• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 嗟嗟俗人心,甚矣其愚蒙。

    “嗟嗟俗人心,甚矣其愚蒙。”詩句出處:《兇宅》;是唐朝詩人白居易的作品。

    長安多大宅,列在街西東。
    往往朱門內,房廊相對空。
    梟鳴松桂枝,狐藏蘭菊叢。
    蒼苔黃葉地,日暮多旋風。
    前主為將相,得罪竄巴庸。
    後主為公卿,寢疾歿其中。
    連延四五主,殃禍繼相鐘。
    自從十年來,不利主人翁。
    風雨壞簷隙,蛇鼠穿墻墉。
    人疑不敢買,日毀土木功。
    嗟嗟俗人心,甚矣其愚蒙。
    旦恐災將至,不思禍所從。
    我今題此詩,欲悟迷者胸。
    凡為大官人,年祿多高崇。
    權重持難久,位高勢易窮。
    驕者物之盈,老者數之終。
    四者如寇盜,日夜來相攻。
    假使居吉土,孰能保其躬?
    因小以明大,借傢可喻邦。
    周秦宅崤函,其宅非不同。
    一興八百年;一死望夷宮。
    寄語傢與國,人兇非宅兇。

    【註釋】:

    嗟:

    ①嘆詞。《尚書·甘誓》:“王曰:‘嗟! 六事之人,予誓告汝。’”(六事:六軍的軍事。)②嘆息;悲嘆。《周易·離》:“出涕沱若,戚嗟若。”(沱tuó:流淚的樣子。若:詞尾。戚:憂。)李白《夢遊天姥吟留別》:“恍驚起而長嗟。”③贊嘆。曾鞏《本朝政要策·學校》:“淳化中,上始視學,命孫奭(shì)講《說命》之篇,天子嗟異久之。”(淳化:宋太宗年號。孫奭:北宋學者。《說命》:《尚書》篇名。)

    俗:

    ①風俗。《禮記·王制》:“廣谷大川異制,民生其間者異俗。”(制:形狀。)②一般的人;眾人。《史記·李斯列傳》:“察其本,乃與俗議之異。”③庸俗。王安石《兼並》:“俗儒不知變。”④世俗。曹植《七啟》:“君子不遁俗而遺名,智士不背世而滅勛。”(遺:棄。背:違。滅:埋沒。)⑤佛教特指在傢為俗,與出傢相對。《清平山堂話本·花燈轎蓮女成佛記》:“張待詔夫妻二人亦然棄俗出傢。”(待詔:稱手藝人。)⑥通“欲”。欲念;希望。《荀子·解蔽》:“由俗謂之,道盡嗛矣。”

    俗人:

    庸俗的人。《荀子·儒效》:“不學問,無正義,以富利為隆,是~~者也。”

    人心:

    ①人們的心願。《易·咸》:“聖人感~~,而天下和平。”②人的心地。《孟子·滕文公》:“我亦欲正~~、息邪說距波行、放淫辭,以承三聖者。”

    心:

    ①心臟。《淮南子·原道》:“心者,五臟之主也。”②通常指思維器官和思想、感情等。《孟子·告子上》:“心之官則思。”《國語·周語上》:“夫民慮之於心,而宣之於口。”③掛懷;關心。唐順之《與呂沃洲巡按書》:“兩公者,一日居乎其位,一日心乎其民者也。”(乎:於。)④中央;中心。劉禹錫《洞庭秋月行》:“洞庭湖月生湖心。”⑤星宿名。二十八宿之一。《呂氏春秋·季夏》:“季夏之月,日在柳,昏心中,旦尾中。”[心腹]1.要害之處。《三國志·蜀書·龐統法正傳》:“而敵傢數道並進,已入心腹。”2. 親信的人。

    甚:

    ①表示程度的副詞。厲害;過分。《列子·湯問》:“甚矣,汝之不惠。”白行簡《李娃傳》:“生恚(huì)怒方甚。”(恚:恨。)②超過;勝過。《國語·周語上》:“防民之口,甚於防川。”③副詞。很;非常。《左傳·僖公二十四年》:“臣之罪甚多矣。”

    矣:

    語氣詞。①表示既成事實,即事物的已然。相當於“瞭”。《左傳·僖公二十八年》:“險阻艱難,備嘗之矣。”②表示肯定的推測,即事物的必然。相當於“瞭”、“啦”。《史記·淮陰侯列傳》:“願君留意臣之計! 否,必為二子所禽矣。”(禽:通“擒”。捉拿。)③表示感嘆。《呂氏春秋·疑似》:“孽矣!無此事也。”《列子·湯問》:“甚矣,汝之不惠!”(惠:同“慧”。聰明。)④表示命令或請求。相當於“吧”、“啊”。《商君書·更法》:“君無疑矣。”⑤表示疑問。相當於“呢”、“啦”。《孟子·梁惠王上》:“德何如,則可以王(wàng)矣?”(王:行王道。)⑥表示語氣的停頓,引起下文。《詩經·周南·漢廣》:“漢之廣矣,不可泳思。”(思:句末語氣詞。)⑦代詞。與“之”相當。《孟子·盡心上》:“行之而不著焉,習矣而不察焉。”

    其:

    (一)①代詞。1.相當於“他(她、它)”、“他的”;“他們(她們)”、“他們的”。《論語·衛靈公》:“工欲善其事,必先利其器。”宋濂《送東陽馬生序》:“或遇其叱咄(duō),色愈恭,禮愈至。”(叱咄:呵斥。)2. 相當於“我(的)”。王安石《遊褒禪山記》:“餘亦悔其隨之而不得極夫遊之樂也。”(極:盡。)3.表示指代。相當於“這”、“那”、“其中的”。《史記·項羽本紀》:“今欲舉大事,將非其人不可。”彭端淑《為學一首示子侄》:“蜀之鄙有二僧,其一貧,其一富。”(鄙:邊境。)②副詞。1.表推測;估計。相當於“大概”、“或許”。《論語·泰伯》:“才難,不其然乎?”2. 表反問。《左傳·僖公十年》:“欲加之罪,其無辭乎?”3. 表祈使。相當於“當”、“可”。曹操《求賢令》:“二三子其佐我明揚仄陋,唯才是舉,吾得而用之。”(仄陋:出身卑微。)4. 表時間。相當於“將”。《列子·湯問》:“以殘年餘力,曾不能毀山之一毛,其如土石何?”③連詞。1.表假設。相當於“假如”、“如果”。《孟子·梁惠王上》:“其若是,孰能禦之?”2. 表選擇。相當於“或者”、“還是”。韓愈《馬說》:“其真無馬邪?其真不知馬也。”④助詞。形容詞或不及物動詞詞頭。《詩經·邶風·北風》:“北風其涼。”《詩經·秦風·小戎》:“言念君子,溫其如玉。”(言:助詞,無義。)(二)jī語氣詞。表示疑問。《詩經·小雅·庭燎》:“夜如何其?夜未央。”(央:盡。)

    愚:

    ①愚笨;無知。《論語 ·為政》:“回也不愚。”(回:顏回。)柳宗元《愚溪詩序》:“餘以愚觸罪。”又指愚笨的人。《論語· 陽貨》:“古之愚也直。”(直:直率。)②蒙蔽;欺騙。《孫子·九地》:“能愚士卒之耳目,使之無知。”賈誼《過秦論》:“於是廢先王之道,燔百傢之言,以愚黔首。”(黔首:百姓。)③自稱謙詞。《史記·劉敬叔孫通列傳》:“愚以為匈奴不可擊也。”諸葛亮《出師表》:“愚以為宮中之事,事無大小,悉以咨之。”

    愚蒙:

    愚昧,愚蠢。《漢書·楊惲傳》:“足下哀其~~,賜書教督以所不及。”

    蒙:

    ①覆蓋。《詩經·鄘風·君子偕老》:“蒙彼縐絺。”(縐絺:細葛衫。)②蒙蔽;欺騙。《左傳·僖公二十四年》:“上下相蒙,難與處矣。”③蒙受;遭受。《孟子·離婁下》:“西子蒙不潔。”《潛書·貞隱》:“有不忍小辱,而甘蒙天下之大辱者,是又不可不察也。”④冒;冒著。《漢書·晁錯傳》:“蒙矢石,赴湯火,視死如生。”(矢:箭。)⑤愚昧;無知。《戰國策·韓策一》:“民非蒙愚也。”⑥自稱的謙詞。相當於“愚”。張衡《西京賦》:“蒙竊惑焉。”(竊:謙詞。私下。)⑦敬詞。承蒙。王安石《答司馬諫議書》:“昨日蒙教。”李密《陳情表》:“尋蒙國恩,除臣洗馬。”


