• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 是時遊夏輩,不敢措舌端。

    “是時遊夏輩,不敢措舌端。”詩句出處:《和樂天贈樊著作》;是唐朝詩人元稹的作品。

    君為著作詩,志激詞且溫。璨然光揚者,皆以義烈聞。
    千慮竟一失,冰玉不斷痕。謬予頑不肖,列在數子間。
    因君譏史氏,我亦能具陳。羲黃眇雲遠,載籍無遺文。
    煌煌二帝道,鋪設在典墳。堯心惟舜會,因著為話言。
    皋夔益稷禹,粗得無間然。緬然千載後,後聖曰孔宣。
    迥知皇王意,綴書為百篇。是時遊夏輩,不敢措舌端。
    信哉作遺訓,職在聖與賢。如何至近古,史氏為閑官。
    但令識字者,竊弄刀筆權。由心書曲直,不使當世觀。
    貽之千萬代,疑言相並傳。人人異所見,各各私所遍。
    以是曰褒貶,不如都無焉。況乃丈夫志,用舍貴當年。
    顧予有微尚,願以出處論。出非利吾已,其出貴道全。
    全道豈虛設,道全當及人。全則富與壽,虧則饑與寒。
    遂我一身逸,不如萬物安。解懸不澤手,拯溺無折旋。
    神哉伊尹心,可以冠古先。其次有獨善,善己不善民。
    天地為一物,死生為一源。合雜分萬變,忽若風中塵。
    抗哉巢由志,堯舜不可遷。舍此二者外,安用名為賓。
    持謝著書郎,愚不願有雲。

    【註釋】:

    是:

    ①正確。與“非”相對。《論語·陽貨》:“偃之言是也。”②肯定;認為正確。《墨子·尚同上》:“國君之所是,必皆是之。”③糾正;訂正。《禮記·月令》:“是察阿黨,則罪無有掩蔽。”(察:審察。)④表示判斷,是。《史記·刺客列傳》:“此必是豫讓也。”⑤代詞。表示近指。相當於“此”、“這”。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑥連詞。相當於“於是”。《管子·君臣上》:“非茲,是無以理人;非茲,是無以生財。”⑦助詞。用以前置賓語。《左傳·襄公十四年》:“唯餘馬首是瞻。”[是以]因此;所以。《韓非子·喻老》:“今在骨髓,臣是以無請也。”[是故]因此。《孟子·梁惠王下》:“唯仁者能以大事小,是故湯事葛。”[國是]國傢大計。梁啟超《戊戌政變記·譚嗣同傳》:“定國是之詔既下。”

    時:

    ①季節;指四季。《論語·陽貨》:“四時行焉。”②特指農時。《孟子·梁惠王上》:“百畝之田,勿奪其時,八口之傢可以無饑矣。”③光陰;時光;時候。《呂氏春秋·首時》:“天不再與,時不久留。”④指按照規定的時間。南卓《羯(jié)鼓錄》:“黃幡繟亦知音,上嘗使人召之,不時至,上怒,絡繹遣使尋捕。”⑤時辰;時候。《莊子·養生主》:“始臣之解牛之時。”⑥其時;當時。魏禧《大鐵椎傳》:“時座上有健啖者,貌甚寢。”(健啖:食量過人。寢:醜陋。)⑦機會;時機;時運。《論語·陽貨》:“好從事而亟失時,可謂知乎?”《新唐書·武平一傳》:“時不再來,榮難人借。”(榮:榮華富貴。)⑧合時;應時。《莊子·秋水》:“秋水時至,百川灌河。”⑨時代;時世。《呂氏春秋· 察今》:“世易時移,變法宜矣。”⑩時勢;時尚。朱慶餘《近試上張籍水部》:“妝罷低聲問夫婿:畫眉深淺入時無?”(11)副詞。用以表示時間。1. 表示行為不斷發生,相當於“常常”、“經常”。韓愈《行難》:“聖人不世出,賢人不時出。”(不世:罕有。)2. 表示行為偶爾發生,相當於“有時”、“時而”。杜甫《自閬(làng)中領妻子卻赴蜀山行三首》之三:“行色遞隱見,人煙時有無。”(12)通“伺(sì)”。等候。《論語·陽貨》:“孔子時其亡也,而往拜之。”

