• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 丈夫誓許國,憤惋復何有。

    “丈夫誓許國,憤惋復何有。”詩句出處:《橫吹曲辭·前出塞九首》;是唐朝詩人杜甫的作品。

    戚戚去故裡,悠悠赴交河。公傢有程期,亡命嬰禍羅。
    君已富土境,開邊一何多。棄絕父母恩,吞聲行負戈。
    出門日已遠,不受徒旅欺。骨肉恩豈斷,男兒死無時。
    走馬脫轡頭,手中挑青絲。捷下萬仞岡,俯身試搴旗。
    磨刀嗚咽水,水赤刃傷手。欲輕腸斷聲,心緒亂已久。
    丈夫誓許國,憤惋復何有。功名圖麒麟,戰骨當速朽。
    送徒既有長,遠戍亦有身。生死向前去,不勞吏怒嗔。
    路逢相識人,附書與六親。哀哉兩決絕,不復同苦辛。
    迢迢萬餘裡,領我赴三軍。軍中異苦樂,主將寧盡聞。
    隔河見胡騎,倏忽數百群。我始為奴仆,幾時樹功勛。
    挽弓當挽強,用箭當用長。射人先射馬,擒賊先擒王。
    殺人亦有限,列國自有疆。茍能制侵陵,豈在多殺傷。
    驅馬天雨雪,軍行入高山。徑危抱寒石,指落曾冰間。
    已去漢月遠,何時築城還。浮雲暮南征,可望不可攀。
    單於寇我壘,百裡風塵昏。雄劍四五動,彼軍為我奔。
    虜其名王歸,系頸授轅門。潛身備行列,一勝何足論。
    從軍十年餘,能無分寸功。眾人貴茍得,欲語羞雷同。
    中原有鬥爭,況在狄與戎。丈夫四方志,安可辭固窮。

    【註釋】:

    丈:

    ①量詞。長度單位。十尺為一丈。《韓非子·喻老》:“千丈之堤,以蟻螻之穴潰。”②丈量;測量。《左傳·襄公九年》:“巡丈城,繕守備。”③對老年男子的尊稱。《論語·微子》:“遇丈人以杖荷蓧。”(荷:擔。蓧:竹編農器。)

    丈夫:

    ①成年的男子。《戰國策·趙策》:“~~亦愛憐其少子乎?”②有氣慨的男子。高啟《書博雞者事》:“若成~~,不能為使君一奮臂耶?”③女子的配偶。《水滸傳》回十七:“隻見老婆問道:“~~,你如何今日這般嘴臉?”

    夫:

    (一)①成年男子。《孟子·梁惠王下》:“內無怨女,外無曠夫。”②舊稱從事某種體力勞動的人。《詩經·周頌·噫嘻》:“率時農夫,播厥百谷。”③舊指服勞役的人。《北史·東魏靜帝紀》:“發夫五萬人築漳濱堰。”④丈夫,婦女的配偶。古樂府《陌上桑》:“使君自有婦,羅敷自有夫。”(使君:稱刺史。)⑤古代土地面積單位,等於一百畝。《管子·乘馬》:“四聚為一離,五離為一制,五制為一田,二田為一夫,三夫為一傢,事制也。”[夫人]1. 古稱諸侯的妻和帝王的妾為夫人。《禮記·曲禮下》:“天子有後,有夫人。”“天子之妃曰後,諸侯曰夫人。”2.唐以後稱高級官員的妻為夫人。張祜《集靈臺》:“虢(guó)國夫人承主恩,平明騎馬入宮門。”(平明:天剛亮。)3.對已婚婦女的尊稱。[夫子]1. 古代對男子的尊稱。李朝威《柳毅傳》:“夫子不遠千裡,將有為乎?”(有為:有所作為。)2. 孔門尊稱孔子為夫子,後沿稱老師為夫子。《論語·憲問》:“夫子時然後言。”(時:當其時。)(二)fú ①代詞。1. 表示第三人稱。相當於“彼”。《漢書·賈誼傳》:“夫將為我危,故吾得與之皆安。”2. 表示近指。相當於“這”、“此”。《論語 ·先進》:“夫人不言,言必有中。”3. 表示遠指。相當於“那”、“彼”。《淮南子·齊俗》:“此一是非,隅曲也;夫一是非,宇宙也。”(隅曲:片面。)②句首語氣詞。表示發端。《左傳·莊公十年》:“夫戰,勇氣也。”③語氣詞。1.用於句尾,表示感嘆或發議論。柳宗元《三戒·黔之驢》:“今若是焉,悲夫!”(是:此。)2.表疑問或反詰。《史記·孔子世傢》:“吾歌,可夫?”

