• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 南山入舍下,酒甕在床頭。

    “南山入舍下,酒甕在床頭。”詩句出處:《贈吳丹》;是唐朝詩人白居易的作品。

    巧者力苦勞,智者心苦憂。
    愛君無巧智,終歲閑悠悠。
    嘗登禦史府,亦佐東諸侯。
    手操糾謬簡,心運決勝籌。
    宦途似風水,君心如虛舟。
    泛然而不有,進退得自由。
    今來脫豸冠,時往侍龍樓。
    官曹稱心靜,居處隨跡幽。
    冬負南榮日,支體甚溫柔。
    夏臥北窗風,枕席如涼秋。
    南山入舍下,酒甕在床頭。
    人間有閑地,何必隱林丘。
    顧我愚且昧,勞生殊為休。
    一入金門直,星霜三四周。
    主恩信難報,近地徒久留。
    終當乞閑官,退與夫子遊。

    【註釋】:

    入:

    ①進入;由外面到裡面。《論語·八佾》:“子入太廟,每事問。”②泛指進入某種境界。李白《王右軍》:“筆精妙入神。”③特指入朝為官。傅亮《為宋公求加贈劉前軍表》:“出征入輔,幸不辱命。”④接受;收入。《左傳·宣公元年》:“驟諫而不入。”(驟:屢次。)《新五代史·楚世傢》:“歲入萬計。”⑤上交;交納。《墨子·貴義》:“今農夫入其稅於大人。”⑥參加;加入。《戰國策·魏策一》:“入子之事者,吾為子殺之亡之。”⑦合於;相合;符合。朱慶餘《近試上張籍水部》:“畫眉深淺入時無?”(時:時髦。)⑧入聲。古漢語有平、上、去、入四種聲調。

    舍:

    (一)①客舍;旅舍。《莊子·說劍》:“夫子休就舍。”②泛指供人居住的房舍。杜甫《客至》:“舍南舍北皆春水。”③住宿;居住。《莊子· 田子方》:“溫伯雪子適齊,舍於魯。”④止息;休息。《論語·子罕》:“逝者如斯夫,不舍晝夜!”⑤古代行軍三十裡為一舍。《呂氏春秋·博志》:“步之遲也,而百舍,不止也。”⑥謙辭。1. 稱自己的傢。《儒林外史》第四回:“賤姓嚴,舍下就在咫(zhǐ)尺。”(咫尺:喻距離近。)2.稱比自己輩分低的親屬。杜甫《得舍弟消息二首》之一:“近有平陰信,遙憐舍弟存。”(平陰:地名。)⑦通“赦”。赦免。《漢書·朱博傳》:“《春秋》之義,奸以事君,常刑不舍。” (二)shě 放棄;放下。後作“捨”。今簡化為“舍”。《荀子·勸學》:“駑馬十駕,功在不舍。”

    下:

    ①位置在低處的。與“上”相對。《史記·孫子吳起列傳》:“龐涓死於此樹之下。”②等級低的。《戰國策·齊策一》:“能謗議於市朝,聞寡人之耳者,受下賞。”③謙詞。《水滸全傳》第六十三回:“蔡福聽瞭,心中暗喜:如此發放,正中下懷。”④質量低的。陸羽《茶經·五之煮》:“其水用山水,上;江水,中;井水,下。”⑤時間在後的。《孟子·盡心下》:“奮乎百世之上,百世之下,聞者莫不興起也。”⑥次序靠後的。《史記·屈原賈生列傳》:“上稱帝嚳,下道齊桓。”⑦低於;少於。《呂氏春秋·雍塞》:“此不下九石。”⑧表示屬於一定的范圍、情況、條件等。⑨當某個時間或時節;時下。⑩由高處往低處。《論語·微子》:“孔子下,欲與之言。”(11)去;往。常指由西往東,由北往南,由上遊往下遊。彭端淑《為學一首示子侄》:“吾數年來欲買舟而下。”(12)攻克。《呂氏春秋·慎大》:“一朝而兩城下。”(13)退讓。(14)頒佈;下達。《韓非子·內儲說上》:“令下而人皆疾習射,日夜不休。”(15)用;施行。蘇軾《西江月 ·昨夜扁舟京口》:“此景百年幾變,個中下語千難。”(16)動作的次數。林嗣環《口技》:“但聞屏障中撫尺一下。”

