• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 寂寞講堂基址在,何人車馬入高門。

    “寂寞講堂基址在,何人車馬入高門。”詩句出處:《哭子十首》;是唐朝詩人元稹的作品。

    維鵜受刺因吾過,得馬生災念爾冤。
    獨在中庭倚閑樹,亂蟬嘶噪欲黃昏。
    才能辨別東西位,未解分明管帶身。
    自食自眠猶未得,九重泉路托何人。
    爾母溺情連夜哭,我身因事有時悲。
    鐘聲欲絕東方動,便是尋常上學時。
    蓮花上品生真界,兜率天中離世途。
    彼此業緣多障礙,不知還得見兒無。
    節量梨栗愁生疾,教示詩書望早成。
    鞭撲校多憐校少,又緣遺恨哭三聲。
    深嗟爾更無兄弟,自嘆予應絕子孫。
    寂寞講堂基址在,何人車馬入高門。
    往年鬢已同潘嶽,垂老年教作鄧攸。
    煩惱數中除一事,自茲無復子孫憂。
    長年苦境知何限,豈得因兒獨喪明。
    消遣又來緣爾母,夜深和淚有經聲。
    烏生八子今無七,猿叫三聲月正孤。
    寂寞空堂天欲曙,拂簾雙燕引新雛。
    頻頻子落長江水,夜夜巢邊舊處棲。
    若是愁腸終不斷,一年添得一聲啼。

    【註釋】:

    寂:

    ①寂靜;沒有聲音。《老子》第二十五章:“寂兮寥兮。”(寥:空曠高遠。)韓愈《明水賦》:“夜寂天清。”②孤單;冷清。元稹《行宮》:“宮花寂寞紅。”

    寞:

    ①幽靜;寂靜。《楚辭·九辯》:“蟬寂寞而無聲。”元稹《行宮》:“寥落古行宮,宮花寂寞紅。”②冷落;孤單。杜甫《追酬故高蜀州人日見寄》:“錦裡春光空爛熳,瑤墀侍臣已冥寞。”(墀:宮殿前臺階上面的空地。)

    講:

    ①講和;和解。《史記·穰侯列傳》:“今王背楚趙而講秦。”《戰國策·西周策》:“而秦未與魏講也。”②論說;評議。歐陽修《胡先生墓表》:“慶歷四年,天子開天章閣,與大臣講天下事。”《國語·魯語上》:“夫仁者講功。”③講解;解釋。顏元《存學編》卷一:“為學為教,用力於講讀者一、二,加功於習行者八、九。”《梁書·阮孝緒傳》:“後於鐘山聽講。”(於:在。)④研究;商討。《論語·學而》:“德之不修,學之不講。”《史記·太史公自序》:“講業齊魯之都。”⑤演習;練習。《國語·周語上》:“三時務農而一時講武,故征則有威,守則有財。”《禮記·月令》:“天子乃命將帥講武。”⑥謀劃。《左傳·襄公五年》:“講事不令,集人來定。”(令:善。)⑦講求;提倡。《禮記·禮運》:“選賢與能,講信修睦。”

    講堂:

    ①講經學習的地方。《後漢書·孝明帝紀》:“親禦~~,命皇太子諸王說經。”②講經說法的殿堂。《洛陽伽藍記·建中寺》:“以前廳為佛殿,後堂為~~。”

    堂:

    ①殿堂。《荀子·儒效》:“諸侯趨走堂下。”②正屋,即廳堂。杜甫《贈衛八處士》:“焉知二十載,重上君子堂。”③舊時官府議事或審案的地方。李商隱《行次西效作》:“巍巍政事堂。”④指某些有專門用途的房屋、廳堂或居室。柳宗元《盩厔(zhōu zhì)縣新食堂記》:“新作食堂於縣內之右。”⑤父系、母系同祖的親屬。《世說新語·賞譽》:“羊長和父繇與太傅祜同堂相善。”(羊長和:人名。)[堂堂]1.宏大。《晏子春秋·外篇重而異者二》:“寡人將去此堂堂國而死乎?”(去:離開。)2. 光明正大。《法言·重黎》:“堂堂乎忠,難矣哉!”3. 容貌魁偉不凡。《後漢書·伏湛傳》:“湛容貌堂堂。”4.公然;無顧慮的樣子。陸遊《涉白馬渡慨然有懷》:“袁曹百戰相持處,犬羊堂堂自來去。”

