• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 一斬紅崖,按闊狹、方能及丈。

    “一斬紅崖,按闊狹、方能及丈。”詩句出處:《換骨骰四首》;是元朝詩人王哲的作品。

    嘆彼人生,百歲七旬已罕。皆不悟、光陰似箭。每日傢,隻造惡,何曾作善。難勸。酒色財氣戀。也兀底。福謝身危,忽爾年齡限滿。差小鬼、便來追喚。當時間,領拽到,閻王前面。憨漢。和骨骰軟軟。也兀底。

    一斬紅崖,按闊狹、方能及丈。橫染架、細如*杖。在中間,誰做下,柴窩圓樣。被拉浪。裡面把龜兒放。也兀底。擬欲前行,恐失腳、怎生敢向。退後來、全無抵當。謾搖頭。空擺尾,萬般惆悵。轉悒怏。和殼*兒軟脹。也兀底。

    幼慕清閑,長年間、便登道岸。上高坡細搜修練。遇明師,授秘訣,分開片段。堪贊。真性靈燦燦。也兀底。功行隻全,占逍遙、出塵看玩。睹長天、化成仙觀。向雲中,有一個,青童來叫喚。風漢。凡骨骰換換。

    昨遇饑年,為甚累增勸教。怎奈向、人人忒*。越貪心,生狠妒,百端奸巧。計較。騁風流賣俏,也兀底。忽爾臨頭,卻被閻王來到。問罪過、諱無談矯。當時間,令小鬼,將業鏡前照。失尿。和骨骸軟瞭。也兀底

    以上王哲作品《換骨骰》共4首

    【註釋】:

    一:

    ①數詞。《孟子·梁惠王上》:“吾何愛一牛?”(愛:吝惜。)《漢書·律歷志上》:“數者,一、十、百、千、萬也。”又表序數第一。《呂氏春秋·古樂》:“投足以歌八闋:一曰載民,二曰玄鳥。”(八闋:指舞樂的八章。載民、玄鳥:樂曲八章之名。)②專一。《荀子·勸學》:“螾無爪牙之利,筋骨之強,上食埃土,下飲黃泉,用心一也。”(螾:通“蚓”。蚯蚓。)③全;滿。《史記·淮陰侯列傳》:“至拜大將,乃韓信也,一軍皆驚。”④統一;使……一致。《史記·秦始皇本紀》:“一法度衡石丈尺。”⑤相同。《左傳·莊公十二年》:“天下之惡一也。”(惡:指惡人。)⑥整體。賈誼《新書·過秦上》:“合從締交,相與為一。”⑦古代哲學概念。指“道”及“道”所派生的“氣”。⑧副詞。1. 一概;都。《史記·孟嘗君列傳》:“食客數千人,無貴賤一與文等。”2. 一旦。《莊子·徐無鬼》:“一聞人之過,終身不忘。”(過:過失。)3. 乃;竟。《戰國策·齊策一》:“靖郭君之於寡人,一至於此乎?”⑨語氣詞。起加強語氣的作用。《孟子·梁惠王上》:“寡人恥之,願比死者一灑之。”⑩我國民族音樂記音符號之一。[一何]副詞。表示程度深。杜甫《石壕吏》:“吏呼一何怒,婦啼一何苦!”

    斬:

    ①砍;砍斷。賈誼《過秦論上》:“斬木為兵,揭竿為旗。”(揭:舉。)②砍殺。《韓非子·五蠹》:“斬敵者受賞。”③斷絕。《詩經·小雅·節南山》:“國既卒斬,何用不監?”(卒:盡。何用:何以。監:察。)④喪服不縫下邊。《左傳·襄公十七年》:“晏嬰粗縗斬。”

    紅:

    ①本義為淺紅;桃紅;粉紅。後泛指紅色。宋祁《玉樓春》:“紅杏枝頭春意鬧。”(鬧:濃盛。)②花的代稱。張先《天仙子》:“明日落紅應滿徑。”③通“工(gōng)”。指婦女所做的紡織、刺繡等工作。《漢書·酈食其傳》:“農夫釋耒(lěi),紅女下機。”(釋:放下。耒:農具名。)

    崖:

    (舊讀ái) ①山或高地陡直的側面。班固《西都賦》:“超洞壑,越峻崖。”②邊際;邊緣。《淮南子·俶真》:“而浮揚乎無畛崖之際。”

