• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 致之諷諫路,升之誥命司。

    “致之諷諫路,升之誥命司。”詩句出處:《謝黃揔太博見示文集》;是宋朝詩人范仲淹的作品。

    松桂有嘉色,不與眾芳期。
    金石有正聲,詎將群響隨。
    君子著雅言,以道不以時。
    仰止江夏公,大醇元小疵。
    孜孜經緯心,落落教化辭。
    上有帝皇道,下有人臣規。
    邈與聖賢會,豈以富貴移。
    誰言荊棘滋,獨此生蘭芝。
    誰言蛙黽繁,獨此蟠龍龜。
    豈徒一時異,將為千古奇。
    願此周召風,達我堯舜知。
    致之諷諫路,升之誥命司。
    二雅正得失,五典陳雍熙。
    頌聲格九廟,王澤及四夷。
    自然天下文,不復迷宗師。

    【註釋】:

    致:

    ①送達。《荀子·解蔽》:“遠方莫不致其珍。”又使送達。《周禮·夏官·懷方氏》:“掌來遠方之民,致方貢,致遠物。”②取得;求得。《荀子·勸學》:“假輿馬者,非利足也,而致千裡。”《禮記·大學》:“致知在格物。”(格物:推究事物之理。格:推究。)③傳達;表達。《晉書·簡文帝紀》:“致意尊公,傢國之事,遂至於此。”《漢書·朱傅傳》:“遣吏存問致意。”④招引;招來。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“此人可就見,不可屈致也。”⑤導致。張居正《答荊州趙知府》:“頑奴犯法,致煩尊慮,惶愧不可言。”⑥獻出;盡。《論語·子張》:“士見危致命,見得思義。”《論語·學而》:“事君能致其身。”⑦竭盡。《荀子·勸學》:“色從,而後可與言道之致。”⑧意態;情趣。《魏書·茹皓傳》:“樹草栽木,頗有野致。”⑨副詞。極。《荀子 · 仲尼》:“非致隆高也。”(隆:高。)⑩招引;引來。《鹽鐵論·本議》:“致市民,聚萬貨。”(11)到。《周髀算經》:“引繩致地而識(zhì志)之。”

    之:

    ①到……去。《呂氏春秋·察傳》:“子夏之晉,過衛。”(晉、衛:皆諸侯國名。)《漢書·高帝紀》:“沛公引兵之薛。”(沛公:劉邦。薛:地名。)②直到。《詩經·鄘風·柏舟》:“之死矢靡(mǐ)它。”(矢:發誓。靡它:沒有他心。)③代詞。1. 指代人和事物。相當於“他(她)”、“它”、“他(它)們”。《左傳·隱公元年》:“(薑氏)愛共叔段,欲立之。”(共叔段:人名。)《論語·學而》:“學而時習之。”(時:按時。習:演習。)2.指示代詞。“這”、“這個”。《詩經·周南·桃夭》:“之子於歸。”④助詞。1.相當於現代漢語助詞“的”,放在定語和中心語之間。《詩經· 召南·羔羊》:“羔羊之皮。”2. 用於主語和謂語之間,取消句子的獨立性,使變成偏正結構。《左傳·僖公四年》:“不虞君之涉吾地也。”(虞:料想。涉:進入。)3.用於前置賓語和動詞之間,相當於“是”。《墨子·公輸》:“宋何罪之有?”4.用於句中或句末起調整音節的作用。《左傳·莊公十年》:“公將鼓之。”(鼓:擊鼓。)《孟子·梁惠王上》:“天油然作雲,沛然下雨,則苗浡(bó)然興之矣。”(浡然:興起的樣子。)

    諷:

    ①背誦;誦讀。王安石《答孫元規大資書》:“簡在天子之心,而諷於士大夫之口。”②用委婉的話勸諫。《孔子傢語·辯政》:“忠臣之諫君,有五義焉:……五曰諷諫。”③譏諷。劉基《賣柑者言》:“豈其憤世嫉邪者耶? 而托於柑以諷者耶?”

    諷諫:

    委婉勸諫。《史記·太史公自序》:“作辭以~~,連類以爭義,《離騷》有之。”也作“風諫”。《漢書·司馬相如傳》:“相如雖多虛辭濫說,然要其歸引之於節儉,此亦《詩》之風諫何異?”