    誓:

    ①古代告誡將士的言辭。《尚書·湯誓》:“遂與桀戰於鳴條之野,作《湯誓》。”②出征前告誡將士或表示決心。《尚書·泰誓下》:“王乃大巡六師,明誓眾士。”③發誓;立誓。《左傳·隱公元年》:“遂置薑氏於城潁,而誓之曰……”④盟約;諾言。曹植《武帝誄》:“張陳背誓,傲帝虐民。”⑤接受爵命。《周禮·春官·典命》:“凡諸侯之適子,誓於天子。”(適子:嫡子。)

    許:

    (一)①答應;允許。《左傳·僖公五年》:“弗聽,許晉使。”②贊同;贊許。《列子·湯問》:“雜然相許。”③期望。《孟子·公孫醜上》:“夫子當路於齊,管仲、晏子之功,可復許乎?”④這樣。《宋史·楊萬裡傳》:“吾頭顱如許,報國無路。”⑤或許;可能。古樂府《懊儂歌》:“許是儂歡歸。”(儂歡:我的愛人。)⑥表示約數。相當於“上下”、“左右”。幹寶《搜神記》卷七:“臨淄有大蛇,長十許丈。”⑦語氣詞。相當於“啊”。韓愈《感春》詩:“一生長恨奈何許。”⑧周代諸侯國。在今河南許昌縣東。⑨處所;地方。陶潛《五柳先生傳》:“先生不知何許人也。”(二)hǔ [許許]象聲詞。伐木聲。《詩經·小雅·伐木》:“伐木許許。”

    國:

    ①國傢。《周禮·春官·詛祝》:“作盟詛之載辭,以敘國之信用。”(詛祝:官名。盟詛:大事為盟,小事為詛。國:指天子之國。)②周代的諸侯國及漢以後侯王的封地。《史記·高祖本紀》:“四月,兵罷戲下,諸侯各就國。”《晉書·陶侃傳》:“侃季年懷止足之分,不與朝權,未亡一年,欲遜位歸國。”(止足:知止知足。未亡:死前。遜位:辭官。)③國都;京城。《左傳 · 隱公元年》:“大都不過參(sān)國之一,小九之一。”(參國之一:國都的三分之一。九之一:九分之一。)范仲淹《嶽陽樓記》:“登斯樓也,則有去國懷鄉,憂讒畏譏,滿目蕭然,感極而悲者矣。”④地區;鄉土。羅鄴《雁二首》之一:“暮天新雁起汀洲,紅蓼(liǎo)花開水國愁。”(蓼:草名,此指水蓼。)王維《相思》:“紅豆生南國,春來發幾枝?”⑤國人。《韓非子·五蠹》:“兔不可復得,而身為宋國笑。”

    憤:

    ①鬱結於心;煩悶。司馬遷《報任安書》:“是仆終已不得舒憤懣以曉左右。”②忿怒;憤慨。《漢書·汲黯傳》:“黯憤發,罵曰:‘天下謂刀筆吏不可為公卿,果然。’”

    憤惋:

    憤懣,悲傷。杜甫《前出塞》:“丈夫誓許國,~~復何有。”

    惋:

    惋惜;嘆惜。《戰國策·秦策二》:“受欺於張儀,王必惋之。”《宋書·肖思話傳》:“奄(yǎn)忽不永,痛惋特深。”(奄忽:突然。不永:指去世。)

    復:

    ①返回;回歸。《左傳·宣公二年》:“宣子未出山而復。”崔顥《黃鶴樓》:“黃鶴一去不復返。”②恢復。《呂氏春秋·慎大》:“武王於是復盤庚之政。”③報復。《孟子·滕文公下》:“為匹夫匹婦復仇也。”④回報;回復。《孟子·梁惠王上》:“有復於王者曰。”⑤副詞。再;又。曹植《送應氏》:“側足無行徑,荒疇不復田。”⑥免除賦稅徭役。《漢書·五行志下之下》:“裁什一之稅,復三日之役。”

    何:

    (一)①疑問代詞。1. 什麼。《詩經·召南·何彼穠矣》:“何彼穠(nóng)矣?”(那長得很茂盛的是什麼?)2. 為什麼。《漢書·伍被傳》:“公獨以為無福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍關示侄孫湘》:“雲橫秦嶺傢何在?”②副詞。1.表示反問。相當於“怎麼”、“哪裡”。《史記·項羽本紀》:“大王來何操?”《後漢書·馬援傳》:“男兒要當死於邊野,以馬革裹屍還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當於“多麼”。曹操《觀滄海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;擔。《詩經·曹風·候人》:“何戈與祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背負。《詩經·小雅· 無羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申為承受。《詩經·商頌·長發》:“何天之休。”(休:福。)以上意義後來寫作“荷”。

    有:

    (一)①與“無”相對。1. 表示占有、具有、領有。《論語·公冶長》:“陳文子有馬十乘(shèng)。”(乘:四匹。)諸葛亮《草廬對》:“孫權據有江東。”2.表示存在。曹丕《雜詩》:“西北有浮雲,亭亭如車蓋。”3. 表示發生。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“天下有變,則命一上將將荊州之軍以向宛、洛。”②豐收。儲光羲《觀競渡》:“能令秋大有,鼓吹遠相催。”③表示不定指。跟“某”相近。李白《菩薩蠻》:“暝色入高樓,有人樓上愁。”④助詞。1. 多用於朝代名稱的前面。《詩經·大雅·文王》:“有周不顯,帝命不時。”2. 用於形容詞前面。《詩經·鄭風·女曰雞鳴》:“明星有爛。”(爛:燦爛。) (二)yòu 通“又”。用於整數與零數之間。《論語·為政》:“吾十有五而志於學。”《史記·秦始皇本紀》:“三十有七年,親巡天下。”


  • 丈夫誓许国,愤惋复何有。

    “丈夫誓许国,愤惋复何有。”诗句出处:《横吹曲辞·前出塞九首》;是唐朝诗人杜甫的作品。

    戚戚去故里,悠悠赴交河。公家有程期,亡命婴祸罗。
    君已富土境,开边一何多。弃绝父母恩,吞声行负戈。
    出门日已远,不受徒旅欺。骨肉恩岂断,男儿死无时。
    走马脱辔头,手中挑青丝。捷下万仞冈,俯身试搴旗。
    磨刀呜咽水,水赤刃伤手。欲轻肠断声,心绪乱已久。
    丈夫誓许国,愤惋复何有。功名图麒麟,战骨当速朽。
    送徒既有长,远戍亦有身。生死向前去,不劳吏怒嗔。
    路逢相识人,附书与六亲。哀哉两决绝,不复同苦辛。
    迢迢万余里,领我赴三军。军中异苦乐,主将宁尽闻。
    隔河见胡骑,倏忽数百群。我始为奴仆,几时树功勋。
    挽弓当挽强,用箭当用长。射人先射马,擒贼先擒王。
    杀人亦有限,列国自有疆。苟能制侵陵,岂在多杀伤。
    驱马天雨雪,军行入高山。径危抱寒石,指落曾冰间。
    已去汉月远,何时筑城还。浮云暮南征,可望不可攀。
    单于寇我垒,百里风尘昏。雄剑四五动,彼军为我奔。
    虏其名王归,系颈授辕门。潜身备行列,一胜何足论。
    从军十年余,能无分寸功。众人贵苟得,欲语羞雷同。
    中原有斗争,况在狄与戎。丈夫四方志,安可辞固穷。

    【注释】:

    丈:

    ①量词。长度单位。十尺为一丈。《韩非子·喻老》:“千丈之堤,以蚁蝼之穴溃。”②丈量;测量。《左传·襄公九年》:“巡丈城,缮守备。”③对老年男子的尊称。《论语·微子》:“遇丈人以杖荷蓧。”(荷:担。蓧:竹编农器。)

    丈夫:

    ①成年的男子。《战国策·赵策》:“~~亦爱怜其少子乎?”②有气慨的男子。高启《书博鸡者事》:“若成~~,不能为使君一奋臂耶?”③女子的配偶。《水浒传》回十七:“只见老婆问道:“~~,你如何今日这般嘴脸?”