    按:

    ①用手向下壓。《史記·絳侯周勃世傢》:“於是天子乃按轡(pèi)徐行。”(轡:韁繩。徐:慢慢地。)許慎《說文解字·禾部》:“按,下也。”楊炯《王勃集序》:“壯而不虛,剛而能潤,雕而不碎,按而彌堅。”②止住不動。《商君書·農戰》:“興兵而伐,必取;按兵不伐,必富。”《管子·霸言》:“按強助弱。”③抑制。《聊齋志異·狐懲淫》:“強自按抑,燥渴愈急。”④查考;考察。賈誼《治安策》:“按之當今之務。”⑤依照。屈原《九章·惜往日》:“弗省察而按實兮,聽讒人之虛辭。”⑥巡行;巡視。《史記·衛將軍驃騎列傳》:“遂西定河南地,按榆溪舊塞。”(榆溪:地名。)⑦副詞。表時間。然後;於是;就。《荀子·富國》:“人皆失喪之,我按起而治之。”

    闊:

    ①疏遠。《詩經·邶風·擊鼓》:“於嗟闊兮。”(於嗟:嘆詞。)②廣闊。王灣《次北固山下》:“潮平兩岸闊,風正一帆懸。”③放寬;寬緩。《漢書·王莽傳下》:“闊其租賦。”④久遠。⑤疏略;不切實際。李華《吊古戰場文》:“王道迂闊而莫為。”⑥富有;奢華。《晉書·成公綏傳》:“向陰陽之難測,偉二儀之侈闊。”

    狹:

    ①窄。與“寬”、“廣”相對。《管子· 山至數》:“國之廣狹,壤之肥境,有數。”②小;少。《韓非子·難一》:“所問高大,而對以卑狹。”③心胸狹窄。《資治通鑒·齊東昏侯永元元年》:“然性情量狹,徒為禍階。”④小看;輕視。《尚書 · 咸有一德》:“無自廣以狹人。”

    方:

    (一)①並列。《莊子·山木》:“方舟而濟於河。”也指竹木編成的筏子。《詩經·周南·漢廣》:“江之永矣,不可方思。”②方圓。表面積。《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“(孫權)割據江東,地方數千裡。”③正方;方形。與圓相對。《周禮·考工記·輿人》:“圜者中規,方者中矩。”④方向;方位。《墨子·公輸》:“北方有侮臣者,願借子殺之。”⑤方面。《楚辭·九辯》:“心怵惕而震蕩兮,何所憂之多方?”(怵惕:戒懼。)⑥正直。《新語·慎微》:“然後忠良方直之人,則得容於世而施於政。”⑦地區;區域。黃宗羲《柳敬亭傳》:“且五方土音,鄉俗好尚,習見習聞。”⑧指地。古人以為天圓地方,故稱地為方。《淮南子·本經》:“戴圓履方。”⑨方法;辦法。《荀子·大略》:“博學而無方。”⑩藥方;處方。《後漢書·華佗傳》:“精於方藥。”(11)道理。《荀子·君道》:“尚賢使能,則民知方。”(尚:尊崇。)(12)比擬;比方。《漢書·衛青霍去病傳贊》:“票(piāo)騎亦方此意,為將如此。”(票騎:指霍去病。)(13)副詞。1.正在。《漢書·高帝紀》:“沛公、項羽方攻陳留。”2. 剛剛。方苞《左忠毅公逸事》:“廡下一生伏案臥,方成草。”3. 就要。《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“今治水軍八十萬眾,方與將軍會獵於吳。”(治:訓練。會獵:一同打獵,是交戰的婉辭。)(14)介詞。正當。《莊子·養生主》:“方此之時,臣以神遇而不以目視。” (二)páng [方羊]徘徊。《左傳·哀公十七年》:“如魚窺尾,衡流而方羊。”

    能:

    ①能力;才能。《荀子·王制》:“無能不官,無功不賞。”②有能力;有才能。諸葛亮《出師表》:“先帝稱之曰能。”③能夠;勝任。《論語·先進》:“非曰能之,願學焉。”④擅長;善於。蔡元培《圖畫》:“善畫者多工書而能詩。”(書:書法。)⑤和睦,親善。《左傳·襄公二十二年》:“令尹之不能,爾所知也。”⑥如此;這般。杜甫《茅屋為秋風所破歌》:“南村群童欺我老無力,忍能對面為盜賊。”(忍:忍心。)⑦及,達到。王安石《遊褒禪山記》:“蓋餘所至,比好遊者尚不能十一。”⑧副詞。約同“乃”、“於是”。《管子·權修》:“二者不失,則民能可得而官也。”⑨通“耐”。忍耐,禁得起。《淮南子·地形》:“食水者善遊能寒。”(食水:指魚鱉囧鶩等。)