  • 嗟嗟俗人心,甚矣其愚蒙。

    “嗟嗟俗人心,甚矣其愚蒙。”诗句出处:《凶宅》;是唐朝诗人白居易的作品。

    长安多大宅,列在街西东。
    往往朱门内,房廊相对空。
    枭鸣松桂枝,狐藏兰菊丛。
    苍苔黄叶地,日暮多旋风。
    前主为将相,得罪窜巴庸。
    后主为公卿,寝疾殁其中。
    连延四五主,殃祸继相钟。
    自从十年来,不利主人翁。
    风雨坏檐隙,蛇鼠穿墙墉。
    人疑不敢买,日毁土木功。
    嗟嗟俗人心,甚矣其愚蒙。
    旦恐灾将至,不思祸所从。
    我今题此诗,欲悟迷者胸。
    凡为大官人,年禄多高崇。
    权重持难久,位高势易穷。
    骄者物之盈,老者数之终。
    四者如寇盗,日夜来相攻。
    假使居吉土,孰能保其躬?
    因小以明大,借家可喻邦。
    周秦宅崤函,其宅非不同。
    一兴八百年;一死望夷宫。
    寄语家与国,人凶非宅凶。

    【注释】:

    嗟:

    ①叹词。《尚书·甘誓》:“王曰:‘嗟! 六事之人,予誓告汝。’”(六事:六军的军事。)②叹息;悲叹。《周易·离》:“出涕沱若,戚嗟若。”(沱tuó:流泪的样子。若:词尾。戚:忧。)李白《梦游天姥吟留别》:“恍惊起而长嗟。”③赞叹。曾巩《本朝政要策·学校》:“淳化中,上始视学,命孙奭(shì)讲《说命》之篇,天子嗟异久之。”(淳化:宋太宗年号。孙奭:北宋学者。《说命》:《尚书》篇名。)

    俗:

    ①风俗。《礼记·王制》:“广谷大川异制,民生其间者异俗。”(制:形状。)②一般的人;众人。《史记·李斯列传》:“察其本,乃与俗议之异。”③庸俗。王安石《兼并》:“俗儒不知变。”④世俗。曹植《七启》:“君子不遁俗而遗名,智士不背世而灭勋。”(遗:弃。背:违。灭:埋没。)⑤佛教特指在家为俗,与出家相对。《清平山堂话本·花灯轿莲女成佛记》:“张待诏夫妻二人亦然弃俗出家。”(待诏:称手艺人。)⑥通“欲”。欲念;希望。《荀子·解蔽》:“由俗谓之,道尽嗛矣。”

    俗人:

    庸俗的人。《荀子·儒效》:“不学问,无正义,以富利为隆,是~~者也。”

    人心:

    ①人们的心愿。《易·咸》:“圣人感~~,而天下和平。”②人的心地。《孟子·滕文公》:“我亦欲正~~、息邪说距波行、放淫辞,以承三圣者。”

    心:

    ①心脏。《淮南子·原道》:“心者,五脏之主也。”②通常指思维器官和思想、感情等。《孟子·告子上》:“心之官则思。”《国语·周语上》:“夫民虑之于心,而宣之于口。”③挂怀;关心。唐顺之《与吕沃洲巡按书》:“两公者,一日居乎其位,一日心乎其民者也。”(乎:于。)④中央;中心。刘禹锡《洞庭秋月行》:“洞庭湖月生湖心。”⑤星宿名。二十八宿之一。《吕氏春秋·季夏》:“季夏之月,日在柳,昏心中,旦尾中。”[心腹]1.要害之处。《三国志·蜀书·庞统法正传》:“而敌家数道并进,已入心腹。”2. 亲信的人。

    甚:

    ①表示程度的副词。厉害;过分。《列子·汤问》:“甚矣,汝之不惠。”白行简《李娃传》:“生恚(huì)怒方甚。”(恚:恨。)②超过;胜过。《国语·周语上》:“防民之口,甚于防川。”③副词。很;非常。《左传·僖公二十四年》:“臣之罪甚多矣。”