    夫:

    (一)①成年男子。《孟子·梁惠王下》:“内无怨女,外无旷夫。”②旧称从事某种体力劳动的人。《诗经·周颂·噫嘻》:“率时农夫,播厥百谷。”③旧指服劳役的人。《北史·东魏静帝纪》:“发夫五万人筑漳滨堰。”④丈夫,妇女的配偶。古乐府《陌上桑》:“使君自有妇,罗敷自有夫。”(使君:称刺史。)⑤古代土地面积单位,等于一百亩。《管子·乘马》:“四聚为一离,五离为一制,五制为一田,二田为一夫,三夫为一家,事制也。”[夫人]1. 古称诸侯的妻和帝王的妾为夫人。《礼记·曲礼下》:“天子有后,有夫人。”“天子之妃曰后,诸侯曰夫人。”2.唐以后称高级官员的妻为夫人。张祜《集灵台》:“虢(guó)国夫人承主恩,平明骑马入宫门。”(平明:天刚亮。)3.对已婚妇女的尊称。[夫子]1. 古代对男子的尊称。李朝威《柳毅传》:“夫子不远千里,将有为乎?”(有为:有所作为。)2. 孔门尊称孔子为夫子,后沿称老师为夫子。《论语·宪问》:“夫子时然后言。”(时:当其时。)(二)fú ①代词。1. 表示第三人称。相当于“彼”。《汉书·贾谊传》:“夫将为我危,故吾得与之皆安。”2. 表示近指。相当于“这”、“此”。《论语 ·先进》:“夫人不言,言必有中。”3. 表示远指。相当于“那”、“彼”。《淮南子·齐俗》:“此一是非,隅曲也;夫一是非,宇宙也。”(隅曲:片面。)②句首语气词。表示发端。《左传·庄公十年》:“夫战,勇气也。”③语气词。1.用于句尾,表示感叹或发议论。柳宗元《三戒·黔之驴》:“今若是焉,悲夫!”(是:此。)2.表疑问或反诘。《史记·孔子世家》:“吾歌,可夫?”

    誓:

    ①古代告诫将士的言辞。《尚书·汤誓》:“遂与桀战于鸣条之野,作《汤誓》。”②出征前告诫将士或表示决心。《尚书·泰誓下》:“王乃大巡六师,明誓众士。”③发誓;立誓。《左传·隐公元年》:“遂置姜氏于城颍,而誓之曰……”④盟约;诺言。曹植《武帝诔》:“张陈背誓,傲帝虐民。”⑤接受爵命。《周礼·春官·典命》:“凡诸侯之适子,誓于天子。”(适子:嫡子。)

    许:

    (一)①答应;允许。《左传·僖公五年》:“弗听,许晋使。”②赞同;赞许。《列子·汤问》:“杂然相许。”③期望。《孟子·公孙丑上》:“夫子当路于齐,管仲、晏子之功,可复许乎?”④这样。《宋史·杨万里传》:“吾头颅如许,报国无路。”⑤或许;可能。古乐府《懊侬歌》:“许是侬欢归。”(侬欢:我的爱人。)⑥表示约数。相当于“上下”、“左右”。干宝《搜神记》卷七:“临淄有大蛇,长十许丈。”⑦语气词。相当于“啊”。韩愈《感春》诗:“一生长恨奈何许。”⑧周代诸侯国。在今河南许昌县东。⑨处所;地方。陶潜《五柳先生传》:“先生不知何许人也。”(二)hǔ [许许]象声词。伐木声。《诗经·小雅·伐木》:“伐木许许。”

    国:

    ①国家。《周礼·春官·诅祝》:“作盟诅之载辞,以叙国之信用。”(诅祝:官名。盟诅:大事为盟,小事为诅。国:指天子之国。)②周代的诸侯国及汉以后侯王的封地。《史记·高祖本纪》:“四月,兵罢戏下,诸侯各就国。”《晋书·陶侃传》:“侃季年怀止足之分,不与朝权,未亡一年,欲逊位归国。”(止足:知止知足。未亡:死前。逊位:辞官。)③国都;京城。《左传 · 隐公元年》:“大都不过参(sān)国之一,小九之一。”(参国之一:国都的三分之一。九之一:九分之一。)范仲淹《岳阳楼记》:“登斯楼也,则有去国怀乡,忧谗畏讥,满目萧然,感极而悲者矣。”④地区;乡土。罗邺《雁二首》之一:“暮天新雁起汀洲,红蓼(liǎo)花开水国愁。”(蓼:草名,此指水蓼。)王维《相思》:“红豆生南国,春来发几枝?”⑤国人。《韩非子·五蠹》:“兔不可复得,而身为宋国笑。”

    愤:

    ①郁结于心;烦闷。司马迁《报任安书》:“是仆终已不得舒愤懑以晓左右。”②忿怒;愤慨。《汉书·汲黯传》:“黯愤发,骂曰:‘天下谓刀笔吏不可为公卿,果然。’”

