• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 滿園植葵藿,繞屋樹桑榆。

    “滿園植葵藿,繞屋樹桑榆。”詩句出處:《田傢雜興八首》;是唐朝詩人儲光羲的作品。

    春至鶬鹒鳴,薄言向田墅。不能自力作,黽勉娶鄰女。
    既念生子孫,方思廣田圃。閑時相顧笑,喜悅好禾黍。
    夜夜登嘯臺,南望洞庭渚。百草被霜露,秋山響砧杵。
    卻羨故年時,中情無所取。
    眾人恥貧賤,相與尚膏腴。我情既浩蕩,所樂在畋漁。
    山澤時晦暝,歸傢暫閑居。滿園植葵藿,繞屋樹桑榆。
    禽雀知我閑,翔集依我廬。所願在優遊,州縣莫相呼。
    日與南山老,兀然傾一壺。
    逍遙阡陌上,遠近無相識。落日照秋山,千巖同一色。
    網罟繞深莽,鷹鸇始輕翼。獵馬既如風,奔獸莫敢息。
    駐旗滄海上,犒士吳宮側。楚國有夫人,性情本貞直。
    鮮禽徒自致,終歲竟不食。
    田傢趨壟畝,當晝掩虛關。鄰裡無煙火,兒童共幽閑。
    桔槔懸空圃,雞犬滿桑間。時來農事隙,采藥遊名山。
    但言所采多,不念路險艱。人生如蜉蝣,一往不可攀。
    君看西王母,千載美容顏。
    平生養情性,不復計憂樂。去傢行賣畚,留滯南陽郭。
    秋至黍苗黃,無人可刈獲。稚子朝未飯,把竿逐鳥雀。
    忽見梁將軍,乘車出宛洛。意氣軼道路,光輝滿墟落。
    安知負薪者,咥咥笑輕薄。
    楚山有高士,梁國有遺老。築室既相鄰,向田復同道。
    糗糒常共飯,兒孫每更抱。忘此耕耨勞,愧彼風雨好。
    蟪蛄鳴空澤,鶗鴂傷秋草。日夕寒風來,衣裳苦不早。
    梧桐蔭我門,薜荔網我屋。迢迢兩夫婦,朝出暮還宿。
    稼穡既自種,牛羊還自牧。日旰懶耕鋤,登高望川陸。
    空山足禽獸,墟落多喬木。白馬誰傢兒,聯翩相馳逐。
    種桑百馀樹,種黍三十畝。衣食既有馀,時時會親友。
    夏來菰米飯,秋至菊花酒。孺人喜逢迎,稚子解趨走。
    日暮閑園裡,團團蔭榆柳。酩酊乘夜歸,涼風吹戶牖。
    清淺望河漢,低昂看北鬥。數甕猶未開,明朝能飲否。

    【註釋】:

    園:

    ①種植果樹的地方。《墨子·非攻上》:“今有一人,入人園圃,竊其桃李。”又泛指種植樹木蔬菜的地方。《詩經·鄭風·將仲子》:“將仲子兮,無逾我園。”(將qiāng:希望。)《淮南子·說山》:“園有螫蟲,藜藿為之不采。”②帝王貴族遊樂休息的地方。《呂氏春秋·重已》:“昔先聖王之為苑囿園池也,足以觀望勞形而已矣。”楊衒之《洛陽伽藍記》卷四:“於是帝族王侯、外戚公主……爭修園宅,互相誇競。”③帝王之傢的墓地。《史記·淮南衡山列傳》:“追尊淮南王為厲王,置園復如諸侯儀。”劉義慶《世說新語·捷悟》:“方欲共獎王室,修復園陵。”

    植:

    ①關閉門戶用的直木。《淮南子·本經》:“縣(xuán懸)聯房植……雕琢刻鏤。”(縣聯:房簷上的木板裝飾物。)②栽種。陶潛《歸去來兮辭序》:“耕植不足以自給。”③植物。范縝《神滅論》:“漸而生者,動植是也。”④豎立。王充《論衡·吉驗》:“有一木杖植其門側。”嵇康《養生論》:“植發沖冠。”⑤古代軍隊中督辦工事的總監。《左傳·宣公二年》:“宋城,華元為植。”(城:築城。)⑥放置。後作“置”。《史記·屈原賈生列傳》:“方正倒植。”(方正:指品德高尚的人。)⑦通“殖”。繁殖;增長。《淮南子·主術訓》:“五谷蕃植。”

    葵:

    ①蔬菜名。《詩經·豳風·七月》:“七月亨葵及菽(shū)。”(亨:同“烹”。菽:豆類。)②蒲葵的簡稱。范成大《嘲蚊》:“驅以葵扇風,熏以艾煙濕。”③通“揆”。揆度;揣測。《詩經·小雅·采菽》:“樂隻君子,天子葵之。”

    藿:

    ①豆葉。《說苑·說善》:“肉食者已慮之矣,藿食者尚何與焉?”②嫩苗。《詩經·小雅·白駒》:“皎皎白駒,食我場藿。”③藿香。鮑照《行路難十八首》之三:“中有一人字金蘭,被服纖羅蘊方藿。”

    繞:

    ①纏繞;環繞。《呂氏春秋·知分》:“子嘗見兩蛟繞船能兩活者乎?”②從側面或後面迂回過去。李白《送友人》:“青山橫北郭,白水繞東城。”(郭:城郭。)③繞道。《史記·衛將軍驃騎列傳》:“漢蓋縱左右翼繞單於。”(漢:指漢軍。)

    屋:

    ①房屋;屋舍。《詩經·豳風·七月》:“亟其乘屋,其始播百谷。”②車蓋。《漢書·高帝紀上》:“紀信乃乘王車,黃屋左纛(dú)。”(纛:用氂牛尾作的羽毛幢。)③古代井田的區劃。三百畝為屋。《周禮·地官·小司徒》:“考夫屋。”(夫:一百畝為夫。)④房頂。《詩經·豳風·七月》:“亟其乘屋,其始播百谷。”

    樹:

    ①樹木。《禮記·祭義》:“樹木以時伐焉。”(以時:按時,適時。)②種植。《詩經·鄭風·將仲子》:“無折我樹杞。”(杞:一種樹。)③培養人才。《韓非子·外儲說左下》:“吾聞子善樹人。”④豎立;建立。《後漢書·桓彬傳》:“乃共樹碑而頌焉。”⑤量詞。《齊民要術·序》:“種柑橘千樹。”⑥門屏風。《禮記·郊特牲》:“臺門而旅樹。”

    榆:

    ①榆樹。落葉喬木。三四月開花,色淡綠而紫。《詩經·唐風·山有樞》:“山有樞(shū),隰(xí)有榆。”(樞:刺榆。隰:低濕之地。)②星名。古詩《隴西行》:“天下何所有?歷歷種白榆。”


  • 满园植葵藿,绕屋树桑榆。

    “满园植葵藿,绕屋树桑榆。”诗句出处:《田家杂兴八首》;是唐朝诗人储光羲的作品。

    春至鶬鹒鸣,薄言向田墅。不能自力作,黾勉娶邻女。
    既念生子孙,方思广田圃。闲时相顾笑,喜悦好禾黍。
    夜夜登啸台,南望洞庭渚。百草被霜露,秋山响砧杵。
    却羡故年时,中情无所取。
    众人耻贫贱,相与尚膏腴。我情既浩荡,所乐在畋渔。
    山泽时晦暝,归家暂闲居。满园植葵藿,绕屋树桑榆。
    禽雀知我闲,翔集依我庐。所愿在优游,州县莫相呼。
    日与南山老,兀然倾一壶。
    逍遥阡陌上,远近无相识。落日照秋山,千岩同一色。
    网罟绕深莽,鹰鹯始轻翼。猎马既如风,奔兽莫敢息。
    驻旗沧海上,犒士吴宫侧。楚国有夫人,性情本贞直。
    鲜禽徒自致,终岁竟不食。
    田家趋垄亩,当昼掩虚关。邻里无烟火,儿童共幽闲。
    桔槔悬空圃,鸡犬满桑间。时来农事隙,采药游名山。
    但言所采多,不念路险艰。人生如蜉蝣,一往不可攀。
    君看西王母,千载美容颜。
    平生养情性,不复计忧乐。去家行卖畚,留滞南阳郭。
    秋至黍苗黄,无人可刈获。稚子朝未饭,把竿逐鸟雀。
    忽见梁将军,乘车出宛洛。意气轶道路,光辉满墟落。
    安知负薪者,咥咥笑轻薄。
    楚山有高士,梁国有遗老。筑室既相邻,向田复同道。
    糗糒常共饭,儿孙每更抱。忘此耕耨劳,愧彼风雨好。
    蟪蛄鸣空泽,鶗鴂伤秋草。日夕寒风来,衣裳苦不早。
    梧桐荫我门,薜荔网我屋。迢迢两夫妇,朝出暮还宿。
    稼穑既自种,牛羊还自牧。日旰懒耕锄,登高望川陆。
    空山足禽兽,墟落多乔木。白马谁家儿,联翩相驰逐。
    种桑百馀树,种黍三十亩。衣食既有馀,时时会亲友。
    夏来菰米饭,秋至菊花酒。孺人喜逢迎,稚子解趋走。
    日暮闲园里,团团荫榆柳。酩酊乘夜归,凉风吹户牖。
    清浅望河汉,低昂看北斗。数瓮犹未开,明朝能饮否。

