• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 未請中庶祿,且脫雙驂易。

    “未請中庶祿,且脫雙驂易。”詩句出處:《洛下卜居》;是唐朝詩人白居易的作品。

    三年典郡歸,所得非金帛。
    天竺石兩片,華亭鶴一隻。
    飲啄供稻粱,包裹用茵席。
    誠知是勞費,其奈心愛惜。
    遠從餘杭郭,同到洛陽陌。
    下擔拂雲根,開籠展霜翮。
    貞姿不可雜,高性宜其適。
    遂就無塵坊,仍求有水宅。
    東南得幽境,樹老寒泉碧。
    池畔多竹陰,門前少人跡。
    未請中庶祿,且脫雙驂易。
    豈獨為身謀?安吾鶴與石。

    【註釋】:

    未:

    ①十二地支之一。《春秋·莊公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之。”②十二時辰之一,即午後一時至三時。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當於“不”。《詩經·周頌·小毖》:“未堪傢多難。”b.相當於“沒有”、“不曾”。《詩經 · 召南·草蟲》:“未見君子,我心傷悲。”2. 用在句尾,表示疑問。相當於“否”。《後漢書·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”

    請:

    ①謁見;拜見。《漢書·張湯傳》:“其造請諸公,不避寒暑。”②特指漢代諸侯朝見天子,春天叫朝,秋天叫請。這個意義舊讀qìng。《史記·魏其武安侯列傳》:“太後除竇嬰門籍,不得入朝請。”(門籍:出入宮門的名籍。)《漢書·吳王劉濞傳》:“及後使人為秋請,上復責問吳使者。”③問;請示。《韓非子·喻老》:“今在骨髓,臣是以無請也。”張溥《五人墓碑記》:“既而以吳民之亂請於朝。”④告訴。《儀禮·鄉射禮》:“主人答,再拜,乃請。”⑤請求。1. 請人做某事。《左傳·隱公元年》:“亟請於武公。”2.請人允許自己做某事。《孟子·梁惠王上》:“王好戰,請以戰喻。”⑥邀請。《史記·魏公子列傳》:“於是公子請朱亥。”⑦副詞。表敬意,無實義。《史記·廉頗藺相如列傳》:“臣請完璧歸趙。”⑧通“情”。1.實情。《墨子·非命下》:“察眾之耳目之請。”《荀子·成相》:“聽之經,明其請。”(聽:指聽獄。)2. 確實;的確。《墨子·明鬼下》:“若使鬼神請亡,是乃費其所為酒醴粢盛之財耳。”(亡:無。粢盛:祭品。)

    中:

    (一)①中間。《墨子·經上》:“中,同長也。”(同長:同樣長的半徑。)柳宗元《天說》:“渾然而中處者,世謂之元氣。”②內;在一定的范圍內。《孟子·滕文公上》:“國中無偽。”《考工記·巨人》:“國中九經九緯。”③位置、等級在高下或兩端之間。《列子·力命》:“中塗遇東郭先生。”(塗:同“途”。)《漢書·食貨志下》:“金有三等,黃金為上,白金為中,赤金為下。”④正;適中。《禮記·玉藻》:“頭頸必中。”《孟子·離婁下》:“湯執中。”(湯:殷商國君。)⑤宜於;合於。《史記·外戚世傢》:“武帝擇宮人不中用者,斥出歸之。” (二)zhòng ①符合;適合。《呂氏春秋·懷寵》:“必中理,然後說。”《荀子·賦篇》:“圓者中規,方者中矩。”②誣蔑;誣蔑別人使受損害。《漢書·何武傳》:“顯怒,欲以吏事中商。”(顯、商:人名。)③遭受;感受。《後漢書·馬援傳》:“援亦中病。”

    庶:

    ①眾多;多。《論語·子路》:“既庶矣,又何加焉?”②百姓。《左傳·昭公三十二年》:“三後之姓,於今為庶。”③古代以正妻所生長子以外的子女為庶,後以妾所生的子女為庶。與“嫡”相對。《左傳·文公十八年》:“殺嫡立庶。”④宗族中的支族。潘嶽《楊荊州誄》:“昭穆繁昌,枝庶分流。”(昭穆:指宗族。)⑤差不多;可以。《史記·五帝本紀》:“爾其庶矣!”(爾:你。)⑥希冀;期望。《後漢書·馮衍傳下》:“惟吾志之所庶兮,固與俗其不同。”(俗:世俗。)⑦副詞。1.表示希望。《詩經·大雅·生民》:“庶無罪悔。”2. 表示可能。《左傳 · 哀公六年》: “是以求長(zhǎng)君,庶亦能容群臣乎!”[庶幾]1.差不多;可以。《孟子·莊暴見孟子》:“王之好樂甚,則齊其庶幾乎。”2.表示希望與可能。《孟子·公孫醜下》:“王庶幾改之。”《漢書 ·李尋傳》:“唯有賢友強輔,庶幾可以保身命,全子孫,安國傢。”(輔:輔佐。)

    祿:

    ①福;福氣。《詩經·小雅·天保》:“受天百祿。”《左傳·昭公二年》:“寡君命下臣來繼舊好,好合使成,臣之祿也。”(使成:使命能夠完成。)②俸祿。《墨子·尚賢》:“量功而分祿”③授予俸祿。《禮記·王制》:“諸侯之有功者,取於閑田以祿之。”(閑田:指封馀的土地。)④舊指命中註定的盛衰興廢。《論衡·命祿》:“故貴賤在命,不在智愚;貧富在祿,不在頑慧。”

    且:

    (一)①副詞。1. 姑且;暫且。《史記·淮陰侯列傳》:“韓信謝曰:‘先生且休矣! 我將念之。’”(休:止。念:思考。)2. 將要;將近。《列子·湯問》:“北山愚公者,年且九十。”②連詞。1.表示並列,相當於“而且”、“並且”。《論語·述而》:“不義而富且貴,於我如浮雲。”2.[既……且……]相當於“又……又……”。《孫子兵法·謀攻》:“三軍且惑且疑。”3. [且……且……]表示相承,相當於“一邊……一邊……”。《史記·淮陰侯列傳》:“上且怒且喜。”4.表示遞進,相當於“況且”、“尚且”。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“且北方之人,不習水戰。”《孟子·梁惠王上》:“獸相食,且人惡(wù)之。”(惡:憎惡。)(二)jū 語氣詞。《詩經·鄭風·出其東門》:“匪我思且。”

    脫:

    ①肉去皮骨。《禮記 · 內則》:“肉曰脫之。”②脫離。《老子》第三十六章:“魚不可脫於淵。”③逃脫;逃避。《荀子·修身》:“勞苦之事則偷儒轉脫。”④脫落。歐陽修《秋聲賦》:“木遭之而葉脫。”⑤脫下;解下。《莊子·寓言》:“脫屨(jù)戶外。”(屨:鞋。)⑥散落;遺漏。《漢書·藝文志》:“書缺簡脫,禮壞樂崩。”(簡:竹簡。)⑦簡略《左傳·僖公三十三年》:“輕則寡味,無禮則脫。”《史記·禮書》:“凡禮始乎脫。”⑧副詞。或許。《西京雜記》卷四:“慮脫有旨,故不敢言。”(有旨:另有含意。)⑨連詞。如果。馬中錫《中山狼傳》:“脫有禍,固所不辭也。”⑩冒出;露出。《史記·平原君列傳》:“使遂蚤得處囊中,乃穎脫而出,非特其末見而已。”(11)說出。《管子·霸行》:“言脫於口,而令行乎天下。”

    雙:

    ①兩個;一對;成雙的。《三國志·吳書·吳主權》:“權投以雙戟。”②偶。與“單”相對。《宋史·禮志十九》:“隻日視事,雙日不坐。”(隻:單。視事:辦理公事。坐:指坐堂辦公。)③匹敵。《史記·淮陰侯列傳》:“至如信者,國士無雙。”

    驂:

    ①一車駕三匹馬。《詩經·小雅·采菽》:“載驂載駟(sì)。”(載:助詞。駟:一車駕四匹馬。)②駕車時位於兩旁的馬。《楚辭·九歌·國殤》:“左驂殪兮右刃傷。”③乘;馭。賈誼《吊屈原賦》:“騰駕罷牛,驂蹇(jiǎn)驢兮。”(騰:乘。罷:通“疲”。蹇:跛足。)④泛指馬或馬車。庾信《李陵蘇武別贊》:“李陵北去,蘇武南旋。歸驂欲動,別馬將前。”(旋:回歸。)[驂乘]在車右邊陪乘的人。《史記·商君列傳》:“多力而駢脅者為驂乘。”

