• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 銀生楚山曲,金生鄱溪濱。

    “銀生楚山曲,金生鄱溪濱。”詩句出處:《贈友五首》;是唐朝詩人白居易的作品。

    一年十二月,每月有常令。君出臣奉行,謂之握金鏡。
    由茲六氣順,以遂萬物性。時令一反常,生靈受其病。
    周漢德下衰,王風始不競。又從斬晁錯,諸侯益強盛。
    百裡不同禁,四時自為政。盛夏興土功,方春剿人命。
    誰能救其失,待君佐邦柄。峨峨象魏門,懸法彝倫正。
    銀生楚山曲,金生鄱溪濱。南人棄農業,求之多苦辛。
    披砂復鑿石,矻矻無冬春。手足盡皴胝,愛利不愛身。
    畬田既慵斫,稻田亦懶耘。相攜作遊手,皆道求金銀。
    畢竟金與銀,何殊泥與塵。且非衣食物,不濟饑寒人。
    棄本以趨末,日富而歲貧。所以先聖王,棄藏不為珍。
    誰能反古風,待君秉國鈞。捐金復抵璧,勿使勞生民。
    私傢無錢爐,平地無銅山。胡為秋夏稅,歲歲輸銅錢。
    錢力日已重,農力日已殫。賤糶粟與麥,賤貿絲與綿。
    歲暮衣食盡,焉得無饑寒。吾聞國之初,有制垂不刊。
    庸必算丁口,租必計桑田。不求土所無,不強人所難。
    量入以為出,上足下亦安。兵興一變法,兵息遂不還。
    使我農桑人,憔悴畎畝間。誰能革此弊,待君秉利權。
    復彼租庸法,令如貞觀年。
    京師四方則,王化之本根。長吏久於政,然後風教敦。
    如何尹京者,遷次不逡巡。請君屈指數,十年十五人。
    科條日相矯,吏力亦已勤。寬猛政不一,民心安得淳。
    九州雍為首,群牧之所遵。天下率如此,何以安吾民。
    誰能變此法,待君贊彌綸。慎擇循良吏,令其長子孫。
    三十男有室,二十女有歸。近代多離亂,婚姻多過期。
    嫁娶既不早,生育常苦遲。兒女未成人,父母已衰羸。
    凡人貴達日,多在長大時。欲報親不待,孝心無所施。
    哀哉三牲養,少得及庭闈。惜哉萬鐘粟,多用飽妻兒。
    誰能正婚禮,待君張國維。庶使孝子心,皆無風樹悲。

    【註釋】:

    生:

    ①生長;長出。《荀子·勸學》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活著;生存。《論語· 衛靈公》:“志士仁人,無求生以害仁,有殺身以成仁。”③生命;性命。《韓非子·解老》:“祿也者,人之所以持生也。”(祿:俸祿。持:維持。)④產生;發生。《韓詩外傳》卷五:“水淵深廣,則龍魚生之。”⑤生育;誕生。《左傳·隱公元年》:“莊公寤生。”⑥生存的期間,指人的一生;一輩子。曹操《短歌行》:“對酒當歌,人生幾何?”⑦生活;生計。柳宗元《捕蛇者說》:“鄉鄰之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《呂氏春秋·適音》:“大饗之禮,上玄尊而俎生魚。”2.未加工煉制的。《洛陽伽藍記·城北》:“頭後垂二尺生絹。”⑨讀書的人。《史記·秦始皇本紀》:“今諸生不師今而學古,以非當世。”

    楚:

    ①木名。牡荊。落葉灌木或小喬木。枝幹堅勁,可以作杖。《韓非子·十過》:“公宮之垣,皆以荻蒿楛楚墻之。”②打人的荊條。《禮記·學記》:“夏楚二物,收其威也。”(夏:通“檟”。木名。)③用荊條打。《後漢書·史弼傳》:“命左右引出,楚捶數百。”④痛苦。《史記·文帝本紀》:“何其楚痛而不得也。”⑤整齊。《詩經·小雅·賓之初筵》:“籩豆有楚。”(籩豆:食器。)⑥周朝諸侯國,戰國時為七雄之一。原來在今湖北和湖南一帶,後來擴展到今河南、安徽、江蘇、浙江和四川。後為秦所滅。[楚楚]1. 繁茂的樣子。《詩經·小雅·楚茨》:“楚楚者茨。”(茨:茨藜。)2. 鮮明的樣子。《詩經·曹風·蜉蝣》:“蜉蝣之羽,衣裳楚楚。”