    【注释】:

    园:

    ①种植果树的地方。《墨子·非攻上》:“今有一人,入人园圃,窃其桃李。”又泛指种植树木蔬菜的地方。《诗经·郑风·将仲子》:“将仲子兮,无逾我园。”(将qiāng:希望。)《淮南子·说山》:“园有螫虫,藜藿为之不采。”②帝王贵族游乐休息的地方。《吕氏春秋·重已》:“昔先圣王之为苑囿园池也,足以观望劳形而已矣。”杨衒之《洛阳伽蓝记》卷四:“于是帝族王侯、外戚公主……争修园宅,互相夸竞。”③帝王之家的墓地。《史记·淮南衡山列传》:“追尊淮南王为厉王,置园复如诸侯仪。”刘义庆《世说新语·捷悟》:“方欲共奖王室,修复园陵。”

    植:

    ①关闭门户用的直木。《淮南子·本经》:“县(xuán悬)联房植……雕琢刻镂。”(县联:房檐上的木板装饰物。)②栽种。陶潜《归去来兮辞序》:“耕植不足以自给。”③植物。范缜《神灭论》:“渐而生者,动植是也。”④竖立。王充《论衡·吉验》:“有一木杖植其门侧。”嵇康《养生论》:“植发冲冠。”⑤古代军队中督办工事的总监。《左传·宣公二年》:“宋城,华元为植。”(城:筑城。)⑥放置。后作“置”。《史记·屈原贾生列传》:“方正倒植。”(方正:指品德高尚的人。)⑦通“殖”。繁殖;增长。《淮南子·主术训》:“五谷蕃植。”

    葵:

    ①蔬菜名。《诗经·豳风·七月》:“七月亨葵及菽(shū)。”(亨:同“烹”。菽:豆类。)②蒲葵的简称。范成大《嘲蚊》:“驱以葵扇风,熏以艾烟湿。”③通“揆”。揆度;揣测。《诗经·小雅·采菽》:“乐只君子,天子葵之。”

    藿:

    ①豆叶。《说苑·说善》:“肉食者已虑之矣,藿食者尚何与焉?”②嫩苗。《诗经·小雅·白驹》:“皎皎白驹,食我场藿。”③藿香。鲍照《行路难十八首》之三:“中有一人字金兰,被服纤罗蕴方藿。”

    绕:

    ①缠绕;环绕。《吕氏春秋·知分》:“子尝见两蛟绕船能两活者乎?”②从侧面或后面迂回过去。李白《送友人》:“青山横北郭,白水绕东城。”(郭:城郭。)③绕道。《史记·卫将军骠骑列传》:“汉盖纵左右翼绕单于。”(汉:指汉军。)

    屋:

    ①房屋;屋舍。《诗经·豳风·七月》:“亟其乘屋,其始播百谷。”②车盖。《汉书·高帝纪上》:“纪信乃乘王车,黄屋左纛(dú)。”(纛:用氂牛尾作的羽毛幢。)③古代井田的区划。三百亩为屋。《周礼·地官·小司徒》:“考夫屋。”(夫:一百亩为夫。)④房顶。《诗经·豳风·七月》:“亟其乘屋,其始播百谷。”

    树:

    ①树木。《礼记·祭义》:“树木以时伐焉。”(以时:按时,适时。)②种植。《诗经·郑风·将仲子》:“无折我树杞。”(杞:一种树。)③培养人才。《韩非子·外储说左下》:“吾闻子善树人。”④竖立;建立。《后汉书·桓彬传》:“乃共树碑而颂焉。”⑤量词。《齐民要术·序》:“种柑橘千树。”⑥门屏风。《礼记·郊特牲》:“台门而旅树。”

    榆:

    ①榆树。落叶乔木。三四月开花,色淡绿而紫。《诗经·唐风·山有枢》:“山有枢(shū),隰(xí)有榆。”(枢:刺榆。隰:低湿之地。)②星名。古诗《陇西行》:“天下何所有?历历种白榆。”


