• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 亮曰那並生,唐虞禪華蟲。

    “亮曰那並生,唐虞禪華蟲。”詩句出處:《塗山懷古》;是唐朝詩人陳陶的作品。

    落拓書劍晚,清秋鷹正籠。塗山間來上,敬愛如登龍。
    覽古覺神王,翛然天地空。東南更何有,一醉先王風。
    惟昔放勛世,陰晦徹成洪。皇圖化魚鱉,天道漂無蹤。
    帝乃命舟楫,掇芳儒素中。高陳九州力,百道驅歸東。
    舊物復光明,洪爐再埏熔。經門不私子,足知天下公。
    亮曰那並生,唐虞禪華蟲。茲山朝萬國,一賦寰海同。
    十載有區宇,秋毫皆帝功。垂衣不驕德,子桀如何聾。
    握發聞禮賢,葺茅見卑宮。凡夫色難事,神聖安能恭。
    道隱三千年,遺芳播笙鏞。當時執圭處,佳氣仍童童。
    海嶼儼清廟,天人盛祇供。玄恩及花木,丹讖名崆峒。
    異代草澤臣,何由樹勛庸。堯階未曾識,誰信平生忠。
    恨不當際會,預為執鞭僮。勞歌下山去,懷德心無窮。

    【註釋】:

    亮:

    ①明亮。韓愈《嶽陽樓別竇司直》:“明登嶽陽樓,輝煥朝日亮。”②明察。《宋書·王僧達傳》:“即蒙亮許,當賜矜擢。”③聲音洪亮。《晉書·向秀傳》:“鄰人有吹笛者,發聲寥亮。”④輔助。《隋書·李德林傳》:“皆可以翊亮天地,流名鐘鼎。”⑤頭腦清楚;不糊塗。南朝宋·謝靈運《初發石漢首城》:“寸心若不亮,微命察如絲。”⑥通“諒”。誠實。《孟子·告子下》:“君子不亮,惡乎執。”

    曰:

    ①說。《孫子兵法·計篇》:“孫子曰:‘兵者國之大事。’”②叫做;稱為。韓愈《師說》:“士大夫之族,曰師曰弟子雲者,則群聚而笑之。”(族:類。)③助詞。1.用於句首。《詩經·小雅·采薇》:“曰歸曰歸,歲亦莫止。”2.用於句中。《詩經· 豳(bīn)風· 東山》:“我東曰歸,我心西悲。”

    並:

    (一)①並行;平列。王充《論衡·講瑞》:“少正卯在魯,與孔子並。”②副詞。1. 一同;一齊。《論衡·治期》:“夫饑寒並至而能無為非者寡。”2. 表示全部。相當於“全”、“都”。《世說新語·德行》:“遂班軍而還,一郡並獲全。”(班:回。)3.用在否定詞之前,加強語氣。《聊齋志異·胭脂》:“過此並無一言。”③連詞。表示更進一層。相當於“並且”、“而且”。王安石《傷仲永》:“即書詩四句,並自為其名。”④介詞。和;同。朱穆《崇厚論》:“豈得同年而語,並日而談哉?” (二)bàng 通“傍”。依傍;挨著。《漢書·鮑宣傳》:“貪吏並公,受取不已。”

    生:

    ①生長;長出。《荀子·勸學》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活著;生存。《論語· 衛靈公》:“志士仁人,無求生以害仁,有殺身以成仁。”③生命;性命。《韓非子·解老》:“祿也者,人之所以持生也。”(祿:俸祿。持:維持。)④產生;發生。《韓詩外傳》卷五:“水淵深廣,則龍魚生之。”⑤生育;誕生。《左傳·隱公元年》:“莊公寤生。”⑥生存的期間,指人的一生;一輩子。曹操《短歌行》:“對酒當歌,人生幾何?”⑦生活;生計。柳宗元《捕蛇者說》:“鄉鄰之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《呂氏春秋·適音》:“大饗之禮,上玄尊而俎生魚。”2.未加工煉制的。《洛陽伽藍記·城北》:“頭後垂二尺生絹。”⑨讀書的人。《史記·秦始皇本紀》:“今諸生不師今而學古,以非當世。”

    唐:

    ①虛誇不實。《莊子·天下》:“荒唐之言。”②大;廣大。枚乘《七發》:“浩唐之心。”③空;徒然。《法華經·普門品》:“福不唐捐。”(捐:棄。)《莊子·田子方》:“彼已盡矣,而女求之以為有,是求馬於唐肆也。”④庭院內或宗廟內的道路。《詩經·陳風·防有鵲巢》:“中唐有甓(pì)。”(甓:磚。)⑤周代諸侯國名。1. 周成王弟叔虞的封國。在今山西省翼城縣南。2. 周代侯國,春秋時為楚所滅。在今湖北省隨州市西北。⑥朝代名。1. 傳說為上古時帝堯所建,稱陶唐氏。2.隋亡後李淵所建(公元618—907年),建都長安。