    諫:

    ①規勸;勸諫。《戰國策·趙策四》:“太後不肯,大臣強諫。”《左傳·宣公二年》:“宣子驟諫。”(驟:屢次。)②諫官。陳亮《中興論》:“多置臺、諫,以肅朝綱。”(臺:官署名。)③挽回;糾正。《論語·微子》:“往者不可諫,來者猶可追。”

    路:

    ①道路;路途。《楚辭·九歌·國觴》:“出不入兮往不反,平原忽兮路超遠。”②路程。陶潛《桃花源記》:“緣溪行,忘路之遠近。”③途徑;方向。《尚書·洪范》:“無有作惡,遵王之路。”諸葛亮《前出師表》:“不宜妄自菲薄,引喻失義,以塞忠諫之路也。”(引喻:稱引說話。)④仕途,執政。許棠《講德陳情上淮南李仆射八首》之八:“當路公卿誰見待? 故鄉親友自疑非。”(待:寬容。疑非:懷疑有錯誤。)⑤法度;規則。李華《禦史中丞廳壁記》:“遵王路以整多方。”(王:指先王。)⑥方面;地區。田藝衡《留青日記·賭博》:“蘇常一路尤甚,士大夫歸傢者則開賭坊,蓋避禁也。”(蘇常:蘇州、常州。避禁:避開禁令。)⑦車。《左傳·昭公四年》:“王思舊勛而賜之路。”⑧大。《史記·孝武本紀》:“路弓乘矢。”⑨宋朝和元朝行政區劃名。宋的路約相當於現在的省,元的路約相當現在的地區。

    升:

    ①量器。《韓非子·外儲說右上》:“宋人有酤酒者,升概甚平。”②量詞。容量單位。一鬥的十分之一。蘇軾《上梅直講書》:“方學為對偶聲律之文,求升鬥之祿。”③上升。《詩經·小雅·天保》:“如月之恒,如日之升。”④登;上。《詩經· 小雅· 角弓》:“毋教猱(náo)升木。”(猱:猴類。)⑤谷物登場,即成熟。《論語·陽貨》:“舊谷既沒,新谷既升。”

    之:

    ①到……去。《呂氏春秋·察傳》:“子夏之晉,過衛。”(晉、衛:皆諸侯國名。)《漢書·高帝紀》:“沛公引兵之薛。”(沛公:劉邦。薛:地名。)②直到。《詩經·鄘風·柏舟》:“之死矢靡(mǐ)它。”(矢:發誓。靡它:沒有他心。)③代詞。1. 指代人和事物。相當於“他(她)”、“它”、“他(它)們”。《左傳·隱公元年》:“(薑氏)愛共叔段,欲立之。”(共叔段:人名。)《論語·學而》:“學而時習之。”(時:按時。習:演習。)2.指示代詞。“這”、“這個”。《詩經·周南·桃夭》:“之子於歸。”④助詞。1.相當於現代漢語助詞“的”,放在定語和中心語之間。《詩經· 召南·羔羊》:“羔羊之皮。”2. 用於主語和謂語之間,取消句子的獨立性,使變成偏正結構。《左傳·僖公四年》:“不虞君之涉吾地也。”(虞:料想。涉:進入。)3.用於前置賓語和動詞之間,相當於“是”。《墨子·公輸》:“宋何罪之有?”4.用於句中或句末起調整音節的作用。《左傳·莊公十年》:“公將鼓之。”(鼓:擊鼓。)《孟子·梁惠王上》:“天油然作雲,沛然下雨,則苗浡(bó)然興之矣。”(浡然:興起的樣子。)

    誥:

    ①告訴。後特指上告下。《尚書·太甲》:“伊尹申誥於王。”②勸勉;警誡。《國語·楚語上》:“近臣諫,遠臣謗,輿人誦,以自誥也。”(謗:公開指責別人的過失。輿人:眾人。誦:陳述。)③告誡之文。蕭統《文選序》:“詔誥教令之流。”④帝王的文誥。《荀子·大略》:“誥誓不及五帝。”

    誥命:

    ①朝廷的命令。《後漢書·竇憲傳》:“內幹機密,出宣~~。”②封贈的命令。《清會典事例·吏部》:“例給封贈,一品至五品,皆授以~~,六品至九品,皆授以敕命。”③特指受冊封的夫人。《紅樓夢》回十三:“惟恐各~~來往,虧瞭禮數。”

    命:

    ①下命令。《左傳·成公六年》:“命伐宋。”又指命令。《左傳·宣公十二年》:“敢不惟命是聽。”②任命;差遣。《列子·湯問》:“命誇娥氏二子負二山。”③取名;命名。《禮記·月令》:“仲冬之月……命之曰暢月。”④生命;性命。《論語·雍也》:“不幸短命死矣。”⑤命運;天命。《史記·外戚世傢》:“孔子罕稱命,蓋難言之也。”

    司:

    (一)①主管;職掌。《左傳·成公二年》:“唯器與名,不可以假人,君之所司也。”(器:器物。名:名號。假:借。)《呂氏春秋·孟春》:“乃命太史,守典奉法,司天日月星辰之行。”②官吏。唐太宗《幸武功慶善宮》:“無為任百司。”(無為:指無為而治。任:任用。)③官署名。唐、宋以後,尚書省所屬六部下設司。《舊唐書·職官志三》:“尚書省領二十四司。六尚書,各分領四司。”④某些獨立官署及外官。⑤考察;觀察。《山海經· 大荒西經》:“司日月之長短。”《周禮·地官·媒氏》:“司男女之無夫傢者而會之。”(無夫傢者:指鰥寡。) (二)sì ①窺伺;偵察。後作“伺”。《漢書·齊悼惠王傳》:“以為物而司之,得勃。”(物:怪物。勃:人名。)②繼承。後作“嗣”。《尚書·高宗肜日》:“王司敬民。”


  • 致之讽谏路,升之诰命司。

    “致之讽谏路,升之诰命司。”诗句出处:《谢黄揔太博见示文集》;是宋朝诗人范仲淹的作品。

    松桂有嘉色,不与众芳期。
    金石有正声,讵将群响随。
    君子著雅言,以道不以时。
    仰止江夏公,大醇元小疵。
    孜孜经纬心,落落教化辞。
    上有帝皇道,下有人臣规。
    邈与圣贤会,岂以富贵移。
    谁言荆棘滋,独此生兰芝。
    谁言蛙黾繁,独此蟠龙龟。
    岂徒一时异,将为千古奇。
    愿此周召风,达我尧舜知。
    致之讽谏路,升之诰命司。
    二雅正得失,五典陈雍熙。
    颂声格九庙,王泽及四夷。
    自然天下文,不复迷宗师。

    【注释】:

    致:

    ①送达。《荀子·解蔽》:“远方莫不致其珍。”又使送达。《周礼·夏官·怀方氏》:“掌来远方之民,致方贡,致远物。”②取得;求得。《荀子·劝学》:“假舆马者,非利足也,而致千里。”《礼记·大学》:“致知在格物。”(格物:推究事物之理。格:推究。)③传达;表达。《晋书·简文帝纪》:“致意尊公,家国之事,遂至于此。”《汉书·朱傅传》:“遣吏存问致意。”④招引;招来。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“此人可就见,不可屈致也。”⑤导致。张居正《答荆州赵知府》:“顽奴犯法,致烦尊虑,惶愧不可言。”⑥献出;尽。《论语·子张》:“士见危致命,见得思义。”《论语·学而》:“事君能致其身。”⑦竭尽。《荀子·劝学》:“色从,而后可与言道之致。”⑧意态;情趣。《魏书·茹皓传》:“树草栽木,颇有野致。”⑨副词。极。《荀子 · 仲尼》:“非致隆高也。”(隆:高。)⑩招引;引来。《盐铁论·本议》:“致市民,聚万货。”(11)到。《周髀算经》:“引绳致地而识(zhì志)之。”

    之:

    ①到……去。《吕氏春秋·察传》:“子夏之晋,过卫。”(晋、卫:皆诸侯国名。)《汉书·高帝纪》:“沛公引兵之薛。”(沛公:刘邦。薛:地名。)②直到。《诗经·鄘风·柏舟》:“之死矢靡(mǐ)它。”(矢:发誓。靡它:没有他心。)③代词。1. 指代人和事物。相当于“他(她)”、“它”、“他(它)们”。《左传·隐公元年》:“(姜氏)爱共叔段,欲立之。”(共叔段:人名。)《论语·学而》:“学而时习之。”(时:按时。习:演习。)2.指示代词。“这”、“这个”。《诗经·周南·桃夭》:“之子于归。”④助词。1.相当于现代汉语助词“的”,放在定语和中心语之间。《诗经· 召南·羔羊》:“羔羊之皮。”2. 用于主语和谓语之间,取消句子的独立性,使变成偏正结构。《左传·僖公四年》:“不虞君之涉吾地也。”(虞:料想。涉:进入。)3.用于前置宾语和动词之间,相当于“是”。《墨子·公输》:“宋何罪之有?”4.用于句中或句末起调整音节的作用。《左传·庄公十年》:“公将鼓之。”(鼓:击鼓。)《孟子·梁惠王上》:“天油然作云,沛然下雨,则苗浡(bó)然兴之矣。”(浡然:兴起的样子。)

