• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 宗儒俎豆事,故吏去思計。

    “宗儒俎豆事,故吏去思計。”詩句出處:《八哀詩·贈秘書監江夏李公邕》;是唐朝詩人杜甫的作品。

    長嘯宇宙間,高才日陵替。古人不可見,前輩復誰繼。
    憶昔李公存,詞林有根柢。聲華當健筆,灑落富清制。
    風流散金石,追琢山嶽銳。情窮造化理,學貫天人際。
    幹謁走其門,碑版照四裔。各滿深望還,森然起凡例。
    蕭蕭白楊路,洞徹寶珠惠。龍宮塔廟湧,浩劫浮雲衛。
    宗儒俎豆事,故吏去思計。眄睞已皆虛,跋涉曾不泥。
    向來映當時,豈獨勸後世。豐屋珊瑚鉤,騏驎織成罽。
    紫騮隨劍幾,義取無虛歲。分宅脫驂間,感激懷未濟。
    眾歸賙給美,擺落多藏穢。獨步四十年,風聽九皋唳。
    嗚呼江夏姿,竟掩宣尼袂。往者武後朝,引用多寵嬖。
    否臧太常議,面折二張勢。衰俗凜生風,排蕩秋旻霽。
    忠貞負冤恨,宮闕深旒綴。放逐早聯翩,低垂困炎厲。
    日斜鵩鳥入,魂斷蒼梧帝。榮枯走不暇,星駕無安稅。
    幾分漢廷竹,夙擁文侯篲。終悲洛陽獄,事近小臣敝。
    禍階初負謗,易力何深嚌。伊昔臨淄亭,酒酣托末契。
    重敘東都別,朝陰改軒砌。論文到崔蘇,指盡流水逝。
    近伏盈川雄,未甘特進麗。是非張相國,相扼一危脆。
    爭名古豈然,鍵捷欻不閉。例及吾傢詩,曠懷掃氛翳。
    慷慨嗣真作,咨嗟玉山桂。鐘律儼高懸,鯤鯨噴迢遞。
    坡陀青州血,蕪沒汶陽瘞。哀贈竟蕭條,恩波延揭厲。
    子孫存如線,舊客舟凝滯。君臣尚論兵,將帥接燕薊。
    朗吟六公篇,憂來豁蒙蔽。

    【註釋】:

    宗:

    ①宗廟;祖廟。《左傳·成公三年》:“首其請於寡君而以戮於宗。”②祖先;祖宗。《漢書 · 宣帝紀贊》:“功光祖宗,業垂後嗣。”③宗族。同祖稱宗。《左傳·僖公五年》:“晉,吾宗也,豈害我哉?”④本;主旨。《老子》:“言有宗,事有君。”⑤尊奉。《史記·孔子世傢》:“孔子佈衣,傳十餘世,學者宗之。”⑥被別人尊奉的事或人。班固《離騷序》:“其文宏博麗雅,為辭賦宗。”《新唐書·陳子昂傳》:“初為感遇詩三十八章,王適曰:是必為海內文宗。”⑦派別。《元史·釋老列傳序》:“惟所謂白雲宗、白蓮宗者,亦或頗通奸利。”

    儒:

    ①周、秦之際通曉六藝(禮、樂、射、禦、書、數)以教導民眾的人,即術士。《周禮·天官·塚宰》:“儒以道得民。”②儒傢。春秋時期孔子創立的思想流派。《韓非子·顯學》:“故孔墨之後,儒分為八,墨離為三。”③泛指讀書人或學者。劉禹錫《陋室銘》:“談笑有鴻儒。”(鴻:大。)王安石《答司馬諫議書》:“儒者所爭,尤在於名實。”④通“懦(nuò)”。軟弱;懦弱。《北史· 王憲傳》:“性儒緩不斷。”

    俎:

    ①祭祀時盛牛羊等祭品的禮器。《國語·楚語下》:“子期祀平王,祭以牛俎於(昭)王。”(於:給。)《左傳· 隱公五年》:“鳥獸之肉不登於俎……則公不射。”②切肉用的砧板。《史記·項羽本紀》:“如今人方為刀俎,我為魚肉。”(人:別人。)《韓非子·難言》:“身執鼎俎為庖宰。”

    俎豆:

    祭祀的禮器。《史記·孔子世傢》:“常陳~~,設禮容。”②借謂祭祀。《論語·衛靈公》:“~~之事,則嘗聞之矣。”

    豆:

    ①古代食器。形似高足盤,有的帶蓋。後也用作禮器。《國語·吳語》:“觴酒豆肉簞食。”②古代容量單位。四升為一豆。《左傳·昭公三年》:“齊舊四量:豆、區、釜、鐘。四升為豆。”③古代重量單位。《說苑·辨物》:“十六黍為一豆,六豆為一銖,二十四銖重一兩。”④豆類植物。賈思勰《齊民要術·種豆》:“四月時雨降,可種大小豆。”

    事:

    ①職位;職務;官職。《左傳·莊公十四年》:“吾皆許之上大夫之事。”②職業。《史記·樊酈滕灌列傳》:“舞陽侯樊噲(kuài)者,沛人也,以屠狗為事。”(沛:江蘇沛縣。)③事情。《論語·子路》:“言不順則事不成。”④變故;意外事故。《史記·刺客列傳》:“秦有荊軻之事。”蘇軾《徐州上皇帝書》:“今臣於無事之時,屢以盜賊為言……不然,事至而圖之,則已晚矣。”(圖:謀。)⑤實行;從事;做。《論語·顏淵》:“回雖不敏,請事斯語矣。”⑥侍奉;服事。《左傳·隱公元年》:“欲與大叔,巨請事之 ”⑦從師求學。《史記·老子韓非列傳》:“[非]與李斯俱事荀卿,斯自以為不如非。”⑧量詞。用於器物或衣服,相當於“件”。白居易《張常侍池涼夜閑宴贈諸公》:“管弦三兩事。”

    故:

    ①緣故;原因。王安石《讀孟嘗君傳》:“世皆稱孟嘗君能得士,士以故歸之。”高叔嗣《簡袁永之獄中》:“罪至欲何言,直以愚慵故。”②事。《韓非子·顯學》:“不道仁義者故,不聽學者之言。”(者:之。)特指祭祀、期會等大事。《禮記·玉藻》:“君無故不殺牛,大夫無故不殺羊,士無故不殺犬豕。”③事故。《孟子·盡心上》:“父母俱存,兄弟無故,一樂也。”④原來的;舊有的。袁凱《客中夜坐》:“落葉蕭蕭江水長,故園歸路更茫茫。”蘇洵《六國論》:“從六國破亡之故事。”⑤老朋友;舊交。曹丕《與吳質書》“昔年疾疫,尋故鄉離其災。”⑥去世。張居正《答總督王鑒川計處黃酋》:“近報吉能亦於三月三日病故。”(吉能:人名。)⑦副詞。1.本來。李白《白頭吟》:“兔絲故無情,隨風任傾倒。”2.仍然。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“三日斷五匹,大人故嫌遲。”(大人:對長輩的敬稱。)3. 故意。《史記·陳涉世傢》:“將尉醉,廣故數言欲之,忿恚尉。”⑧連詞。表示因果;“所以”。蘇洵《六國論》:“故曰弊在賂秦也。”2. 猶則,便。《周易·豫》:“天地以順動,故日月不過而四時不忒(tè);聖人以順動,則刑罰清而民服。”(忒:差錯。)

    故吏:

    ①過去的屬吏。《後漢書·袁紹傳》:“門生~~,遍於天下。”②曾經作官的人。《漢書·尹翁歸傳》:“悉召~~五六十人。”

    吏:

    ①古代官員的通稱。《尚書·胤征》:“天吏逸德,烈於猛火。”(君王的官吏喪失德行,對於百姓比烈火還厲害。)賈誼《新書·大政上》:“君能為善,則吏必能為善矣;吏能為善,則民必能為善矣。”②低級官吏或官府的差役。杜甫《石壕吏》:“暮投石壕村,有吏夜捉人。”《史記·李斯列傳》:“為郡小吏。”

    去:

    (一)①離開。《詩經·魏風·碩鼠》:“逝將去女,適彼樂土。”②距離。《谷梁傳·莊公三十二年》:“梁丘在曹邾之間,去齊八百裡。”③失去;失掉。孟雲卿《悲哉行》:“孤兒去慈親,遠客喪主人。”周亮工《書影》卷一:“郡縣守巡各至,問所失,吏部曰:‘吾傢無一物,獨去破氈具一床耳。’”④除去;舍棄;丟棄。《左傳·隱公六年》:“見惡,如農夫之務去草焉。”韓愈《與孟尚書書》:“何有去聖人之道,舍先王之法,而從夷狄之教,以求福利也。”⑤婉稱去世;死亡。古詩《孤兒行》:“居生不樂,不如早去,下從地下黃泉。”⑥往;到。辛棄疾《摸魚兒》:“休去倚危欄,斜陽正在、煙柳斷腸處。”⑦過去的;從前的。《新語·至德》:“斯乃去事之戒,來事之師也。”⑧助詞。用於形容詞後,相當於“啊”、“瞭”。白居易《鹽商婦》:“綠鬟富去金釵多,皓腕肥來銀釧窄。”(綠鬟:比喻女子烏黑的發髻。)⑨去聲。漢語四聲之一。⑩往;到……去。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“卿可去成婚。”李白《與史郎中飲聽黃鶴樓上吹笛》:“一為遷客去長沙,西望長安不見傢。”(遷客:被貶謫到外地的官員。)(11)通“驅”。驅逐。《左傳·僖公十五年》:“三去之馀,獲其雄狐。” (二)jǔ 收藏。《左傳·昭公十九年》:“紡焉以度而去之。”(紡線搓繩量瞭城墻的高度然後收藏起來。)《史記·周本紀》:“龍亡而漦在,櫝而去之。”(漦lí:涎沫。櫝dú:放在木匣中。)這個意義後來寫作“弆”。