    基:

    ①地基;墻基。《詩經·周頌·絲衣》:“自堂徂(cú)基,自羊徂牛。”(徂:往。)②事物的基礎;根本。《老子》第三十九章:“高以下為基。”③始;開始。《漢書·枚乘傳》:“福生有基,禍生有胎。”(胎:起始。)④基業;事業。《尚書·大誥》:“予有後,弗棄基。”⑤通“期(jī)”。周年。《咸陽靈雲碑》:“承祠基年,魚復生。”

    基址:

    ①屋基,基礎。《水經註·沔水》:“其陽有漢光武故宅,~~存焉。”②基業,根基。劉兼《長春節》:“太平~~千年永,混一車書萬古同。”

    址:

    ①地基;地址。張九齡《登占陽雲臺》:“楚國茲故都,蘭臺有餘址。”(茲:這裡。蘭臺:臺名。)②山腳。王安石《遊褒禪山記》:“褒禪山亦謂之華山,唐浮圖慧褒始舍於其址。”(浮圖:和尚。慧褒:和尚名。舍:築屋。)③通“沚”。小渚。張衡《西京賦》:“乃有昆明靈沼,黑水玄址。”(昆明:漢武帝所鑿水池名。靈沼:西周所鑿水池名。)

    在:

    ①存在;在世。《論語·裡仁》:“父母在,不遠遊,遊必有方。”范縝《神滅論》:“豈容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或狀態。張華《情詩》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無定在,彼此共更之。”④在於;取決於。《荀子·勸學》:“駑馬十駕,功在不舍。”⑤問候;慰問。《左傳·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛國之言,吾子獨不在寡人。”(寡人:衛獻公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛大夫大叔文子。)⑥觀察;審察。《尚書 ·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政。”(璇璣玉衡:玉飾的天體觀測儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進事情發生的時間、地點、情形、范圍等。柳宗元《田傢》詩:“迎新在此歲。”《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日。”(將軍:指孫權。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強調,其下多連“不”等。⑨終結。《尚書·呂刑》:“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。僅僅。《漢書·賈誼傳》:“長沙乃在二萬五千戶耳。”

    何:

    (一)①疑問代詞。1. 什麼。《詩經·召南·何彼穠矣》:“何彼穠(nóng)矣?”(那長得很茂盛的是什麼?)2. 為什麼。《漢書·伍被傳》:“公獨以為無福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍關示侄孫湘》:“雲橫秦嶺傢何在?”②副詞。1.表示反問。相當於“怎麼”、“哪裡”。《史記·項羽本紀》:“大王來何操?”《後漢書·馬援傳》:“男兒要當死於邊野,以馬革裹屍還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當於“多麼”。曹操《觀滄海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;擔。《詩經·曹風·候人》:“何戈與祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背負。《詩經·小雅· 無羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申為承受。《詩經·商頌·長發》:“何天之休。”(休:福。)以上意義後來寫作“荷”。

    車:

    ①車子。《禮記· 中庸》:“今天下車同軌,書同文。”②特指兵車。杜甫《兵車行》:“車轔轔,馬蕭蕭,行人弓箭各在腰。”③指用輪子轉動的工具。《宋史·河渠志五》:“地高則用水車。”④用水車戽(hù)水。范成大《圍田嘆四絕》之二:“六七月間天不雨,若為車水到山邊。”⑤牙床骨。《左傳·僖公五年》:“輔車相依,唇亡齒寒。”(輔:面頰。)⑥量詞。白居易《賣炭翁》:“一車炭重千餘斤。”

    入:

    ①進入;由外面到裡面。《論語·八佾》:“子入太廟,每事問。”②泛指進入某種境界。李白《王右軍》:“筆精妙入神。”③特指入朝為官。傅亮《為宋公求加贈劉前軍表》:“出征入輔,幸不辱命。”④接受;收入。《左傳·宣公元年》:“驟諫而不入。”(驟:屢次。)《新五代史·楚世傢》:“歲入萬計。”⑤上交;交納。《墨子·貴義》:“今農夫入其稅於大人。”⑥參加;加入。《戰國策·魏策一》:“入子之事者,吾為子殺之亡之。”⑦合於;相合;符合。朱慶餘《近試上張籍水部》:“畫眉深淺入時無?”(時:時髦。)⑧入聲。古漢語有平、上、去、入四種聲調。