    易:

    ①改變;更改。《呂氏春秋·察今》:“世易時移,變法宜矣。”②交換;交易。《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦昭王聞之,使人遺(wèi)趙王書,願以十五城請易璧。”(遺:送給。)③容易。與“難”相對。《孟子·公孫醜上》:“饑者易為食,渴者易為飲。”④簡易。《禮記·檀弓下》:“諸侯之來辱敝邑者,易則易,於則於。”(於:隆重。)⑤道路平坦。《淮南子·兵略》:“易則用車,險則用騎。”⑥輕視。柳宗元《童區(ōu)寄傳》:“(寄)為兒恒狀,賊易之。”(恒:常。)⑦和悅。《詩經·小雅·何人斯》:“我心易也。”⑧整治田畝。《荀子·富國》:“田肥以易則出實百倍。”(以:而;而且。)⑨《周易》的簡稱。《論語·述而》:“加我數年,五十以學《周易》,可以無大過矣。”⑩通“埸”。疆界。《荀子·富國》:“至於疆易而端已見矣。”


  • 未请中庶禄,且脱双骖易。

    “未请中庶禄,且脱双骖易。”诗句出处:《洛下卜居》;是唐朝诗人白居易的作品。

    三年典郡归,所得非金帛。
    天竺石两片,华亭鹤一只。
    饮啄供稻粱,包裹用茵席。
    诚知是劳费,其奈心爱惜。
    远从余杭郭,同到洛阳陌。
    下担拂云根,开笼展霜翮。
    贞姿不可杂,高性宜其适。
    遂就无尘坊,仍求有水宅。
    东南得幽境,树老寒泉碧。
    池畔多竹阴,门前少人迹。
    未请中庶禄,且脱双骖易。
    岂独为身谋?安吾鹤与石。

    【注释】:

    未:

    ①十二地支之一。《春秋·庄公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之。”②十二时辰之一,即午后一时至三时。③十二生肖属羊。④副词。1.表示否定。a.相当于“不”。《诗经·周颂·小毖》:“未堪家多难。”b.相当于“没有”、“不曾”。《诗经 · 召南·草虫》:“未见君子,我心伤悲。”2. 用在句尾,表示疑问。相当于“否”。《后汉书·刘表传》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”

    请:

    ①谒见;拜见。《汉书·张汤传》:“其造请诸公,不避寒暑。”②特指汉代诸侯朝见天子,春天叫朝,秋天叫请。这个意义旧读qìng。《史记·魏其武安侯列传》:“太后除窦婴门籍,不得入朝请。”(门籍:出入宫门的名籍。)《汉书·吴王刘濞传》:“及后使人为秋请,上复责问吴使者。”③问;请示。《韩非子·喻老》:“今在骨髓,臣是以无请也。”张溥《五人墓碑记》:“既而以吴民之乱请于朝。”④告诉。《仪礼·乡射礼》:“主人答,再拜,乃请。”⑤请求。1. 请人做某事。《左传·隐公元年》:“亟请于武公。”2.请人允许自己做某事。《孟子·梁惠王上》:“王好战,请以战喻。”⑥邀请。《史记·魏公子列传》:“于是公子请朱亥。”⑦副词。表敬意,无实义。《史记·廉颇蔺相如列传》:“臣请完璧归赵。”⑧通“情”。1.实情。《墨子·非命下》:“察众之耳目之请。”《荀子·成相》:“听之经,明其请。”(听:指听狱。)2. 确实;的确。《墨子·明鬼下》:“若使鬼神请亡,是乃费其所为酒醴粢盛之财耳。”(亡:无。粢盛:祭品。)

    中:

    (一)①中间。《墨子·经上》:“中,同长也。”(同长:同样长的半径。)柳宗元《天说》:“浑然而中处者,世谓之元气。”②内;在一定的范围内。《孟子·滕文公上》:“国中无伪。”《考工记·巨人》:“国中九经九纬。”③位置、等级在高下或两端之间。《列子·力命》:“中涂遇东郭先生。”(涂:同“途”。)《汉书·食货志下》:“金有三等,黄金为上,白金为中,赤金为下。”④正;适中。《礼记·玉藻》:“头颈必中。”《孟子·离娄下》:“汤执中。”(汤:殷商国君。)⑤宜于;合于。《史记·外戚世家》:“武帝择宫人不中用者,斥出归之。” (二)zhòng ①符合;适合。《吕氏春秋·怀宠》:“必中理,然后说。”《荀子·赋篇》:“圆者中规,方者中矩。”②诬蔑;诬蔑别人使受损害。《汉书·何武传》:“显怒,欲以吏事中商。”(显、商:人名。)③遭受;感受。《后汉书·马援传》:“援亦中病。”

    庶:

    ①众多;多。《论语·子路》:“既庶矣,又何加焉?”②百姓。《左传·昭公三十二年》:“三后之姓,于今为庶。”③古代以正妻所生长子以外的子女为庶,后以妾所生的子女为庶。与“嫡”相对。《左传·文公十八年》:“杀嫡立庶。”④宗族中的支族。潘岳《杨荆州诔》:“昭穆繁昌,枝庶分流。”(昭穆:指宗族。)⑤差不多;可以。《史记·五帝本纪》:“尔其庶矣!”(尔:你。)⑥希冀;期望。《后汉书·冯衍传下》:“惟吾志之所庶兮,固与俗其不同。”(俗:世俗。)⑦副词。1.表示希望。《诗经·大雅·生民》:“庶无罪悔。”2. 表示可能。《左传 · 哀公六年》: “是以求长(zhǎng)君,庶亦能容群臣乎!”[庶几]1.差不多;可以。《孟子·庄暴见孟子》:“王之好乐甚,则齐其庶几乎。”2.表示希望与可能。《孟子·公孙丑下》:“王庶几改之。”《汉书 ·李寻传》:“唯有贤友强辅,庶几可以保身命,全子孙,安国家。”(辅:辅佐。)

    禄:

    ①福;福气。《诗经·小雅·天保》:“受天百禄。”《左传·昭公二年》:“寡君命下臣来继旧好,好合使成,臣之禄也。”(使成:使命能够完成。)②俸禄。《墨子·尚贤》:“量功而分禄”③授予俸禄。《礼记·王制》:“诸侯之有功者,取于闲田以禄之。”(闲田:指封馀的土地。)④旧指命中注定的盛衰兴废。《论衡·命禄》:“故贵贱在命,不在智愚;贫富在禄,不在顽慧。”

    且:

    (一)①副词。1. 姑且;暂且。《史记·淮阴侯列传》:“韩信谢曰:‘先生且休矣! 我将念之。’”(休:止。念:思考。)2. 将要;将近。《列子·汤问》:“北山愚公者,年且九十。”②连词。1.表示并列,相当于“而且”、“并且”。《论语·述而》:“不义而富且贵,于我如浮云。”2.[既……且……]相当于“又……又……”。《孙子兵法·谋攻》:“三军且惑且疑。”3. [且……且……]表示相承,相当于“一边……一边……”。《史记·淮阴侯列传》:“上且怒且喜。”4.表示递进,相当于“况且”、“尚且”。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“且北方之人,不习水战。”《孟子·梁惠王上》:“兽相食,且人恶(wù)之。”(恶:憎恶。)(二)jū 语气词。《诗经·郑风·出其东门》:“匪我思且。”

    脱:

    ①肉去皮骨。《礼记 · 内则》:“肉曰脱之。”②脱离。《老子》第三十六章:“鱼不可脱于渊。”③逃脱;逃避。《荀子·修身》:“劳苦之事则偷儒转脱。”④脱落。欧阳修《秋声赋》:“木遭之而叶脱。”⑤脱下;解下。《庄子·寓言》:“脱屦(jù)户外。”(屦:鞋。)⑥散落;遗漏。《汉书·艺文志》:“书缺简脱,礼坏乐崩。”(简:竹简。)⑦简略《左传·僖公三十三年》:“轻则寡味,无礼则脱。”《史记·礼书》:“凡礼始乎脱。”⑧副词。或许。《西京杂记》卷四:“虑脱有旨,故不敢言。”(有旨:另有含意。)⑨连词。如果。马中锡《中山狼传》:“脱有祸,固所不辞也。”⑩冒出;露出。《史记·平原君列传》:“使遂蚤得处囊中,乃颖脱而出,非特其末见而已。”(11)说出。《管子·霸行》:“言脱于口,而令行乎天下。”

