti tong ”。《han shu ·guan fu chuan 》:“fen ji ,yi shen jin tong ,re you ji zhe 。”②bei shang ;bei tong 。《shi ji ·qin ben ji 》:“gua ren sai nian xian jun zhi yi ,chang tong yu xin 。”③hen ;tong hen 。《zuo chuan ·zhao gong er shi nian 》:“shen nu min tong 。”④ji ;jin qing de ;che de de 。《guan zi ·qi chen qi zhu 》:“jian chen tong yan ren qing yi jing zhu 。”⑤lian ai 。meng jiao 《gu xing 》:“tong yu bu tong shen ,bao pu qiu suo gui 。”hui :
(yi ) ①hui ge ;hui ge 。《zhou li ·de guan ·da si tu 》:“wei zhi de zhong ,tian de zhi suo ge ye ,si shi zhi suo jiao ye ,feng yu zhi suo hui ye 。”(de zhong :zhong xin de dai 。si shi :si ji 。)fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“qian ke sao ren ,duo hui yu ci 。”②meng ;meng hui 。te zhi gu dai zhu hou guo jun ju hui ding li meng yao 。《zuo chuan ·yin gong ba nian 》:“ji hou jiang ping song 、wei ,you hui ji 。”(ping :gou he 。)③ji hui ;ju hui 。wang xi zhi 《lan ting ji xu 》:“mu chun zhi chu ,hui yu hui (kuài)ji shan yin zhi lan ting ,xiu xi (xì)shi ye 。”(xi :ji si ming 。)li qun yu 《ji chang sha hu shi yu 》:“san nian wen hui hu zhui sui 。”④shi ji ;ji hui 。《lun heng ·ming lu 》:“kuo shi yu hui ”。⑤ling wu ;li jie 。xin qi ji 《shui long yin ·deng jian kang shang xin ting 》:“mo ren hui ,deng lin yi 。”《han fei zi ·jie lao 》:“ji zhi shen ze ji hui yuan 。”⑥ying dang ;ying gai ;zong gui yao 。li bai 《hang lu nan 》:“chang feng po lang hui you shi ,zhi gua yun fan ji cang hai 。”《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“wu yi shi en yi ,hui bu xiang cong hu 。”⑦fu ci 。qia feng ;kuo feng 。《shi ji ·ping yuan jun yu qing lie chuan 》:“yi hui chu 、wei jiu zhi ,qin bing sui ba ,han dan fu cun 。”《shi ji ·chen she shi jia 》:“hui tian da yu ,dao bu tong 。”(er )kuài [hui ji ]1.nian zhong jie zhang ,fan zhi yi ban de jie zhang 。《zhou li ·de guan ·she ren 》:“sui zhong ze hui ji ji zheng 。”(zheng :zhi cai wu chu ru 。)2. fan zhi guan li 、ji suan cai wu chu ru de gong zuo 。《meng zi ·mo zhang xia 》:“kong zi chang wei wei li yi ,yue :‘hui ji dang er yi yi 。’”(chang :ceng jing 。wei li :guan li cang ku de xiao guan 。dang :chu ru shu zi xiang fu 。)su :
si er fu sheng ,su xing guo lai 。xiao yan 《jing ye fu xu 》:“du fu ji chu ,cang sheng su xi 。”su xi :
①xiu yang sheng xi 。《hou han shu ·fan hong chuan 》:“zhun (fan zhun )dao bu ,kai cang bing shi ,wei an sheng ye ,liu ren xian de ~~。”②si er fu huo huo kun du hou de dao xiu xi 。du fu 《xi yu 》:“gu gen xiao ~~,li qi zhong bu mie 。”xi :
①hu xi 。《yan tie lun ·ji zhi 》:“shi de fu chuan xi 。”《shi ji ·zhang er chen yu lie chuan 》:“jiang jun wu shi shi ,shi jian bu rong xi 。”(jian :feng xi 。)②tan qi 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“chen she tai xi yue :‘jie hu ,yan qiao an zhi hong gu zhi zhi zai ?’”③ting zhi 。jiang yan 《bie fu 》:“ma han ming er bu xi 。”④xiu xi 。chao cuo 《lun gui su shu 》:“si shi zhi jian ,wang ri xiu xi 。”⑤zi nv 。duo zhi er zi 。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“lao chen jian xi shu qi ,zui shao ,bu xiao 。”⑥li xi 。wang an dan 《da ceng gong li shu 》:“mo er fen zhi xi ke hu 。”⑦xiao xi 。liu ji 《wei gu yan xian zeng fu er shou 》zhi er :“xing ying can (shēn)shang guai ,yin xi kuang bu da 。”(can 、shang :er xing ming 。guai :bei li 。kuang :jiu 。)yi :