    虞:

    ①預料;料想。《詩經·大雅·抑》:“謹爾侯度,用戒不虞。”(侯:君;諸侯。度:法度。)《左傳·僖公四年》:“不虞君之涉吾地也。”(涉:指進入。)②事先有準備;防備。《孫子·謀攻》:“以虞待不虞者勝。”葉適《葉嶺書房記》:“補樓船器甲之壞,以虞寇至。”③憂慮;憂患。《左傳·昭公四年》:“君若茍無四方之虞。”馬中錫《中山狼傳》:“前虞跋胡,後恐疐尾。”(跋:踏;踩。胡:獸頸下的垂肉。疐zhì:壓著;絆倒。)④企望;期待。《左傳·桓公十一年》:“且日虞四邑之至也。”又《昭公六年》:“始吾有虞於子,今則已矣。”⑤欺騙。《左傳·宣公十五年》:“我無爾詐,爾無我虞。”⑥通“娛”。快樂。《管子·七臣七主》:“故主虞而安。”《漢書· 王褒傳》:“皆以此虞說耳目。”(虞、說:都用如使動。使快樂喜悅。)⑦古代一種祭祀名。葬後舉行的祭祀,有安神靈之意。《禮記·檀弓下》:“有司以幾筵舍奠於墓左,反,日中而虞。”(有司:主管官吏。反:返回。)⑧古代掌管山澤田獵的官。《史記·貨殖列傳序》:“虞不出則財匱少。”(匱:缺乏。)[虞人]掌山澤田獵的官。《左傳·昭公二十年》:“齊侯田於沛,招虞人以弓。”(田:打獵。沛:澤名。)馬中錫《中山狼傳》:“趙簡子大獵於中山,虞人道前,鷹犬羅後。”(道dǎo:引導。羅:羅列。)⑨傳說中舜所建的朝代。《左傳·莊公三十二年》:“虞、夏、商、周皆有之。”⑩周代諸侯國,武王所封,開國君主為古公亶父之子虞仲的後代,在今山西省平陸縣東北。《左傳·僖公五年》:“晉侯復假道於虞以伐虢。”(假:借。虢guó:周代諸侯國。)

    禪:

    (一)①佛教用語。梵文“禪那”的省稱。靜思之意,為佛教的一種修行方法。引申為禪學、禪理。杜甫《飲中八仙歌》:“蘇晉長齋繡佛前,醉中往往愛逃禪。”②指與佛教有關的事物。劉基《春谷詩為竹西和尚賦》:“過橋禪杖落,坐石袈裟袒。” (二)shàn ①古代帝王祭祀土地的典禮。《史記·秦始皇本紀》:“與魯諸儒生議,刻石頌秦德,議封禪望祭山川之事。”(封:帝王祭天的典禮。望祭:祭山川的典禮。)②禪讓。帝王讓位於賢者。《漢書·董賢傳》:“(哀帝)從容視賢笑,曰:‘吾欲法堯禪舜,何如?’”③替代。《莊子·寓言》:“萬物皆種也,以不同形相禪,始卒若環,莫得其倫。”(始卒若環:始終像繞圓圈一樣循環。倫:理。這裡指循環往復的規律。)

    華:

    (一)①草木所開的花。後作“花”。《詩經·召南·何彼穠矣》:“華如桃李。”《詩經· 周南·桃夭》:“桃之夭夭,灼灼其華。”又指開花。《禮記·月令》:“桃始華。”②從中間剖開。《禮記·曲禮上》:“為天子削瓜者副之,巾以絺;為國君者華之,巾以绤。”(二)huá ①光彩;光輝。謝莊《月賦》:“增華臺室,揚采軒宮。”(臺室、軒宮:皆星座名。)又輝映。何遜《秋夕仰贈從兄寘南》:“高樹北風響,空庭秋月華。”②出現在太陽或月亮周圍的彩色光環,古人以為吉兆。李程《日五色賦》:“祥開日華。”(祥:吉祥。)③華麗;華美。曹植《洛神賦》:“華容婀娜,令我忘餐。”又指人物美麗有風采。陸機《贈紀士》:“華顏婉如玉。”④精華。王勃《滕王閣序》:“物華天寶,龍光射牛鬥之墟。”⑤才學。韓愈《送鄭十校理得洛字》:“才子富文華。”又指文采。杜甫《贈比部蕭郎中十兄》:“詞華傾後輩。”(傾:使欽佩。)⑥聲譽;名聲。張九齡《和許給事中直夜簡諸公》:“聲華大國寶。”⑦繁盛。劉得仁《樂遊原春望》:“始覺繁華地,應無不醉人。”⑧顯貴。王績《策杖尋隱士》:“歲歲長如此,方知輕世華。”⑨浮華。《後漢書·周舉傳》:“但務其華,不求其實。”⑩歲月;時光。沈佺期《春閨》:“歲華空自擲。”又年輕;年少。李商隱《錦瑟》:“錦瑟無端五十弦,一弦一柱思華年。”(11)(頭發)花白。蘇軾《念奴嬌·赤壁懷古》:“故國神遊,多情應笑我,早生華發。”(12)中國古稱華夏,省稱“華”。亦專指漢族。《左傳·定公十年》:“夷不亂華。”(夷:古稱少數民族名。)(13)通“嘩”。喧嘩。《晏子春秋·內篇問上二十》:“不掩君過,諫乎前,不華乎外。”(乎:於。) (三)huà 通“樺”。司馬相如《上林賦》:“華楓枰櫨。”