  • man yuan zhi kui huo ,rao wu shu sang yu 。

    “man yuan zhi kui huo ,rao wu shu sang yu 。”shi gou chu chu :《tian jia za xing ba shou 》;shi tang chao shi ren chu guang xi de zuo pin 。

    chun zhi cang geng ming ,bao yan xiang tian shu 。bu neng zi li zuo ,mian mian qu lin nv 。
    ji nian sheng zi sun ,fang sai an tian pu 。xian shi xiang gu xiao ,xi yue hao he shu 。
    ye ye deng xiao tai ,na wang dong ting zhu 。bai cao bei shuang lou ,qiu shan xiang zhen chu 。
    que xian gu nian shi ,zhong qing mo suo qu 。
    zhong ren chi pin jian ,xiang yu shang gao yu 。wo qing ji hao dang ,suo le zai tian yu 。
    shan ze shi hui ming ,gui jia zan xian ju 。man yuan zhi kui huo ,rao wu shu sang yu 。
    qin qiao zhi wo xian ,xiang ji yi wo lu 。suo yuan zai you you ,zhou xian mo xiang hu 。
    ri yu na shan lao ,wu ran qing yi hu 。
    xiao yao qian mo shang ,yuan jin mo xiang shi 。la ri zhao qiu shan ,qian yan tong yi se 。
    wang gu rao shen mang ,ying zhan shi qing yi 。lie ma ji ru feng ,ben shou mo gan xi 。
    zhu qi cang hai shang ,kao shi wu gong ce 。chu guo you fu ren ,xing qing ben zhen zhi 。
    xian qin tu zi zhi ,zhong sui jing bu shi 。
    tian jia qu long mu ,dang zhou yan xu guan 。lin li mo yan huo ,er tong gong you xian 。
    jie gao xuan kong pu ,ji quan man sang jian 。shi lai nong shi xi ,cai yao you ming shan 。
    dan yan suo cai duo ,bu nian lu xian jian 。ren sheng ru fu you ,yi wang bu ke pan 。
    jun kan xi wang mu ,qian zai mei rong yan 。
    ping sheng yang qing xing ,bu fu ji you le 。qu jia hang mai ben ,liu zhi na yang guo 。
    qiu zhi shu miao huang ,mo ren ke yi huo 。zhi zi chao wei fan ,ba gan zhu diao qiao 。
    hu jian liang jiang jun ,cheng che chu wan luo 。yi qi yi dao lu ,guang hui man xu la 。
    an zhi fu xin zhe ,die die xiao qing bao 。
    chu shan you gao shi ,liang guo you wei lao 。zhu shi ji xiang lin ,xiang tian fu tong dao 。
    qiu bei chang gong fan ,er sun mei geng bao 。wang ci geng nou lao ,kui bi feng yu hao 。
    hui gu ming kong ze ,ti gui shang qiu cao 。ri xi han feng lai ,yi chang ku bu zao 。
    wu tong yin wo men ,bi li wang wo wu 。tiao tiao liang fu fu ,chao chu mu hai su 。
    jia se ji zi chong ,niu yang hai zi mu 。ri gan lan geng chu ,deng gao wang chuan liu 。
    kong shan zu qin shou ,xu la duo qiao mu 。bai ma shei jia er ,lian pian xiang chi zhu 。
    chong sang bai yu shu ,chong shu san shi mu 。yi shi ji you yu ,shi shi hui qin you 。
    xia lai gu mi fan ,qiu zhi ju hua jiu 。ru ren xi feng ying ,zhi zi jie qu zou 。
    ri mu xian yuan li ,tuan tuan yin yu liu 。ming ding cheng ye gui ,liang feng chui hu you 。
    qing jian wang he han ,di ang kan bei dou 。shu weng you wei kai ,ming chao neng yin fou 。

    【zhu shi 】:

    yuan :

    ①chong zhi guo shu de de fang 。《mo zi ·fei gong shang 》:“jin you yi ren ,ru ren yuan pu ,qie ji tao li 。”you fan zhi chong zhi shu mu shu cai de de fang 。《shi jing ·zheng feng ·jiang zhong zi 》:“jiang zhong zi xi ,mo yu wo yuan 。”(jiang qiāng:xi wang 。)《huai na zi ·shui shan 》:“yuan you shi chong ,li huo wei zhi bu cai 。”②di wang gui zu you le xiu xi de de fang 。《lv shi chun qiu ·chong yi 》:“xi xian sheng wang zhi wei yuan you yuan chi ye ,zu yi guan wang lao xing er yi yi 。”yang xuan zhi 《luo yang ga lan ji 》juan si :“yu shi di zu wang hou 、wai qi gong zhu ……zheng xiu yuan zhai ,hu xiang kua jing 。”③di wang zhi jia de mu de 。《shi ji ·huai na heng shan lie chuan 》:“zhui zun huai na wang wei li wang ,zhi yuan fu ru zhu hou yi 。”liu yi qing 《shi shui xin yu ·jie wu 》:“fang yu gong jiang wang shi ,xiu fu yuan ling 。”

    zhi :