    讽:

    ①背诵;诵读。王安石《答孙元规大资书》:“简在天子之心,而讽于士大夫之口。”②用委婉的话劝谏。《孔子家语·辩政》:“忠臣之谏君,有五义焉:……五曰讽谏。”③讥讽。刘基《卖柑者言》:“岂其愤世嫉邪者耶? 而托于柑以讽者耶?”

    讽谏:

    委婉劝谏。《史记·太史公自序》:“作辞以~~,连类以争义,《离骚》有之。”也作“风谏”。《汉书·司马相如传》:“相如虽多虚辞滥说,然要其归引之于节俭,此亦《诗》之风谏何异?”

    谏:

    ①规劝;劝谏。《战国策·赵策四》:“太后不肯,大臣强谏。”《左传·宣公二年》:“宣子骤谏。”(骤:屡次。)②谏官。陈亮《中兴论》:“多置台、谏,以肃朝纲。”(台:官署名。)③挽回;纠正。《论语·微子》:“往者不可谏,来者犹可追。”

    路:

    ①道路;路途。《楚辞·九歌·国觞》:“出不入兮往不反,平原忽兮路超远。”②路程。陶潜《桃花源记》:“缘溪行,忘路之远近。”③途径;方向。《尚书·洪范》:“无有作恶,遵王之路。”诸葛亮《前出师表》:“不宜妄自菲薄,引喻失义,以塞忠谏之路也。”(引喻:称引说话。)④仕途,执政。许棠《讲德陈情上淮南李仆射八首》之八:“当路公卿谁见待? 故乡亲友自疑非。”(待:宽容。疑非:怀疑有错误。)⑤法度;规则。李华《御史中丞厅壁记》:“遵王路以整多方。”(王:指先王。)⑥方面;地区。田艺衡《留青日记·赌博》:“苏常一路尤甚,士大夫归家者则开赌坊,盖避禁也。”(苏常:苏州、常州。避禁:避开禁令。)⑦车。《左传·昭公四年》:“王思旧勋而赐之路。”⑧大。《史记·孝武本纪》:“路弓乘矢。”⑨宋朝和元朝行政区划名。宋的路约相当于现在的省,元的路约相当现在的地区。

    升:

    ①量器。《韩非子·外储说右上》:“宋人有酤酒者,升概甚平。”②量词。容量单位。一斗的十分之一。苏轼《上梅直讲书》:“方学为对偶声律之文,求升斗之禄。”③上升。《诗经·小雅·天保》:“如月之恒,如日之升。”④登;上。《诗经· 小雅· 角弓》:“毋教猱(náo)升木。”(猱:猴类。)⑤谷物登场,即成熟。《论语·阳货》:“旧谷既没,新谷既升。”

    之:

    ①到……去。《吕氏春秋·察传》:“子夏之晋,过卫。”(晋、卫:皆诸侯国名。)《汉书·高帝纪》:“沛公引兵之薛。”(沛公:刘邦。薛:地名。)②直到。《诗经·鄘风·柏舟》:“之死矢靡(mǐ)它。”(矢:发誓。靡它:没有他心。)③代词。1. 指代人和事物。相当于“他(她)”、“它”、“他(它)们”。《左传·隐公元年》:“(姜氏)爱共叔段,欲立之。”(共叔段:人名。)《论语·学而》:“学而时习之。”(时:按时。习:演习。)2.指示代词。“这”、“这个”。《诗经·周南·桃夭》:“之子于归。”④助词。1.相当于现代汉语助词“的”,放在定语和中心语之间。《诗经· 召南·羔羊》:“羔羊之皮。”2. 用于主语和谓语之间,取消句子的独立性,使变成偏正结构。《左传·僖公四年》:“不虞君之涉吾地也。”(虞:料想。涉:进入。)3.用于前置宾语和动词之间,相当于“是”。《墨子·公输》:“宋何罪之有?”4.用于句中或句末起调整音节的作用。《左传·庄公十年》:“公将鼓之。”(鼓:击鼓。)《孟子·梁惠王上》:“天油然作云,沛然下雨,则苗浡(bó)然兴之矣。”(浡然:兴起的样子。)