    思:

    ①思考;想。《論語·為政》:“學而不思則罔。”《荀子·勸學》:“吾嘗終日而思矣,不如須臾之所學也。”②思念;懷念。《詩經·邶風·泉水》:“靡(mǐ)日不思。”(靡:無。)李白《靜夜思》:“低頭思故鄉。”③愁思。張華《勵志詩》:“吉士思秋。”(吉士:對男子的美稱。)④心情;情緒。李煜《虞美人》:“清霜殘雪思難任。”(清霜殘雪:指鬢發已白。)柳宗元《登柳州城樓》:“海天愁思正茫茫。”⑤助詞。可用於句首或句中,調整音節。《詩經·大雅 ·思齊》:“思齊大任,文王之母。”(齊:通“齋”。莊敬。大任:即太任。王季之妻,文王之母。)⑥語氣詞,啊。《詩經·周南·漢廣》:“南有喬木,不可休思。”(喬:高大。休:休息。)

    計:

    ①算賬;計算。《莊子·庚桑楚》:“今吾日計之而不足,歲計之而有餘。”諸葛亮《出師表》:“願陛下親之信之,則漢室之隆,可計日而待也。”②賬簿。《漢書·武帝紀》:“受計於甘泉。”(甘泉:地名。)③盤算;謀劃。《鹽鐵論·論誹》:“好須臾之說,不計其後。”④計議;商量。《戰國策·趙策四》:“父母之愛子,則為之計深遠。”⑤計劃;策略。《史記·項羽本紀》:“誰為大王為此計者?”李斯《諫逐客書》:“惠王用張儀之計,拔三川之地。”


  • 宗儒俎豆事,故吏去思计。

    “宗儒俎豆事,故吏去思计。”诗句出处:《八哀诗·赠秘书监江夏李公邕》;是唐朝诗人杜甫的作品。

    长啸宇宙间,高才日陵替。古人不可见,前辈复谁继。
    忆昔李公存,词林有根柢。声华当健笔,洒落富清制。
    风流散金石,追琢山岳锐。情穷造化理,学贯天人际。
    干谒走其门,碑版照四裔。各满深望还,森然起凡例。
    萧萧白杨路,洞彻宝珠惠。龙宫塔庙涌,浩劫浮云卫。
    宗儒俎豆事,故吏去思计。眄睐已皆虚,跋涉曾不泥。
    向来映当时,岂独劝后世。丰屋珊瑚钩,骐驎织成罽。
    紫骝随剑几,义取无虚岁。分宅脱骖间,感激怀未济。
    众归赒给美,摆落多藏秽。独步四十年,风听九皋唳。
    呜呼江夏姿,竟掩宣尼袂。往者武后朝,引用多宠嬖。
    否臧太常议,面折二张势。衰俗凛生风,排荡秋旻霁。
    忠贞负冤恨,宫阙深旒缀。放逐早联翩,低垂困炎厉。
    日斜鵩鸟入,魂断苍梧帝。荣枯走不暇,星驾无安税。
    几分汉廷竹,夙拥文侯篲。终悲洛阳狱,事近小臣敝。
    祸阶初负谤,易力何深哜。伊昔临淄亭,酒酣托末契。
    重叙东都别,朝阴改轩砌。论文到崔苏,指尽流水逝。
    近伏盈川雄,未甘特进丽。是非张相国,相扼一危脆。
    争名古岂然,键捷欻不闭。例及吾家诗,旷怀扫氛翳。
    慷慨嗣真作,咨嗟玉山桂。钟律俨高悬,鲲鲸喷迢递。
    坡陀青州血,芜没汶阳瘗。哀赠竟萧条,恩波延揭厉。
    子孙存如线,旧客舟凝滞。君臣尚论兵,将帅接燕蓟。
    朗吟六公篇,忧来豁蒙蔽。

    【注释】:

    宗:

    ①宗庙;祖庙。《左传·成公三年》:“首其请于寡君而以戮于宗。”②祖先;祖宗。《汉书 · 宣帝纪赞》:“功光祖宗,业垂后嗣。”③宗族。同祖称宗。《左传·僖公五年》:“晋,吾宗也,岂害我哉?”④本;主旨。《老子》:“言有宗,事有君。”⑤尊奉。《史记·孔子世家》:“孔子布衣,传十余世,学者宗之。”⑥被别人尊奉的事或人。班固《离骚序》:“其文宏博丽雅,为辞赋宗。”《新唐书·陈子昂传》:“初为感遇诗三十八章,王适曰:是必为海内文宗。”⑦派别。《元史·释老列传序》:“惟所谓白云宗、白莲宗者,亦或颇通奸利。”

    儒:

    ①周、秦之际通晓六艺(礼、乐、射、御、书、数)以教导民众的人,即术士。《周礼·天官·冢宰》:“儒以道得民。”②儒家。春秋时期孔子创立的思想流派。《韩非子·显学》:“故孔墨之后,儒分为八,墨离为三。”③泛指读书人或学者。刘禹锡《陋室铭》:“谈笑有鸿儒。”(鸿:大。)王安石《答司马谏议书》:“儒者所争,尤在于名实。”④通“懦(nuò)”。软弱;懦弱。《北史· 王宪传》:“性儒缓不断。”

    俎:

    ①祭祀时盛牛羊等祭品的礼器。《国语·楚语下》:“子期祀平王,祭以牛俎于(昭)王。”(于:给。)《左传· 隐公五年》:“鸟兽之肉不登于俎……则公不射。”②切肉用的砧板。《史记·项羽本纪》:“如今人方为刀俎,我为鱼肉。”(人:别人。)《韩非子·难言》:“身执鼎俎为庖宰。”

    俎豆:

    祭祀的礼器。《史记·孔子世家》:“常陈~~,设礼容。”②借谓祭祀。《论语·卫灵公》:“~~之事,则尝闻之矣。”

    豆:

    ①古代食器。形似高足盘,有的带盖。后也用作礼器。《国语·吴语》:“觞酒豆肉箪食。”②古代容量单位。四升为一豆。《左传·昭公三年》:“齐旧四量:豆、区、釜、钟。四升为豆。”③古代重量单位。《说苑·辨物》:“十六黍为一豆,六豆为一铢,二十四铢重一两。”④豆类植物。贾思勰《齐民要术·种豆》:“四月时雨降,可种大小豆。”

    事:

    ①职位;职务;官职。《左传·庄公十四年》:“吾皆许之上大夫之事。”②职业。《史记·樊郦滕灌列传》:“舞阳侯樊哙(kuài)者,沛人也,以屠狗为事。”(沛:江苏沛县。)③事情。《论语·子路》:“言不顺则事不成。”④变故;意外事故。《史记·刺客列传》:“秦有荆轲之事。”苏轼《徐州上皇帝书》:“今臣于无事之时,屡以盗贼为言……不然,事至而图之,则已晚矣。”(图:谋。)⑤实行;从事;做。《论语·颜渊》:“回虽不敏,请事斯语矣。”⑥侍奉;服事。《左传·隐公元年》:“欲与大叔,巨请事之 ”⑦从师求学。《史记·老子韩非列传》:“[非]与李斯俱事荀卿,斯自以为不如非。”⑧量词。用于器物或衣服,相当于“件”。白居易《张常侍池凉夜闲宴赠诸公》:“管弦三两事。”

    故:

    ①缘故;原因。王安石《读孟尝君传》:“世皆称孟尝君能得士,士以故归之。”高叔嗣《简袁永之狱中》:“罪至欲何言,直以愚慵故。”②事。《韩非子·显学》:“不道仁义者故,不听学者之言。”(者:之。)特指祭祀、期会等大事。《礼记·玉藻》:“君无故不杀牛,大夫无故不杀羊,士无故不杀犬豕。”③事故。《孟子·尽心上》:“父母俱存,兄弟无故,一乐也。”④原来的;旧有的。袁凯《客中夜坐》:“落叶萧萧江水长,故园归路更茫茫。”苏洵《六国论》:“从六国破亡之故事。”⑤老朋友;旧交。曹丕《与吴质书》“昔年疾疫,寻故乡离其灾。”⑥去世。张居正《答总督王鉴川计处黄酋》:“近报吉能亦于三月三日病故。”(吉能:人名。)⑦副词。1.本来。李白《白头吟》:“兔丝故无情,随风任倾倒。”2.仍然。古乐府《古诗为焦仲卿妻作》:“三日断五匹,大人故嫌迟。”(大人:对长辈的敬称。)3. 故意。《史记·陈涉世家》:“将尉醉,广故数言欲之,忿恚尉。”⑧连词。表示因果;“所以”。苏洵《六国论》:“故曰弊在赂秦也。”2. 犹则,便。《周易·豫》:“天地以顺动,故日月不过而四时不忒(tè);圣人以顺动,则刑罚清而民服。”(忒:差错。)

    故吏:

    ①过去的属吏。《后汉书·袁绍传》:“门生~~,遍于天下。”②曾经作官的人。《汉书·尹翁归传》:“悉召~~五六十人。”

    吏:

    ①古代官员的通称。《尚书·胤征》:“天吏逸德,烈于猛火。”(君王的官吏丧失德行,对于百姓比烈火还厉害。)贾谊《新书·大政上》:“君能为善,则吏必能为善矣;吏能为善,则民必能为善矣。”②低级官吏或官府的差役。杜甫《石壕吏》:“暮投石壕村,有吏夜捉人。”《史记·李斯列传》:“为郡小吏。”

    去:

    (一)①离开。《诗经·魏风·硕鼠》:“逝将去女,适彼乐土。”②距离。《谷梁传·庄公三十二年》:“梁丘在曹邾之间,去齐八百里。”③失去;失掉。孟云卿《悲哉行》:“孤儿去慈亲,远客丧主人。”周亮工《书影》卷一:“郡县守巡各至,问所失,吏部曰:‘吾家无一物,独去破毡具一床耳。’”④除去;舍弃;丢弃。《左传·隐公六年》:“见恶,如农夫之务去草焉。”韩愈《与孟尚书书》:“何有去圣人之道,舍先王之法,而从夷狄之教,以求福利也。”⑤婉称去世;死亡。古诗《孤儿行》:“居生不乐,不如早去,下从地下黄泉。”⑥往;到。辛弃疾《摸鱼儿》:“休去倚危栏,斜阳正在、烟柳断肠处。”⑦过去的;从前的。《新语·至德》:“斯乃去事之戒,来事之师也。”⑧助词。用于形容词后,相当于“啊”、“了”。白居易《盐商妇》:“绿鬟富去金钗多,皓腕肥来银钏窄。”(绿鬟:比喻女子乌黑的发髻。)⑨去声。汉语四声之一。⑩往;到……去。古乐府《古诗为焦仲卿妻作》:“卿可去成婚。”李白《与史郎中饮听黄鹤楼上吹笛》:“一为迁客去长沙,西望长安不见家。”(迁客:被贬谪到外地的官员。)(11)通“驱”。驱逐。《左传·僖公十五年》:“三去之馀,获其雄狐。” (二)jǔ 收藏。《左传·昭公十九年》:“纺焉以度而去之。”(纺线搓绳量了城墙的高度然后收藏起来。)《史记·周本纪》:“龙亡而漦在,椟而去之。”(漦lí:涎沫。椟dú:放在木匣中。)这个意义后来写作“弆”。

    思:

    ①思考;想。《论语·为政》:“学而不思则罔。”《荀子·劝学》:“吾尝终日而思矣,不如须臾之所学也。”②思念;怀念。《诗经·邶风·泉水》:“靡(mǐ)日不思。”(靡:无。)李白《静夜思》:“低头思故乡。”③愁思。张华《励志诗》:“吉士思秋。”(吉士:对男子的美称。)④心情;情绪。李煜《虞美人》:“清霜残雪思难任。”(清霜残雪:指鬓发已白。)柳宗元《登柳州城楼》:“海天愁思正茫茫。”⑤助词。可用于句首或句中,调整音节。《诗经·大雅 ·思齐》:“思齐大任,文王之母。”(齐:通“斋”。庄敬。大任:即太任。王季之妻,文王之母。)⑥语气词,啊。《诗经·周南·汉广》:“南有乔木,不可休思。”(乔:高大。休:休息。)

    计:

    ①算账;计算。《庄子·庚桑楚》:“今吾日计之而不足,岁计之而有余。”诸葛亮《出师表》:“愿陛下亲之信之,则汉室之隆,可计日而待也。”②账簿。《汉书·武帝纪》:“受计于甘泉。”(甘泉:地名。)③盘算;谋划。《盐铁论·论诽》:“好须臾之说,不计其后。”④计议;商量。《战国策·赵策四》:“父母之爱子,则为之计深远。”⑤计划;策略。《史记·项羽本纪》:“谁为大王为此计者?”李斯《谏逐客书》:“惠王用张仪之计,拔三川之地。”


  • zong ru zu dou shi ,gu li qu sai ji 。

    “zong ru zu dou shi ,gu li qu sai ji 。”shi gou chu chu :《ba ai shi ·zeng bi shu jian jiang xia li gong yong 》;shi tang chao shi ren du fu de zuo pin 。