    双:

    ①两个;一对;成双的。《三国志·吴书·吴主权》:“权投以双戟。”②偶。与“单”相对。《宋史·礼志十九》:“只日视事,双日不坐。”(只:单。视事:办理公事。坐:指坐堂办公。)③匹敌。《史记·淮阴侯列传》:“至如信者,国士无双。”

    骖:

    ①一车驾三匹马。《诗经·小雅·采菽》:“载骖载驷(sì)。”(载:助词。驷:一车驾四匹马。)②驾车时位于两旁的马。《楚辞·九歌·国殇》:“左骖殪兮右刃伤。”③乘;驭。贾谊《吊屈原赋》:“腾驾罢牛,骖蹇(jiǎn)驴兮。”(腾:乘。罢:通“疲”。蹇:跛足。)④泛指马或马车。庾信《李陵苏武别赞》:“李陵北去,苏武南旋。归骖欲动,别马将前。”(旋:回归。)[骖乘]在车右边陪乘的人。《史记·商君列传》:“多力而骈胁者为骖乘。”

    易:

    ①改变;更改。《吕氏春秋·察今》:“世易时移,变法宜矣。”②交换;交易。《史记·廉颇蔺相如列传》:“秦昭王闻之,使人遗(wèi)赵王书,愿以十五城请易璧。”(遗:送给。)③容易。与“难”相对。《孟子·公孙丑上》:“饥者易为食,渴者易为饮。”④简易。《礼记·檀弓下》:“诸侯之来辱敝邑者,易则易,于则于。”(于:隆重。)⑤道路平坦。《淮南子·兵略》:“易则用车,险则用骑。”⑥轻视。柳宗元《童区(ōu)寄传》:“(寄)为儿恒状,贼易之。”(恒:常。)⑦和悦。《诗经·小雅·何人斯》:“我心易也。”⑧整治田亩。《荀子·富国》:“田肥以易则出实百倍。”(以:而;而且。)⑨《周易》的简称。《论语·述而》:“加我数年,五十以学《周易》,可以无大过矣。”⑩通“埸”。疆界。《荀子·富国》:“至于疆易而端已见矣。”


  • wei qing zhong shu lu ,ju tuo shuang can yi 。

    “wei qing zhong shu lu ,ju tuo shuang can yi 。”shi gou chu chu :《luo xia bo ju 》;shi tang chao shi ren bai ju yi de zuo pin 。

    san nian dian jun gui ,suo de fei jin bo 。
    tian zhu dan liang pian ,hua ting he yi zhi 。
    yin zhuo gong dao liang ,bao guo yong yin xi 。
    cheng zhi shi lao fei ,ji nai xin ai xi 。
    yuan cong yu hang guo ,tong dao luo yang mo 。
    xia dan bi yun gen ,kai long zhan shuang he 。
    zhen zi bu ke za ,gao xing yi ji kuo 。
    sui jiu mo chen fang ,reng qiu you shui zhai 。
    dong na de you jing ,shu lao han quan bi 。
    chi pan duo zhu yin ,men qian shao ren ji 。
    wei qing zhong shu lu ,ju tuo shuang can yi 。
    qi du wei shen mou ?an wu he yu dan 。

    【zhu shi 】:

    wei :

    ①shi er de zhi zhi yi 。《chun qiu ·zhuang gong er shi si nian 》:“liu yue xin wei ,shuo ,ri you shi zhi 。”②shi er shi chen zhi yi ,ji wu hou yi shi zhi san shi 。③shi er sheng xiao shu yang 。④fu ci 。1.biao shi fou ding 。a.xiang dang yu “bu ”。《shi jing ·zhou song ·xiao bi 》:“wei kan jia duo nan 。”b.xiang dang yu “mei you ”、“bu ceng ”。《shi jing · shao na ·cao chong 》:“wei jian jun zi ,wo xin shang bei 。”2. yong zai gou wei ,biao shi yi wen 。xiang dang yu “fou ”。《hou han shu ·liu biao chuan 》:“yan chu zi kou er ru wu er ,ke yi yan wei ?”