    及:

    ①趕上;追上。《左傳·成公二年》:“故不能推車而及。”《呂氏春秋·聽言》:“往者不可及,來者不可待。”②至;到達。《左傳·宜公十五年》:“雖鞭之長,不及馬腹。”③如;比得上。《戰國策·齊策一》:“君美甚,徐公何能及也。”④趁著。《左傳·僖公二十二年》:“彼眾我寡,及其未既濟也,請擊之。”(濟:渡河。)《戰國策·趙策四》:“雖少,願及未填溝壑而托之。”⑤介詞。和;與。《詩經·豳風·七月》:“女心傷悲,殆及公子同歸。”(殆:隻怕。公子:指貴族之子。)《詩經·衛風·氓》:“及父偕老,老使我怨。”

    丈:

    ①量詞。長度單位。十尺為一丈。《韓非子·喻老》:“千丈之堤,以蟻螻之穴潰。”②丈量;測量。《左傳·襄公九年》:“巡丈城,繕守備。”③對老年男子的尊稱。《論語·微子》:“遇丈人以杖荷蓧。”(荷:擔。蓧:竹編農器。)


  • 一斩红崖,按阔狭、方能及丈。

    “一斩红崖,按阔狭、方能及丈。”诗句出处:《换骨骰四首》;是元朝诗人王哲的作品。

    叹彼人生,百岁七旬已罕。皆不悟、光阴似箭。每日家,只造恶,何曾作善。难劝。酒色财气恋。也兀底。福谢身危,忽尔年龄限满。差小鬼、便来追唤。当时间,领拽到,阎王前面。憨汉。和骨骰软软。也兀底。

    一斩红崖,按阔狭、方能及丈。横染架、细如*杖。在中间,谁做下,柴窝圆样。被拉浪。里面把龟儿放。也兀底。拟欲前行,恐失脚、怎生敢向。退后来、全无抵当。谩摇头。空摆尾,万般惆怅。转悒怏。和壳*儿软胀。也兀底。

    幼慕清闲,长年间、便登道岸。上高坡细搜修练。遇明师,授秘诀,分开片段。堪赞。真性灵灿灿。也兀底。功行只全,占逍遥、出尘看玩。睹长天、化成仙观。向云中,有一个,青童来叫唤。风汉。凡骨骰换换。

    昨遇饥年,为甚累增劝教。怎奈向、人人忒*。越贪心,生狠妒,百端奸巧。计较。骋风流卖俏,也兀底。忽尔临头,却被阎王来到。问罪过、讳无谈矫。当时间,令小鬼,将业镜前照。失尿。和骨骸软了。也兀底

    以上王哲作品《换骨骰》共4首

    【注释】:

    一:

    ①数词。《孟子·梁惠王上》:“吾何爱一牛?”(爱:吝惜。)《汉书·律历志上》:“数者,一、十、百、千、万也。”又表序数第一。《吕氏春秋·古乐》:“投足以歌八阕:一曰载民,二曰玄鸟。”(八阕:指舞乐的八章。载民、玄鸟:乐曲八章之名。)②专一。《荀子·劝学》:“螾无爪牙之利,筋骨之强,上食埃土,下饮黄泉,用心一也。”(螾:通“蚓”。蚯蚓。)③全;满。《史记·淮阴侯列传》:“至拜大将,乃韩信也,一军皆惊。”④统一;使……一致。《史记·秦始皇本纪》:“一法度衡石丈尺。”⑤相同。《左传·庄公十二年》:“天下之恶一也。”(恶:指恶人。)⑥整体。贾谊《新书·过秦上》:“合从缔交,相与为一。”⑦古代哲学概念。指“道”及“道”所派生的“气”。⑧副词。1. 一概;都。《史记·孟尝君列传》:“食客数千人,无贵贱一与文等。”2. 一旦。《庄子·徐无鬼》:“一闻人之过,终身不忘。”(过:过失。)3. 乃;竟。《战国策·齐策一》:“靖郭君之于寡人,一至于此乎?”⑨语气词。起加强语气的作用。《孟子·梁惠王上》:“寡人耻之,愿比死者一洒之。”⑩我国民族音乐记音符号之一。[一何]副词。表示程度深。杜甫《石壕吏》:“吏呼一何怒,妇啼一何苦!”