    chang xiao yu zhou jian ,gao cai ri ling ti 。gu ren bu ke jian ,qian bei fu shei ji 。
    yi xi li gong cun ,ci lin you gen di 。sheng hua dang jian bi ,sa la fu qing zhi 。
    feng liu san jin dan ,zhui zhuo shan yue rui 。qing qiong zao hua li ,xue guan tian ren ji 。
    gan ye zou ji men ,bei ban zhao si yi 。ge man shen wang hai ,sen ran qi fan li 。
    xiao xiao bai yang lu ,dong che bao zhu hui 。long gong da miao chong ,hao jie fu yun wei 。
    zong ru zu dou shi ,gu li qu sai ji 。mian lai yi jie xu ,ba she ceng bu ni 。
    xiang lai ying dang shi ,qi du quan hou shi 。feng wu shan hu gou ,qi lin zhi cheng ji 。
    zi liu sui jian ji ,yi qu mo xu sui 。fen zhai tuo can jian ,gan ji huai wei ji 。
    zhong gui zhou gei mei ,bai la duo cang hui 。du bu si shi nian ,feng ting jiu gao li 。
    wu hu jiang xia zi ,jing yan xuan ni mei 。wang zhe wu hou chao ,yin yong duo chong bi 。
    fou zang tai chang yi ,mian she er zhang shi 。cui su lin sheng feng ,pai dang qiu min ji 。
    zhong zhen fu yuan hen ,gong que shen liu chuo 。fang zhu zao lian pian ,di chui kun yan li 。
    ri xie 鵩diao ru ,hun duan cang wu di 。rong ku zou bu xia ,xing jia mo an shui 。
    ji fen han ting zhu ,su yong wen hou hui 。zhong bei luo yang yu ,shi jin xiao chen bi 。
    huo jie chu fu bang ,yi li he shen ji 。yi xi lin zi ting ,jiu han tuo mo qi 。
    chong xu dong dou bie ,chao yin gai xuan qi 。lun wen dao cui su ,zhi jin liu shui shi 。
    jin fu ying chuan xiong ,wei gan te jin li 。shi fei zhang xiang guo ,xiang e yi wei cui 。
    zheng ming gu qi ran ,jian jie xu bu bi 。li ji wu jia shi ,kuang huai sao fen yi 。
    kang kai si zhen zuo ,zi jie yu shan gui 。zhong lv yan gao xuan ,kun jing pen tiao di 。
    po tuo qing zhou xie ,wu mei wen yang yi 。ai zeng jing xiao tiao ,en bo yan jie li 。
    zi sun cun ru xian ,jiu ke zhou ning zhi 。jun chen shang lun bing ,jiang shuai jie yan ji 。
    lang yin liu gong pian ,you lai hua meng bi 。

    【zhu shi 】:

    zong :

    ①zong miao ;zu miao 。《zuo chuan ·cheng gong san nian 》:“shou ji qing yu gua jun er yi lu yu zong 。”②zu xian ;zu zong 。《han shu · xuan di ji zan 》:“gong guang zu zong ,ye chui hou si 。”③zong zu 。tong zu chen zong 。《zuo chuan ·xi gong wu nian 》:“jin ,wu zong ye ,qi hai wo zai ?”④ben ;zhu zhi 。《lao zi 》:“yan you zong ,shi you jun 。”⑤zun feng 。《shi ji ·kong zi shi jia 》:“kong zi bu yi ,chuan shi yu shi ,xue zhe zong zhi 。”⑥bei bie ren zun feng de shi huo ren 。ban gu 《li sao xu 》:“ji wen hong bo li ya ,wei ci fu zong 。”《xin tang shu ·chen zi ang chuan 》:“chu wei gan yu shi san shi ba zhang ,wang kuo yue :shi bi wei hai nei wen zong 。”⑦pa bie 。《yuan shi ·shi lao lie chuan xu 》:“wei suo wei bai yun zong 、bai lian zong zhe ,yi huo po tong jian li 。”

    ru :

    ①zhou 、qin zhi ji tong xiao liu yi (li 、le 、she 、yu 、shu 、shu )yi jiao dao min zhong de ren ,ji shu shi 。《zhou li ·tian guan ·zhong zai 》:“ru yi dao de min 。”②ru jia 。chun qiu shi ji kong zi chuang li de sai xiang liu pa 。《han fei zi ·xian xue 》:“gu kong mo zhi hou ,ru fen wei ba ,mo li wei san 。”③fan zhi dou shu ren huo xue zhe 。liu yu xi 《lou shi ming 》:“tan xiao you hong ru 。”(hong :da 。)wang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“ru zhe suo zheng ,you zai yu ming shi 。”④tong “nuo (nuò)”。ruan ruo ;nuo ruo 。《bei shi · wang xian chuan 》:“xing ru huan bu duan 。”

    zu :

    ①ji si shi cheng niu yang deng ji pin de li qi 。《guo yu ·chu yu xia 》:“zi ji si ping wang ,ji yi niu zu yu (zhao )wang 。”(yu :gei 。)《zuo chuan · yin gong wu nian 》:“diao shou zhi rou bu deng yu zu ……ze gong bu she 。”②qie rou yong de zhen ban 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“ru jin ren fang wei dao zu ,wo wei yu rou 。”(ren :bie ren 。)《han fei zi ·nan yan 》:“shen zhi ding zu wei pao zai 。”

    zu dou :

    ji si de li qi 。《shi ji ·kong zi shi jia 》:“chang chen ~~,she li rong 。”②jie wei ji si 。《lun yu ·wei ling gong 》:“~~zhi shi ,ze chang wen zhi yi 。”

    dou :

    ①gu dai shi qi 。xing shi gao zu pan ,you de dai gai 。hou ye yong zuo li qi 。《guo yu ·wu yu 》:“shang jiu dou rou dan shi 。”②gu dai rong liang chan wei 。si sheng wei yi dou 。《zuo chuan ·zhao gong san nian 》:“ji jiu si liang :dou 、ou 、fu 、zhong 。si sheng wei dou 。”③gu dai chong liang chan wei 。《shui yuan ·bian wu 》:“shi liu shu wei yi dou ,liu dou wei yi zhu ,er shi si zhu chong yi liang 。”④dou lei zhi wu 。gu sai xie 《ji min yao shu ·chong dou 》:“si yue shi yu jiang ,ke chong da xiao dou 。”

    shi :