    诰:

    ①告诉。后特指上告下。《尚书·太甲》:“伊尹申诰于王。”②劝勉;警诫。《国语·楚语上》:“近臣谏,远臣谤,舆人诵,以自诰也。”(谤:公开指责别人的过失。舆人:众人。诵:陈述。)③告诫之文。萧统《文选序》:“诏诰教令之流。”④帝王的文诰。《荀子·大略》:“诰誓不及五帝。”

    诰命:

    ①朝廷的命令。《后汉书·窦宪传》:“内干机密,出宣~~。”②封赠的命令。《清会典事例·吏部》:“例给封赠,一品至五品,皆授以~~,六品至九品,皆授以敕命。”③特指受册封的夫人。《红楼梦》回十三:“惟恐各~~来往,亏了礼数。”

    命:

    ①下命令。《左传·成公六年》:“命伐宋。”又指命令。《左传·宣公十二年》:“敢不惟命是听。”②任命;差遣。《列子·汤问》:“命夸娥氏二子负二山。”③取名;命名。《礼记·月令》:“仲冬之月……命之曰畅月。”④生命;性命。《论语·雍也》:“不幸短命死矣。”⑤命运;天命。《史记·外戚世家》:“孔子罕称命,盖难言之也。”

    司:

    (一)①主管;职掌。《左传·成公二年》:“唯器与名,不可以假人,君之所司也。”(器:器物。名:名号。假:借。)《吕氏春秋·孟春》:“乃命太史,守典奉法,司天日月星辰之行。”②官吏。唐太宗《幸武功庆善宫》:“无为任百司。”(无为:指无为而治。任:任用。)③官署名。唐、宋以后,尚书省所属六部下设司。《旧唐书·职官志三》:“尚书省领二十四司。六尚书,各分领四司。”④某些独立官署及外官。⑤考察;观察。《山海经· 大荒西经》:“司日月之长短。”《周礼·地官·媒氏》:“司男女之无夫家者而会之。”(无夫家者:指鳏寡。) (二)sì ①窥伺;侦察。后作“伺”。《汉书·齐悼惠王传》:“以为物而司之,得勃。”(物:怪物。勃:人名。)②继承。后作“嗣”。《尚书·高宗肜日》:“王司敬民。”


  • zhi zhi feng jian lu ,sheng zhi gao ming si 。

    “zhi zhi feng jian lu ,sheng zhi gao ming si 。”shi gou chu chu :《xie huang zong tai bo jian shi wen ji 》;shi song chao shi ren fan zhong yan de zuo pin 。

    song gui you jia se ,bu yu zhong fang ji 。
    jin dan you zheng sheng ,ju jiang qun xiang sui 。
    jun zi zhe ya yan ,yi dao bu yi shi 。
    yang zhi jiang xia gong ,da chun yuan xiao ci 。
    zi zi jing wei xin ,la la jiao hua ci 。
    shang you di huang dao ,xia you ren chen gui 。
    miao yu sheng xian hui ,qi yi fu gui yi 。
    shei yan jing ji zi ,du ci sheng lan zhi 。
    shei yan wa mian fan ,du ci pan long gui 。
    qi tu yi shi yi ,jiang wei qian gu ji 。
    yuan ci zhou shao feng ,da wo yao shun zhi 。
    zhi zhi feng jian lu ,sheng zhi gao ming si 。
    er ya zheng de shi ,wu dian chen yong xi 。
    song sheng ge jiu miao ,wang ze ji si yi 。
    zi ran tian xia wen ,bu fu mi zong shi 。

    【zhu shi 】:

    zhi :