    斩:

    ①砍;砍断。贾谊《过秦论上》:“斩木为兵,揭竿为旗。”(揭:举。)②砍杀。《韩非子·五蠹》:“斩敌者受赏。”③断绝。《诗经·小雅·节南山》:“国既卒斩,何用不监?”(卒:尽。何用:何以。监:察。)④丧服不缝下边。《左传·襄公十七年》:“晏婴粗缞斩。”

    红:

    ①本义为浅红;桃红;粉红。后泛指红色。宋祁《玉楼春》:“红杏枝头春意闹。”(闹:浓盛。)②花的代称。张先《天仙子》:“明日落红应满径。”③通“工(gōng)”。指妇女所做的纺织、刺绣等工作。《汉书·郦食其传》:“农夫释耒(lěi),红女下机。”(释:放下。耒:农具名。)

    崖:

    (旧读ái) ①山或高地陡直的侧面。班固《西都赋》:“超洞壑,越峻崖。”②边际;边缘。《淮南子·俶真》:“而浮扬乎无畛崖之际。”

    按:

    ①用手向下压。《史记·绛侯周勃世家》:“于是天子乃按辔(pèi)徐行。”(辔:缰绳。徐:慢慢地。)许慎《说文解字·禾部》:“按,下也。”杨炯《王勃集序》:“壮而不虚,刚而能润,雕而不碎,按而弥坚。”②止住不动。《商君书·农战》:“兴兵而伐,必取;按兵不伐,必富。”《管子·霸言》:“按强助弱。”③抑制。《聊斋志异·狐惩淫》:“强自按抑,燥渴愈急。”④查考;考察。贾谊《治安策》:“按之当今之务。”⑤依照。屈原《九章·惜往日》:“弗省察而按实兮,听谗人之虚辞。”⑥巡行;巡视。《史记·卫将军骠骑列传》:“遂西定河南地,按榆溪旧塞。”(榆溪:地名。)⑦副词。表时间。然后;于是;就。《荀子·富国》:“人皆失丧之,我按起而治之。”

    阔:

    ①疏远。《诗经·邶风·击鼓》:“于嗟阔兮。”(于嗟:叹词。)②广阔。王湾《次北固山下》:“潮平两岸阔,风正一帆悬。”③放宽;宽缓。《汉书·王莽传下》:“阔其租赋。”④久远。⑤疏略;不切实际。李华《吊古战场文》:“王道迂阔而莫为。”⑥富有;奢华。《晋书·成公绥传》:“向阴阳之难测,伟二仪之侈阔。”

    狭:

    ①窄。与“宽”、“广”相对。《管子· 山至数》:“国之广狭,壤之肥境,有数。”②小;少。《韩非子·难一》:“所问高大,而对以卑狭。”③心胸狭窄。《资治通鉴·齐东昏侯永元元年》:“然性情量狭,徒为祸阶。”④小看;轻视。《尚书 · 咸有一德》:“无自广以狭人。”

    方:

    (一)①并列。《庄子·山木》:“方舟而济于河。”也指竹木编成的筏子。《诗经·周南·汉广》:“江之永矣,不可方思。”②方圆。表面积。《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“(孙权)割据江东,地方数千里。”③正方;方形。与圆相对。《周礼·考工记·舆人》:“圜者中规,方者中矩。”④方向;方位。《墨子·公输》:“北方有侮臣者,愿借子杀之。”⑤方面。《楚辞·九辩》:“心怵惕而震荡兮,何所忧之多方?”(怵惕:戒惧。)⑥正直。《新语·慎微》:“然后忠良方直之人,则得容于世而施于政。”⑦地区;区域。黄宗羲《柳敬亭传》:“且五方土音,乡俗好尚,习见习闻。”⑧指地。古人以为天圆地方,故称地为方。《淮南子·本经》:“戴圆履方。”⑨方法;办法。《荀子·大略》:“博学而无方。”⑩药方;处方。《后汉书·华佗传》:“精于方药。”(11)道理。《荀子·君道》:“尚贤使能,则民知方。”(尚:尊崇。)(12)比拟;比方。《汉书·卫青霍去病传赞》:“票(piāo)骑亦方此意,为将如此。”(票骑:指霍去病。)(13)副词。1.正在。《汉书·高帝纪》:“沛公、项羽方攻陈留。”2. 刚刚。方苞《左忠毅公逸事》:“庑下一生伏案卧,方成草。”3. 就要。《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“今治水军八十万众,方与将军会猎于吴。”(治:训练。会猎:一同打猎,是交战的婉辞。)(14)介词。正当。《庄子·养生主》:“方此之时,臣以神遇而不以目视。” (二)páng [方羊]徘徊。《左传·哀公十七年》:“如鱼窥尾,衡流而方羊。”