①wo guo gu dai dui dong bu ge zu de fan chen 。《shang shu ·yu gong 》:“da liu ji zuo ,dao yi pi fu 。”(zuo :geng zuo 。pi fu :yi shou pi wei yi 。)②gu dai dui zhong yuan yi wai ge zu de tong chen 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“wu wen yong xia bian yi zhe ,wei wen bian yu yi zhe ye 。”③jiu shi fan zhi wai guo huo wai guo ren 。wei yuan 《hai guo tu zhi xu 》:“yi yan liu du 。”④ping ;ping tan 。《lao zi 》:“da dao shen yi 。”wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“fu yi yi jin ,ze you zhe zhong ;xian yi yuan ,ze zhi zhe shao 。”⑤shi ping tan 。cao cao 《fen zu yu zhu jiang yuan shu ling 》:“xing lai xian ren bu ai ji mou ,qun shi bu wei ji li ,shi yi yi xian ping luan 。”(ai :lin xi 。wei :liu 。)⑥ping ding 。liu zong yuan 《suo ping huai yi ya biao 》:“ping xia zhou ,yi jian na ,qu jiang dong ,ding he bei 。”⑦mie zu 。《san guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“jiang jun ma mao deng tu ni ,yi san zu 。”⑧ping bei 。《shi ji ·liu hou shi jia 》:“jin zhu jiang jie bi xia gu deng yi 。”(gu :yuan xian de 。deng :tong deng 。)⑨chan ping ;xiao chu 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“duo huai cheng guo ,jue tong chuan fang ,yi qu xian zu 。”⑩chuang shang 。《zuo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“zi fan ming jun li cha yi shang 。”ci yi hou xie zuo “yi ”。(11)ping he ;xi yue 。《shi jing ·zheng feng ·feng yu 》:“ji jian jun zi ,yun hu bu yi 。”[yi ran ]tai ran zhen ding de yang zi 。《jin shu ·xie an chuan 》:“an yi ran mo ju se 。”[yi you ]chi yi bu hang 。《chu ci ·jiu ge ·xiang jun 》:“jun bu hang xi yi you 。”yi di :
yi zu huo yi zu ren de fan chen 。《lun yu ·ba yi 》:“~~zhi you jun ,bu ru zhu xia zhi wang ye 。”di :
(yi )①wo guo gu dai bei fang min zu ming 。ye zuo “di ”。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“na mian er zheng ,bei di yuan 。”②tong “di (dí)”。ye ji wei ba shang de chang yu mao 。《li ji · le ji xia 》:“gan qi mao di yi wu zhi 。”(gan :da dun 。qi :da fu 。mao :yong mao niu wei zhuang shi de qi zi 。) (er )tìtong “ti (tì)”。yuan ;shu yuan 。《xun zi ·fu 》:“xiu jie zhi wei qin ,er za wu zhi wei di zhe xie ?”(xiu jie :pin hang lian jie 。za wu :zhi pin hang ang zang 。)ba :
①cai ;ta 。han yu 《jin xue jie 》:“ba qian zhi (zhì)hou ,dong zhe de jiu 。”(zhi :bei dong xi ban dao 。)②fan shan yue ling 。《zuo chuan ·xiang gong er shi ba nian 》:“ba she shan chuan 。”③huo ba huo la zhu ran jin bu fen 。《li ji · qu li 》:“zhu bu jian ba 。”④niu zhuai 。《han shu ·yang xiong chuan 》:“ba cang xi ,ba xi 犛,jue fu mi 。”⑤wen ti zhi yi 。xie yu shu mo de duan wen 。li qing zhao 《jin dan lu hou xu 》:“mei ri wan li san ,zhe jiao kan er juan ,ba ti yi juan 。”ba hu :
zhuan heng bao li 。《hou han shu ·liang ji chuan 》:“ci ~~jiang jun ye 。”ye zuo “ba hu ”。zhang heng 《xi jing fu 》:“ti yi ,sui xu ~~。”hu :