    愤惋:

    愤懑,悲伤。杜甫《前出塞》:“丈夫誓许国,~~复何有。”

    惋:

    惋惜;叹惜。《战国策·秦策二》:“受欺于张仪,王必惋之。”《宋书·肖思话传》:“奄(yǎn)忽不永,痛惋特深。”(奄忽:突然。不永:指去世。)

    复:

    ①返回;回归。《左传·宣公二年》:“宣子未出山而复。”崔颢《黄鹤楼》:“黄鹤一去不复返。”②恢复。《吕氏春秋·慎大》:“武王于是复盘庚之政。”③报复。《孟子·滕文公下》:“为匹夫匹妇复仇也。”④回报;回复。《孟子·梁惠王上》:“有复于王者曰。”⑤副词。再;又。曹植《送应氏》:“侧足无行径,荒畴不复田。”⑥免除赋税徭役。《汉书·五行志下之下》:“裁什一之税,复三日之役。”

    何:

    (一)①疑问代词。1. 什么。《诗经·召南·何彼秾矣》:“何彼秾(nóng)矣?”(那长得很茂盛的是什么?)2. 为什么。《汉书·伍被传》:“公独以为无福,何?”3. 何处。韩愈《左迁至蓝关示侄孙湘》:“云横秦岭家何在?”②副词。1.表示反问。相当于“怎么”、“哪里”。《史记·项羽本纪》:“大王来何操?”《后汉书·马援传》:“男儿要当死于边野,以马革裹尸还葬身,何能卧床上在儿女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感叹。相当于“多么”。曹操《观沧海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;担。《诗经·曹风·候人》:“何戈与祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背负。《诗经·小雅· 无羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申为承受。《诗经·商颂·长发》:“何天之休。”(休:福。)以上意义后来写作“荷”。

    有:

    (一)①与“无”相对。1. 表示占有、具有、领有。《论语·公冶长》:“陈文子有马十乘(shèng)。”(乘:四匹。)诸葛亮《草庐对》:“孙权据有江东。”2.表示存在。曹丕《杂诗》:“西北有浮云,亭亭如车盖。”3. 表示发生。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“天下有变,则命一上将将荆州之军以向宛、洛。”②丰收。储光羲《观竞渡》:“能令秋大有,鼓吹远相催。”③表示不定指。跟“某”相近。李白《菩萨蛮》:“暝色入高楼,有人楼上愁。”④助词。1. 多用于朝代名称的前面。《诗经·大雅·文王》:“有周不显,帝命不时。”2. 用于形容词前面。《诗经·郑风·女曰鸡鸣》:“明星有烂。”(烂:灿烂。) (二)yòu 通“又”。用于整数与零数之间。《论语·为政》:“吾十有五而志于学。”《史记·秦始皇本纪》:“三十有七年,亲巡天下。”


  • zhang fu shi hu guo ,fen wan fu he you 。

    “zhang fu shi hu guo ,fen wan fu he you 。”shi gou chu chu :《heng chui qu ci ·qian chu sai jiu shou 》;shi tang chao shi ren du fu de zuo pin 。

    qi qi qu gu li ,you you fu jiao he 。gong jia you cheng ji ,wang ming ying huo luo 。
    jun yi fu tu jing ,kai bian yi he duo 。qi jue fu mu en ,tun sheng hang fu ge 。
    chu men ri yi yuan ,bu shou tu lv qi 。gu rou en qi duan ,nan er si mo shi 。
    zou ma tuo pei tou ,shou zhong tiao qing si 。jie xia mo ren gang ,fu shen shi qian qi 。
    mo dao wu yan shui ,shui chi ren shang shou 。yu qing chang duan sheng ,xin xu luan yi jiu 。
    zhang fu shi hu guo ,fen wan fu he you 。gong ming tu qi lin ,zhan gu dang su xiu 。
    song tu ji you chang ,yuan shu yi you shen 。sheng si xiang qian qu ,bu lao li nu chen 。
    lu feng xiang shi ren ,fu shu yu liu qin 。ai zai liang jue jue ,bu fu tong ku xin 。
    tiao tiao mo yu li ,ling wo fu san jun 。jun zhong yi ku le ,zhu jiang ning jin wen 。
    ge he jian hu ji ,shu hu shu bai qun 。wo shi wei nu pu ,ji shi shu gong xun 。
    wan gong dang wan jiang ,yong jian dang yong chang 。she ren xian she ma ,qin zei xian qin wang 。
    sha ren yi you xian ,lie guo zi you jiang 。gou neng zhi qin ling ,qi zai duo sha shang 。
    qu ma tian yu xue ,jun hang ru gao shan 。jing wei bao han dan ,zhi la ceng bing jian 。
    yi qu han yue yuan ,he shi zhu cheng hai 。fu yun mu na zheng ,ke wang bu ke pan 。
    chan yu kou wo lei ,bai li feng chen hun 。xiong jian si wu dong ,bi jun wei wo ben 。
    lu ji ming wang gui ,ji geng shou yuan men 。qian shen bei hang lie ,yi sheng he zu lun 。
    cong jun shi nian yu ,neng mo fen cun gong 。zhong ren gui gou de ,yu yu xiu lei tong 。
    zhong yuan you dou zheng ,kuang zai di yu rong 。zhang fu si fang zhi ,an ke ci gu qiong 。