    能:

    ①能力;才能。《荀子·王制》:“无能不官,无功不赏。”②有能力;有才能。诸葛亮《出师表》:“先帝称之曰能。”③能够;胜任。《论语·先进》:“非曰能之,愿学焉。”④擅长;善于。蔡元培《图画》:“善画者多工书而能诗。”(书:书法。)⑤和睦,亲善。《左传·襄公二十二年》:“令尹之不能,尔所知也。”⑥如此;这般。杜甫《茅屋为秋风所破歌》:“南村群童欺我老无力,忍能对面为盗贼。”(忍:忍心。)⑦及,达到。王安石《游褒禅山记》:“盖余所至,比好游者尚不能十一。”⑧副词。约同“乃”、“于是”。《管子·权修》:“二者不失,则民能可得而官也。”⑨通“耐”。忍耐,禁得起。《淮南子·地形》:“食水者善游能寒。”(食水:指鱼鳖囧鹜等。)

    及:

    ①赶上;追上。《左传·成公二年》:“故不能推车而及。”《吕氏春秋·听言》:“往者不可及,来者不可待。”②至;到达。《左传·宜公十五年》:“虽鞭之长,不及马腹。”③如;比得上。《战国策·齐策一》:“君美甚,徐公何能及也。”④趁着。《左传·僖公二十二年》:“彼众我寡,及其未既济也,请击之。”(济:渡河。)《战国策·赵策四》:“虽少,愿及未填沟壑而托之。”⑤介词。和;与。《诗经·豳风·七月》:“女心伤悲,殆及公子同归。”(殆:只怕。公子:指贵族之子。)《诗经·卫风·氓》:“及父偕老,老使我怨。”

    丈:

    ①量词。长度单位。十尺为一丈。《韩非子·喻老》:“千丈之堤,以蚁蝼之穴溃。”②丈量;测量。《左传·襄公九年》:“巡丈城,缮守备。”③对老年男子的尊称。《论语·微子》:“遇丈人以杖荷蓧。”(荷:担。蓧:竹编农器。)


  • yi zhan gong ya ,an kuo xia 、fang neng ji zhang 。

    “yi zhan gong ya ,an kuo xia 、fang neng ji zhang 。”shi gou chu chu :《huan gu tou si shou 》;shi yuan chao shi ren wang zhe de zuo pin 。

    tan bi ren sheng ,bai sui qi xun yi han 。jie bu wu 、guang yin shi jian 。mei ri jia ,zhi zao e ,he ceng zuo shan 。nan quan 。jiu se cai qi lian 。ye wu de 。fu xie shen wei ,hu er nian ling xian man 。cha xiao gui 、bian lai zhui huan 。dang shi jian ,ling ye dao ,yan wang qian mian 。han han 。he gu tou ruan ruan 。ye wu de 。

    yi zhan gong ya ,an kuo xia 、fang neng ji zhang 。heng ran jia 、xi ru *zhang 。zai zhong jian ,shei zuo xia ,chai wo yuan yang 。bei la lang 。li mian ba gui er fang 。ye wu de 。ni yu qian hang ,kong shi jiao 、zen sheng gan xiang 。tui hou lai 、quan mo di dang 。man yao tou 。kong bai wei ,mo ban chou chang 。zhuai yi yang 。he ke *er ruan zhang 。ye wu de 。

    you mu qing xian ,chang nian jian 、bian deng dao an 。shang gao po xi sou xiu lian 。yu ming shi ,shou bi jue ,fen kai pian duan 。kan zan 。zhen xing ling can can 。ye wu de 。gong hang zhi quan ,zhan xiao yao 、chu chen kan wan 。du chang tian 、hua cheng xian guan 。xiang yun zhong ,you yi ge ,qing tong lai jiao huan 。feng han 。fan gu tou huan huan 。