    高:

    ①高。與“低”相對。《荀子·勸學》:“故不登高山,不知天之厚也。”杜荀鶴《春宮怨》:“風暖鳥聲碎,日高花影重。”(重:重疊。)②指高度。杜甫《將赴成都草堂途中有作五首》之四:“新松恨不高千尺,惡竹應須斬萬竿。”③高級;上等;優良。《對楚王問》:“是其曲彌高,其和彌寡。”④歲數大。《左傳·昭公十五年》:“且昔而高祖孫伯黶,司晉之典籍。”⑤高超;高明的。《漢書·晁錯傳》:“對策者百餘人,唯錯為高第。”(對策:對答寫在簡策上的考題。)⑥尊崇。《莊子· 盜蹠》:“世之所高,莫若黃帝。”⑦高尚。《韓非子·五蠹》:“輕辭天子,非高也,勢薄也。”

    門:

    ①建築物的進出口。《詩經·小雅 ·何人斯》:“不入我門。”《木蘭詩》:“開我東閣門。”②關鍵。《老子》第一章:“玄之又玄,眾妙之門。”《商君書·君臣》:“臣聞道民之門,在上所先。”③傢;傢族。《三國志·蜀書·先主傳》:“汝勿妄語,滅吾門也。”④門類;類別。《舊唐書·杜佑傳》:“凡書九門,計二百卷。”⑤派別;學派。《後漢書·鄭玄傳》:“仲尼之門,考以四科。”⑥門第。《北史·劉昶傳》:“唯能是寄,不必拘門。”


  • 寂寞讲堂基址在,何人车马入高门。

    “寂寞讲堂基址在,何人车马入高门。”诗句出处:《哭子十首》;是唐朝诗人元稹的作品。

    维鹈受刺因吾过,得马生灾念尔冤。
    独在中庭倚闲树,乱蝉嘶噪欲黄昏。
    才能辨别东西位,未解分明管带身。
    自食自眠犹未得,九重泉路托何人。
    尔母溺情连夜哭,我身因事有时悲。
    钟声欲绝东方动,便是寻常上学时。
    莲花上品生真界,兜率天中离世途。
    彼此业缘多障碍,不知还得见儿无。
    节量梨栗愁生疾,教示诗书望早成。
    鞭扑校多怜校少,又缘遗恨哭三声。
    深嗟尔更无兄弟,自叹予应绝子孙。
    寂寞讲堂基址在,何人车马入高门。
    往年鬓已同潘岳,垂老年教作邓攸。
    烦恼数中除一事,自兹无复子孙忧。
    长年苦境知何限,岂得因儿独丧明。
    消遣又来缘尔母,夜深和泪有经声。
    乌生八子今无七,猿叫三声月正孤。
    寂寞空堂天欲曙,拂帘双燕引新雏。
    频频子落长江水,夜夜巢边旧处栖。
    若是愁肠终不断,一年添得一声啼。

    【注释】:

    寂:

    ①寂静;没有声音。《老子》第二十五章:“寂兮寥兮。”(寥:空旷高远。)韩愈《明水赋》:“夜寂天清。”②孤单;冷清。元稹《行宫》:“宫花寂寞红。”

    寞:

    ①幽静;寂静。《楚辞·九辩》:“蝉寂寞而无声。”元稹《行宫》:“寥落古行宫,宫花寂寞红。”②冷落;孤单。杜甫《追酬故高蜀州人日见寄》:“锦里春光空烂熳,瑶墀侍臣已冥寞。”(墀:宫殿前台阶上面的空地。)

    讲:

    ①讲和;和解。《史记·穰侯列传》:“今王背楚赵而讲秦。”《战国策·西周策》:“而秦未与魏讲也。”②论说;评议。欧阳修《胡先生墓表》:“庆历四年,天子开天章阁,与大臣讲天下事。”《国语·鲁语上》:“夫仁者讲功。”③讲解;解释。颜元《存学编》卷一:“为学为教,用力于讲读者一、二,加功于习行者八、九。”《梁书·阮孝绪传》:“后于钟山听讲。”(于:在。)④研究;商讨。《论语·学而》:“德之不修,学之不讲。”《史记·太史公自序》:“讲业齐鲁之都。”⑤演习;练习。《国语·周语上》:“三时务农而一时讲武,故征则有威,守则有财。”《礼记·月令》:“天子乃命将帅讲武。”⑥谋划。《左传·襄公五年》:“讲事不令,集人来定。”(令:善。)⑦讲求;提倡。《礼记·礼运》:“选贤与能,讲信修睦。”