    遊:

    ①在水上漂浮。《詩經·邶風·谷風》:“泳之遊之。”(泳:在水中潛行。)泛指遊泳。《韓非子·難勢》:“越人善遊矣。”(越:國名。)②虛浮;不切實際。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“遊辭巧飾者雖輕必戮(lù陸)。”③遊玩;遊覽。晁錯《言守邊備塞疏》:“幼則同遊。”引申指旅行;出外求學或求官。《史記·太史公自序》:“二十而南遊江淮。”④交際;交往。《漢書·枚乘傳》:“與英俊並遊。”⑤流動。《漢書·溝洫志》:“水尚有所遊蕩。”⑥縱;放縱。《後漢書·仇覽傳》:“剽輕遊恣。”⑦liú(流)。通“旒”。旌旗上懸垂的飾物。《左傳·桓公二年》:“鞶厲遊纓。”[遊說]為瞭宣傳自己的政治主張四處奔走。《史記·張儀列傳》:“子毋讀書遊說,安得此辱乎?”

    夏:

    (一)①華夏;諸夏。最初的中原古部族名。又指中原地區,後指中國。《孟子·滕文公上》:“吾聞用夏變夷者,未聞變於夷者也。”《荀子·儒效》:“居楚而楚,居越而越,居夏而夏,是非天性也,積靡使然也。”(靡:順服。)②大。景差《大招》:“夏屋廣大。”③大的房屋。後作“廈(shà)。”《楚辭·九章·哀郢》:“曾不知夏之為丘兮。”④古朝代名,相傳為夏後氏部落領袖禹所建立。建都安邑(今山西省夏縣北)。《論語·八佾》:“夏禮,吾能言之。”⑤一年四季的第二季。農歷四月至六月。《詩經·小雅· 四月》:“四月惟夏。”⑥五彩。《周禮·春官·巾車》:“孤乘夏篆,卿乘夏縵。” (二)jiǎ [陽夏]古縣名。秦置。

    輩:

    ①隊列。《史記·大宛列傳》:“一輩大者數百,小者百餘人。”②成批。《史記·張耳陳餘列傳》:“使者往十餘輩,輒死,若何以能得王。”③同類;同等。《史記·孫子吳起列傳》:“馬有上、中、下輩。”④輩分;行輩。《晉書·吐谷渾傳》:“當在汝之子孫輩耳。”

    不:

    (一)①不。《後漢書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子。”《詩經·魏風·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣(懸)特兮。”(特:三歲的獸。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是豈不必得之之道也哉?”③無;沒有。《左傳·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助詞。無實義。《逸周書·皇門》:“我不則寅哉寅哉!”[不祿]士死的諱稱。《禮記·曲禮下》:“天子曰崩,諸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不祿。” (二)fū花萼。後作“柎”。《詩經·小雅·常棣》:“常棣之華,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨樹。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    敢:

    ①勇敢;有膽氣。《莊子·盜蹠》:“勇悍果敢,聚眾率兵,此下德也。”《新唐書·石雄傳》:“少為牙校,敢毅善戰,氣蓋軍中。”②敢於;有膽量做某事。《漢書·趙充國傳》:“用兵深入敢戰者吉。”③謙詞。有冒昧的意思。《左傳·宣公十二年》:“敢佈腹心。”(佈腹心:指講出心裡話。)④豈敢;怎敢。《左傳·襄公二十六年》:“敬以待命,敢有貳心乎?”