    ①song da 。《xun zi ·jie bi 》:“yuan fang mo bu zhi ji zhen 。”you shi song da 。《zhou li ·xia guan ·huai fang shi 》:“zhang lai yuan fang zhi min ,zhi fang gong ,zhi yuan wu 。”②qu de ;qiu de 。《xun zi ·quan xue 》:“jia yu ma zhe ,fei li zu ye ,er zhi qian li 。”《li ji ·da xue 》:“zhi zhi zai ge wu 。”(ge wu :tui jiu shi wu zhi li 。ge :tui jiu 。)③chuan da ;biao da 。《jin shu ·jian wen di ji 》:“zhi yi zun gong ,jia guo zhi shi ,sui zhi yu ci 。”《han shu ·zhu fu chuan 》:“qian li cun wen zhi yi 。”④qiao yin ;qiao lai 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“ci ren ke jiu jian ,bu ke qu zhi ye 。”⑤dao zhi 。zhang ju zheng 《da jing zhou zhao zhi fu 》:“wan nu fan fa ,zhi fan zun lv ,huang kui bu ke yan 。”⑥suo chu ;jin 。《lun yu ·zi zhang 》:“shi jian wei zhi ming ,jian de sai yi 。”《lun yu ·xue er 》:“shi jun neng zhi ji shen 。”⑦jie jin 。《xun zi ·quan xue 》:“se cong ,er hou ke yu yan dao zhi zhi 。”⑧yi tai ;qing qu 。《wei shu ·ru hao chuan 》:“shu cao zai mu ,po you ye zhi 。”⑨fu ci 。ji 。《xun zi · zhong ni 》:“fei zhi long gao ye 。”(long :gao 。)⑩qiao yin ;yin lai 。《yan tie lun ·ben yi 》:“zhi shi min ,ju mo huo 。”(11)dao 。《zhou bi suan jing 》:“yin sheng zhi de er shi (zhìzhi )zhi 。”

    zhi :

    ①dao ……qu 。《lv shi chun qiu ·cha chuan 》:“zi xia zhi jin ,guo wei 。”(jin 、wei :jie zhu hou guo ming 。)《han shu ·gao di ji 》:“pei gong yin bing zhi xue 。”(pei gong :liu bang 。xue :de ming 。)②zhi dao 。《shi jing ·yong feng ·bai zhou 》:“zhi si shi mi (mǐ)ta 。”(shi :fa shi 。mi ta :mei you ta xin 。)③dai ci 。1. zhi dai ren he shi wu 。xiang dang yu “ta (ta )”、“ta ”、“ta (ta )men ”。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“(jiang shi )ai gong shu duan ,yu li zhi 。”(gong shu duan :ren ming 。)《lun yu ·xue er 》:“xue er shi xi zhi 。”(shi :an shi 。xi :yan xi 。)2.zhi shi dai ci 。“zhe ”、“zhe ge ”。《shi jing ·zhou na ·tao wai 》:“zhi zi yu gui 。”④zhu ci 。1.xiang dang yu xian dai han yu zhu ci “de ”,fang zai ding yu he zhong xin yu zhi jian 。《shi jing · shao na ·gao yang 》:“gao yang zhi pi 。”2. yong yu zhu yu he wei yu zhi jian ,qu xiao gou zi de du li xing ,shi bian cheng pian zheng jie gou 。《zuo chuan ·xi gong si nian 》:“bu yu jun zhi she wu de ye 。”(yu :liao xiang 。she :jin ru 。)3.yong yu qian zhi bin yu he dong ci zhi jian ,xiang dang yu “shi ”。《mo zi ·gong shu 》:“song he zui zhi you ?”4.yong yu gou zhong huo gou mo qi diao zheng yin jie de zuo yong 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“gong jiang gu zhi 。”(gu :ji gu 。)《meng zi ·liang hui wang shang 》:“tian you ran zuo yun ,pei ran xia yu ,ze miao bo (bó)ran xing zhi yi 。”(bo ran :xing qi de yang zi 。)

    feng :

    ①bei song ;song dou 。wang an dan 《da sun yuan gui da zi shu 》:“jian zai tian zi zhi xin ,er feng yu shi da fu zhi kou 。”②yong wei wan de hua quan jian 。《kong zi jia yu ·bian zheng 》:“zhong chen zhi jian jun ,you wu yi yan :……wu yue feng jian 。”③ji feng 。liu ji 《mai gan zhe yan 》:“qi ji fen shi ji xie zhe ye ? er tuo yu gan yi feng zhe ye ?”

    feng jian :

    wei wan quan jian 。《shi ji ·tai shi gong zi xu 》:“zuo ci yi ~~,lian lei yi zheng yi ,《li sao 》you zhi 。”ye zuo “feng jian ”。《han shu ·si ma xiang ru chuan 》:“xiang ru sui duo xu ci lan shui ,ran yao ji gui yin zhi yu jie jian ,ci yi 《shi 》zhi feng jian he yi ?”