    qing :

    ①ye jian ;bai jian 。《han shu ·zhang shang chuan 》:“ji zao qing zhu gong ,bu bi han shu 。”②te zhi han dai zhu hou chao jian tian zi ,chun tian jiao chao ,qiu tian jiao qing 。zhe ge yi yi jiu dou qìng。《shi ji ·wei ji wu an hou lie chuan 》:“tai hou chu dou ying men ji ,bu de ru chao qing 。”(men ji :chu ru gong men de ming ji 。)《han shu ·wu wang liu bi chuan 》:“ji hou shi ren wei qiu qing ,shang fu ze wen wu shi zhe 。”③wen ;qing shi 。《han fei zi ·yu lao 》:“jin zai gu sui ,chen shi yi mo qing ye 。”zhang pu 《wu ren mu bei ji 》:“ji er yi wu min zhi luan qing yu chao 。”④gao su 。《yi li ·xiang she li 》:“zhu ren da ,zai bai ,nai qing 。”⑤qing qiu 。1. qing ren zuo mou shi 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“ji qing yu wu gong 。”2.qing ren yun hu zi ji zuo mou shi 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“wang hao zhan ,qing yi zhan yu 。”⑥yao qing 。《shi ji ·wei gong zi lie chuan 》:“yu shi gong zi qing zhu hai 。”⑦fu ci 。biao jing yi ,mo shi yi 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“chen qing wan bi gui zhao 。”⑧tong “qing ”。1.shi qing 。《mo zi ·fei ming xia 》:“cha zhong zhi er mu zhi qing 。”《xun zi ·cheng xiang 》:“ting zhi jing ,ming ji qing 。”(ting :zhi ting yu 。)2. que shi ;de que 。《mo zi ·ming gui xia 》:“re shi gui shen qing wang ,shi nai fei ji suo wei jiu li ci cheng zhi cai er 。”(wang :mo 。ci cheng :ji pin 。)

    zhong :

    (yi )①zhong jian 。《mo zi ·jing shang 》:“zhong ,tong chang ye 。”(tong chang :tong yang chang de ban jing 。)liu zong yuan 《tian shui 》:“hun ran er zhong chu zhe ,shi wei zhi yuan qi 。”②nei ;zai yi ding de fan wei nei 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“guo zhong mo wei 。”《kao gong ji ·ju ren 》:“guo zhong jiu jing jiu wei 。”③wei zhi 、deng ji zai gao xia huo liang duan zhi jian 。《lie zi ·li ming 》:“zhong tu yu dong guo xian sheng 。”(tu :tong “tu ”。)《han shu ·shi huo zhi xia 》:“jin you san deng ,huang jin wei shang ,bai jin wei zhong ,chi jin wei xia 。”④zheng ;kuo zhong 。《li ji ·yu zao 》:“tou geng bi zhong 。”《meng zi ·li lou xia 》:“shang zhi zhong 。”(shang :yan shang guo jun 。)⑤yi yu ;ge yu 。《shi ji ·wai qi shi jia 》:“wu di ze gong ren bu zhong yong zhe ,chi chu gui zhi 。” (er )zhòng ①fu ge ;kuo ge 。《lv shi chun qiu ·huai chong 》:“bi zhong li ,ran hou shui 。”《xun zi ·fu pian 》:“yuan zhe zhong gui ,fang zhe zhong ju 。”②wu mie ;wu mie bie ren shi shou sun hai 。《han shu ·he wu chuan 》:“xian nu ,yu yi li shi zhong shang 。”(xian 、shang :ren ming 。)③zao shou ;gan shou 。《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“yuan yi zhong bing 。”

    shu :