    蟲:

    (一)①古代對一切動物的通稱。《大戴禮記·易本命》:“有羽之蟲三百六十,而鳳凰為之長(zhǎng);有毛之蟲三百六十,而麒麟為之長;有甲之蟲三百六十,而神龜為之長;有鱗之蟲三百六十,而蛟龍為之長;倮之蟲三百六十,而聖人為之長。”《莊子·應帝王》:“而曾二蟲之無知。”②昆蟲;蟲子。《詩經·齊風·雞鳴》:“蟲飛薨薨(hōng)。”《荀子·勸學》:“肉腐出蟲。” (二)huǐ 毒蛇。後作“虺”。《山海經·南山經》:“羽山,其下多水,其上多雨,無草木,多蝮蟲。”


  • 亮曰那并生,唐虞禅华虫。

    “亮曰那并生,唐虞禅华虫。”诗句出处:《涂山怀古》;是唐朝诗人陈陶的作品。

    落拓书剑晚,清秋鹰正笼。涂山间来上,敬爱如登龙。
    览古觉神王,翛然天地空。东南更何有,一醉先王风。
    惟昔放勋世,阴晦彻成洪。皇图化鱼鳖,天道漂无踪。
    帝乃命舟楫,掇芳儒素中。高陈九州力,百道驱归东。
    旧物复光明,洪炉再埏熔。经门不私子,足知天下公。
    亮曰那并生,唐虞禅华虫。兹山朝万国,一赋寰海同。
    十载有区宇,秋毫皆帝功。垂衣不骄德,子桀如何聋。
    握发闻礼贤,葺茅见卑宫。凡夫色难事,神圣安能恭。
    道隐三千年,遗芳播笙镛。当时执圭处,佳气仍童童。
    海屿俨清庙,天人盛祇供。玄恩及花木,丹谶名崆峒。
    异代草泽臣,何由树勋庸。尧阶未曾识,谁信平生忠。
    恨不当际会,预为执鞭僮。劳歌下山去,怀德心无穷。

    【注释】:

    亮:

    ①明亮。韩愈《岳阳楼别窦司直》:“明登岳阳楼,辉焕朝日亮。”②明察。《宋书·王僧达传》:“即蒙亮许,当赐矜擢。”③声音洪亮。《晋书·向秀传》:“邻人有吹笛者,发声寥亮。”④辅助。《隋书·李德林传》:“皆可以翊亮天地,流名钟鼎。”⑤头脑清楚;不糊涂。南朝宋·谢灵运《初发石汉首城》:“寸心若不亮,微命察如丝。”⑥通“谅”。诚实。《孟子·告子下》:“君子不亮,恶乎执。”

    曰:

    ①说。《孙子兵法·计篇》:“孙子曰:‘兵者国之大事。’”②叫做;称为。韩愈《师说》:“士大夫之族,曰师曰弟子云者,则群聚而笑之。”(族:类。)③助词。1.用于句首。《诗经·小雅·采薇》:“曰归曰归,岁亦莫止。”2.用于句中。《诗经· 豳(bīn)风· 东山》:“我东曰归,我心西悲。”

    并:

    (一)①并行;平列。王充《论衡·讲瑞》:“少正卯在鲁,与孔子并。”②副词。1. 一同;一齐。《论衡·治期》:“夫饥寒并至而能无为非者寡。”2. 表示全部。相当于“全”、“都”。《世说新语·德行》:“遂班军而还,一郡并获全。”(班:回。)3.用在否定词之前,加强语气。《聊斋志异·胭脂》:“过此并无一言。”③连词。表示更进一层。相当于“并且”、“而且”。王安石《伤仲永》:“即书诗四句,并自为其名。”④介词。和;同。朱穆《崇厚论》:“岂得同年而语,并日而谈哉?” (二)bàng 通“傍”。依傍;挨着。《汉书·鲍宣传》:“贪吏并公,受取不已。”