    矣:

    语气词。①表示既成事实,即事物的已然。相当于“了”。《左传·僖公二十八年》:“险阻艰难,备尝之矣。”②表示肯定的推测,即事物的必然。相当于“了”、“啦”。《史记·淮阴侯列传》:“愿君留意臣之计! 否,必为二子所禽矣。”(禽:通“擒”。捉拿。)③表示感叹。《吕氏春秋·疑似》:“孽矣!无此事也。”《列子·汤问》:“甚矣,汝之不惠!”(惠:同“慧”。聪明。)④表示命令或请求。相当于“吧”、“啊”。《商君书·更法》:“君无疑矣。”⑤表示疑问。相当于“呢”、“啦”。《孟子·梁惠王上》:“德何如,则可以王(wàng)矣?”(王:行王道。)⑥表示语气的停顿,引起下文。《诗经·周南·汉广》:“汉之广矣,不可泳思。”(思:句末语气词。)⑦代词。与“之”相当。《孟子·尽心上》:“行之而不著焉,习矣而不察焉。”

    其:

    (一)①代词。1.相当于“他(她、它)”、“他的”;“他们(她们)”、“他们的”。《论语·卫灵公》:“工欲善其事,必先利其器。”宋濂《送东阳马生序》:“或遇其叱咄(duō),色愈恭,礼愈至。”(叱咄:呵斥。)2. 相当于“我(的)”。王安石《游褒禅山记》:“余亦悔其随之而不得极夫游之乐也。”(极:尽。)3.表示指代。相当于“这”、“那”、“其中的”。《史记·项羽本纪》:“今欲举大事,将非其人不可。”彭端淑《为学一首示子侄》:“蜀之鄙有二僧,其一贫,其一富。”(鄙:边境。)②副词。1.表推测;估计。相当于“大概”、“或许”。《论语·泰伯》:“才难,不其然乎?”2. 表反问。《左传·僖公十年》:“欲加之罪,其无辞乎?”3. 表祈使。相当于“当”、“可”。曹操《求贤令》:“二三子其佐我明扬仄陋,唯才是举,吾得而用之。”(仄陋:出身卑微。)4. 表时间。相当于“将”。《列子·汤问》:“以残年余力,曾不能毁山之一毛,其如土石何?”③连词。1.表假设。相当于“假如”、“如果”。《孟子·梁惠王上》:“其若是,孰能御之?”2. 表选择。相当于“或者”、“还是”。韩愈《马说》:“其真无马邪?其真不知马也。”④助词。形容词或不及物动词词头。《诗经·邶风·北风》:“北风其凉。”《诗经·秦风·小戎》:“言念君子,温其如玉。”(言:助词,无义。)(二)jī语气词。表示疑问。《诗经·小雅·庭燎》:“夜如何其?夜未央。”(央:尽。)

    愚:

    ①愚笨;无知。《论语 ·为政》:“回也不愚。”(回:颜回。)柳宗元《愚溪诗序》:“余以愚触罪。”又指愚笨的人。《论语· 阳货》:“古之愚也直。”(直:直率。)②蒙蔽;欺骗。《孙子·九地》:“能愚士卒之耳目,使之无知。”贾谊《过秦论》:“于是废先王之道,燔百家之言,以愚黔首。”(黔首:百姓。)③自称谦词。《史记·刘敬叔孙通列传》:“愚以为匈奴不可击也。”诸葛亮《出师表》:“愚以为宫中之事,事无大小,悉以咨之。”

    愚蒙:

    愚昧,愚蠢。《汉书·杨恽传》:“足下哀其~~,赐书教督以所不及。”

    蒙:

    ①覆盖。《诗经·鄘风·君子偕老》:“蒙彼绉絺。”(绉絺:细葛衫。)②蒙蔽;欺骗。《左传·僖公二十四年》:“上下相蒙,难与处矣。”③蒙受;遭受。《孟子·离娄下》:“西子蒙不洁。”《潜书·贞隐》:“有不忍小辱,而甘蒙天下之大辱者,是又不可不察也。”④冒;冒着。《汉书·晁错传》:“蒙矢石,赴汤火,视死如生。”(矢:箭。)⑤愚昧;无知。《战国策·韩策一》:“民非蒙愚也。”⑥自称的谦词。相当于“愚”。张衡《西京赋》:“蒙窃惑焉。”(窃:谦词。私下。)⑦敬词。承蒙。王安石《答司马谏议书》:“昨日蒙教。”李密《陈情表》:“寻蒙国恩,除臣洗马。”