    甕:

    盛物的陶器。腹部較大。《周易·井》:“甕敝漏。”

    在:

    ①存在;在世。《論語·裡仁》:“父母在,不遠遊,遊必有方。”范縝《神滅論》:“豈容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或狀態。張華《情詩》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無定在,彼此共更之。”④在於;取決於。《荀子·勸學》:“駑馬十駕,功在不舍。”⑤問候;慰問。《左傳·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛國之言,吾子獨不在寡人。”(寡人:衛獻公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛大夫大叔文子。)⑥觀察;審察。《尚書 ·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政。”(璇璣玉衡:玉飾的天體觀測儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進事情發生的時間、地點、情形、范圍等。柳宗元《田傢》詩:“迎新在此歲。”《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日。”(將軍:指孫權。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強調,其下多連“不”等。⑨終結。《尚書·呂刑》:“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。僅僅。《漢書·賈誼傳》:“長沙乃在二萬五千戶耳。”

    床:

    ①[名]坐榻,臥具。《孔雀東南飛》:“媒人下~去,諾諾復爾爾。”《木蘭詩》:“開我東閣門,坐我西閣~。”②[名]安放器物的架子。徐陵《玉臺新詠·序》:“翡翠筆~,無時離手。”③[名]井上圍欄。古樂府《淮南王篇》:“後園鑿井銀作~。”


  • 南山入舍下,酒瓮在床头。

    “南山入舍下,酒瓮在床头。”诗句出处:《赠吴丹》;是唐朝诗人白居易的作品。

    巧者力苦劳,智者心苦忧。
    爱君无巧智,终岁闲悠悠。
    尝登御史府,亦佐东诸侯。
    手操纠谬简,心运决胜筹。
    宦途似风水,君心如虚舟。
    泛然而不有,进退得自由。
    今来脱豸冠,时往侍龙楼。
    官曹称心静,居处随迹幽。
    冬负南荣日,支体甚温柔。
    夏卧北窗风,枕席如凉秋。
    南山入舍下,酒瓮在床头。
    人间有闲地,何必隐林丘。
    顾我愚且昧,劳生殊为休。
    一入金门直,星霜三四周。
    主恩信难报,近地徒久留。
    终当乞闲官,退与夫子游。

    【注释】:

    入:

    ①进入;由外面到里面。《论语·八佾》:“子入太庙,每事问。”②泛指进入某种境界。李白《王右军》:“笔精妙入神。”③特指入朝为官。傅亮《为宋公求加赠刘前军表》:“出征入辅,幸不辱命。”④接受;收入。《左传·宣公元年》:“骤谏而不入。”(骤:屡次。)《新五代史·楚世家》:“岁入万计。”⑤上交;交纳。《墨子·贵义》:“今农夫入其税于大人。”⑥参加;加入。《战国策·魏策一》:“入子之事者,吾为子杀之亡之。”⑦合于;相合;符合。朱庆余《近试上张籍水部》:“画眉深浅入时无?”(时:时髦。)⑧入声。古汉语有平、上、去、入四种声调。

    舍:

    (一)①客舍;旅舍。《庄子·说剑》:“夫子休就舍。”②泛指供人居住的房舍。杜甫《客至》:“舍南舍北皆春水。”③住宿;居住。《庄子· 田子方》:“温伯雪子适齐,舍于鲁。”④止息;休息。《论语·子罕》:“逝者如斯夫,不舍昼夜!”⑤古代行军三十里为一舍。《吕氏春秋·博志》:“步之迟也,而百舍,不止也。”⑥谦辞。1. 称自己的家。《儒林外史》第四回:“贱姓严,舍下就在咫(zhǐ)尺。”(咫尺:喻距离近。)2.称比自己辈分低的亲属。杜甫《得舍弟消息二首》之一:“近有平阴信,遥怜舍弟存。”(平阴:地名。)⑦通“赦”。赦免。《汉书·朱博传》:“《春秋》之义,奸以事君,常刑不舍。” (二)shě 放弃;放下。后作“捨”。今简化为“舍”。《荀子·劝学》:“驽马十驾,功在不舍。”