    生:

    ①生长;长出。《荀子·劝学》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活着;生存。《论语· 卫灵公》:“志士仁人,无求生以害仁,有杀身以成仁。”③生命;性命。《韩非子·解老》:“禄也者,人之所以持生也。”(禄:俸禄。持:维持。)④产生;发生。《韩诗外传》卷五:“水渊深广,则龙鱼生之。”⑤生育;诞生。《左传·隐公元年》:“庄公寤生。”⑥生存的期间,指人的一生;一辈子。曹操《短歌行》:“对酒当歌,人生几何?”⑦生活;生计。柳宗元《捕蛇者说》:“乡邻之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《吕氏春秋·适音》:“大飨之礼,上玄尊而俎生鱼。”2.未加工炼制的。《洛阳伽蓝记·城北》:“头后垂二尺生绢。”⑨读书的人。《史记·秦始皇本纪》:“今诸生不师今而学古,以非当世。”

    唐:

    ①虚夸不实。《庄子·天下》:“荒唐之言。”②大;广大。枚乘《七发》:“浩唐之心。”③空;徒然。《法华经·普门品》:“福不唐捐。”(捐:弃。)《庄子·田子方》:“彼已尽矣,而女求之以为有,是求马于唐肆也。”④庭院内或宗庙内的道路。《诗经·陈风·防有鹊巢》:“中唐有甓(pì)。”(甓:砖。)⑤周代诸侯国名。1. 周成王弟叔虞的封国。在今山西省翼城县南。2. 周代侯国,春秋时为楚所灭。在今湖北省随州市西北。⑥朝代名。1. 传说为上古时帝尧所建,称陶唐氏。2.隋亡后李渊所建(公元618—907年),建都长安。

    虞:

    ①预料;料想。《诗经·大雅·抑》:“谨尔侯度,用戒不虞。”(侯:君;诸侯。度:法度。)《左传·僖公四年》:“不虞君之涉吾地也。”(涉:指进入。)②事先有准备;防备。《孙子·谋攻》:“以虞待不虞者胜。”叶适《叶岭书房记》:“补楼船器甲之坏,以虞寇至。”③忧虑;忧患。《左传·昭公四年》:“君若苟无四方之虞。”马中锡《中山狼传》:“前虞跋胡,后恐疐尾。”(跋:踏;踩。胡:兽颈下的垂肉。疐zhì:压着;绊倒。)④企望;期待。《左传·桓公十一年》:“且日虞四邑之至也。”又《昭公六年》:“始吾有虞于子,今则已矣。”⑤欺骗。《左传·宣公十五年》:“我无尔诈,尔无我虞。”⑥通“娱”。快乐。《管子·七臣七主》:“故主虞而安。”《汉书· 王褒传》:“皆以此虞说耳目。”(虞、说:都用如使动。使快乐喜悦。)⑦古代一种祭祀名。葬后举行的祭祀,有安神灵之意。《礼记·檀弓下》:“有司以几筵舍奠于墓左,反,日中而虞。”(有司:主管官吏。反:返回。)⑧古代掌管山泽田猎的官。《史记·货殖列传序》:“虞不出则财匮少。”(匮:缺乏。)[虞人]掌山泽田猎的官。《左传·昭公二十年》:“齐侯田于沛,招虞人以弓。”(田:打猎。沛:泽名。)马中锡《中山狼传》:“赵简子大猎于中山,虞人道前,鹰犬罗后。”(道dǎo:引导。罗:罗列。)⑨传说中舜所建的朝代。《左传·庄公三十二年》:“虞、夏、商、周皆有之。”⑩周代诸侯国,武王所封,开国君主为古公亶父之子虞仲的后代,在今山西省平陆县东北。《左传·僖公五年》:“晋侯复假道于虞以伐虢。”(假:借。虢guó:周代诸侯国。)

    禅:

    (一)①佛教用语。梵文“禅那”的省称。静思之意,为佛教的一种修行方法。引申为禅学、禅理。杜甫《饮中八仙歌》:“苏晋长斋绣佛前,醉中往往爱逃禅。”②指与佛教有关的事物。刘基《春谷诗为竹西和尚赋》:“过桥禅杖落,坐石袈裟袒。” (二)shàn ①古代帝王祭祀土地的典礼。《史记·秦始皇本纪》:“与鲁诸儒生议,刻石颂秦德,议封禅望祭山川之事。”(封:帝王祭天的典礼。望祭:祭山川的典礼。)②禅让。帝王让位于贤者。《汉书·董贤传》:“(哀帝)从容视贤笑,曰:‘吾欲法尧禅舜,何如?’”③替代。《庄子·寓言》:“万物皆种也,以不同形相禅,始卒若环,莫得其伦。”(始卒若环:始终像绕圆圈一样循环。伦:理。这里指循环往复的规律。)