  • jie jie su ren xin ,shen yi ji yu meng 。

    “jie jie su ren xin ,shen yi ji yu meng 。”shi gou chu chu :《xiong zhai 》;shi tang chao shi ren bai ju yi de zuo pin 。

    chang an duo da zhai ,lie zai jie xi dong 。
    wang wang zhu men nei ,fang lang xiang dui kong 。
    xiao ming song gui zhi ,hu cang lan ju cong 。
    cang tai huang xie de ,ri mu duo xuan feng 。
    qian zhu wei jiang xiang ,de zui cuan ba yong 。
    hou zhu wei gong qing ,qin ji mo ji zhong 。
    lian yan si wu zhu ,yang huo ji xiang zhong 。
    zi cong shi nian lai ,bu li zhu ren weng 。
    feng yu huai yan xi ,she shu chuan qiang yong 。
    ren yi bu gan mai ,ri hui tu mu gong 。
    jie jie su ren xin ,shen yi ji yu meng 。
    dan kong zai jiang zhi ,bu sai huo suo cong 。
    wo jin ti ci shi ,yu wu mi zhe xiong 。
    fan wei da guan ren ,nian lu duo gao chong 。
    quan chong chi nan jiu ,wei gao shi yi qiong 。
    jiao zhe wu zhi ying ,lao zhe shu zhi zhong 。
    si zhe ru kou dao ,ri ye lai xiang gong 。
    jia shi ju ji tu ,shu neng bao ji gong ?
    yin xiao yi ming da ,jie jia ke yu bang 。
    zhou qin zhai xiao han ,ji zhai fei bu tong 。
    yi xing ba bai nian ;yi si wang yi gong 。
    ji yu jia yu guo ,ren xiong fei zhai xiong 。

    【zhu shi 】:

    jie :

    ①tan ci 。《shang shu ·gan shi 》:“wang yue :‘jie ! liu shi zhi ren ,yu shi gao ru 。’”(liu shi :liu jun de jun shi 。)②tan xi ;bei tan 。《zhou yi ·li 》:“chu ti duo re ,qi jie re 。”(duo tuó:liu lei de yang zi 。re :ci wei 。qi :you 。)li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“huang jing qi er chang jie 。”③zan tan 。ceng gong 《ben chao zheng yao ce ·xue jiao 》:“chun hua zhong ,shang shi shi xue ,ming sun shi (shì)jiang 《shui ming 》zhi pian ,tian zi jie yi jiu zhi 。”(chun hua :song tai zong nian hao 。sun shi :bei song xue zhe 。《shui ming 》:《shang shu 》pian ming 。)

    su :

    ①feng su 。《li ji ·wang zhi 》:“an gu da chuan yi zhi ,min sheng ji jian zhe yi su 。”(zhi :xing zhuang 。)②yi ban de ren ;zhong ren 。《shi ji ·li si lie chuan 》:“cha ji ben ,nai yu su yi zhi yi 。”③yong su 。wang an dan 《jian bing 》:“su ru bu zhi bian 。”④shi su 。cao zhi 《qi qi 》:“jun zi bu dun su er wei ming ,zhi shi bu bei shi er mie xun 。”(wei :qi 。bei :wei 。mie :mai mei 。)⑤fo jiao te zhi zai jia wei su ,yu chu jia xiang dui 。《qing ping shan tang hua ben ·hua deng jiao lian nv cheng fo ji 》:“zhang dai zhao fu qi er ren yi ran qi su chu jia 。”(dai zhao :chen shou yi ren 。)⑥tong “yu ”。yu nian ;xi wang 。《xun zi ·jie bi 》:“you su wei zhi ,dao jin qie yi 。”

    su ren :

    yong su de ren 。《xun zi ·ru xiao 》:“bu xue wen ,mo zheng yi ,yi fu li wei long ,shi ~~zhe ye 。”

    ren xin :