    曲:

    (一)①彎;不直。與“直”相對。《荀子·勸學》:“木直中繩,輮以為輪,其曲中規。”②不正;不公正;不正派。《戰國策·秦策五》:“趙王之臣有韓倉者,以曲合於趙王。”陸賈《新語·辨惑》:“懷曲而合邪。”(合:迎合。邪:偏邪。)③局部;一部分。《淮南子·繆稱》:“察一曲者,不可與言化。”④委婉曲折。元結《惡(wù)曲篇》:“未嘗曲氣以轉聲,曲辭以達意。”⑤泛指彎曲之處。吳融《壁畫折竹雜言》:“渭曲逢,湘江別。”(渭:水名。)⑥偏僻之處。嚴忌《哀時命》:“塊獨守此曲隅兮。”(塊:孤獨。隅:角落。) (二)qǔ ①韻文的一種。通常指宋以來的南曲和北曲,同詞的體裁相近,但格式較為自由。分戲曲、散曲兩類,元明以來甚為流行。②歌曲。王褒《長安有狹邪行》:“塗歌楊柳曲,巷飲榴花樽。”(塗:同“途”。樽:酒器。)③樂曲。劉禹錫《楊柳枝詞九首》之一:“請君莫奏前朝曲。”

    金:

    ①金屬的通稱。《荀子·勸學》:“鍥而舍之,朽木不折;鍥而不舍,金石可鏤。”《周禮·秋官·職金》:“入其金錫於為兵器之府。”(為:制作。)②金黃色。《嶽陽樓記》:“浮光躍金。”《阿房宮賦》:“金塊珠礫,棄擲迤邐,秦人視之,亦不甚惜。”③錢財;錢。《史記·陳丞相世傢》:“臣聞(陳)平受諸將金,金多者得善處,金少者得惡處。”④金屬制的樂器或兵器。《禮記·樂記》:“金石絲竹,樂之器也。”《淮南子·說山》:“砥石不利,而可以利金。”(利金:磨利刀劍。)⑤古代八音之一。《周禮·春官·大師》:“皆播之以八言,金、石、土、革、絲、木、匏、竹。”⑥古代計算貨幣的單位。以一鎰(二十四兩)為一金,或以一斤為一金。《史記·燕召公世傢》:“子之因遺(wèi)蘇代百金。”(子之:人名。遺:贈與。)《五人墓碑記》:“有賢士大夫發五十金,買五人之脰而函之。”(脰dòu:頸項;頭臚。)《獄中雜記》:“富者賂數百金。”⑦比喻堅固。《過秦論》:“始皇之心,自以為關中之地,金城千裡。”⑧五行之一。《尚書·洪范》:“五行:一曰水,二曰火,三曰木,四曰金,五曰土。”⑨朝代名(公元1115—1234年)。女真族完顏部首領阿骨打所建。

    生:

    ①生長;長出。《荀子·勸學》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活著;生存。《論語· 衛靈公》:“志士仁人,無求生以害仁,有殺身以成仁。”③生命;性命。《韓非子·解老》:“祿也者,人之所以持生也。”(祿:俸祿。持:維持。)④產生;發生。《韓詩外傳》卷五:“水淵深廣,則龍魚生之。”⑤生育;誕生。《左傳·隱公元年》:“莊公寤生。”⑥生存的期間,指人的一生;一輩子。曹操《短歌行》:“對酒當歌,人生幾何?”⑦生活;生計。柳宗元《捕蛇者說》:“鄉鄰之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《呂氏春秋·適音》:“大饗之禮,上玄尊而俎生魚。”2.未加工煉制的。《洛陽伽藍記·城北》:“頭後垂二尺生絹。”⑨讀書的人。《史記·秦始皇本紀》:“今諸生不師今而學古,以非當世。”

    濱:

    ①水邊。《史記·屈原傳》:“屈原至於江濱。”②泛指邊際。阮籍《詠懷八十二首》之三十五:“濯發暘(yáng)谷濱,遠遊崑嶽傍。”③靠近;接近。《史記·貨殖列傳》:“鄒魯濱洙、泗,猶有周公遺風。”