    华:

    (一)①草木所开的花。后作“花”。《诗经·召南·何彼秾矣》:“华如桃李。”《诗经· 周南·桃夭》:“桃之夭夭,灼灼其华。”又指开花。《礼记·月令》:“桃始华。”②从中间剖开。《礼记·曲礼上》:“为天子削瓜者副之,巾以絺;为国君者华之,巾以绤。”(二)huá ①光彩;光辉。谢庄《月赋》:“增华台室,扬采轩宫。”(台室、轩宫:皆星座名。)又辉映。何逊《秋夕仰赠从兄寘南》:“高树北风响,空庭秋月华。”②出现在太阳或月亮周围的彩色光环,古人以为吉兆。李程《日五色赋》:“祥开日华。”(祥:吉祥。)③华丽;华美。曹植《洛神赋》:“华容婀娜,令我忘餐。”又指人物美丽有风采。陆机《赠纪士》:“华颜婉如玉。”④精华。王勃《滕王阁序》:“物华天宝,龙光射牛斗之墟。”⑤才学。韩愈《送郑十校理得洛字》:“才子富文华。”又指文采。杜甫《赠比部萧郎中十兄》:“词华倾后辈。”(倾:使钦佩。)⑥声誉;名声。张九龄《和许给事中直夜简诸公》:“声华大国宝。”⑦繁盛。刘得仁《乐游原春望》:“始觉繁华地,应无不醉人。”⑧显贵。王绩《策杖寻隐士》:“岁岁长如此,方知轻世华。”⑨浮华。《后汉书·周举传》:“但务其华,不求其实。”⑩岁月;时光。沈佺期《春闺》:“岁华空自掷。”又年轻;年少。李商隐《锦瑟》:“锦瑟无端五十弦,一弦一柱思华年。”(11)(头发)花白。苏轼《念奴娇·赤壁怀古》:“故国神游,多情应笑我,早生华发。”(12)中国古称华夏,省称“华”。亦专指汉族。《左传·定公十年》:“夷不乱华。”(夷:古称少数民族名。)(13)通“哗”。喧哗。《晏子春秋·内篇问上二十》:“不掩君过,谏乎前,不华乎外。”(乎:于。) (三)huà 通“桦”。司马相如《上林赋》:“华枫枰栌。”

    虫:

    (一)①古代对一切动物的通称。《大戴礼记·易本命》:“有羽之虫三百六十,而凤凰为之长(zhǎng);有毛之虫三百六十,而麒麟为之长;有甲之虫三百六十,而神龟为之长;有鳞之虫三百六十,而蛟龙为之长;倮之虫三百六十,而圣人为之长。”《庄子·应帝王》:“而曾二虫之无知。”②昆虫;虫子。《诗经·齐风·鸡鸣》:“虫飞薨薨(hōng)。”《荀子·劝学》:“肉腐出虫。” (二)huǐ 毒蛇。后作“虺”。《山海经·南山经》:“羽山,其下多水,其上多雨,无草木,多蝮虫。”


  • liang yue na bing sheng ,tang yu chan hua chong 。

    “liang yue na bing sheng ,tang yu chan hua chong 。”shi gou chu chu :《tu shan huai gu 》;shi tang chao shi ren chen tao de zuo pin 。

    la ta shu jian wan ,qing qiu ying zheng long 。tu shan jian lai shang ,jing ai ru deng long 。
    lan gu jiao shen wang ,shu ran tian de kong 。dong na geng he you ,yi zui xian wang feng 。
    wei xi fang xun shi ,yin hui che cheng hong 。huang tu hua yu bie ,tian dao piao mo zong 。
    di nai ming zhou ji ,duo fang ru su zhong 。gao chen jiu zhou li ,bai dao qu gui dong 。
    jiu wu fu guang ming ,hong lu zai shan rong 。jing men bu si zi ,zu zhi tian xia gong 。
    liang yue na bing sheng ,tang yu chan hua chong 。ci shan chao mo guo ,yi fu huan hai tong 。
    shi zai you ou yu ,qiu hao jie di gong 。chui yi bu jiao de ,zi jie ru he long 。
    wo fa wen li xian ,qi mao jian bei gong 。fan fu se nan shi ,shen sheng an neng gong 。
    dao yin san qian nian ,wei fang bo sheng yong 。dang shi zhi gui chu ,jia qi reng tong tong 。
    hai yu yan qing miao ,tian ren cheng 祇gong 。xuan en ji hua mu ,dan chen ming kong dong 。
    yi dai cao ze chen ,he you shu xun yong 。yao jie wei ceng shi ,shei xin ping sheng zhong 。
    hen bu dang ji hui ,yu wei zhi bian tong 。lao ge xia shan qu ,huai de xin mo qiong 。