    ①zhong duo ;duo 。《lun yu ·zi lu 》:“ji shu yi ,you he jia yan ?”②bai xing 。《zuo chuan ·zhao gong san shi er nian 》:“san hou zhi xing ,yu jin wei shu 。”③gu dai yi zheng qi suo sheng chang zi yi wai de zi nv wei shu ,hou yi qie suo sheng de zi nv wei shu 。yu “di ”xiang dui 。《zuo chuan ·wen gong shi ba nian 》:“sha di li shu 。”④zong zu zhong de zhi zu 。pan yue 《yang jing zhou lei 》:“zhao mu fan chang ,zhi shu fen liu 。”(zhao mu :zhi zong zu 。)⑤cha bu duo ;ke yi 。《shi ji ·wu di ben ji 》:“er ji shu yi !”(er :ni 。)⑥xi ji ;ji wang 。《hou han shu ·feng yan chuan xia 》:“wei wu zhi zhi suo shu xi ,gu yu su ji bu tong 。”(su :shi su 。)⑦fu ci 。1.biao shi xi wang 。《shi jing ·da ya ·sheng min 》:“shu mo zui hui 。”2. biao shi ke neng 。《zuo chuan · ai gong liu nian 》: “shi yi qiu chang (zhǎng)jun ,shu yi neng rong qun chen hu !”[shu ji ]1.cha bu duo ;ke yi 。《meng zi ·zhuang bao jian meng zi 》:“wang zhi hao le shen ,ze ji ji shu ji hu 。”2.biao shi xi wang yu ke neng 。《meng zi ·gong sun chou xia 》:“wang shu ji gai zhi 。”《han shu ·li xun chuan 》:“wei you xian you jiang fu ,shu ji ke yi bao shen ming ,quan zi sun ,an guo jia 。”(fu :fu zuo 。)

    lu :

    ①fu ;fu qi 。《shi jing ·xiao ya ·tian bao 》:“shou tian bai lu 。”《zuo chuan ·zhao gong er nian 》:“gua jun ming xia chen lai ji jiu hao ,hao ge shi cheng ,chen zhi lu ye 。”(shi cheng :shi ming neng gou wan cheng 。)②feng lu 。《mo zi ·shang xian 》:“liang gong er fen lu ”③shou yu feng lu 。《li ji ·wang zhi 》:“zhu hou zhi you gong zhe ,qu yu xian tian yi lu zhi 。”(xian tian :zhi feng yu de tu de 。)④jiu zhi ming zhong zhu ding de cheng cui xing fei 。《lun heng ·ming lu 》:“gu gui jian zai ming ,bu zai zhi yu ;pin fu zai lu ,bu zai wan hui 。”

    ju :

    (yi )①fu ci 。1. gu ju ;zan ju 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“han xin xie yue :‘xian sheng ju xiu yi ! wo jiang nian zhi 。’”(xiu :zhi 。nian :sai kao 。)2. jiang yao ;jiang jin 。《lie zi ·shang wen 》:“bei shan yu gong zhe ,nian ju jiu shi 。”②lian ci 。1.biao shi bing lie ,xiang dang yu “er ju ”、“bing ju ”。《lun yu ·shu er 》:“bu yi er fu ju gui ,yu wo ru fu yun 。”2.[ji ……ju ……]xiang dang yu “you ……you ……”。《sun zi bing fa ·mou gong 》:“san jun ju huo ju yi 。”3. [ju ……ju ……]biao shi xiang cheng ,xiang dang yu “yi bian ……yi bian ……”。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“shang ju nu ju xi 。”4.biao shi di jin ,xiang dang yu “kuang ju ”、“shang ju ”。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“ju bei fang zhi ren ,bu xi shui zhan 。”《meng zi ·liang hui wang shang 》:“shou xiang shi ,ju ren e (wù)zhi 。”(e :zeng e 。)(er )jū yu qi ci 。《shi jing ·zheng feng ·chu ji dong men 》:“fei wo sai ju 。”

    tuo :