  • 银生楚山曲,金生鄱溪滨。

    “银生楚山曲,金生鄱溪滨。”诗句出处:《赠友五首》;是唐朝诗人白居易的作品。

    一年十二月,每月有常令。君出臣奉行,谓之握金镜。
    由兹六气顺,以遂万物性。时令一反常,生灵受其病。
    周汉德下衰,王风始不竞。又从斩晁错,诸侯益强盛。
    百里不同禁,四时自为政。盛夏兴土功,方春剿人命。
    谁能救其失,待君佐邦柄。峨峨象魏门,悬法彝伦正。
    银生楚山曲,金生鄱溪滨。南人弃农业,求之多苦辛。
    披砂复凿石,矻矻无冬春。手足尽皴胝,爱利不爱身。
    畬田既慵斫,稻田亦懒耘。相携作游手,皆道求金银。
    毕竟金与银,何殊泥与尘。且非衣食物,不济饥寒人。
    弃本以趋末,日富而岁贫。所以先圣王,弃藏不为珍。
    谁能反古风,待君秉国钧。捐金复抵璧,勿使劳生民。
    私家无钱炉,平地无铜山。胡为秋夏税,岁岁输铜钱。
    钱力日已重,农力日已殚。贱粜粟与麦,贱贸丝与绵。
    岁暮衣食尽,焉得无饥寒。吾闻国之初,有制垂不刊。
    庸必算丁口,租必计桑田。不求土所无,不强人所难。
    量入以为出,上足下亦安。兵兴一变法,兵息遂不还。
    使我农桑人,憔悴畎亩间。谁能革此弊,待君秉利权。
    复彼租庸法,令如贞观年。
    京师四方则,王化之本根。长吏久于政,然后风教敦。
    如何尹京者,迁次不逡巡。请君屈指数,十年十五人。
    科条日相矫,吏力亦已勤。宽猛政不一,民心安得淳。
    九州雍为首,群牧之所遵。天下率如此,何以安吾民。
    谁能变此法,待君赞弥纶。慎择循良吏,令其长子孙。
    三十男有室,二十女有归。近代多离乱,婚姻多过期。
    嫁娶既不早,生育常苦迟。儿女未成人,父母已衰羸。
    凡人贵达日,多在长大时。欲报亲不待,孝心无所施。
    哀哉三牲养,少得及庭闱。惜哉万钟粟,多用饱妻儿。
    谁能正婚礼,待君张国维。庶使孝子心,皆无风树悲。

    【注释】:

    生:

    ①生长;长出。《荀子·劝学》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活着;生存。《论语· 卫灵公》:“志士仁人,无求生以害仁,有杀身以成仁。”③生命;性命。《韩非子·解老》:“禄也者,人之所以持生也。”(禄:俸禄。持:维持。)④产生;发生。《韩诗外传》卷五:“水渊深广,则龙鱼生之。”⑤生育;诞生。《左传·隐公元年》:“庄公寤生。”⑥生存的期间,指人的一生;一辈子。曹操《短歌行》:“对酒当歌,人生几何?”⑦生活;生计。柳宗元《捕蛇者说》:“乡邻之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《吕氏春秋·适音》:“大飨之礼,上玄尊而俎生鱼。”2.未加工炼制的。《洛阳伽蓝记·城北》:“头后垂二尺生绢。”⑨读书的人。《史记·秦始皇本纪》:“今诸生不师今而学古,以非当世。”

    楚:

    ①木名。牡荆。落叶灌木或小乔木。枝干坚劲,可以作杖。《韩非子·十过》:“公宫之垣,皆以荻蒿楛楚墙之。”②打人的荆条。《礼记·学记》:“夏楚二物,收其威也。”(夏:通“槚”。木名。)③用荆条打。《后汉书·史弼传》:“命左右引出,楚捶数百。”④痛苦。《史记·文帝本纪》:“何其楚痛而不得也。”⑤整齐。《诗经·小雅·宾之初筵》:“笾豆有楚。”(笾豆:食器。)⑥周朝诸侯国,战国时为七雄之一。原来在今湖北和湖南一带,后来扩展到今河南、安徽、江苏、浙江和四川。后为秦所灭。[楚楚]1. 繁茂的样子。《诗经·小雅·楚茨》:“楚楚者茨。”(茨:茨藜。)2. 鲜明的样子。《诗经·曹风·蜉蝣》:“蜉蝣之羽,衣裳楚楚。”