    zuo yu ji nian ,wei shen lei zeng quan jiao 。zen nai xiang 、ren ren te *。yue tan xin ,sheng hen du ,bai duan jian qiao 。ji jiao 。cheng feng liu mai qiao ,ye wu de 。hu er lin tou ,que bei yan wang lai dao 。wen zui guo 、hui mo tan jiao 。dang shi jian ,ling xiao gui ,jiang ye jing qian zhao 。shi niao 。he gu hai ruan le 。ye wu de

    yi shang wang zhe zuo pin 《huan gu tou 》gong 4shou

    【zhu shi 】:

    yi :

    ①shu ci 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“wu he ai yi niu ?”(ai :lin xi 。)《han shu ·lv li zhi shang 》:“shu zhe ,yi 、shi 、bai 、qian 、mo ye 。”you biao xu shu di yi 。《lv shi chun qiu ·gu le 》:“tou zu yi ge ba que :yi yue zai min ,er yue xuan diao 。”(ba que :zhi wu le de ba zhang 。zai min 、xuan diao :le qu ba zhang zhi ming 。)②zhuan yi 。《xun zi ·quan xue 》:“yin mo zhao ya zhi li ,jin gu zhi jiang ,shang shi ai tu ,xia yin huang quan ,yong xin yi ye 。”(yin :tong “yin ”。qiu yin 。)③quan ;man 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“zhi bai da jiang ,nai han xin ye ,yi jun jie jing 。”④tong yi ;shi ……yi zhi 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“yi fa du heng dan zhang che 。”⑤xiang tong 。《zuo chuan ·zhuang gong shi er nian 》:“tian xia zhi e yi ye 。”(e :zhi e ren 。)⑥zheng ti 。gu yi 《xin shu ·guo qin shang 》:“ge cong di jiao ,xiang yu wei yi 。”⑦gu dai zhe xue gai nian 。zhi “dao ”ji “dao ”suo pa sheng de “qi ”。⑧fu ci 。1. yi gai ;dou 。《shi ji ·meng chang jun lie chuan 》:“shi ke shu qian ren ,mo gui jian yi yu wen deng 。”2. yi dan 。《zhuang zi ·xu mo gui 》:“yi wen ren zhi guo ,zhong shen bu wang 。”(guo :guo shi 。)3. nai ;jing 。《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“jing guo jun zhi yu gua ren ,yi zhi yu ci hu ?”⑨yu qi ci 。qi jia jiang yu qi de zuo yong 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“gua ren chi zhi ,yuan bi si zhe yi sa zhi 。”⑩wo guo min zu yin le ji yin fu hao zhi yi 。[yi he ]fu ci 。biao shi cheng du shen 。du fu 《dan hao li 》:“li hu yi he nu ,fu ti yi he ku !”

    zhan :

    ①kan ;kan duan 。gu yi 《guo qin lun shang 》:“zhan mu wei bing ,jie gan wei qi 。”(jie :ju 。)②kan sha 。《han fei zi ·wu du 》:“zhan di zhe shou shang 。”③duan jue 。《shi jing ·xiao ya ·jie na shan 》:“guo ji cu zhan ,he yong bu jian ?”(cu :jin 。he yong :he yi 。jian :cha 。)④sang fu bu feng xia bian 。《zuo chuan ·xiang gong shi qi nian 》:“yan ying cu cui zhan 。”

    gong :

    ①ben yi wei jian gong ;tao gong ;fen gong 。hou fan zhi gong se 。song qi 《yu lou chun 》:“gong xing zhi tou chun yi nao 。”(nao :nong cheng 。)②hua de dai chen 。zhang xian 《tian xian zi 》:“ming ri la gong ying man jing 。”③tong “gong (gōng)”。zhi fu nv suo zuo de fang zhi 、ci xiu deng gong zuo 。《han shu ·li shi ji chuan 》:“nong fu shi lei (lěi),gong nv xia ji 。”(shi :fang xia 。lei :nong ju ming 。)

    ya :

    (jiu dou ái) ①shan huo gao de dou zhi de ce mian 。ban gu 《xi dou fu 》:“chao dong he ,yue jun ya 。”②bian ji ;bian yuan 。《huai na zi ·chu zhen 》:“er fu yang hu mo zhen ya zhi ji 。”

    an :