    ①rou qu pi gu 。《li ji · nei ze 》:“rou yue tuo zhi 。”②tuo li 。《lao zi 》di san shi liu zhang :“yu bu ke tuo yu yuan 。”③tao tuo ;tao bi 。《xun zi ·xiu shen 》:“lao ku zhi shi ze tou ru zhuai tuo 。”④tuo la 。ou yang xiu 《qiu sheng fu 》:“mu zao zhi er xie tuo 。”⑤tuo xia ;jie xia 。《zhuang zi ·yu yan 》:“tuo ju (jù)hu wai 。”(ju :xie 。)⑥san la ;wei lou 。《han shu ·yi wen zhi 》:“shu que jian tuo ,li huai le beng 。”(jian :zhu jian 。)⑦jian lve 《zuo chuan ·xi gong san shi san nian 》:“qing ze gua wei ,mo li ze tuo 。”《shi ji ·li shu 》:“fan li shi hu tuo 。”⑧fu ci 。huo hu 。《xi jing za ji 》juan si :“lv tuo you zhi ,gu bu gan yan 。”(you zhi :ling you han yi 。)⑨lian ci 。ru guo 。ma zhong xi 《zhong shan lang chuan 》:“tuo you huo ,gu suo bu ci ye 。”⑩mao chu ;lou chu 。《shi ji ·ping yuan jun lie chuan 》:“shi sui zao de chu nang zhong ,nai ying tuo er chu ,fei te ji mo jian er yi 。”(11)shui chu 。《guan zi ·ba hang 》:“yan tuo yu kou ,er ling hang hu tian xia 。”

    shuang :

    ①liang ge ;yi dui ;cheng shuang de 。《san guo zhi ·wu shu ·wu zhu quan 》:“quan tou yi shuang ji 。”②ou 。yu “chan ”xiang dui 。《song shi ·li zhi shi jiu 》:“zhi ri shi shi ,shuang ri bu zuo 。”(zhi :chan 。shi shi :ban li gong shi 。zuo :zhi zuo tang ban gong 。)③pi di 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“zhi ru xin zhe ,guo shi mo shuang 。”

    can :

    ①yi che jia san pi ma 。《shi jing ·xiao ya ·cai shu 》:“zai can zai si (sì)。”(zai :zhu ci 。si :yi che jia si pi ma 。)②jia che shi wei yu liang pang de ma 。《chu ci ·jiu ge ·guo shang 》:“zuo can yi xi you ren shang 。”③cheng ;yu 。gu yi 《diao qu yuan fu 》:“teng jia ba niu ,can jian (jiǎn)lv xi 。”(teng :cheng 。ba :tong “pi ”。jian :bo zu 。)④fan zhi ma huo ma che 。yu xin 《li ling su wu bie zan 》:“li ling bei qu ,su wu na xuan 。gui can yu dong ,bie ma jiang qian 。”(xuan :hui gui 。)[can cheng ]zai che you bian pei cheng de ren 。《shi ji ·shang jun lie chuan 》:“duo li er pian xie zhe wei can cheng 。”

    yi :

    ①gai bian ;geng gai 。《lv shi chun qiu ·cha jin 》:“shi yi shi yi ,bian fa yi yi 。”②jiao huan ;jiao yi 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin zhao wang wen zhi ,shi ren wei (wèi)zhao wang shu ,yuan yi shi wu cheng qing yi bi 。”(wei :song gei 。)③rong yi 。yu “nan ”xiang dui 。《meng zi ·gong sun chou shang 》:“ji zhe yi wei shi ,ke zhe yi wei yin 。”④jian yi 。《li ji ·tan gong xia 》:“zhu hou zhi lai ru bi yi zhe ,yi ze yi ,yu ze yu 。”(yu :long chong 。)⑤dao lu ping tan 。《huai na zi ·bing lve 》:“yi ze yong che ,xian ze yong ji 。”⑥qing shi 。liu zong yuan 《tong ou (ōu)ji chuan 》:“(ji )wei er heng zhuang ,zei yi zhi 。”(heng :chang 。)⑦he yue 。《shi jing ·xiao ya ·he ren si 》:“wo xin yi ye 。”⑧zheng zhi tian mu 。《xun zi ·fu guo 》:“tian fei yi yi ze chu shi bai bei 。”(yi :er ;er ju 。)⑨《zhou yi 》de jian chen 。《lun yu ·shu er 》:“jia wo shu nian ,wu shi yi xue 《zhou yi 》,ke yi mo da guo yi 。”⑩tong “yi ”。jiang jie 。《xun zi ·fu guo 》:“zhi yu jiang yi er duan yi jian yi 。”