    措:

    ①放置;安放。《論語·子路》:“刑罰不中,則民無所措手足。”②施行;運用。《周易·系辭上》:“舉而措之天下之民,謂之事業。”③籌劃;辦理。《宋史·徽宗紀》:“令工部侍郎孟揆親往措置。”④廢置;舍棄。柳宗元《斷刑論》:“此刑之所以不措也。”⑤通“笮(zé)”。壓。《史記·梁孝王世傢》:“李太後與爭門,措指。”

    端:

    ①正;直;端正。《魏子》:“形端則影直。”又公正。賈誼《治安策》:“於是皆選天下之端士孝悌博聞、有道術者以衛翼之,使與太子居處出入。”②事物的一頭或一方。《孫子兵法·勢篇》:“循環之無端,孰能窮之?”③開頭;發端。王安石《荀卿》:“知己者,智之端。”④緣由;來由。陸機《君子行》:“禍集非無端。”⑤量詞。佈帛長度單位。倍丈為端。一說六丈為端,又說一丈六尺為端。《鹽鐵論·力耕》:“中國一端之縵。”⑥審視;細看。司空圖《障車文》:“且子細思量,內外端相,事事相稱,頭頭相當。”⑦副詞。1. 正好。張說《破陣樂》:“正屬四方朝賀,端知萬舞皇威。”2.終究。蔡伸《滿庭芳》:“端不負平生。”3. 究竟。陸遊《幽事》:“餘年端有幾?”


  • 是时游夏辈,不敢措舌端。

    “是时游夏辈,不敢措舌端。”诗句出处:《和乐天赠樊著作》;是唐朝诗人元稹的作品。

    君为著作诗,志激词且温。璨然光扬者,皆以义烈闻。
    千虑竟一失,冰玉不断痕。谬予顽不肖,列在数子间。
    因君讥史氏,我亦能具陈。羲黄眇云远,载籍无遗文。
    煌煌二帝道,铺设在典坟。尧心惟舜会,因著为话言。
    皋夔益稷禹,粗得无间然。缅然千载后,后圣曰孔宣。
    迥知皇王意,缀书为百篇。是时游夏辈,不敢措舌端。
    信哉作遗训,职在圣与贤。如何至近古,史氏为闲官。
    但令识字者,窃弄刀笔权。由心书曲直,不使当世观。
    贻之千万代,疑言相并传。人人异所见,各各私所遍。
    以是曰褒贬,不如都无焉。况乃丈夫志,用舍贵当年。
    顾予有微尚,愿以出处论。出非利吾已,其出贵道全。
    全道岂虚设,道全当及人。全则富与寿,亏则饥与寒。
    遂我一身逸,不如万物安。解悬不泽手,拯溺无折旋。
    神哉伊尹心,可以冠古先。其次有独善,善己不善民。
    天地为一物,死生为一源。合杂分万变,忽若风中尘。
    抗哉巢由志,尧舜不可迁。舍此二者外,安用名为宾。
    持谢著书郎,愚不愿有云。

    【注释】:

    是:

    ①正确。与“非”相对。《论语·阳货》:“偃之言是也。”②肯定;认为正确。《墨子·尚同上》:“国君之所是,必皆是之。”③纠正;订正。《礼记·月令》:“是察阿党,则罪无有掩蔽。”(察:审察。)④表示判断,是。《史记·刺客列传》:“此必是豫让也。”⑤代词。表示近指。相当于“此”、“这”。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑥连词。相当于“于是”。《管子·君臣上》:“非兹,是无以理人;非兹,是无以生财。”⑦助词。用以前置宾语。《左传·襄公十四年》:“唯余马首是瞻。”[是以]因此;所以。《韩非子·喻老》:“今在骨髓,臣是以无请也。”[是故]因此。《孟子·梁惠王下》:“唯仁者能以大事小,是故汤事葛。”[国是]国家大计。梁启超《戊戌政变记·谭嗣同传》:“定国是之诏既下。”

    时:

    ①季节;指四季。《论语·阳货》:“四时行焉。”②特指农时。《孟子·梁惠王上》:“百亩之田,勿夺其时,八口之家可以无饥矣。”③光阴;时光;时候。《吕氏春秋·首时》:“天不再与,时不久留。”④指按照规定的时间。南卓《羯(jié)鼓录》:“黄幡繟亦知音,上尝使人召之,不时至,上怒,络绎遣使寻捕。”⑤时辰;时候。《庄子·养生主》:“始臣之解牛之时。”⑥其时;当时。魏禧《大铁椎传》:“时座上有健啖者,貌甚寝。”(健啖:食量过人。寝:丑陋。)⑦机会;时机;时运。《论语·阳货》:“好从事而亟失时,可谓知乎?”《新唐书·武平一传》:“时不再来,荣难人借。”(荣:荣华富贵。)⑧合时;应时。《庄子·秋水》:“秋水时至,百川灌河。”⑨时代;时世。《吕氏春秋· 察今》:“世易时移,变法宜矣。”⑩时势;时尚。朱庆余《近试上张籍水部》:“妆罢低声问夫婿:画眉深浅入时无?”(11)副词。用以表示时间。1. 表示行为不断发生,相当于“常常”、“经常”。韩愈《行难》:“圣人不世出,贤人不时出。”(不世:罕有。)2. 表示行为偶尔发生,相当于“有时”、“时而”。杜甫《自阆(làng)中领妻子却赴蜀山行三首》之三:“行色递隐见,人烟时有无。”(12)通“伺(sì)”。等候。《论语·阳货》:“孔子时其亡也,而往拜之。”

    游:

    ①在水上漂浮。《诗经·邶风·谷风》:“泳之游之。”(泳:在水中潜行。)泛指游泳。《韩非子·难势》:“越人善游矣。”(越:国名。)②虚浮;不切实际。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“游辞巧饰者虽轻必戮(lù陆)。”③游玩;游览。晁错《言守边备塞疏》:“幼则同游。”引申指旅行;出外求学或求官。《史记·太史公自序》:“二十而南游江淮。”④交际;交往。《汉书·枚乘传》:“与英俊并游。”⑤流动。《汉书·沟洫志》:“水尚有所游荡。”⑥纵;放纵。《后汉书·仇览传》:“剽轻游恣。”⑦liú(流)。通“旒”。旌旗上悬垂的饰物。《左传·桓公二年》:“鞶厉游缨。”[游说]为了宣传自己的政治主张四处奔走。《史记·张仪列传》:“子毋读书游说,安得此辱乎?”

    夏:

    (一)①华夏;诸夏。最初的中原古部族名。又指中原地区,后指中国。《孟子·滕文公上》:“吾闻用夏变夷者,未闻变于夷者也。”《荀子·儒效》:“居楚而楚,居越而越,居夏而夏,是非天性也,积靡使然也。”(靡:顺服。)②大。景差《大招》:“夏屋广大。”③大的房屋。后作“厦(shà)。”《楚辞·九章·哀郢》:“曾不知夏之为丘兮。”④古朝代名,相传为夏后氏部落领袖禹所建立。建都安邑(今山西省夏县北)。《论语·八佾》:“夏礼,吾能言之。”⑤一年四季的第二季。农历四月至六月。《诗经·小雅· 四月》:“四月惟夏。”⑥五彩。《周礼·春官·巾车》:“孤乘夏篆,卿乘夏缦。” (二)jiǎ [阳夏]古县名。秦置。

    辈:

    ①队列。《史记·大宛列传》:“一辈大者数百,小者百余人。”②成批。《史记·张耳陈余列传》:“使者往十余辈,辄死,若何以能得王。”③同类;同等。《史记·孙子吴起列传》:“马有上、中、下辈。”④辈分;行辈。《晋书·吐谷浑传》:“当在汝之子孙辈耳。”

    不:

    (一)①不。《后汉书·班超传》:“不入虎穴,不得虎子。”《诗经·魏风·伐檀》:“不狩不猎,胡瞻尔庭有县(悬)特兮。”(特:三岁的兽。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是岂不必得之之道也哉?”③无;没有。《左传·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助词。无实义。《逸周书·皇门》:“我不则寅哉寅哉!”[不禄]士死的讳称。《礼记·曲礼下》:“天子曰崩,诸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不禄。” (二)fū花萼。后作“柎”。《诗经·小雅·常棣》:“常棣之华,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨树。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    敢:

    ①勇敢;有胆气。《庄子·盗跖》:“勇悍果敢,聚众率兵,此下德也。”《新唐书·石雄传》:“少为牙校,敢毅善战,气盖军中。”②敢于;有胆量做某事。《汉书·赵充国传》:“用兵深入敢战者吉。”③谦词。有冒昧的意思。《左传·宣公十二年》:“敢布腹心。”(布腹心:指讲出心里话。)④岂敢;怎敢。《左传·襄公二十六年》:“敬以待命,敢有贰心乎?”

    措:

    ①放置;安放。《论语·子路》:“刑罚不中,则民无所措手足。”②施行;运用。《周易·系辞上》:“举而措之天下之民,谓之事业。”③筹划;办理。《宋史·徽宗纪》:“令工部侍郎孟揆亲往措置。”④废置;舍弃。柳宗元《断刑论》:“此刑之所以不措也。”⑤通“笮(zé)”。压。《史记·梁孝王世家》:“李太后与争门,措指。”

    端:

    ①正;直;端正。《魏子》:“形端则影直。”又公正。贾谊《治安策》:“于是皆选天下之端士孝悌博闻、有道术者以卫翼之,使与太子居处出入。”②事物的一头或一方。《孙子兵法·势篇》:“循环之无端,孰能穷之?”③开头;发端。王安石《荀卿》:“知己者,智之端。”④缘由;来由。陆机《君子行》:“祸集非无端。”⑤量词。布帛长度单位。倍丈为端。一说六丈为端,又说一丈六尺为端。《盐铁论·力耕》:“中国一端之缦。”⑥审视;细看。司空图《障车文》:“且子细思量,内外端相,事事相称,头头相当。”⑦副词。1. 正好。张说《破阵乐》:“正属四方朝贺,端知万舞皇威。”2.终究。蔡伸《满庭芳》:“端不负平生。”3. 究竟。陆游《幽事》:“余年端有几?”


  • shi shi you xia bei ,bu gan cuo she duan 。

    “shi shi you xia bei ,bu gan cuo she duan 。”shi gou chu chu :《he le tian zeng fan zhe zuo 》;shi tang chao shi ren yuan zhen de zuo pin 。

    jun wei zhe zuo shi ,zhi ji ci ju wen 。can ran guang yang zhe ,jie yi yi lie wen 。
    qian lv jing yi shi ,bing yu bu duan hen 。miu yu wan bu xiao ,lie zai shu zi jian 。
    yin jun ji shi shi ,wo yi neng ju chen 。xi huang miao yun yuan ,zai ji mo wei wen 。
    huang huang er di dao ,pu she zai dian fen 。yao xin wei shun hui ,yin zhe wei hua yan 。
    gao kui yi ji yu ,cu de mo jian ran 。mian ran qian zai hou ,hou sheng yue kong xuan 。
    jiong zhi huang wang yi ,chuo shu wei bai pian 。shi shi you xia bei ,bu gan cuo she duan 。
    xin zai zuo wei xun ,zhi zai sheng yu xian 。ru he zhi jin gu ,shi shi wei xian guan 。
    dan ling shi zi zhe ,qie long dao bi quan 。you xin shu qu zhi ,bu shi dang shi guan 。
    yi zhi qian mo dai ,yi yan xiang bing chuan 。ren ren yi suo jian ,ge ge si suo bian 。
    yi shi yue bao bian ,bu ru dou mo yan 。kuang nai zhang fu zhi ,yong she gui dang nian 。
    gu yu you wei shang ,yuan yi chu chu lun 。chu fei li wu yi ,ji chu gui dao quan 。
    quan dao qi xu she ,dao quan dang ji ren 。quan ze fu yu shou ,kui ze ji yu han 。
    sui wo yi shen yi ,bu ru mo wu an 。jie xuan bu ze shou ,zheng ni mo she xuan 。
    shen zai yi yin xin ,ke yi guan gu xian 。ji ci you du shan ,shan ji bu shan min 。
    tian de wei yi wu ,si sheng wei yi yuan 。ge za fen mo bian ,hu re feng zhong chen 。
    kang zai chao you zhi ,yao shun bu ke qian 。she ci er zhe wai ,an yong ming wei bin 。
    chi xie zhe shu lang ,yu bu yuan you yun 。