    ①ren men de xin yuan 。《yi ·xian 》:“sheng ren gan ~~,er tian xia he ping 。”②ren de xin de 。《meng zi ·teng wen gong 》:“wo yi yu zheng ~~、xi xie shui ju bo hang 、fang yin ci ,yi cheng san sheng zhe 。”

    xin :

    ①xin zang 。《huai na zi ·yuan dao 》:“xin zhe ,wu zang zhi zhu ye 。”②tong chang zhi sai wei qi guan he sai xiang 、gan qing deng 。《meng zi ·gao zi shang 》:“xin zhi guan ze sai 。”《guo yu ·zhou yu shang 》:“fu min lv zhi yu xin ,er xuan zhi yu kou 。”③gua huai ;guan xin 。tang shun zhi 《yu lv wo zhou xun an shu 》:“liang gong zhe ,yi ri ju hu ji wei ,yi ri xin hu ji min zhe ye 。”(hu :yu 。)④zhong yang ;zhong xin 。liu yu xi 《dong ting qiu yue hang 》:“dong ting hu yue sheng hu xin 。”⑤xing su ming 。er shi ba su zhi yi 。《lv shi chun qiu ·ji xia 》:“ji xia zhi yue ,ri zai liu ,hun xin zhong ,dan wei zhong 。”[xin fu ]1.yao hai zhi chu 。《san guo zhi ·shu shu ·pang tong fa zheng chuan 》:“er di jia shu dao bing jin ,yi ru xin fu 。”2. qin xin de ren 。

    shen :

    ①biao shi cheng du de fu ci 。li hai ;guo fen 。《lie zi ·shang wen 》:“shen yi ,ru zhi bu hui 。”bai hang jian 《li wa chuan 》:“sheng hui (huì)nu fang shen 。”(hui :hen 。)②chao guo ;sheng guo 。《guo yu ·zhou yu shang 》:“fang min zhi kou ,shen yu fang chuan 。”③fu ci 。hen ;fei chang 。《zuo chuan ·xi gong er shi si nian 》:“chen zhi zui shen duo yi 。”

    yi :

    yu qi ci 。①biao shi ji cheng shi shi ,ji shi wu de yi ran 。xiang dang yu “le ”。《zuo chuan ·xi gong er shi ba nian 》:“xian zu jian nan ,bei chang zhi yi 。”②biao shi ken ding de tui ce ,ji shi wu de bi ran 。xiang dang yu “le ”、“la ”。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“yuan jun liu yi chen zhi ji ! fou ,bi wei er zi suo qin yi 。”(qin :tong “qin ”。zhuo na 。)③biao shi gan tan 。《lv shi chun qiu ·yi shi 》:“nie yi !mo ci shi ye 。”《lie zi ·shang wen 》:“shen yi ,ru zhi bu hui !”(hui :tong “hui ”。cong ming 。)④biao shi ming ling huo qing qiu 。xiang dang yu “ba ”、“a ”。《shang jun shu ·geng fa 》:“jun mo yi yi 。”⑤biao shi yi wen 。xiang dang yu “ne ”、“la ”。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“de he ru ,ze ke yi wang (wàng)yi ?”(wang :hang wang dao 。)⑥biao shi yu qi de ting du ,yin qi xia wen 。《shi jing ·zhou na ·han an 》:“han zhi an yi ,bu ke yong sai 。”(sai :gou mo yu qi ci 。)⑦dai ci 。yu “zhi ”xiang dang 。《meng zi ·jin xin shang 》:“hang zhi er bu zhe yan ,xi yi er bu cha yan 。”

    ji :