    ①yong shou xiang xia ya 。《shi ji ·jiang hou zhou bo shi jia 》:“yu shi tian zi nai an pei (pèi)xu hang 。”(pei :jiang sheng 。xu :man man de 。)hu shen 《shui wen jie zi ·he bu 》:“an ,xia ye 。”yang jiong 《wang bo ji xu 》:“zhuang er bu xu ,gang er neng run ,diao er bu sui ,an er mi jian 。”②zhi zhu bu dong 。《shang jun shu ·nong zhan 》:“xing bing er fa ,bi qu ;an bing bu fa ,bi fu 。”《guan zi ·ba yan 》:“an jiang zhu ruo 。”③yi zhi 。《liao zhai zhi yi ·hu cheng yin 》:“jiang zi an yi ,zao ke yu ji 。”④cha kao ;kao cha 。gu yi 《zhi an ce 》:“an zhi dang jin zhi wu 。”⑤yi zhao 。qu yuan 《jiu zhang ·xi wang ri 》:“fu sheng cha er an shi xi ,ting chan ren zhi xu ci 。”⑥xun hang ;xun shi 。《shi ji ·wei jiang jun biao ji lie chuan 》:“sui xi ding he na de ,an yu xi jiu sai 。”(yu xi :de ming 。)⑦fu ci 。biao shi jian 。ran hou ;yu shi ;jiu 。《xun zi ·fu guo 》:“ren jie shi sang zhi ,wo an qi er zhi zhi 。”

    kuo :

    ①shu yuan 。《shi jing ·bei feng ·ji gu 》:“yu jie kuo xi 。”(yu jie :tan ci 。)②an kuo 。wang wan 《ci bei gu shan xia 》:“chao ping liang an kuo ,feng zheng yi fan xuan 。”③fang kuan ;kuan huan 。《han shu ·wang mang chuan xia 》:“kuo ji zu fu 。”④jiu yuan 。⑤shu lve ;bu qie shi ji 。li hua 《diao gu zhan chang wen 》:“wang dao yu kuo er mo wei 。”⑥fu you ;she hua 。《jin shu ·cheng gong sui chuan 》:“xiang yin yang zhi nan ce ,wei er yi zhi chi kuo 。”

    xia :

    ①zhai 。yu “kuan ”、“an ”xiang dui 。《guan zi · shan zhi shu 》:“guo zhi an xia ,rang zhi fei jing ,you shu 。”②xiao ;shao 。《han fei zi ·nan yi 》:“suo wen gao da ,er dui yi bei xia 。”③xin xiong xia zhai 。《zi zhi tong jian ·ji dong hun hou yong yuan yuan nian 》:“ran xing qing liang xia ,tu wei huo jie 。”④xiao kan ;qing shi 。《shang shu · xian you yi de 》:“mo zi an yi xia ren 。”

    fang :

    (yi )①bing lie 。《zhuang zi ·shan mu 》:“fang zhou er ji yu he 。”ye zhi zhu mu bian cheng de fa zi 。《shi jing ·zhou na ·han an 》:“jiang zhi yong yi ,bu ke fang sai 。”②fang yuan 。biao mian ji 。《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“(sun quan )ge ju jiang dong ,de fang shu qian li 。”③zheng fang ;fang xing 。yu yuan xiang dui 。《zhou li ·kao gong ji ·yu ren 》:“huan zhe zhong gui ,fang zhe zhong ju 。”④fang xiang ;fang wei 。《mo zi ·gong shu 》:“bei fang you wu chen zhe ,yuan jie zi sha zhi 。”⑤fang mian 。《chu ci ·jiu bian 》:“xin chu ti er zhen dang xi ,he suo you zhi duo fang ?”(chu ti :jie ju 。)⑥zheng zhi 。《xin yu ·shen wei 》:“ran hou zhong liang fang zhi zhi ren ,ze de rong yu shi er shi yu zheng 。”⑦de ou ;ou yu 。huang zong xi 《liu jing ting chuan 》:“ju wu fang tu yin ,xiang su hao shang ,xi jian xi wen 。”⑧zhi de 。gu ren yi wei tian yuan de fang ,gu chen de wei fang 。《huai na zi ·ben jing 》:“dai yuan lv fang 。”⑨fang fa ;ban fa 。《xun zi ·da lve 》:“bo xue er mo fang 。”⑩yao fang ;chu fang 。《hou han shu ·hua tuo chuan 》:“jing yu fang yao 。”(11)dao li 。《xun zi ·jun dao 》:“shang xian shi neng ,ze min zhi fang 。”(shang :zun chong 。)(12)bi ni ;bi fang 。《han shu ·wei qing huo qu bing chuan zan 》:“piao (piāo)ji yi fang ci yi ,wei jiang ru ci 。”(piao ji :zhi huo qu bing 。)(13)fu ci 。1.zheng zai 。《han shu ·gao di ji 》:“pei gong 、xiang yu fang gong chen liu 。”2. gang gang 。fang bao 《zuo zhong yi gong yi shi 》:“wu xia yi sheng fu an wo ,fang cheng cao 。”3. jiu yao 。《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“jin zhi shui jun ba shi mo zhong ,fang yu jiang jun hui lie yu wu 。”(zhi :xun lian 。hui lie :yi tong da lie ,shi jiao zhan de wan ci 。)(14)jie ci 。zheng dang 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“fang ci zhi shi ,chen yi shen yu er bu yi mu shi 。” (er )páng [fang yang ]pai huai 。《zuo chuan ·ai gong shi qi nian 》:“ru yu kui wei ,heng liu er fang yang 。”