    下:

    ①位置在低处的。与“上”相对。《史记·孙子吴起列传》:“庞涓死于此树之下。”②等级低的。《战国策·齐策一》:“能谤议于市朝,闻寡人之耳者,受下赏。”③谦词。《水浒全传》第六十三回:“蔡福听了,心中暗喜:如此发放,正中下怀。”④质量低的。陆羽《茶经·五之煮》:“其水用山水,上;江水,中;井水,下。”⑤时间在后的。《孟子·尽心下》:“奋乎百世之上,百世之下,闻者莫不兴起也。”⑥次序靠后的。《史记·屈原贾生列传》:“上称帝喾,下道齐桓。”⑦低于;少于。《吕氏春秋·雍塞》:“此不下九石。”⑧表示属于一定的范围、情况、条件等。⑨当某个时间或时节;时下。⑩由高处往低处。《论语·微子》:“孔子下,欲与之言。”(11)去;往。常指由西往东,由北往南,由上游往下游。彭端淑《为学一首示子侄》:“吾数年来欲买舟而下。”(12)攻克。《吕氏春秋·慎大》:“一朝而两城下。”(13)退让。(14)颁布;下达。《韩非子·内储说上》:“令下而人皆疾习射,日夜不休。”(15)用;施行。苏轼《西江月 ·昨夜扁舟京口》:“此景百年几变,个中下语千难。”(16)动作的次数。林嗣环《口技》:“但闻屏障中抚尺一下。”

    瓮:

    盛物的陶器。腹部较大。《周易·井》:“瓮敝漏。”

    在:

    ①存在;在世。《论语·里仁》:“父母在,不远游,游必有方。”范缜《神灭论》:“岂容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或状态。张华《情诗》:“处欢愒(kài)夜促,在戚怨宵长”。(愒:贪。)③处;处所。陶潜《饮酒》之二:“衰荣无定在,彼此共更之。”④在于;取决于。《荀子·劝学》:“驽马十驾,功在不舍。”⑤问候;慰问。《左传·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕闻卫国之言,吾子独不在寡人。”(寡人:卫献公自称。淹恤:久遭忧患。吾子:指卫大夫大叔文子。)⑥观察;审察。《尚书 ·舜典》:“在璇玑玉衡,以齐七政。”(璇玑玉衡:玉饰的天体观测仪器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介词。引进事情发生的时间、地点、情形、范围等。柳宗元《田家》诗:“迎新在此岁。”《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“将军禽操宜在今日。”(将军:指孙权。操:曹操。)⑧和“所”连用,表示强调,其下多连“不”等。⑨终结。《尚书·吕刑》:“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。仅仅。《汉书·贾谊传》:“长沙乃在二万五千户耳。”

    床:

    ①[名]坐榻,卧具。《孔雀东南飞》:“媒人下~去,诺诺复尔尔。”《木兰诗》:“开我东阁门,坐我西阁~。”②[名]安放器物的架子。徐陵《玉台新咏·序》:“翡翠笔~,无时离手。”③[名]井上围栏。古乐府《淮南王篇》:“后园凿井银作~。”


  • na shan ru she xia ,jiu weng zai chuang tou 。

    “na shan ru she xia ,jiu weng zai chuang tou 。”shi gou chu chu :《zeng wu dan 》;shi tang chao shi ren bai ju yi de zuo pin 。

    qiao zhe li ku lao ,zhi zhe xin ku you 。
    ai jun mo qiao zhi ,zhong sui xian you you 。
    chang deng yu shi fu ,yi zuo dong zhu hou 。
    shou cao jiu miu jian ,xin yun jue sheng chou 。
    huan tu shi feng shui ,jun xin ru xu zhou 。
    fan ran er bu you ,jin tui de zi you 。
    jin lai tuo zhi guan ,shi wang shi long lou 。
    guan cao chen xin jing ,ju chu sui ji you 。
    dong fu na rong ri ,zhi ti shen wen rou 。
    xia wo bei chuang feng ,zhen xi ru liang qiu 。
    na shan ru she xia ,jiu weng zai chuang tou 。
    ren jian you xian de ,he bi yin lin qiu 。
    gu wo yu ju mei ,lao sheng shu wei xiu 。
    yi ru jin men zhi ,xing shuang san si zhou 。
    zhu en xin nan bao ,jin de tu jiu liu 。
    zhong dang qi xian guan ,tui yu fu zi you 。