    讲堂:

    ①讲经学习的地方。《后汉书·孝明帝纪》:“亲御~~,命皇太子诸王说经。”②讲经说法的殿堂。《洛阳伽蓝记·建中寺》:“以前厅为佛殿,后堂为~~。”

    堂:

    ①殿堂。《荀子·儒效》:“诸侯趋走堂下。”②正屋,即厅堂。杜甫《赠卫八处士》:“焉知二十载,重上君子堂。”③旧时官府议事或审案的地方。李商隐《行次西效作》:“巍巍政事堂。”④指某些有专门用途的房屋、厅堂或居室。柳宗元《盩厔(zhōu zhì)县新食堂记》:“新作食堂于县内之右。”⑤父系、母系同祖的亲属。《世说新语·赏誉》:“羊长和父繇与太傅祜同堂相善。”(羊长和:人名。)[堂堂]1.宏大。《晏子春秋·外篇重而异者二》:“寡人将去此堂堂国而死乎?”(去:离开。)2. 光明正大。《法言·重黎》:“堂堂乎忠,难矣哉!”3. 容貌魁伟不凡。《后汉书·伏湛传》:“湛容貌堂堂。”4.公然;无顾虑的样子。陆游《涉白马渡慨然有怀》:“袁曹百战相持处,犬羊堂堂自来去。”

    基:

    ①地基;墙基。《诗经·周颂·丝衣》:“自堂徂(cú)基,自羊徂牛。”(徂:往。)②事物的基础;根本。《老子》第三十九章:“高以下为基。”③始;开始。《汉书·枚乘传》:“福生有基,祸生有胎。”(胎:起始。)④基业;事业。《尚书·大诰》:“予有后,弗弃基。”⑤通“期(jī)”。周年。《咸阳灵云碑》:“承祠基年,鱼复生。”

    基址:

    ①屋基,基础。《水经注·沔水》:“其阳有汉光武故宅,~~存焉。”②基业,根基。刘兼《长春节》:“太平~~千年永,混一车书万古同。”

    址:

    ①地基;地址。张九龄《登占阳云台》:“楚国兹故都,兰台有余址。”(兹:这里。兰台:台名。)②山脚。王安石《游褒禅山记》:“褒禅山亦谓之华山,唐浮图慧褒始舍于其址。”(浮图:和尚。慧褒:和尚名。舍:筑屋。)③通“沚”。小渚。张衡《西京赋》:“乃有昆明灵沼,黑水玄址。”(昆明:汉武帝所凿水池名。灵沼:西周所凿水池名。)

    在:

    ①存在;在世。《论语·里仁》:“父母在,不远游,游必有方。”范缜《神灭论》:“岂容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或状态。张华《情诗》:“处欢愒(kài)夜促,在戚怨宵长”。(愒:贪。)③处;处所。陶潜《饮酒》之二:“衰荣无定在,彼此共更之。”④在于;取决于。《荀子·劝学》:“驽马十驾,功在不舍。”⑤问候;慰问。《左传·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕闻卫国之言,吾子独不在寡人。”(寡人:卫献公自称。淹恤:久遭忧患。吾子:指卫大夫大叔文子。)⑥观察;审察。《尚书 ·舜典》:“在璇玑玉衡,以齐七政。”(璇玑玉衡:玉饰的天体观测仪器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介词。引进事情发生的时间、地点、情形、范围等。柳宗元《田家》诗:“迎新在此岁。”《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“将军禽操宜在今日。”(将军:指孙权。操:曹操。)⑧和“所”连用,表示强调,其下多连“不”等。⑨终结。《尚书·吕刑》:“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。仅仅。《汉书·贾谊传》:“长沙乃在二万五千户耳。”

    何:

    (一)①疑问代词。1. 什么。《诗经·召南·何彼秾矣》:“何彼秾(nóng)矣?”(那长得很茂盛的是什么?)2. 为什么。《汉书·伍被传》:“公独以为无福,何?”3. 何处。韩愈《左迁至蓝关示侄孙湘》:“云横秦岭家何在?”②副词。1.表示反问。相当于“怎么”、“哪里”。《史记·项羽本纪》:“大王来何操?”《后汉书·马援传》:“男儿要当死于边野,以马革裹尸还葬身,何能卧床上在儿女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感叹。相当于“多么”。曹操《观沧海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;担。《诗经·曹风·候人》:“何戈与祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背负。《诗经·小雅· 无羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申为承受。《诗经·商颂·长发》:“何天之休。”(休:福。)以上意义后来写作“荷”。

    车:

    ①车子。《礼记· 中庸》:“今天下车同轨,书同文。”②特指兵车。杜甫《兵车行》:“车辚辚,马萧萧,行人弓箭各在腰。”③指用轮子转动的工具。《宋史·河渠志五》:“地高则用水车。”④用水车戽(hù)水。范成大《围田叹四绝》之二:“六七月间天不雨,若为车水到山边。”⑤牙床骨。《左传·僖公五年》:“辅车相依,唇亡齿寒。”(辅:面颊。)⑥量词。白居易《卖炭翁》:“一车炭重千余斤。”

    入:

    ①进入;由外面到里面。《论语·八佾》:“子入太庙,每事问。”②泛指进入某种境界。李白《王右军》:“笔精妙入神。”③特指入朝为官。傅亮《为宋公求加赠刘前军表》:“出征入辅,幸不辱命。”④接受;收入。《左传·宣公元年》:“骤谏而不入。”(骤:屡次。)《新五代史·楚世家》:“岁入万计。”⑤上交;交纳。《墨子·贵义》:“今农夫入其税于大人。”⑥参加;加入。《战国策·魏策一》:“入子之事者,吾为子杀之亡之。”⑦合于;相合;符合。朱庆余《近试上张籍水部》:“画眉深浅入时无?”(时:时髦。)⑧入声。古汉语有平、上、去、入四种声调。

    高:

    ①高。与“低”相对。《荀子·劝学》:“故不登高山,不知天之厚也。”杜荀鹤《春宫怨》:“风暖鸟声碎,日高花影重。”(重:重叠。)②指高度。杜甫《将赴成都草堂途中有作五首》之四:“新松恨不高千尺,恶竹应须斩万竿。”③高级;上等;优良。《对楚王问》:“是其曲弥高,其和弥寡。”④岁数大。《左传·昭公十五年》:“且昔而高祖孙伯黶,司晋之典籍。”⑤高超;高明的。《汉书·晁错传》:“对策者百余人,唯错为高第。”(对策:对答写在简策上的考题。)⑥尊崇。《庄子· 盗跖》:“世之所高,莫若黄帝。”⑦高尚。《韩非子·五蠹》:“轻辞天子,非高也,势薄也。”

    门:

    ①建筑物的进出口。《诗经·小雅 ·何人斯》:“不入我门。”《木兰诗》:“开我东阁门。”②关键。《老子》第一章:“玄之又玄,众妙之门。”《商君书·君臣》:“臣闻道民之门,在上所先。”③家;家族。《三国志·蜀书·先主传》:“汝勿妄语,灭吾门也。”④门类;类别。《旧唐书·杜佑传》:“凡书九门,计二百卷。”⑤派别;学派。《后汉书·郑玄传》:“仲尼之门,考以四科。”⑥门第。《北史·刘昶传》:“唯能是寄,不必拘门。”


  • ji mo jiang tang ji zhi zai ,he ren che ma ru gao men 。

    “ji mo jiang tang ji zhi zai ,he ren che ma ru gao men 。”shi gou chu chu :《ku zi shi shou 》;shi tang chao shi ren yuan zhen de zuo pin 。