    曲:

    (一)①弯;不直。与“直”相对。《荀子·劝学》:“木直中绳,輮以为轮,其曲中规。”②不正;不公正;不正派。《战国策·秦策五》:“赵王之臣有韩仓者,以曲合于赵王。”陆贾《新语·辨惑》:“怀曲而合邪。”(合:迎合。邪:偏邪。)③局部;一部分。《淮南子·缪称》:“察一曲者,不可与言化。”④委婉曲折。元结《恶(wù)曲篇》:“未尝曲气以转声,曲辞以达意。”⑤泛指弯曲之处。吴融《壁画折竹杂言》:“渭曲逢,湘江别。”(渭:水名。)⑥偏僻之处。严忌《哀时命》:“块独守此曲隅兮。”(块:孤独。隅:角落。) (二)qǔ ①韵文的一种。通常指宋以来的南曲和北曲,同词的体裁相近,但格式较为自由。分戏曲、散曲两类,元明以来甚为流行。②歌曲。王褒《长安有狭邪行》:“涂歌杨柳曲,巷饮榴花樽。”(涂:同“途”。樽:酒器。)③乐曲。刘禹锡《杨柳枝词九首》之一:“请君莫奏前朝曲。”

    金:

    ①金属的通称。《荀子·劝学》:“锲而舍之,朽木不折;锲而不舍,金石可镂。”《周礼·秋官·职金》:“入其金锡于为兵器之府。”(为:制作。)②金黄色。《岳阳楼记》:“浮光跃金。”《阿房宫赋》:“金块珠砾,弃掷迤逦,秦人视之,亦不甚惜。”③钱财;钱。《史记·陈丞相世家》:“臣闻(陈)平受诸将金,金多者得善处,金少者得恶处。”④金属制的乐器或兵器。《礼记·乐记》:“金石丝竹,乐之器也。”《淮南子·说山》:“砥石不利,而可以利金。”(利金:磨利刀剑。)⑤古代八音之一。《周礼·春官·大师》:“皆播之以八言,金、石、土、革、丝、木、匏、竹。”⑥古代计算货币的单位。以一镒(二十四两)为一金,或以一斤为一金。《史记·燕召公世家》:“子之因遗(wèi)苏代百金。”(子之:人名。遗:赠与。)《五人墓碑记》:“有贤士大夫发五十金,买五人之脰而函之。”(脰dòu:颈项;头胪。)《狱中杂记》:“富者赂数百金。”⑦比喻坚固。《过秦论》:“始皇之心,自以为关中之地,金城千里。”⑧五行之一。《尚书·洪范》:“五行:一曰水,二曰火,三曰木,四曰金,五曰土。”⑨朝代名(公元1115—1234年)。女真族完颜部首领阿骨打所建。

    生:

    ①生长;长出。《荀子·劝学》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活着;生存。《论语· 卫灵公》:“志士仁人,无求生以害仁,有杀身以成仁。”③生命;性命。《韩非子·解老》:“禄也者,人之所以持生也。”(禄:俸禄。持:维持。)④产生;发生。《韩诗外传》卷五:“水渊深广,则龙鱼生之。”⑤生育;诞生。《左传·隐公元年》:“庄公寤生。”⑥生存的期间,指人的一生;一辈子。曹操《短歌行》:“对酒当歌,人生几何?”⑦生活;生计。柳宗元《捕蛇者说》:“乡邻之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《吕氏春秋·适音》:“大飨之礼,上玄尊而俎生鱼。”2.未加工炼制的。《洛阳伽蓝记·城北》:“头后垂二尺生绢。”⑨读书的人。《史记·秦始皇本纪》:“今诸生不师今而学古,以非当世。”

    滨:

    ①水边。《史记·屈原传》:“屈原至于江滨。”②泛指边际。阮籍《咏怀八十二首》之三十五:“濯发暘(yáng)谷滨,远游崑岳傍。”③靠近;接近。《史记·货殖列传》:“邹鲁滨洙、泗,犹有周公遗风。”