    【zhu shi 】:

    ru :

    ①jin ru ;you wai mian dao li mian 。《lun yu ·ba yi 》:“zi ru tai miao ,mei shi wen 。”②fan zhi jin ru mou chong jing jie 。li bai 《wang you jun 》:“bi jing miao ru shen 。”③te zhi ru chao wei guan 。fu liang 《wei song gong qiu jia zeng liu qian jun biao 》:“chu zheng ru fu ,xing bu ru ming 。”④jie shou ;shou ru 。《zuo chuan ·xuan gong yuan nian 》:“zhou jian er bu ru 。”(zhou :lv ci 。)《xin wu dai shi ·chu shi jia 》:“sui ru mo ji 。”⑤shang jiao ;jiao na 。《mo zi ·gui yi 》:“jin nong fu ru ji shui yu da ren 。”⑥can jia ;jia ru 。《zhan guo ce ·wei ce yi 》:“ru zi zhi shi zhe ,wu wei zi sha zhi wang zhi 。”⑦ge yu ;xiang ge ;fu ge 。zhu qing yu 《jin shi shang zhang ji shui bu 》:“hua mei shen jian ru shi mo ?”(shi :shi mao 。)⑧ru sheng 。gu han yu you ping 、shang 、qu 、ru si chong sheng diao 。

    she :

    (yi )①ke she ;lv she 。《zhuang zi ·shui jian 》:“fu zi xiu jiu she 。”②fan zhi gong ren ju zhu de fang she 。du fu 《ke zhi 》:“she na she bei jie chun shui 。”③zhu su ;ju zhu 。《zhuang zi · tian zi fang 》:“wen bai xue zi kuo ji ,she yu lu 。”④zhi xi ;xiu xi 。《lun yu ·zi han 》:“shi zhe ru si fu ,bu she zhou ye !”⑤gu dai hang jun san shi li wei yi she 。《lv shi chun qiu ·bo zhi 》:“bu zhi chi ye ,er bai she ,bu zhi ye 。”⑥qian ci 。1. chen zi ji de jia 。《ru lin wai shi 》di si hui :“jian xing yan ,she xia jiu zai zhi (zhǐ)che 。”(zhi che :yu ju li jin 。)2.chen bi zi ji bei fen di de qin shu 。du fu 《de she di xiao xi er shou 》zhi yi :“jin you ping yin xin ,yao lian she di cun 。”(ping yin :de ming 。)⑦tong “she ”。she mian 。《han shu ·zhu bo chuan 》:“《chun qiu 》zhi yi ,jian yi shi jun ,chang xing bu she 。” (er )shě fang qi ;fang xia 。hou zuo “捨”。jin jian hua wei “she ”。《xun zi ·quan xue 》:“nu ma shi jia ,gong zai bu she 。”

    xia :