    【zhu shi 】:

    shi :

    ①zheng que 。yu “fei ”xiang dui 。《lun yu ·yang huo 》:“yan zhi yan shi ye 。”②ken ding ;ren wei zheng que 。《mo zi ·shang tong shang 》:“guo jun zhi suo shi ,bi jie shi zhi 。”③jiu zheng ;ding zheng 。《li ji ·yue ling 》:“shi cha a dang ,ze zui mo you yan bi 。”(cha :shen cha 。)④biao shi pan duan ,shi 。《shi ji ·ci ke lie chuan 》:“ci bi shi yu rang ye 。”⑤dai ci 。biao shi jin zhi 。xiang dang yu “ci ”、“zhe ”。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye 。”⑥lian ci 。xiang dang yu “yu shi ”。《guan zi ·jun chen shang 》:“fei ci ,shi mo yi li ren ;fei ci ,shi mo yi sheng cai 。”⑦zhu ci 。yong yi qian zhi bin yu 。《zuo chuan ·xiang gong shi si nian 》:“wei yu ma shou shi zhan 。”[shi yi ]yin ci ;suo yi 。《han fei zi ·yu lao 》:“jin zai gu sui ,chen shi yi mo qing ye 。”[shi gu ]yin ci 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“wei ren zhe neng yi da shi xiao ,shi gu shang shi ge 。”[guo shi ]guo jia da ji 。liang qi chao 《wu qu zheng bian ji ·tan si tong chuan 》:“ding guo shi zhi zhao ji xia 。”

    shi :

    ①ji jie ;zhi si ji 。《lun yu ·yang huo 》:“si shi hang yan 。”②te zhi nong shi 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“bai mu zhi tian ,wu duo ji shi ,ba kou zhi jia ke yi mo ji yi 。”③guang yin ;shi guang ;shi hou 。《lv shi chun qiu ·shou shi 》:“tian bu zai yu ,shi bu jiu liu 。”④zhi an zhao gui ding de shi jian 。na zhuo 《jie (jié)gu lu 》:“huang fan chan yi zhi yin ,shang chang shi ren shao zhi ,bu shi zhi ,shang nu ,lao yi qian shi xun bu 。”⑤shi chen ;shi hou 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“shi chen zhi jie niu zhi shi 。”⑥ji shi ;dang shi 。wei xi 《da tie chui chuan 》:“shi zuo shang you jian dan zhe ,mao shen qin 。”(jian dan :shi liang guo ren 。qin :chou lou 。)⑦ji hui ;shi ji ;shi yun 。《lun yu ·yang huo 》:“hao cong shi er ji shi shi ,ke wei zhi hu ?”《xin tang shu ·wu ping yi chuan 》:“shi bu zai lai ,rong nan ren jie 。”(rong :rong hua fu gui 。)⑧ge shi ;ying shi 。《zhuang zi ·qiu shui 》:“qiu shui shi zhi ,bai chuan guan he 。”⑨shi dai ;shi shi 。《lv shi chun qiu · cha jin 》:“shi yi shi yi ,bian fa yi yi 。”⑩shi shi ;shi shang 。zhu qing yu 《jin shi shang zhang ji shui bu 》:“zhuang ba di sheng wen fu xu :hua mei shen jian ru shi mo ?”(11)fu ci 。yong yi biao shi shi jian 。1. biao shi hang wei bu duan fa sheng ,xiang dang yu “chang chang ”、“jing chang ”。han yu 《hang nan 》:“sheng ren bu shi chu ,xian ren bu shi chu 。”(bu shi :han you 。)2. biao shi hang wei ou er fa sheng ,xiang dang yu “you shi ”、“shi er ”。du fu 《zi lang (làng)zhong ling qi zi que fu shu shan hang san shou 》zhi san :“hang se di yin jian ,ren yan shi you mo 。”(12)tong “ci (sì)”。deng hou 。《lun yu ·yang huo 》:“kong zi shi ji wang ye ,er wang bai zhi 。”

    you :