    wei ti shou ci yin wu guo ,de ma sheng zai nian er yuan 。
    du zai zhong ting yi xian shu ,luan chan si zao yu huang hun 。
    cai neng bian bie dong xi wei ,wei jie fen ming guan dai shen 。
    zi shi zi mian you wei de ,jiu chong quan lu tuo he ren 。
    er mu ni qing lian ye ku ,wo shen yin shi you shi bei 。
    zhong sheng yu jue dong fang dong ,bian shi xun chang shang xue shi 。
    lian hua shang pin sheng zhen jie ,dou lv tian zhong li shi tu 。
    bi ci ye yuan duo zhang ai ,bu zhi hai de jian er mo 。
    jie liang li li chou sheng ji ,jiao shi shi shu wang zao cheng 。
    bian pu jiao duo lian jiao shao ,you yuan wei hen ku san sheng 。
    shen jie er geng mo xiong di ,zi tan yu ying jue zi sun 。
    ji mo jiang tang ji zhi zai ,he ren che ma ru gao men 。
    wang nian bin yi tong pan yue ,chui lao nian jiao zuo deng you 。
    fan nao shu zhong chu yi shi ,zi ci mo fu zi sun you 。
    chang nian ku jing zhi he xian ,qi de yin er du sang ming 。
    xiao qian you lai yuan er mu ,ye shen he lei you jing sheng 。
    wu sheng ba zi jin mo qi ,yuan jiao san sheng yue zheng gu 。
    ji mo kong tang tian yu shu ,bi lian shuang yan yin xin chu 。
    pin pin zi la chang jiang shui ,ye ye chao bian jiu chu qi 。
    re shi chou chang zhong bu duan ,yi nian tian de yi sheng ti 。

    【zhu shi 】:

    ji :

    ①ji jing ;mei you sheng yin 。《lao zi 》di er shi wu zhang :“ji xi liao xi 。”(liao :kong kuang gao yuan 。)han yu 《ming shui fu 》:“ye ji tian qing 。”②gu chan ;leng qing 。yuan zhen 《hang gong 》:“gong hua ji mo gong 。”

    mo :

    ①you jing ;ji jing 。《chu ci ·jiu bian 》:“chan ji mo er mo sheng 。”yuan zhen 《hang gong 》:“liao la gu hang gong ,gong hua ji mo gong 。”②leng la ;gu chan 。du fu 《zhui chou gu gao shu zhou ren ri jian ji 》:“jin li chun guang kong lan man ,yao chi shi chen yi ming mo 。”(chi :gong dian qian tai jie shang mian de kong de 。)

    jiang :

    ①jiang he ;he jie 。《shi ji ·rang hou lie chuan 》:“jin wang bei chu zhao er jiang qin 。”《zhan guo ce ·xi zhou ce 》:“er qin wei yu wei jiang ye 。”②lun shui ;ping yi 。ou yang xiu 《hu xian sheng mu biao 》:“qing li si nian ,tian zi kai tian zhang ge ,yu da chen jiang tian xia shi 。”《guo yu ·lu yu shang 》:“fu ren zhe jiang gong 。”③jiang jie ;jie shi 。yan yuan 《cun xue bian 》juan yi :“wei xue wei jiao ,yong li yu jiang dou zhe yi 、er ,jia gong yu xi hang zhe ba 、jiu 。”《liang shu ·ruan xiao xu chuan 》:“hou yu zhong shan ting jiang 。”(yu :zai 。)④yan jiu ;shang tao 。《lun yu ·xue er 》:“de zhi bu xiu ,xue zhi bu jiang 。”《shi ji ·tai shi gong zi xu 》:“jiang ye ji lu zhi dou 。”⑤yan xi ;lian xi 。《guo yu ·zhou yu shang 》:“san shi wu nong er yi shi jiang wu ,gu zheng ze you wei ,shou ze you cai 。”《li ji ·yue ling 》:“tian zi nai ming jiang shuai jiang wu 。”⑥mou hua 。《zuo chuan ·xiang gong wu nian 》:“jiang shi bu ling ,ji ren lai ding 。”(ling :shan 。)⑦jiang qiu ;di chang 。《li ji ·li yun 》:“shua xian yu neng ,jiang xin xiu mu 。”

    jiang tang :

    ①jiang jing xue xi de de fang 。《hou han shu ·xiao ming di ji 》:“qin yu ~~,ming huang tai zi zhu wang shui jing 。”②jiang jing shui fa de dian tang 。《luo yang ga lan ji ·jian zhong si 》:“yi qian ting wei fo dian ,hou tang wei ~~。”

    tang :