  • yin sheng chu shan qu ,jin sheng po xi bin 。

    “yin sheng chu shan qu ,jin sheng po xi bin 。”shi gou chu chu :《zeng you wu shou 》;shi tang chao shi ren bai ju yi de zuo pin 。

    yi nian shi er yue ,mei yue you chang ling 。jun chu chen feng hang ,wei zhi wo jin jing 。
    you ci liu qi shun ,yi sui mo wu xing 。shi ling yi fan chang ,sheng ling shou ji bing 。
    zhou han de xia cui ,wang feng shi bu jing 。you cong zhan chao cuo ,zhu hou yi jiang cheng 。
    bai li bu tong jin ,si shi zi wei zheng 。cheng xia xing tu gong ,fang chun chao ren ming 。
    shei neng jiu ji shi ,dai jun zuo bang bing 。e e xiang wei men ,xuan fa yi lun zheng 。
    yin sheng chu shan qu ,jin sheng po xi bin 。na ren qi nong ye ,qiu zhi duo ku xin 。
    pi sha fu zao dan ,ku ku mo dong chun 。shou zu jin cun zhi ,ai li bu ai shen 。
    畬tian ji yong zhuo ,dao tian yi lan yun 。xiang xie zuo you shou ,jie dao qiu jin yin 。
    bi jing jin yu yin ,he shu ni yu chen 。ju fei yi shi wu ,bu ji ji han ren 。
    qi ben yi qu mo ,ri fu er sui pin 。suo yi xian sheng wang ,qi cang bu wei zhen 。
    shei neng fan gu feng ,dai jun bing guo jun 。juan jin fu di bi ,wu shi lao sheng min 。
    si jia mo qian lu ,ping de mo tong shan 。hu wei qiu xia shui ,sui sui shu tong qian 。
    qian li ri yi chong ,nong li ri yi dan 。jian tiao su yu mai ,jian mao si yu mian 。
    sui mu yi shi jin ,yan de mo ji han 。wu wen guo zhi chu ,you zhi chui bu kan 。
    yong bi suan ding kou ,zu bi ji sang tian 。bu qiu tu suo mo ,bu jiang ren suo nan 。
    liang ru yi wei chu ,shang zu xia yi an 。bing xing yi bian fa ,bing xi sui bu hai 。
    shi wo nong sang ren ,qiao cui quan mu jian 。shei neng ge ci bi ,dai jun bing li quan 。
    fu bi zu yong fa ,ling ru zhen guan nian 。
    jing shi si fang ze ,wang hua zhi ben gen 。chang li jiu yu zheng ,ran hou feng jiao dui 。
    ru he yin jing zhe ,qian ci bu qun xun 。qing jun qu zhi shu ,shi nian shi wu ren 。
    ke tiao ri xiang jiao ,li li yi yi qin 。kuan meng zheng bu yi ,min xin an de chun 。
    jiu zhou yong wei shou ,qun mu zhi suo zun 。tian xia lv ru ci ,he yi an wu min 。
    shei neng bian ci fa ,dai jun zan mi guan 。shen ze xun liang li ,ling ji chang zi sun 。
    san shi nan you shi ,er shi nv you gui 。jin dai duo li luan ,hun yin duo guo ji 。
    jia qu ji bu zao ,sheng yo chang ku chi 。er nv wei cheng ren ,fu mu yi cui lei 。
    fan ren gui da ri ,duo zai chang da shi 。yu bao qin bu dai ,xiao xin mo suo shi 。
    ai zai san sheng yang ,shao de ji ting wei 。xi zai mo zhong su ,duo yong bao qi er 。
    shei neng zheng hun li ,dai jun zhang guo wei 。shu shi xiao zi xin ,jie mo feng shu bei 。

    【zhu shi 】:

    sheng :