    ①zai shui shang piao fu 。《shi jing ·bei feng ·gu feng 》:“yong zhi you zhi 。”(yong :zai shui zhong qian hang 。)fan zhi you yong 。《han fei zi ·nan shi 》:“yue ren shan you yi 。”(yue :guo ming 。)②xu fu ;bu qie shi ji 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“you ci qiao shi zhe sui qing bi lu (lùliu )。”③you wan ;you lan 。chao cuo 《yan shou bian bei sai shu 》:“you ze tong you 。”yin shen zhi lv hang ;chu wai qiu xue huo qiu guan 。《shi ji ·tai shi gong zi xu 》:“er shi er na you jiang huai 。”④jiao ji ;jiao wang 。《han shu ·mei cheng chuan 》:“yu ying jun bing you 。”⑤liu dong 。《han shu ·gou xu zhi 》:“shui shang you suo you dang 。”⑥zong ;fang zong 。《hou han shu ·chou lan chuan 》:“piao qing you zi 。”⑦liú(liu )。tong “liu ”。jing qi shang xuan chui de shi wu 。《zuo chuan ·huan gong er nian 》:“pan li you ying 。”[you shui ]wei le xuan chuan zi ji de zheng zhi zhu zhang si chu ben zou 。《shi ji ·zhang yi lie chuan 》:“zi wu dou shu you shui ,an de ci ru hu ?”

    xia :

    (yi )①hua xia ;zhu xia 。zui chu de zhong yuan gu bu zu ming 。you zhi zhong yuan de ou ,hou zhi zhong guo 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“wu wen yong xia bian yi zhe ,wei wen bian yu yi zhe ye 。”《xun zi ·ru xiao 》:“ju chu er chu ,ju yue er yue ,ju xia er xia ,shi fei tian xing ye ,ji mi shi ran ye 。”(mi :shun fu 。)②da 。jing cha 《da qiao 》:“xia wu an da 。”③da de fang wu 。hou zuo “sha (shà)。”《chu ci ·jiu zhang ·ai ying 》:“ceng bu zhi xia zhi wei qiu xi 。”④gu chao dai ming ,xiang chuan wei xia hou shi bu la ling xiu yu suo jian li 。jian dou an yi (jin shan xi sheng xia xian bei )。《lun yu ·ba yi 》:“xia li ,wu neng yan zhi 。”⑤yi nian si ji de di er ji 。nong li si yue zhi liu yue 。《shi jing ·xiao ya · si yue 》:“si yue wei xia 。”⑥wu cai 。《zhou li ·chun guan ·jin che 》:“gu cheng xia zhuan ,qing cheng xia man 。” (er )jiǎ [yang xia ]gu xian ming 。qin zhi 。

    bei :

    ①dui lie 。《shi ji ·da wan lie chuan 》:“yi bei da zhe shu bai ,xiao zhe bai yu ren 。”②cheng pi 。《shi ji ·zhang er chen yu lie chuan 》:“shi zhe wang shi yu bei ,zhe si ,re he yi neng de wang 。”③tong lei ;tong deng 。《shi ji ·sun zi wu qi lie chuan 》:“ma you shang 、zhong 、xia bei 。”④bei fen ;hang bei 。《jin shu ·tu gu hun chuan 》:“dang zai ru zhi zi sun bei er 。”

    bu :