    jian :

    ①gui quan ;quan jian 。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“tai hou bu ken ,da chen jiang jian 。”《zuo chuan ·xuan gong er nian 》:“xuan zi zhou jian 。”(zhou :lv ci 。)②jian guan 。chen liang 《zhong xing lun 》:“duo zhi tai 、jian ,yi su chao gang 。”(tai :guan shu ming 。)③wan hui ;jiu zheng 。《lun yu ·wei zi 》:“wang zhe bu ke jian ,lai zhe you ke zhui 。”

    lu :

    ①dao lu ;lu tu 。《chu ci ·jiu ge ·guo shang 》:“chu bu ru xi wang bu fan ,ping yuan hu xi lu chao yuan 。”②lu cheng 。tao qian 《tao hua yuan ji 》:“yuan xi hang ,wang lu zhi yuan jin 。”③tu jing ;fang xiang 。《shang shu ·hong fan 》:“mo you zuo e ,zun wang zhi lu 。”zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“bu yi wang zi fei bao ,yin yu shi yi ,yi sai zhong jian zhi lu ye 。”(yin yu :chen yin shui hua 。)④shi tu ,zhi zheng 。hu tang 《jiang de chen qing shang huai na li pu she ba shou 》zhi ba :“dang lu gong qing shei jian dai ? gu xiang qin you zi yi fei 。”(dai :kuan rong 。yi fei :huai yi you cuo wu 。)⑤fa du ;gui ze 。li hua 《yu shi zhong cheng ting bi ji 》:“zun wang lu yi zheng duo fang 。”(wang :zhi xian wang 。)⑥fang mian ;de ou 。tian yi heng 《liu qing ri ji ·du bo 》:“su chang yi lu you shen ,shi da fu gui jia zhe ze kai du fang ,gai bi jin ye 。”(su chang :su zhou 、chang zhou 。bi jin :bi kai jin ling 。)⑦che 。《zuo chuan ·zhao gong si nian 》:“wang sai jiu xun er ci zhi lu 。”⑧da 。《shi ji ·xiao wu ben ji 》:“lu gong cheng shi 。”⑨song chao he yuan chao hang zheng ou hua ming 。song de lu yao xiang dang yu xian zai de sheng ,yuan de lu yao xiang dang xian zai de de ou 。

    sheng :

    ①liang qi 。《han fei zi ·wai chu shui you shang 》:“song ren you gu jiu zhe ,sheng gai shen ping 。”②liang ci 。rong liang chan wei 。yi dou de shi fen zhi yi 。su shi 《shang mei zhi jiang shu 》:“fang xue wei dui ou sheng lv zhi wen ,qiu sheng dou zhi lu 。”③shang sheng 。《shi jing ·xiao ya ·tian bao 》:“ru yue zhi heng ,ru ri zhi sheng 。”④deng ;shang 。《shi jing · xiao ya · jiao gong 》:“wu jiao nao (náo)sheng mu 。”(nao :hou lei 。)⑤gu wu deng chang ,ji cheng shou 。《lun yu ·yang huo 》:“jiu gu ji mei ,xin gu ji sheng 。”

    zhi :

    ①dao ……qu 。《lv shi chun qiu ·cha chuan 》:“zi xia zhi jin ,guo wei 。”(jin 、wei :jie zhu hou guo ming 。)《han shu ·gao di ji 》:“pei gong yin bing zhi xue 。”(pei gong :liu bang 。xue :de ming 。)②zhi dao 。《shi jing ·yong feng ·bai zhou 》:“zhi si shi mi (mǐ)ta 。”(shi :fa shi 。mi ta :mei you ta xin 。)③dai ci 。1. zhi dai ren he shi wu 。xiang dang yu “ta (ta )”、“ta ”、“ta (ta )men ”。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“(jiang shi )ai gong shu duan ,yu li zhi 。”(gong shu duan :ren ming 。)《lun yu ·xue er 》:“xue er shi xi zhi 。”(shi :an shi 。xi :yan xi 。)2.zhi shi dai ci 。“zhe ”、“zhe ge ”。《shi jing ·zhou na ·tao wai 》:“zhi zi yu gui 。”④zhu ci 。1.xiang dang yu xian dai han yu zhu ci “de ”,fang zai ding yu he zhong xin yu zhi jian 。《shi jing · shao na ·gao yang 》:“gao yang zhi pi 。”2. yong yu zhu yu he wei yu zhi jian ,qu xiao gou zi de du li xing ,shi bian cheng pian zheng jie gou 。《zuo chuan ·xi gong si nian 》:“bu yu jun zhi she wu de ye 。”(yu :liao xiang 。she :jin ru 。)3.yong yu qian zhi bin yu he dong ci zhi jian ,xiang dang yu “shi ”。《mo zi ·gong shu 》:“song he zui zhi you ?”4.yong yu gou zhong huo gou mo qi diao zheng yin jie de zuo yong 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“gong jiang gu zhi 。”(gu :ji gu 。)《meng zi ·liang hui wang shang 》:“tian you ran zuo yun ,pei ran xia yu ,ze miao bo (bó)ran xing zhi yi 。”(bo ran :xing qi de yang zi 。)