    ①sheng chang ;chang chu 。《xun zi ·quan xue 》:“peng sheng ma zhong ,bu fu er zhi 。”②huo zhao ;sheng cun 。《lun yu · wei ling gong 》:“zhi shi ren ren ,mo qiu sheng yi hai ren ,you sha shen yi cheng ren 。”③sheng ming ;xing ming 。《han fei zi ·jie lao 》:“lu ye zhe ,ren zhi suo yi chi sheng ye 。”(lu :feng lu 。chi :wei chi 。)④chan sheng ;fa sheng 。《han shi wai chuan 》juan wu :“shui yuan shen an ,ze long yu sheng zhi 。”⑤sheng yo ;dan sheng 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“zhuang gong wu sheng 。”⑥sheng cun de ji jian ,zhi ren de yi sheng ;yi bei zi 。cao cao 《duan ge hang 》:“dui jiu dang ge ,ren sheng ji he ?”⑦sheng huo ;sheng ji 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“xiang lin zhi sheng ri cu (cù)。”(cu :jiong pai 。)⑧bu shou de 。1. wei zhu huo wei zhu shou de 。《lv shi chun qiu ·kuo yin 》:“da xiang zhi li ,shang xuan zun er zu sheng yu 。”2.wei jia gong lian zhi de 。《luo yang ga lan ji ·cheng bei 》:“tou hou chui er che sheng juan 。”⑨dou shu de ren 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“jin zhu sheng bu shi jin er xue gu ,yi fei dang shi 。”

    chu :

    ①mu ming 。mu jing 。la xie guan mu huo xiao qiao mu 。zhi gan jian jin ,ke yi zuo zhang 。《han fei zi ·shi guo 》:“gong gong zhi yuan ,jie yi di hao hu chu qiang zhi 。”②da ren de jing tiao 。《li ji ·xue ji 》:“xia chu er wu ,shou ji wei ye 。”(xia :tong “jia ”。mu ming 。)③yong jing tiao da 。《hou han shu ·shi bi chuan 》:“ming zuo you yin chu ,chu chui shu bai 。”④tong ku 。《shi ji ·wen di ben ji 》:“he ji chu tong er bu de ye 。”⑤zheng ji 。《shi jing ·xiao ya ·bin zhi chu yan 》:“bian dou you chu 。”(bian dou :shi qi 。)⑥zhou chao zhu hou guo ,zhan guo shi wei qi xiong zhi yi 。yuan lai zai jin hu bei he hu na yi dai ,hou lai kuo zhan dao jin he na 、an hui 、jiang su 、zhe jiang he si chuan 。hou wei qin suo mie 。[chu chu ]1. fan mao de yang zi 。《shi jing ·xiao ya ·chu ci 》:“chu chu zhe ci 。”(ci :ci li 。)2. xian ming de yang zi 。《shi jing ·cao feng ·fu you 》:“fu you zhi yu ,yi chang chu chu 。”

    qu :

    (yi )①wan ;bu zhi 。yu “zhi ”xiang dui 。《xun zi ·quan xue 》:“mu zhi zhong sheng ,rou yi wei lun ,ji qu zhong gui 。”②bu zheng ;bu gong zheng ;bu zheng pa 。《zhan guo ce ·qin ce wu 》:“zhao wang zhi chen you han cang zhe ,yi qu ge yu zhao wang 。”liu gu 《xin yu ·bian huo 》:“huai qu er ge xie 。”(ge :ying ge 。xie :pian xie 。)③ju bu ;yi bu fen 。《huai na zi ·miao chen 》:“cha yi qu zhe ,bu ke yu yan hua 。”④wei wan qu she 。yuan jie 《e (wù)qu pian 》:“wei chang qu qi yi zhuai sheng ,qu ci yi da yi 。”⑤fan zhi wan qu zhi chu 。wu rong 《bi hua she zhu za yan 》:“wei qu feng ,xiang jiang bie 。”(wei :shui ming 。)⑥pian pi zhi chu 。yan ji 《ai shi ming 》:“kuai du shou ci qu yu xi 。”(kuai :gu du 。yu :jiao la 。) (er )qǔ ①yun wen de yi chong 。tong chang zhi song yi lai de na qu he bei qu ,tong ci de ti cai xiang jin ,dan ge shi jiao wei zi you 。fen hu qu 、san qu liang lei ,yuan ming yi lai shen wei liu hang 。②ge qu 。wang bao 《chang an you xia xie hang 》:“tu ge yang liu qu ,hang yin liu hua zun 。”(tu :tong “tu ”。zun :jiu qi 。)③le qu 。liu yu xi 《yang liu zhi ci jiu shou 》zhi yi :“qing jun mo zou qian chao qu 。”

    jin :