    【zhu shi 】:

    zhang :

    ①liang ci 。chang du chan wei 。shi che wei yi zhang 。《han fei zi ·yu lao 》:“qian zhang zhi di ,yi yi lou zhi xue hui 。”②zhang liang ;ce liang 。《zuo chuan ·xiang gong jiu nian 》:“xun zhang cheng ,shan shou bei 。”③dui lao nian nan zi de zun chen 。《lun yu ·wei zi 》:“yu zhang ren yi zhang he diao 。”(he :dan 。diao :zhu bian nong qi 。)

    zhang fu :

    ①cheng nian de nan zi 。《zhan guo ce ·zhao ce 》:“~~yi ai lian ji shao zi hu ?”②you qi kai de nan zi 。gao qi 《shu bo ji zhe shi 》:“re cheng ~~,bu neng wei shi jun yi fen bei ye ?”③nv zi de pei ou 。《shui hu chuan 》hui shi qi :“zhi jian lao po wen dao :“~~,ni ru he jin ri zhe ban zui lian ?”

    fu :

    (yi )①cheng nian nan zi 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“nei mo yuan nv ,wai mo kuang fu 。”②jiu chen cong shi mou chong ti li lao dong de ren 。《shi jing ·zhou song ·yi xi 》:“lv shi nong fu ,bo jue bai gu 。”③jiu zhi fu lao yi de ren 。《bei shi ·dong wei jing di ji 》:“fa fu wu mo ren zhu zhang bin yan 。”④zhang fu ,fu nv de pei ou 。gu le fu 《mo shang sang 》:“shi jun zi you fu ,luo fu zi you fu 。”(shi jun :chen ci shi 。)⑤gu dai tu de mian ji chan wei ,deng yu yi bai mu 。《guan zi ·cheng ma 》:“si ju wei yi li ,wu li wei yi zhi ,wu zhi wei yi tian ,er tian wei yi fu ,san fu wei yi jia ,shi zhi ye 。”[fu ren ]1. gu chen zhu hou de qi he di wang de qie wei fu ren 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi you hou ,you fu ren 。”“tian zi zhi fei yue hou ,zhu hou yue fu ren 。”2.tang yi hou chen gao ji guan yuan de qi wei fu ren 。zhang hu 《ji ling tai 》:“guo (guó)guo fu ren cheng zhu en ,ping ming ji ma ru gong men 。”(ping ming :tian gang liang 。)3.dui yi hun fu nv de zun chen 。[fu zi ]1. gu dai dui nan zi de zun chen 。li chao wei 《liu yi chuan 》:“fu zi bu yuan qian li ,jiang you wei hu ?”(you wei :you suo zuo wei 。)2. kong men zun chen kong zi wei fu zi ,hou yan chen lao shi wei fu zi 。《lun yu ·xian wen 》:“fu zi shi ran hou yan 。”(shi :dang ji shi 。)(er )fú ①dai ci 。1. biao shi di san ren chen 。xiang dang yu “bi ”。《han shu ·gu yi chuan 》:“fu jiang wei wo wei ,gu wu de yu zhi jie an 。”2. biao shi jin zhi 。xiang dang yu “zhe ”、“ci ”。《lun yu ·xian jin 》:“fu ren bu yan ,yan bi you zhong 。”3. biao shi yuan zhi 。xiang dang yu “na ”、“bi ”。《huai na zi ·ji su 》:“ci yi shi fei ,yu qu ye ;fu yi shi fei ,yu zhou ye 。”(yu qu :pian mian 。)②gou shou yu qi ci 。biao shi fa duan 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“fu zhan ,yong qi ye 。”③yu qi ci 。1.yong yu gou wei ,biao shi gan tan huo fa yi lun 。liu zong yuan 《san jie ·qian zhi lv 》:“jin re shi yan ,bei fu !”(shi :ci 。)2.biao yi wen huo fan jie 。《shi ji ·kong zi shi jia 》:“wu ge ,ke fu ?”