    neng :

    ①neng li ;cai neng 。《xun zi ·wang zhi 》:“mo neng bu guan ,mo gong bu shang 。”②you neng li ;you cai neng 。zhu ge liang 《chu shi biao 》:“xian di chen zhi yue neng 。”③neng gou ;sheng ren 。《lun yu ·xian jin 》:“fei yue neng zhi ,yuan xue yan 。”④shan chang ;shan yu 。cai yuan pei 《tu hua 》:“shan hua zhe duo gong shu er neng shi 。”(shu :shu fa 。)⑤he mu ,qin shan 。《zuo chuan ·xiang gong er shi er nian 》:“ling yin zhi bu neng ,er suo zhi ye 。”⑥ru ci ;zhe ban 。du fu 《mao wu wei qiu feng suo po ge 》:“na cun qun tong qi wo lao mo li ,ren neng dui mian wei dao zei 。”(ren :ren xin 。)⑦ji ,da dao 。wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“gai yu suo zhi ,bi hao you zhe shang bu neng shi yi 。”⑧fu ci 。yao tong “nai ”、“yu shi ”。《guan zi ·quan xiu 》:“er zhe bu shi ,ze min neng ke de er guan ye 。”⑨tong “nai ”。ren nai ,jin de qi 。《huai na zi ·de xing 》:“shi shui zhe shan you neng han 。”(shi shui :zhi yu bie jiong wu deng 。)

    ji :

    ①gan shang ;zhui shang 。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“gu bu neng tui che er ji 。”《lv shi chun qiu ·ting yan 》:“wang zhe bu ke ji ,lai zhe bu ke dai 。”②zhi ;dao da 。《zuo chuan ·yi gong shi wu nian 》:“sui bian zhi chang ,bu ji ma fu 。”③ru ;bi de shang 。《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“jun mei shen ,xu gong he neng ji ye 。”④chen zhao 。《zuo chuan ·xi gong er shi er nian 》:“bi zhong wo gua ,ji ji wei ji ji ye ,qing ji zhi 。”(ji :du he 。)《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“sui shao ,yuan ji wei tian gou he er tuo zhi 。”⑤jie ci 。he ;yu 。《shi jing ·bin feng ·qi yue 》:“nv xin shang bei ,dai ji gong zi tong gui 。”(dai :zhi pa 。gong zi :zhi gui zu zhi zi 。)《shi jing ·wei feng ·mang 》:“ji fu xie lao ,lao shi wo yuan 。”

    zhang :

    ①liang ci 。chang du chan wei 。shi che wei yi zhang 。《han fei zi ·yu lao 》:“qian zhang zhi di ,yi yi lou zhi xue hui 。”②zhang liang ;ce liang 。《zuo chuan ·xiang gong jiu nian 》:“xun zhang cheng ,shan shou bei 。”③dui lao nian nan zi de zun chen 。《lun yu ·wei zi 》:“yu zhang ren yi zhang he diao 。”(he :dan 。diao :zhu bian nong qi 。)