    gao :

    ①gao su 。hou te zhi shang gao xia 。《shang shu ·tai jia 》:“yi yin shen gao yu wang 。”②quan mian ;jing jie 。《guo yu ·chu yu shang 》:“jin chen jian ,yuan chen bang ,yu ren song ,yi zi gao ye 。”(bang :gong kai zhi ze bie ren de guo shi 。yu ren :zhong ren 。song :chen shu 。)③gao jie zhi wen 。xiao tong 《wen shua xu 》:“zhao gao jiao ling zhi liu 。”④di wang de wen gao 。《xun zi ·da lve 》:“gao shi bu ji wu di 。”

    gao ming :

    ①chao ting de ming ling 。《hou han shu ·dou xian chuan 》:“nei gan ji mi ,chu xuan ~~。”②feng zeng de ming ling 。《qing hui dian shi li ·li bu 》:“li gei feng zeng ,yi pin zhi wu pin ,jie shou yi ~~,liu pin zhi jiu pin ,jie shou yi chi ming 。”③te zhi shou ce feng de fu ren 。《gong lou meng 》hui shi san :“wei kong ge ~~lai wang ,kui le li shu 。”

    ming :

    ①xia ming ling 。《zuo chuan ·cheng gong liu nian 》:“ming fa song 。”you zhi ming ling 。《zuo chuan ·xuan gong shi er nian 》:“gan bu wei ming shi ting 。”②ren ming ;cha qian 。《lie zi ·shang wen 》:“ming kua e shi er zi fu er shan 。”③qu ming ;ming ming 。《li ji ·yue ling 》:“zhong dong zhi yue ……ming zhi yue chang yue 。”④sheng ming ;xing ming 。《lun yu ·yong ye 》:“bu xing duan ming si yi 。”⑤ming yun ;tian ming 。《shi ji ·wai qi shi jia 》:“kong zi han chen ming ,gai nan yan zhi ye 。”

    si :

    (yi )①zhu guan ;zhi zhang 。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“wei qi yu ming ,bu ke yi jia ren ,jun zhi suo si ye 。”(qi :qi wu 。ming :ming hao 。jia :jie 。)《lv shi chun qiu ·meng chun 》:“nai ming tai shi ,shou dian feng fa ,si tian ri yue xing chen zhi hang 。”②guan li 。tang tai zong 《xing wu gong qing shan gong 》:“mo wei ren bai si 。”(mo wei :zhi mo wei er zhi 。ren :ren yong 。)③guan shu ming 。tang 、song yi hou ,shang shu sheng suo shu liu bu xia she si 。《jiu tang shu ·zhi guan zhi san 》:“shang shu sheng ling er shi si si 。liu shang shu ,ge fen ling si si 。”④mou xie du li guan shu ji wai guan 。⑤kao cha ;guan cha 。《shan hai jing · da huang xi jing 》:“si ri yue zhi chang duan 。”《zhou li ·de guan ·mei shi 》:“si nan nv zhi mo fu jia zhe er hui zhi 。”(mo fu jia zhe :zhi guan gua 。) (er )sì ①kui ci ;zhen cha 。hou zuo “ci ”。《han shu ·ji dao hui wang chuan 》:“yi wei wu er si zhi ,de bo 。”(wu :guai wu 。bo :ren ming 。)②ji cheng 。hou zuo “si ”。《shang shu ·gao zong rong ri 》:“wang si jing min 。”