    (yi )①bu 。《hou han shu ·ban chao chuan 》:“bu ru hu xue ,bu de hu zi 。”《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu shou bu lie ,hu zhan er ting you xian (xuan )te xi 。”(te :san sui de shou 。)②fei ;bu shi 。《xun zi ·jun dao 》:“neng zhong shi zhe qu zhi ,shi qi bu bi de zhi zhi dao ye zai ?”③mo ;mei you 。《zuo chuan ·xiang gong er shi san nian 》:“bu de er you gong 。”④wei 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye 。”⑤gou zhong zhu ci 。mo shi yi 。《yi zhou shu ·huang men 》:“wo bu ze yin zai yin zai !”[bu lu ]shi si de hui chen 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi yue beng ,zhu hou yue hong ,da fu yue cu ,shi yue bu lu 。” (er )fūhua e 。hou zuo “fu ”。《shi jing ·xiao ya ·chang di 》:“chang di zhi hua ,e bu (wěi)。”(chang di :ji tang li shu 。 e :tong “e ”。 :you guang cai 。)

    gan :

    ①yong gan ;you dan qi 。《zhuang zi ·dao zhi 》:“yong han guo gan ,ju zhong lv bing ,ci xia de ye 。”《xin tang shu ·dan xiong chuan 》:“shao wei ya jiao ,gan yi shan zhan ,qi gai jun zhong 。”②gan yu ;you dan liang zuo mou shi 。《han shu ·zhao chong guo chuan 》:“yong bing shen ru gan zhan zhe ji 。”③qian ci 。you mao mei de yi sai 。《zuo chuan ·xuan gong shi er nian 》:“gan bu fu xin 。”(bu fu xin :zhi jiang chu xin li hua 。)④qi gan ;zen gan 。《zuo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“jing yi dai ming ,gan you er xin hu ?”

    cuo :

    ①fang zhi ;an fang 。《lun yu ·zi lu 》:“xing fa bu zhong ,ze min mo suo cuo shou zu 。”②shi hang ;yun yong 。《zhou yi ·ji ci shang 》:“ju er cuo zhi tian xia zhi min ,wei zhi shi ye 。”③chou hua ;ban li 。《song shi ·hui zong ji 》:“ling gong bu shi lang meng kui qin wang cuo zhi 。”④fei zhi ;she qi 。liu zong yuan 《duan xing lun 》:“ci xing zhi suo yi bu cuo ye 。”⑤tong “ze (zé)”。ya 。《shi ji ·liang xiao wang shi jia 》:“li tai hou yu zheng men ,cuo zhi 。”

    duan :

    ①zheng ;zhi ;duan zheng 。《wei zi 》:“xing duan ze ying zhi 。”you gong zheng 。gu yi 《zhi an ce 》:“yu shi jie shua tian xia zhi duan shi xiao ti bo wen 、you dao shu zhe yi wei yi zhi ,shi yu tai zi ju chu chu ru 。”②shi wu de yi tou huo yi fang 。《sun zi bing fa ·shi pian 》:“xun huan zhi mo duan ,shu neng qiong zhi ?”③kai tou ;fa duan 。wang an dan 《xun qing 》:“zhi ji zhe ,zhi zhi duan 。”④yuan you ;lai you 。liu ji 《jun zi hang 》:“huo ji fei mo duan 。”⑤liang ci 。bu bo chang du chan wei 。bei zhang wei duan 。yi shui liu zhang wei duan ,you shui yi zhang liu che wei duan 。《yan tie lun ·li geng 》:“zhong guo yi duan zhi man 。”⑥shen shi ;xi kan 。si kong tu 《zhang che wen 》:“ju zi xi sai liang ,nei wai duan xiang ,shi shi xiang chen ,tou tou xiang dang 。”⑦fu ci 。1. zheng hao 。zhang shui 《po zhen le 》:“zheng shu si fang chao he ,duan zhi mo wu huang wei 。”2.zhong jiu 。cai shen 《man ting fang 》:“duan bu fu ping sheng 。”3. jiu jing 。liu you 《you shi 》:“yu nian duan you ji ?”