    ①zhi wei ;zhi wu ;guan zhi 。《zuo chuan ·zhuang gong shi si nian 》:“wu jie hu zhi shang da fu zhi shi 。”②zhi ye 。《shi ji ·fan li teng guan lie chuan 》:“wu yang hou fan kuai (kuài)zhe ,pei ren ye ,yi tu gou wei shi 。”(pei :jiang su pei xian 。)③shi qing 。《lun yu ·zi lu 》:“yan bu shun ze shi bu cheng 。”④bian gu ;yi wai shi gu 。《shi ji ·ci ke lie chuan 》:“qin you jing ke zhi shi 。”su shi 《xu zhou shang huang di shu 》:“jin chen yu mo shi zhi shi ,lv yi dao zei wei yan ……bu ran ,shi zhi er tu zhi ,ze yi wan yi 。”(tu :mou 。)⑤shi hang ;cong shi ;zuo 。《lun yu ·yan yuan 》:“hui sui bu min ,qing shi si yu yi 。”⑥shi feng ;fu shi 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“yu yu da shu ,ju qing shi zhi ”⑦cong shi qiu xue 。《shi ji ·lao zi han fei lie chuan 》:“[fei ]yu li si ju shi xun qing ,si zi yi wei bu ru fei 。”⑧liang ci 。yong yu qi wu huo yi fu ,xiang dang yu “jian ”。bai ju yi 《zhang chang shi chi liang ye xian yan zeng zhu gong 》:“guan xian san liang shi 。”

    gu :

    ①yuan gu ;yuan yin 。wang an dan 《dou meng chang jun chuan 》:“shi jie chen meng chang jun neng de shi ,shi yi gu gui zhi 。”gao shu si 《jian yuan yong zhi yu zhong 》:“zui zhi yu he yan ,zhi yi yu yong gu 。”②shi 。《han fei zi ·xian xue 》:“bu dao ren yi zhe gu ,bu ting xue zhe zhi yan 。”(zhe :zhi 。)te zhi ji si 、ji hui deng da shi 。《li ji ·yu zao 》:“jun mo gu bu sha niu ,da fu mo gu bu sha yang ,shi mo gu bu sha quan shi 。”③shi gu 。《meng zi ·jin xin shang 》:“fu mu ju cun ,xiong di mo gu ,yi le ye 。”④yuan lai de ;jiu you de 。yuan kai 《ke zhong ye zuo 》:“la xie xiao xiao jiang shui chang ,gu yuan gui lu geng mang mang 。”su xun 《liu guo lun 》:“cong liu guo po wang zhi gu shi 。”⑤lao peng you ;jiu jiao 。cao pi 《yu wu zhi shu 》“xi nian ji yi ,xun gu xiang li ji zai 。”⑥qu shi 。zhang ju zheng 《da zong du wang jian chuan ji chu huang qiu 》:“jin bao ji neng yi yu san yue san ri bing gu 。”(ji neng :ren ming 。)⑦fu ci 。1.ben lai 。li bai 《bai tou yin 》:“tu si gu mo qing ,sui feng ren qing dao 。”2.reng ran 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“san ri duan wu pi ,da ren gu xian chi 。”(da ren :dui chang bei de jing chen 。)3. gu yi 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“jiang wei zui ,an gu shu yan yu zhi ,fen hui wei 。”⑧lian ci 。biao shi yin guo ;“suo yi ”。su xun 《liu guo lun 》:“gu yue bi zai lu qin ye 。”2. you ze ,bian 。《zhou yi ·yu 》:“tian de yi shun dong ,gu ri yue bu guo er si shi bu te (tè);sheng ren yi shun dong ,ze xing fa qing er min fu 。”(te :cha cuo 。)

    gu li :

    ①guo qu de shu li 。《hou han shu ·yuan shao chuan 》:“men sheng ~~,bian yu tian xia 。”②ceng jing zuo guan de ren 。《han shu ·yin weng gui chuan 》:“xi shao ~~wu liu shi ren 。”

    li :

    ①gu dai guan yuan de tong chen 。《shang shu ·yin zheng 》:“tian li yi de ,lie yu meng huo 。”(jun wang de guan li sang shi de hang ,dui yu bai xing bi lie huo hai li hai 。)gu yi 《xin shu ·da zheng shang 》:“jun neng wei shan ,ze li bi neng wei shan yi ;li neng wei shan ,ze min bi neng wei shan yi 。”②di ji guan li huo guan fu de cha yi 。du fu 《dan hao li 》:“mu tou dan hao cun ,you li ye zhuo ren 。”《shi ji ·li si lie chuan 》:“wei jun xiao li 。”

    qu :