    shi :

    ①gu dai gao jie jiang shi de yan ci 。《shang shu ·shang shi 》:“sui yu jie zhan yu ming tiao zhi ye ,zuo 《shang shi 》。”②chu zheng qian gao jie jiang shi huo biao shi jue xin 。《shang shu ·tai shi xia 》:“wang nai da xun liu shi ,ming shi zhong shi 。”③fa shi ;li shi 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“sui zhi jiang shi yu cheng ying ,er shi zhi yue ……”④meng yao ;nuo yan 。cao zhi 《wu di lei 》:“zhang chen bei shi ,ao di nve min 。”⑤jie shou jue ming 。《zhou li ·chun guan ·dian ming 》:“fan zhu hou zhi kuo zi ,shi yu tian zi 。”(kuo zi :di zi 。)

    hu :

    (yi )①da ying ;yun hu 。《zuo chuan ·xi gong wu nian 》:“fu ting ,hu jin shi 。”②zan tong ;zan hu 。《lie zi ·shang wen 》:“za ran xiang hu 。”③ji wang 。《meng zi ·gong sun chou shang 》:“fu zi dang lu yu ji ,guan zhong 、yan zi zhi gong ,ke fu hu hu ?”④zhe yang 。《song shi ·yang mo li chuan 》:“wu tou lu ru hu ,bao guo mo lu 。”⑤huo hu ;ke neng 。gu le fu 《ao nong ge 》:“hu shi nong huan gui 。”(nong huan :wo de ai ren 。)⑥biao shi yao shu 。xiang dang yu “shang xia ”、“zuo you ”。gan bao 《sou shen ji 》juan qi :“lin zi you da she ,chang shi hu zhang 。”⑦yu qi ci 。xiang dang yu “a ”。han yu 《gan chun 》shi :“yi sheng chang hen nai he hu 。”⑧zhou dai zhu hou guo 。zai jin he na hu chang xian dong 。⑨chu suo ;de fang 。tao qian 《wu liu xian sheng chuan 》:“xian sheng bu zhi he hu ren ye 。”(er )hǔ [hu hu ]xiang sheng ci 。fa mu sheng 。《shi jing ·xiao ya ·fa mu 》:“fa mu hu hu 。”

    guo :

    ①guo jia 。《zhou li ·chun guan ·zu zhu 》:“zuo meng zu zhi zai ci ,yi xu guo zhi xin yong 。”(zu zhu :guan ming 。meng zu :da shi wei meng ,xiao shi wei zu 。guo :zhi tian zi zhi guo 。)②zhou dai de zhu hou guo ji han yi hou hou wang de feng de 。《shi ji ·gao zu ben ji 》:“si yue ,bing ba hu xia ,zhu hou ge jiu guo 。”《jin shu ·tao kan chuan 》:“kan ji nian huai zhi zu zhi fen ,bu yu chao quan ,wei wang yi nian ,yu xun wei gui guo 。”(zhi zu :zhi zhi zhi zu 。wei wang :si qian 。xun wei :ci guan 。)③guo dou ;jing cheng 。《zuo chuan · yin gong yuan nian 》:“da dou bu guo can (sān)guo zhi yi ,xiao jiu zhi yi 。”(can guo zhi yi :guo dou de san fen zhi yi 。jiu zhi yi :jiu fen zhi yi 。)fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“deng si lou ye ,ze you qu guo huai xiang ,you chan wei ji ,man mu xiao ran ,gan ji er bei zhe yi 。”④de ou ;xiang tu 。luo ye 《yan er shou 》zhi yi :“mu tian xin yan qi ting zhou ,gong liao (liǎo)hua kai shui guo chou 。”(liao :cao ming ,ci zhi shui liao 。)wang wei 《xiang sai 》:“gong dou sheng na guo ,chun lai fa ji zhi ?”⑤guo ren 。《han fei zi ·wu du 》:“tu bu ke fu de ,er shen wei song guo xiao 。”

    fen :