    【zhu shi 】:

    liang :

    ①ming liang 。han yu 《yue yang lou bie dou si zhi 》:“ming deng yue yang lou ,hui huan chao ri liang 。”②ming cha 。《song shu ·wang seng da chuan 》:“ji meng liang hu ,dang ci jin zhuo 。”③sheng yin hong liang 。《jin shu ·xiang xiu chuan 》:“lin ren you chui di zhe ,fa sheng liao liang 。”④fu zhu 。《sui shu ·li de lin chuan 》:“jie ke yi yi liang tian de ,liu ming zhong ding 。”⑤tou nao qing chu ;bu hu tu 。na chao song ·xie ling yun 《chu fa dan han shou cheng 》:“cun xin re bu liang ,wei ming cha ru si 。”⑥tong “liang ”。cheng shi 。《meng zi ·gao zi xia 》:“jun zi bu liang ,e hu zhi 。”

    yue :

    ①shui 。《sun zi bing fa ·ji pian 》:“sun zi yue :‘bing zhe guo zhi da shi 。’”②jiao zuo ;chen wei 。han yu 《shi shui 》:“shi da fu zhi zu ,yue shi yue di zi yun zhe ,ze qun ju er xiao zhi 。”(zu :lei 。)③zhu ci 。1.yong yu gou shou 。《shi jing ·xiao ya ·cai wei 》:“yue gui yue gui ,sui yi mo zhi 。”2.yong yu gou zhong 。《shi jing · bin (bīn)feng · dong shan 》:“wo dong yue gui ,wo xin xi bei 。”

    bing :

    (yi )①bing hang ;ping lie 。wang chong 《lun heng ·jiang rui 》:“shao zheng mao zai lu ,yu kong zi bing 。”②fu ci 。1. yi tong ;yi ji 。《lun heng ·zhi ji 》:“fu ji han bing zhi er neng mo wei fei zhe gua 。”2. biao shi quan bu 。xiang dang yu “quan ”、“dou ”。《shi shui xin yu ·de hang 》:“sui ban jun er hai ,yi jun bing huo quan 。”(ban :hui 。)3.yong zai fou ding ci zhi qian ,jia jiang yu qi 。《liao zhai zhi yi ·yan zhi 》:“guo ci bing mo yi yan 。”③lian ci 。biao shi geng jin yi ceng 。xiang dang yu “bing ju ”、“er ju ”。wang an dan 《shang zhong yong 》:“ji shu shi si gou ,bing zi wei ji ming 。”④jie ci 。he ;tong 。zhu mu 《chong hou lun 》:“qi de tong nian er yu ,bing ri er tan zai ?” (er )bàng tong “bang ”。yi bang ;ai zhao 。《han shu ·bao xuan chuan 》:“tan li bing gong ,shou qu bu yi 。”

    sheng :

    ①sheng chang ;chang chu 。《xun zi ·quan xue 》:“peng sheng ma zhong ,bu fu er zhi 。”②huo zhao ;sheng cun 。《lun yu · wei ling gong 》:“zhi shi ren ren ,mo qiu sheng yi hai ren ,you sha shen yi cheng ren 。”③sheng ming ;xing ming 。《han fei zi ·jie lao 》:“lu ye zhe ,ren zhi suo yi chi sheng ye 。”(lu :feng lu 。chi :wei chi 。)④chan sheng ;fa sheng 。《han shi wai chuan 》juan wu :“shui yuan shen an ,ze long yu sheng zhi 。”⑤sheng yo ;dan sheng 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“zhuang gong wu sheng 。”⑥sheng cun de ji jian ,zhi ren de yi sheng ;yi bei zi 。cao cao 《duan ge hang 》:“dui jiu dang ge ,ren sheng ji he ?”⑦sheng huo ;sheng ji 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“xiang lin zhi sheng ri cu (cù)。”(cu :jiong pai 。)⑧bu shou de 。1. wei zhu huo wei zhu shou de 。《lv shi chun qiu ·kuo yin 》:“da xiang zhi li ,shang xuan zun er zu sheng yu 。”2.wei jia gong lian zhi de 。《luo yang ga lan ji ·cheng bei 》:“tou hou chui er che sheng juan 。”⑨dou shu de ren 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“jin zhu sheng bu shi jin er xue gu ,yi fei dang shi 。”

    tang :