    ①dian tang 。《xun zi ·ru xiao 》:“zhu hou qu zou tang xia 。”②zheng wu ,ji ting tang 。du fu 《zeng wei ba chu shi 》:“yan zhi er shi zai ,chong shang jun zi tang 。”③jiu shi guan fu yi shi huo shen an de de fang 。li shang yin 《hang ci xi xiao zuo 》:“wei wei zheng shi tang 。”④zhi mou xie you zhuan men yong tu de fang wu 、ting tang huo ju shi 。liu zong yuan 《chou shi (zhōu zhì)xian xin shi tang ji 》:“xin zuo shi tang yu xian nei zhi you 。”⑤fu ji 、mu ji tong zu de qin shu 。《shi shui xin yu ·shang yu 》:“yang chang he fu yao yu tai fu hu tong tang xiang shan 。”(yang chang he :ren ming 。)[tang tang ]1.hong da 。《yan zi chun qiu ·wai pian chong er yi zhe er 》:“gua ren jiang qu ci tang tang guo er si hu ?”(qu :li kai 。)2. guang ming zheng da 。《fa yan ·chong li 》:“tang tang hu zhong ,nan yi zai !”3. rong mao kui wei bu fan 。《hou han shu ·fu zhan chuan 》:“zhan rong mao tang tang 。”4.gong ran ;mo gu lv de yang zi 。liu you 《she bai ma du kai ran you huai 》:“yuan cao bai zhan xiang chi chu ,quan yang tang tang zi lai qu 。”

    ji :

    ①de ji ;qiang ji 。《shi jing ·zhou song ·si yi 》:“zi tang cu (cú)ji ,zi yang cu niu 。”(cu :wang 。)②shi wu de ji chu ;gen ben 。《lao zi 》di san shi jiu zhang :“gao yi xia wei ji 。”③shi ;kai shi 。《han shu ·mei cheng chuan 》:“fu sheng you ji ,huo sheng you tai 。”(tai :qi shi 。)④ji ye ;shi ye 。《shang shu ·da gao 》:“yu you hou ,fu qi ji 。”⑤tong “ji (jī)”。zhou nian 。《xian yang ling yun bei 》:“cheng ci ji nian ,yu fu sheng 。”

    ji zhi :

    ①wu ji ,ji chu 。《shui jing zhu ·mian shui 》:“ji yang you han guang wu gu zhai ,~~cun yan 。”②ji ye ,gen ji 。liu jian 《chang chun jie 》:“tai ping ~~qian nian yong ,hun yi che shu mo gu tong 。”

    zhi :

    ①de ji ;de zhi 。zhang jiu ling 《deng zhan yang yun tai 》:“chu guo ci gu dou ,lan tai you yu zhi 。”(ci :zhe li 。lan tai :tai ming 。)②shan jiao 。wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“bao chan shan yi wei zhi hua shan ,tang fu tu hui bao shi she yu ji zhi 。”(fu tu :he shang 。hui bao :he shang ming 。she :zhu wu 。)③tong “zhi ”。xiao zhu 。zhang heng 《xi jing fu 》:“nai you kun ming ling zhao ,hei shui xuan zhi 。”(kun ming :han wu di suo zao shui chi ming 。ling zhao :xi zhou suo zao shui chi ming 。)

    zai :

    ①cun zai ;zai shi 。《lun yu ·li ren 》:“fu mu zai ,bu yuan you ,you bi you fang 。”fan zhen 《shen mie lun 》:“qi rong xing wang er shen zai 。”②biao shi ren huo shi wu de wei zhi huo zhuang tai 。zhang hua 《qing shi 》:“chu huan he (kài)ye cu ,zai qi yuan xiao chang ”。(he :tan 。)③chu ;chu suo 。tao qian 《yin jiu 》zhi er :“cui rong mo ding zai ,bi ci gong geng zhi 。”④zai yu ;qu jue yu 。《xun zi ·quan xue 》:“nu ma shi jia ,gong zai bu she 。”⑤wen hou ;wei wen 。《zuo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“gua ren yan xu zai wai ,er san zi shi gua ren chao xi wen wei guo zhi yan ,wu zi du bu zai gua ren 。”(gua ren :wei suo gong zi chen 。yan xu :jiu zao you huan 。wu zi :zhi wei da fu da shu wen zi 。)⑥guan cha ;shen cha 。《shang shu ·shun dian 》:“zai xuan ji yu heng ,yi ji qi zheng 。”(xuan ji yu heng :yu shi de tian ti guan ce yi qi 。qi zheng :ri 、yue he jin mu shui huo tu wu xing 。)⑦jie ci 。yin jin shi qing fa sheng de shi jian 、de dian 、qing xing 、fan wei deng 。liu zong yuan 《tian jia 》shi :“ying xin zai ci sui 。”《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“jiang jun qin cao yi zai jin ri 。”(jiang jun :zhi sun quan 。cao :cao cao 。)⑧he “suo ”lian yong ,biao shi jiang diao ,ji xia duo lian “bu ”deng 。⑨zhong jie 。《shang shu ·lv xing 》:“fei tian bu zhong ,wei ren zai ming 。”⑩tong “cai ”。jin jin 。《han shu ·gu yi chuan 》:“chang sha nai zai er mo wu qian hu er 。”

    he :