    (yi )①dai ci 。1.xiang dang yu “ta (ta 、ta )”、“ta de ”;“ta men (ta men )”、“ta men de ”。《lun yu ·wei ling gong 》:“gong yu shan ji shi ,bi xian li ji qi 。”song lian 《song dong yang ma sheng xu 》:“huo yu ji chi duo (duō),se yu gong ,li yu zhi 。”(chi duo :a chi 。)2. xiang dang yu “wo (de )”。wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“yu yi hui ji sui zhi er bu de ji fu you zhi le ye 。”(ji :jin 。)3.biao shi zhi dai 。xiang dang yu “zhe ”、“na ”、“ji zhong de ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jin yu ju da shi ,jiang fei ji ren bu ke 。”peng duan shu 《wei xue yi shou shi zi zhi 》:“shu zhi bi you er seng ,ji yi pin ,ji yi fu 。”(bi :bian jing 。)②fu ci 。1.biao tui ce ;gu ji 。xiang dang yu “da gai ”、“huo hu ”。《lun yu ·tai bai 》:“cai nan ,bu ji ran hu ?”2. biao fan wen 。《zuo chuan ·xi gong shi nian 》:“yu jia zhi zui ,ji mo ci hu ?”3. biao qi shi 。xiang dang yu “dang ”、“ke ”。cao cao 《qiu xian ling 》:“er san zi ji zuo wo ming yang ze lou ,wei cai shi ju ,wu de er yong zhi 。”(ze lou :chu shen bei wei 。)4. biao shi jian 。xiang dang yu “jiang ”。《lie zi ·shang wen 》:“yi can nian yu li ,ceng bu neng hui shan zhi yi mao ,ji ru tu dan he ?”③lian ci 。1.biao jia she 。xiang dang yu “jia ru ”、“ru guo ”。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“ji re shi ,shu neng yu zhi ?”2. biao shua ze 。xiang dang yu “huo zhe ”、“hai shi ”。han yu 《ma shui 》:“ji zhen mo ma xie ?ji zhen bu zhi ma ye 。”④zhu ci 。xing rong ci huo bu ji wu dong ci ci tou 。《shi jing ·bei feng ·bei feng 》:“bei feng ji liang 。”《shi jing ·qin feng ·xiao rong 》:“yan nian jun zi ,wen ji ru yu 。”(yan :zhu ci ,mo yi 。)(er )jīyu qi ci 。biao shi yi wen 。《shi jing ·xiao ya ·ting liao 》:“ye ru he ji ?ye wei yang 。”(yang :jin 。)

    yu :

    ①yu ben ;mo zhi 。《lun yu ·wei zheng 》:“hui ye bu yu 。”(hui :yan hui 。)liu zong yuan 《yu xi shi xu 》:“yu yi yu chu zui 。”you zhi yu ben de ren 。《lun yu · yang huo 》:“gu zhi yu ye zhi 。”(zhi :zhi lv 。)②meng bi ;qi pian 。《sun zi ·jiu de 》:“neng yu shi cu zhi er mu ,shi zhi mo zhi 。”gu yi 《guo qin lun 》:“yu shi fei xian wang zhi dao ,fan bai jia zhi yan ,yi yu qian shou 。”(qian shou :bai xing 。)③zi chen qian ci 。《shi ji ·liu jing shu sun tong lie chuan 》:“yu yi wei xiong nu bu ke ji ye 。”zhu ge liang 《chu shi biao 》:“yu yi wei gong zhong zhi shi ,shi mo da xiao ,xi yi zi zhi 。”

    yu meng :

    yu mei ,yu chun 。《han shu ·yang yun chuan 》:“zu xia ai ji ~~,ci shu jiao du yi suo bu ji 。”

    meng :

    ①fu gai 。《shi jing ·yong feng ·jun zi xie lao 》:“meng bi zhou chi 。”(zhou chi :xi ge shan 。)②meng bi ;qi pian 。《zuo chuan ·xi gong er shi si nian 》:“shang xia xiang meng ,nan yu chu yi 。”③meng shou ;zao shou 。《meng zi ·li lou xia 》:“xi zi meng bu jie 。”《qian shu ·zhen yin 》:“you bu ren xiao ru ,er gan meng tian xia zhi da ru zhe ,shi you bu ke bu cha ye 。”④mao ;mao zhao 。《han shu ·chao cuo chuan 》:“meng shi dan ,fu shang huo ,shi si ru sheng 。”(shi :jian 。)⑤yu mei ;mo zhi 。《zhan guo ce ·han ce yi 》:“min fei meng yu ye 。”⑥zi chen de qian ci 。xiang dang yu “yu ”。zhang heng 《xi jing fu 》:“meng qie huo yan 。”(qie :qian ci 。si xia 。)⑦jing ci 。cheng meng 。wang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“zuo ri meng jiao 。”li mi 《chen qing biao 》:“xun meng guo en ,chu chen xi ma 。”