    ①xu kua bu shi 。《zhuang zi ·tian xia 》:“huang tang zhi yan 。”②da ;an da 。mei cheng 《qi fa 》:“hao tang zhi xin 。”③kong ;tu ran 。《fa hua jing ·pu men pin 》:“fu bu tang juan 。”(juan :qi 。)《zhuang zi ·tian zi fang 》:“bi yi jin yi ,er nv qiu zhi yi wei you ,shi qiu ma yu tang si ye 。”④ting yuan nei huo zong miao nei de dao lu 。《shi jing ·chen feng ·fang you que chao 》:“zhong tang you pi (pì)。”(pi :zhuan 。)⑤zhou dai zhu hou guo ming 。1. zhou cheng wang di shu yu de feng guo 。zai jin shan xi sheng yi cheng xian na 。2. zhou dai hou guo ,chun qiu shi wei chu suo mie 。zai jin hu bei sheng sui zhou shi xi bei 。⑥chao dai ming 。1. chuan shui wei shang gu shi di yao suo jian ,chen tao tang shi 。2.sui wang hou li yuan suo jian (gong yuan 618—907nian ),jian dou chang an 。

    yu :

    ①yu liao ;liao xiang 。《shi jing ·da ya ·yi 》:“jin er hou du ,yong jie bu yu 。”(hou :jun ;zhu hou 。du :fa du 。)《zuo chuan ·xi gong si nian 》:“bu yu jun zhi she wu de ye 。”(she :zhi jin ru 。)②shi xian you zhun bei ;fang bei 。《sun zi ·mou gong 》:“yi yu dai bu yu zhe sheng 。”xie kuo 《xie ling shu fang ji 》:“bu lou chuan qi jia zhi huai ,yi yu kou zhi 。”③you lv ;you huan 。《zuo chuan ·zhao gong si nian 》:“jun re gou mo si fang zhi yu 。”ma zhong xi 《zhong shan lang chuan 》:“qian yu ba hu ,hou kong di wei 。”(ba :ta ;cai 。hu :shou geng xia de chui rou 。di zhì:ya zhao ;ban dao 。)④qi wang ;ji dai 。《zuo chuan ·huan gong shi yi nian 》:“ju ri yu si yi zhi zhi ye 。”you 《zhao gong liu nian 》:“shi wu you yu yu zi ,jin ze yi yi 。”⑤qi pian 。《zuo chuan ·xuan gong shi wu nian 》:“wo mo er zha ,er mo wo yu 。”⑥tong “yu ”。kuai le 。《guan zi ·qi chen qi zhu 》:“gu zhu yu er an 。”《han shu · wang bao chuan 》:“jie yi ci yu shui er mu 。”(yu 、shui :dou yong ru shi dong 。shi kuai le xi yue 。)⑦gu dai yi chong ji si ming 。zang hou ju hang de ji si ,you an shen ling zhi yi 。《li ji ·tan gong xia 》:“you si yi ji yan she dian yu mu zuo ,fan ,ri zhong er yu 。”(you si :zhu guan guan li 。fan :fan hui 。)⑧gu dai zhang guan shan ze tian lie de guan 。《shi ji ·huo shi lie chuan xu 》:“yu bu chu ze cai kui shao 。”(kui :que fa 。)[yu ren ]zhang shan ze tian lie de guan 。《zuo chuan ·zhao gong er shi nian 》:“ji hou tian yu pei ,qiao yu ren yi gong 。”(tian :da lie 。pei :ze ming 。)ma zhong xi 《zhong shan lang chuan 》:“zhao jian zi da lie yu zhong shan ,yu ren dao qian ,ying quan luo hou 。”(dao dǎo:yin dao 。luo :luo lie 。)⑨chuan shui zhong shun suo jian de chao dai 。《zuo chuan ·zhuang gong san shi er nian 》:“yu 、xia 、shang 、zhou jie you zhi 。”⑩zhou dai zhu hou guo ,wu wang suo feng ,kai guo jun zhu wei gu gong dan fu zhi zi yu zhong de hou dai ,zai jin shan xi sheng ping liu xian dong bei 。《zuo chuan ·xi gong wu nian 》:“jin hou fu jia dao yu yu yi fa guo 。”(jia :jie 。guo guó:zhou dai zhu hou guo 。)

    chan :

    (yi )①fo jiao yong yu 。fan wen “chan na ”de sheng chen 。jing sai zhi yi ,wei fo jiao de yi chong xiu hang fang fa 。yin shen wei chan xue 、chan li 。du fu 《yin zhong ba xian ge 》:“su jin chang zhai xiu fo qian ,zui zhong wang wang ai tao chan 。”②zhi yu fo jiao you guan de shi wu 。liu ji 《chun gu shi wei zhu xi he shang fu 》:“guo qiao chan zhang la ,zuo dan jia sha tan 。” (er )shàn ①gu dai di wang ji si tu de de dian li 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“yu lu zhu ru sheng yi ,ke dan song qin de ,yi feng chan wang ji shan chuan zhi shi 。”(feng :di wang ji tian de dian li 。wang ji :ji shan chuan de dian li 。)②chan rang 。di wang rang wei yu xian zhe 。《han shu ·dong xian chuan 》:“(ai di )cong rong shi xian xiao ,yue :‘wu yu fa yao chan shun ,he ru ?’”③ti dai 。《zhuang zi ·yu yan 》:“mo wu jie chong ye ,yi bu tong xing xiang chan ,shi cu re huan ,mo de ji lun 。”(shi cu re huan :shi zhong xiang rao yuan juan yi yang xun huan 。lun :li 。zhe li zhi xun huan wang fu de gui lv 。)

    hua :