    ①wei zhi zai di chu de 。yu “shang ”xiang dui 。《shi ji ·sun zi wu qi lie chuan 》:“pang juan si yu ci shu zhi xia 。”②deng ji di de 。《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“neng bang yi yu shi chao ,wen gua ren zhi er zhe ,shou xia shang 。”③qian ci 。《shui hu quan chuan 》di liu shi san hui :“cai fu ting le ,xin zhong an xi :ru ci fa fang ,zheng zhong xia huai 。”④zhi liang di de 。liu yu 《cha jing ·wu zhi zhu 》:“ji shui yong shan shui ,shang ;jiang shui ,zhong ;jing shui ,xia 。”⑤shi jian zai hou de 。《meng zi ·jin xin xia 》:“fen hu bai shi zhi shang ,bai shi zhi xia ,wen zhe mo bu xing qi ye 。”⑥ci xu kao hou de 。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“shang chen di ku ,xia dao ji huan 。”⑦di yu ;shao yu 。《lv shi chun qiu ·yong sai 》:“ci bu xia jiu dan 。”⑧biao shi shu yu yi ding de fan wei 、qing kuang 、tiao jian deng 。⑨dang mou ge shi jian huo shi jie ;shi xia 。⑩you gao chu wang di chu 。《lun yu ·wei zi 》:“kong zi xia ,yu yu zhi yan 。”(11)qu ;wang 。chang zhi you xi wang dong ,you bei wang na ,you shang you wang xia you 。peng duan shu 《wei xue yi shou shi zi zhi 》:“wu shu nian lai yu mai zhou er xia 。”(12)gong ke 。《lv shi chun qiu ·shen da 》:“yi chao er liang cheng xia 。”(13)tui rang 。(14)ban bu ;xia da 。《han fei zi ·nei chu shui shang 》:“ling xia er ren jie ji xi she ,ri ye bu xiu 。”(15)yong ;shi hang 。su shi 《xi jiang yue ·zuo ye bian zhou jing kou 》:“ci jing bai nian ji bian ,ge zhong xia yu qian nan 。”(16)dong zuo de ci shu 。lin si huan 《kou ji 》:“dan wen bing zhang zhong fu che yi xia 。”

    weng :

    cheng wu de tao qi 。fu bu jiao da 。《zhou yi ·jing 》:“weng bi lou 。”

    zai :

    ①cun zai ;zai shi 。《lun yu ·li ren 》:“fu mu zai ,bu yuan you ,you bi you fang 。”fan zhen 《shen mie lun 》:“qi rong xing wang er shen zai 。”②biao shi ren huo shi wu de wei zhi huo zhuang tai 。zhang hua 《qing shi 》:“chu huan he (kài)ye cu ,zai qi yuan xiao chang ”。(he :tan 。)③chu ;chu suo 。tao qian 《yin jiu 》zhi er :“cui rong mo ding zai ,bi ci gong geng zhi 。”④zai yu ;qu jue yu 。《xun zi ·quan xue 》:“nu ma shi jia ,gong zai bu she 。”⑤wen hou ;wei wen 。《zuo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“gua ren yan xu zai wai ,er san zi shi gua ren chao xi wen wei guo zhi yan ,wu zi du bu zai gua ren 。”(gua ren :wei suo gong zi chen 。yan xu :jiu zao you huan 。wu zi :zhi wei da fu da shu wen zi 。)⑥guan cha ;shen cha 。《shang shu ·shun dian 》:“zai xuan ji yu heng ,yi ji qi zheng 。”(xuan ji yu heng :yu shi de tian ti guan ce yi qi 。qi zheng :ri 、yue he jin mu shui huo tu wu xing 。)⑦jie ci 。yin jin shi qing fa sheng de shi jian 、de dian 、qing xing 、fan wei deng 。liu zong yuan 《tian jia 》shi :“ying xin zai ci sui 。”《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“jiang jun qin cao yi zai jin ri 。”(jiang jun :zhi sun quan 。cao :cao cao 。)⑧he “suo ”lian yong ,biao shi jiang diao ,ji xia duo lian “bu ”deng 。⑨zhong jie 。《shang shu ·lv xing 》:“fei tian bu zhong ,wei ren zai ming 。”⑩tong “cai ”。jin jin 。《han shu ·gu yi chuan 》:“chang sha nai zai er mo wu qian hu er 。”

    chuang :

    ①[ming ]zuo ta ,wo ju 。《kong qiao dong na fei 》:“mei ren xia ~qu ,nuo nuo fu er er 。”《mu lan shi 》:“kai wo dong ge men ,zuo wo xi ge ~。”②[ming ]an fang qi wu de jia zi 。xu ling 《yu tai xin yong ·xu 》:“fei cui bi ~,mo shi li shou 。”③[ming ]jing shang wei lan 。gu le fu 《huai na wang pian 》:“hou yuan zao jing yin zuo ~。”