    ①guan bi men hu yong de zhi mu 。《huai na zi ·ben jing 》:“xian (xuánxuan )lian fang zhi ……diao zhuo ke lou 。”(xian lian :fang yan shang de mu ban zhuang shi wu 。)②zai chong 。tao qian 《gui qu lai xi ci xu 》:“geng zhi bu zu yi zi gei 。”③zhi wu 。fan zhen 《shen mie lun 》:“jian er sheng zhe ,dong zhi shi ye 。”④shu li 。wang chong 《lun heng ·ji yan 》:“you yi mu zhang zhi ji men ce 。”ji kang 《yang sheng lun 》:“zhi fa chong guan 。”⑤gu dai jun dui zhong du ban gong shi de zong jian 。《zuo chuan ·xuan gong er nian 》:“song cheng ,hua yuan wei zhi 。”(cheng :zhu cheng 。)⑥fang zhi 。hou zuo “zhi ”。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“fang zheng dao zhi 。”(fang zheng :zhi pin de gao shang de ren 。)⑦tong “shi ”。fan shi ;zeng chang 。《huai na zi ·zhu shu xun 》:“wu gu fan zhi 。”

    kui :

    ①shu cai ming 。《shi jing ·bin feng ·qi yue 》:“qi yue heng kui ji shu (shū)。”(heng :tong “peng ”。shu :dou lei 。)②pu kui de jian chen 。fan cheng da 《chao wen 》:“qu yi kui shan feng ,xun yi ai yan shi 。”③tong “kui ”。kui du ;chuai ce 。《shi jing ·xiao ya ·cai shu 》:“le zhi jun zi ,tian zi kui zhi 。”

    huo :

    ①dou xie 。《shui yuan ·shui shan 》:“rou shi zhe yi lv zhi yi ,huo shi zhe shang he yu yan ?”②nen miao 。《shi jing ·xiao ya ·bai ju 》:“jiao jiao bai ju ,shi wo chang huo 。”③huo xiang 。bao zhao 《hang lu nan shi ba shou 》zhi san :“zhong you yi ren zi jin lan ,bei fu qian luo wen fang huo 。”

    rao :

    ①chan rao ;huan rao 。《lv shi chun qiu ·zhi fen 》:“zi chang jian liang jiao rao chuan neng liang huo zhe hu ?”②cong ce mian huo hou mian yu hui guo qu 。li bai 《song you ren 》:“qing shan heng bei guo ,bai shui rao dong cheng 。”(guo :cheng guo 。)③rao dao 。《shi ji ·wei jiang jun biao ji lie chuan 》:“han gai zong zuo you yi rao chan yu 。”(han :zhi han jun 。)

    wu :

    ①fang wu ;wu she 。《shi jing ·bin feng ·qi yue 》:“ji ji cheng wu ,ji shi bo bai gu 。”②che gai 。《han shu ·gao di ji shang 》:“ji xin nai cheng wang che ,huang wu zuo dao (dú)。”(dao :yong li niu wei zuo de yu mao chuang 。)③gu dai jing tian de ou hua 。san bai mu wei wu 。《zhou li ·de guan ·xiao si tu 》:“kao fu wu 。”(fu :yi bai mu wei fu 。)④fang ding 。《shi jing ·bin feng ·qi yue 》:“ji ji cheng wu ,ji shi bo bai gu 。”

    shu :

    ①shu mu 。《li ji ·ji yi 》:“shu mu yi shi fa yan 。”(yi shi :an shi ,kuo shi 。)②chong zhi 。《shi jing ·zheng feng ·jiang zhong zi 》:“mo she wo shu qi 。”(qi :yi chong shu 。)③pei yang ren cai 。《han fei zi ·wai chu shui zuo xia 》:“wu wen zi shan shu ren 。”④shu li ;jian li 。《hou han shu ·huan bin chuan 》:“nai gong shu bei er song yan 。”⑤liang ci 。《ji min yao shu ·xu 》:“chong gan ju qian shu 。”⑥men bing feng 。《li ji ·jiao te sheng 》:“tai men er lv shu 。”

    yu :

    ①yu shu 。la xie qiao mu 。san si yue kai hua ,se dan lu er zi 。《shi jing ·tang feng ·shan you shu 》:“shan you shu (shū),xi (xí)you yu 。”(shu :ci yu 。xi :di shi zhi de 。)②xing ming 。gu shi 《long xi hang 》:“tian xia he suo you ?li li chong bai yu 。”