①gu dai yang ma de pu yi 。《gong yang chuan ·xuan gong shi er nian 》:“si yi hu yang si zhe shu bai ren 。”(yang :chui peng zhe 。)②shi cong ;gen sui 。《han shu ·si ma xiang ru chuan 》:“hu cong heng hang ,chu hu si jiao zhi zhong 。”su shi 《he san she ren sheng shang 》:“gong hu cui nian chao xuan guang 。”③pi ;dai 。《chu ci ·li sao 》:“hu jiang li yu bi zhi xi ,ren qiu lan yi wei pei 。”(jiang li 、bi zhi :jie xiang cao 。)④zhi ;zhi zhi 。《zuo chuan · zhao gong shi qi nian 》:“hu min mo yin zhe ye 。”⑤diao ming 。《shi jing ·xiao ya ·xiao wan 》:“jiao jiao sang hu ,lv chang zhuo su 。”tu :
①bu hang 。yuan hong dao 《man jing you ji 》:“feng li sui shang jin ,ran tu bu ze han chu jia bei 。”《zhou yi ·ben 》:“she che er tu 。”②bu bing 。《shu ·wu cheng 》:“qian tu dao ge 。”(qian :qian mian 。)③fu lao yi de fan ren 。《guan zi ·qing chong yi 》:“jin fa tu li er zuo zhi 。”④fu yao yi de bai xing 。《xin tang shu ·yan li de chuan 》:“ling tu si mo zhi jing cheng 。”⑤di zi ;men tu 。《meng zi ·li lou xia 》:“yu wei de wei kong zi tu ye 。”⑥tong huo ;tong yi lei ren 。han yu 《shi shui 》:“tan zi zhi tu ,ji xian bu ji kong zi 。”⑦fan zhi mou yi lei ren (duo zhi huai ren )。bai ju yi 《zi teng 》:“xian rou hou wei hai ,you shi yu ning tu 。”⑧zui xing zhi yi 。ji tu xing (shi fu lao yi )。《xin tang shu ·xing fa zhi 》:“yong xing you wu ……san yue tu 。”⑨kong ;yi mo suo you 。《er ya · shi xun 》:“bao hu ,tu bo ye 。”⑩fu ci 。1.tu ran ;bai bai de 。《qing bai lei chao ·feng wan zhen 》:“tu mei dan yao ,mo yi wu shi 。”liu ji 《wen fu 》:“yan tu mi er fu hua 。”(mi :mei 。hua :guang cai 。)2. zhi ;jin jin 。《shi ji ·sun zi wu qi lie chuan 》:“wang tu hao ji yan ,bu neng yong ji shi 。”qun :
①tui rang 。《han shu ·gong sun hong chuan 》:“you gong zhe shang ,mo gong zhe xia ,ze qun chen qun 。”②tong “jun ”。ji su 。《li ji ·da chuan 》:“sui lv tian xia zhu hou zhi dou bian ,qun ben zou 。”(dou bian biān:gu dai ji si he yan hui shi cheng shi pin de qi min ,dou wei mu zhi ,bian wei zhu zhi 。)③tong “㕙(jùn)”。jiao tu ming 。《zhan guo ce ·ji ce san 》:“dong guo qun zhe ,hai nei zhi jiao tu ye 。”[qun xun ]1.pai huai bu qian ,yu jin you zhi ,you yu bu jue de yang zi 。《zhuang zi ·qiu shui 》:“yu shi qun xun er que 。”2. xun su ;qing ke 。xing rong shi jian duan zan 。liu you 《chu ye 》:“xiang kan geng jiao guang yin su ,xiao yu qun xun ji ge nian 。”qun xun :
①pai huai ;you yu 。gu yi 《guo qin lun 》:“qin ren kai guan yan di ,jiu guo zhi shi ,~~bu gan jin 。”ye zuo “dun xun ”。《han shu ·xiang ji chuan 》:“jiu guo zhi shi ,~~er bu gan jin 。”②qing ke ;xu yu 。liu you 《chu ye 》:“xiang kan geng jiao guang yin su ,xiao yu ~~ji ge nian 。”xun :
①xun shi ;xun hang 。《shi ji ·qin shi huang ben jing 》:“san shi you qi nian ,qin xun tian xia 。”②liang ci 。duo yong yu yin jiu 。《zuo chuan ·huan gong shi er nian 》:“shi bai jia die zhi ,san xun shu zhi 。”
今日更新
-
随步结金莲。
[2020-01-06]
-
无作无为,物外真空伴。
[2020-01-06]
-
常归一,证圆成了了,得赴仙都。
[2020-01-06]
-
无言可说,慨然脱底明彻。
[2020-01-06]
-
气凝神聚契空圆。
[2020-01-06]
今日推荐