    ①jin shu de tong chen 。《xun zi ·quan xue 》:“qie er she zhi ,xiu mu bu she ;qie er bu she ,jin dan ke lou 。”《zhou li ·qiu guan ·zhi jin 》:“ru ji jin xi yu wei bing qi zhi fu 。”(wei :zhi zuo 。)②jin huang se 。《yue yang lou ji 》:“fu guang yue jin 。”《a fang gong fu 》:“jin kuai zhu li ,qi zhi yi li ,qin ren shi zhi ,yi bu shen xi 。”③qian cai ;qian 。《shi ji ·chen cheng xiang shi jia 》:“chen wen (chen )ping shou zhu jiang jin ,jin duo zhe de shan chu ,jin shao zhe de e chu 。”④jin shu zhi de le qi huo bing qi 。《li ji ·le ji 》:“jin dan si zhu ,le zhi qi ye 。”《huai na zi ·shui shan 》:“di dan bu li ,er ke yi li jin 。”(li jin :mo li dao jian 。)⑤gu dai ba yin zhi yi 。《zhou li ·chun guan ·da shi 》:“jie bo zhi yi ba yan ,jin 、dan 、tu 、ge 、si 、mu 、pao 、zhu 。”⑥gu dai ji suan huo bi de chan wei 。yi yi yi (er shi si liang )wei yi jin ,huo yi yi jin wei yi jin 。《shi ji ·yan shao gong shi jia 》:“zi zhi yin wei (wèi)su dai bai jin 。”(zi zhi :ren ming 。wei :zeng yu 。)《wu ren mu bei ji 》:“you xian shi da fu fa wu shi jin ,mai wu ren zhi dou er han zhi 。”(dou dòu:geng xiang ;tou lu 。)《yu zhong za ji 》:“fu zhe lu shu bai jin 。”⑦bi yu jian gu 。《guo qin lun 》:“shi huang zhi xin ,zi yi wei guan zhong zhi de ,jin cheng qian li 。”⑧wu hang zhi yi 。《shang shu ·hong fan 》:“wu hang :yi yue shui ,er yue huo ,san yue mu ,si yue jin ,wu yue tu 。”⑨chao dai ming (gong yuan 1115—1234nian )。nv zhen zu wan yan bu shou ling a gu da suo jian 。

    sheng :

    ①sheng chang ;chang chu 。《xun zi ·quan xue 》:“peng sheng ma zhong ,bu fu er zhi 。”②huo zhao ;sheng cun 。《lun yu · wei ling gong 》:“zhi shi ren ren ,mo qiu sheng yi hai ren ,you sha shen yi cheng ren 。”③sheng ming ;xing ming 。《han fei zi ·jie lao 》:“lu ye zhe ,ren zhi suo yi chi sheng ye 。”(lu :feng lu 。chi :wei chi 。)④chan sheng ;fa sheng 。《han shi wai chuan 》juan wu :“shui yuan shen an ,ze long yu sheng zhi 。”⑤sheng yo ;dan sheng 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“zhuang gong wu sheng 。”⑥sheng cun de ji jian ,zhi ren de yi sheng ;yi bei zi 。cao cao 《duan ge hang 》:“dui jiu dang ge ,ren sheng ji he ?”⑦sheng huo ;sheng ji 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“xiang lin zhi sheng ri cu (cù)。”(cu :jiong pai 。)⑧bu shou de 。1. wei zhu huo wei zhu shou de 。《lv shi chun qiu ·kuo yin 》:“da xiang zhi li ,shang xuan zun er zu sheng yu 。”2.wei jia gong lian zhi de 。《luo yang ga lan ji ·cheng bei 》:“tou hou chui er che sheng juan 。”⑨dou shu de ren 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“jin zhu sheng bu shi jin er xue gu ,yi fei dang shi 。”

    bin :

    ①shui bian 。《shi ji ·qu yuan chuan 》:“qu yuan zhi yu jiang bin 。”②fan zhi bian ji 。ruan ji 《yong huai ba shi er shou 》zhi san shi wu :“zhuo fa 暘(yáng)gu bin ,yuan you kun yue bang 。”③kao jin ;jie jin 。《shi ji ·huo shi lie chuan 》:“ju lu bin zhu 、si ,you you zhou gong wei feng 。”