    (yi )①li kai 。《shi jing ·wei feng ·shuo shu 》:“shi jiang qu nv ,kuo bi le tu 。”②ju li 。《gu liang chuan ·zhuang gong san shi er nian 》:“liang qiu zai cao zhu zhi jian ,qu ji ba bai li 。”③shi qu ;shi diao 。meng yun qing 《bei zai hang 》:“gu er qu ci qin ,yuan ke sang zhu ren 。”zhou liang gong 《shu ying 》juan yi :“jun xian shou xun ge zhi ,wen suo shi ,li bu yue :‘wu jia mo yi wu ,du qu po zhan ju yi chuang er 。’”④chu qu ;she qi ;diu qi 。《zuo chuan ·yin gong liu nian 》:“jian e ,ru nong fu zhi wu qu cao yan 。”han yu 《yu meng shang shu shu 》:“he you qu sheng ren zhi dao ,she xian wang zhi fa ,er cong yi di zhi jiao ,yi qiu fu li ye 。”⑤wan chen qu shi ;si wang 。gu shi 《gu er hang 》:“ju sheng bu le ,bu ru zao qu ,xia cong de xia huang quan 。”⑥wang ;dao 。xin qi ji 《mo yu er 》:“xiu qu yi wei lan ,xie yang zheng zai 、yan liu duan chang chu 。”⑦guo qu de ;cong qian de 。《xin yu ·zhi de 》:“si nai qu shi zhi jie ,lai shi zhi shi ye 。”⑧zhu ci 。yong yu xing rong ci hou ,xiang dang yu “a ”、“le ”。bai ju yi 《yan shang fu 》:“lu huan fu qu jin chai duo ,hao wan fei lai yin chuan zhai 。”(lu huan :bi yu nv zi wu hei de fa ji 。)⑨qu sheng 。han yu si sheng zhi yi 。⑩wang ;dao ……qu 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“qing ke qu cheng hun 。”li bai 《yu shi lang zhong yin ting huang he lou shang chui di 》:“yi wei qian ke qu chang sha ,xi wang chang an bu jian jia 。”(qian ke :bei bian zhe dao wai de de guan yuan 。)(11)tong “qu ”。qu zhu 。《zuo chuan ·xi gong shi wu nian 》:“san qu zhi yu ,huo ji xiong hu 。” (er )jǔ shou cang 。《zuo chuan ·zhao gong shi jiu nian 》:“fang yan yi du er qu zhi 。”(fang xian cuo sheng liang le cheng qiang de gao du ran hou shou cang qi lai 。)《shi ji ·zhou ben ji 》:“long wang er chi zai ,du er qu zhi 。”(chi lí:xian mo 。du dú:fang zai mu xia zhong 。)zhe ge yi yi hou lai xie zuo “ju ”。

    sai :

    ①sai kao ;xiang 。《lun yu ·wei zheng 》:“xue er bu sai ze wang 。”《xun zi ·quan xue 》:“wu chang zhong ri er sai yi ,bu ru xu yu zhi suo xue ye 。”②sai nian ;huai nian 。《shi jing ·bei feng ·quan shui 》:“mi (mǐ)ri bu sai 。”(mi :mo 。)li bai 《jing ye sai 》:“di tou sai gu xiang 。”③chou sai 。zhang hua 《li zhi shi 》:“ji shi sai qiu 。”(ji shi :dui nan zi de mei chen 。)④xin qing ;qing xu 。li yu 《yu mei ren 》:“qing shuang can xue sai nan ren 。”(qing shuang can xue :zhi bin fa yi bai 。)liu zong yuan 《deng liu zhou cheng lou 》:“hai tian chou sai zheng mang mang 。”⑤zhu ci 。ke yong yu gou shou huo gou zhong ,diao zheng yin jie 。《shi jing ·da ya ·sai ji 》:“sai ji da ren ,wen wang zhi mu 。”(ji :tong “zhai ”。zhuang jing 。da ren :ji tai ren 。wang ji zhi qi ,wen wang zhi mu 。)⑥yu qi ci ,a 。《shi jing ·zhou na ·han an 》:“na you qiao mu ,bu ke xiu sai 。”(qiao :gao da 。xiu :xiu xi 。)

    ji :

    ①suan zhang ;ji suan 。《zhuang zi ·geng sang chu 》:“jin wu ri ji zhi er bu zu ,sui ji zhi er you yu 。”zhu ge liang 《chu shi biao 》:“yuan bi xia qin zhi xin zhi ,ze han shi zhi long ,ke ji ri er dai ye 。”②zhang bu 。《han shu ·wu di ji 》:“shou ji yu gan quan 。”(gan quan :de ming 。)③pan suan ;mou hua 。《yan tie lun ·lun fei 》:“hao xu yu zhi shui ,bu ji ji hou 。”④ji yi ;shang liang 。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“fu mu zhi ai zi ,ze wei zhi ji shen yuan 。”⑤ji hua ;ce lve 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“shei wei da wang wei ci ji zhe ?”li si 《jian zhu ke shu 》:“hui wang yong zhang yi zhi ji ,ba san chuan zhi de 。”