    (yi )①cao mu suo kai de hua 。hou zuo “hua ”。《shi jing ·shao na ·he bi nong yi 》:“hua ru tao li 。”《shi jing · zhou na ·tao wai 》:“tao zhi wai wai ,zhuo zhuo ji hua 。”you zhi kai hua 。《li ji ·yue ling 》:“tao shi hua 。”②cong zhong jian pou kai 。《li ji ·qu li shang 》:“wei tian zi xiao gua zhe fu zhi ,jin yi chi ;wei guo jun zhe hua zhi ,jin yi xi 。”(er )huá ①guang cai ;guang hui 。xie zhuang 《yue fu 》:“zeng hua tai shi ,yang cai xuan gong 。”(tai shi 、xuan gong :jie xing zuo ming 。)you hui ying 。he xun 《qiu xi yang zeng cong xiong tian na 》:“gao shu bei feng xiang ,kong ting qiu yue hua 。”②chu xian zai tai yang huo yue liang zhou wei de cai se guang huan ,gu ren yi wei ji zhao 。li cheng 《ri wu se fu 》:“xiang kai ri hua 。”(xiang :ji xiang 。)③hua li ;hua mei 。cao zhi 《luo shen fu 》:“hua rong e na ,ling wo wang can 。”you zhi ren wu mei li you feng cai 。liu ji 《zeng ji shi 》:“hua yan wan ru yu 。”④jing hua 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“wu hua tian bao ,long guang she niu dou zhi xu 。”⑤cai xue 。han yu 《song zheng shi jiao li de luo zi 》:“cai zi fu wen hua 。”you zhi wen cai 。du fu 《zeng bi bu xiao lang zhong shi xiong 》:“ci hua qing hou bei 。”(qing :shi qin pei 。)⑥sheng yu ;ming sheng 。zhang jiu ling 《he hu gei shi zhong zhi ye jian zhu gong 》:“sheng hua da guo bao 。”⑦fan cheng 。liu de ren 《le you yuan chun wang 》:“shi jiao fan hua de ,ying mo bu zui ren 。”⑧xian gui 。wang ji 《ce zhang xun yin shi 》:“sui sui chang ru ci ,fang zhi qing shi hua 。”⑨fu hua 。《hou han shu ·zhou ju chuan 》:“dan wu ji hua ,bu qiu ji shi 。”⑩sui yue ;shi guang 。shen quan ji 《chun gui 》:“sui hua kong zi zhi 。”you nian qing ;nian shao 。li shang yin 《jin se 》:“jin se mo duan wu shi xian ,yi xian yi zhu sai hua nian 。”(11)(tou fa )hua bai 。su shi 《nian nu jiao ·chi bi huai gu 》:“gu guo shen you ,duo qing ying xiao wo ,zao sheng hua fa 。”(12)zhong guo gu chen hua xia ,sheng chen “hua ”。yi zhuan zhi han zu 。《zuo chuan ·ding gong shi nian 》:“yi bu luan hua 。”(yi :gu chen shao shu min zu ming 。)(13)tong “hua ”。xuan hua 。《yan zi chun qiu ·nei pian wen shang er shi 》:“bu yan jun guo ,jian hu qian ,bu hua hu wai 。”(hu :yu 。) (san )huà tong “hua ”。si ma xiang ru 《shang lin fu 》:“hua feng ping lu 。”

    chong :

    (yi )①gu dai dui yi qie dong wu de tong chen 。《da dai li ji ·yi ben ming 》:“you yu zhi chong san bai liu shi ,er feng huang wei zhi chang (zhǎng);you mao zhi chong san bai liu shi ,er qi lin wei zhi chang ;you jia zhi chong san bai liu shi ,er shen gui wei zhi chang ;you lin zhi chong san bai liu shi ,er jiao long wei zhi chang ;luo zhi chong san bai liu shi ,er sheng ren wei zhi chang 。”《zhuang zi ·ying di wang 》:“er ceng er chong zhi mo zhi 。”②kun chong ;chong zi 。《shi jing ·ji feng ·ji ming 》:“chong fei hong hong (hōng)。”《xun zi ·quan xue 》:“rou fu chu chong 。” (er )huǐ du she 。hou zuo “hui ”。《shan hai jing ·na shan jing 》:“yu shan ,ji xia duo shui ,ji shang duo yu ,mo cao mu ,duo fu chong 。”