    ①yu jie yu xin ;fan men 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“shi pu zhong yi bu de shu fen men yi xiao zuo you 。”②fen nu ;fen kai 。《han shu ·ji an chuan 》:“an fen fa ,ma yue :‘tian xia wei dao bi li bu ke wei gong qing ,guo ran 。’”

    fen wan :

    fen men ,bei shang 。du fu 《qian chu sai 》:“zhang fu shi hu guo ,~~fu he you 。”

    wan :

    wan xi ;tan xi 。《zhan guo ce ·qin ce er 》:“shou qi yu zhang yi ,wang bi wan zhi 。”《song shu ·xiao sai hua chuan 》:“yan (yǎn)hu bu yong ,tong wan te shen 。”(yan hu :tu ran 。bu yong :zhi qu shi 。)

    fu :

    ①fan hui ;hui gui 。《zuo chuan ·xuan gong er nian 》:“xuan zi wei chu shan er fu 。”cui hao 《huang he lou 》:“huang he yi qu bu fu fan 。”②hui fu 。《lv shi chun qiu ·shen da 》:“wu wang yu shi fu pan geng zhi zheng 。”③bao fu 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“wei pi fu pi fu fu chou ye 。”④hui bao ;hui fu 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“you fu yu wang zhe yue 。”⑤fu ci 。zai ;you 。cao zhi 《song ying shi 》:“ce zu mo hang jing ,huang chou bu fu tian 。”⑥mian chu fu shui yao yi 。《han shu ·wu hang zhi xia zhi xia 》:“cai shen yi zhi shui ,fu san ri zhi yi 。”

    he :

    (yi )①yi wen dai ci 。1. shen me 。《shi jing ·shao na ·he bi nong yi 》:“he bi nong (nóng)yi ?”(na chang de hen mao cheng de shi shen me ?)2. wei shen me 。《han shu ·wu bei chuan 》:“gong du yi wei mo fu ,he ?”3. he chu 。han yu 《zuo qian zhi lan guan shi zhi sun xiang 》:“yun heng qin ling jia he zai ?”②fu ci 。1.biao shi fan wen 。xiang dang yu “zen me ”、“na li ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“da wang lai he cao ?”《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“nan er yao dang si yu bian ye ,yi ma ge guo shi hai zang shen ,he neng wo chuang shang zai er nv zi shou zhong xie ?”(xie :tong “ye ”。)2.biao shi gan tan 。xiang dang yu “duo me ”。cao cao 《guan cang hai 》:“shui he dan dan 。” (er )hè gang ;dan 。《shi jing ·cao feng ·hou ren 》:“he ge yu dui (duì)。”(dui :bing qi ming 。)fan zhi bei fu 。《shi jing ·xiao ya · mo yang 》:“he suo (suō)he li 。”yin shen wei cheng shou 。《shi jing ·shang song ·chang fa 》:“he tian zhi xiu 。”(xiu :fu 。)yi shang yi yi hou lai xie zuo “he ”。

    you :

    (yi )①yu “mo ”xiang dui 。1. biao shi zhan you 、ju you 、ling you 。《lun yu ·gong ye chang 》:“chen wen zi you ma shi cheng (shèng)。”(cheng :si pi 。)zhu ge liang 《cao lu dui 》:“sun quan ju you jiang dong 。”2.biao shi cun zai 。cao pi 《za shi 》:“xi bei you fu yun ,ting ting ru che gai 。”3. biao shi fa sheng 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“tian xia you bian ,ze ming yi shang jiang jiang jing zhou zhi jun yi xiang wan 、luo 。”②feng shou 。chu guang xi 《guan jing du 》:“neng ling qiu da you ,gu chui yuan xiang cui 。”③biao shi bu ding zhi 。gen “mou ”xiang jin 。li bai 《pu sa man 》:“ming se ru gao lou ,you ren lou shang chou 。”④zhu ci 。1. duo yong yu chao dai ming chen de qian mian 。《shi jing ·da ya ·wen wang 》:“you zhou bu xian ,di ming bu shi 。”2. yong yu xing rong ci qian mian 。《shi jing ·zheng feng ·nv yue ji ming 》:“ming xing you lan 。”(lan :can lan 。) (er )yòu tong “you ”。yong yu zheng shu yu ling shu zhi jian 。《lun yu ·wei zheng 》:“wu shi you wu er zhi yu xue 。”《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“san shi you qi nian ,qin xun tian xia 。”