    (yi )①yi wen dai ci 。1. shen me 。《shi jing ·shao na ·he bi nong yi 》:“he bi nong (nóng)yi ?”(na chang de hen mao cheng de shi shen me ?)2. wei shen me 。《han shu ·wu bei chuan 》:“gong du yi wei mo fu ,he ?”3. he chu 。han yu 《zuo qian zhi lan guan shi zhi sun xiang 》:“yun heng qin ling jia he zai ?”②fu ci 。1.biao shi fan wen 。xiang dang yu “zen me ”、“na li ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“da wang lai he cao ?”《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“nan er yao dang si yu bian ye ,yi ma ge guo shi hai zang shen ,he neng wo chuang shang zai er nv zi shou zhong xie ?”(xie :tong “ye ”。)2.biao shi gan tan 。xiang dang yu “duo me ”。cao cao 《guan cang hai 》:“shui he dan dan 。” (er )hè gang ;dan 。《shi jing ·cao feng ·hou ren 》:“he ge yu dui (duì)。”(dui :bing qi ming 。)fan zhi bei fu 。《shi jing ·xiao ya · mo yang 》:“he suo (suō)he li 。”yin shen wei cheng shou 。《shi jing ·shang song ·chang fa 》:“he tian zhi xiu 。”(xiu :fu 。)yi shang yi yi hou lai xie zuo “he ”。

    che :

    ①che zi 。《li ji · zhong yong 》:“jin tian xia che tong gui ,shu tong wen 。”②te zhi bing che 。du fu 《bing che hang 》:“che lin lin ,ma xiao xiao ,hang ren gong jian ge zai yao 。”③zhi yong lun zi zhuai dong de gong ju 。《song shi ·he qu zhi wu 》:“de gao ze yong shui che 。”④yong shui che hu (hù)shui 。fan cheng da 《wei tian tan si jue 》zhi er :“liu qi yue jian tian bu yu ,re wei che shui dao shan bian 。”⑤ya chuang gu 。《zuo chuan ·xi gong wu nian 》:“fu che xiang yi ,chun wang chi han 。”(fu :mian jia 。)⑥liang ci 。bai ju yi 《mai tan weng 》:“yi che tan chong qian yu jin 。”

    ru :

    ①jin ru ;you wai mian dao li mian 。《lun yu ·ba yi 》:“zi ru tai miao ,mei shi wen 。”②fan zhi jin ru mou chong jing jie 。li bai 《wang you jun 》:“bi jing miao ru shen 。”③te zhi ru chao wei guan 。fu liang 《wei song gong qiu jia zeng liu qian jun biao 》:“chu zheng ru fu ,xing bu ru ming 。”④jie shou ;shou ru 。《zuo chuan ·xuan gong yuan nian 》:“zhou jian er bu ru 。”(zhou :lv ci 。)《xin wu dai shi ·chu shi jia 》:“sui ru mo ji 。”⑤shang jiao ;jiao na 。《mo zi ·gui yi 》:“jin nong fu ru ji shui yu da ren 。”⑥can jia ;jia ru 。《zhan guo ce ·wei ce yi 》:“ru zi zhi shi zhe ,wu wei zi sha zhi wang zhi 。”⑦ge yu ;xiang ge ;fu ge 。zhu qing yu 《jin shi shang zhang ji shui bu 》:“hua mei shen jian ru shi mo ?”(shi :shi mao 。)⑧ru sheng 。gu han yu you ping 、shang 、qu 、ru si chong sheng diao 。

    gao :

    ①gao 。yu “di ”xiang dui 。《xun zi ·quan xue 》:“gu bu deng gao shan ,bu zhi tian zhi hou ye 。”du xun he 《chun gong yuan 》:“feng nuan diao sheng sui ,ri gao hua ying chong 。”(chong :chong die 。)②zhi gao du 。du fu 《jiang fu cheng dou cao tang tu zhong you zuo wu shou 》zhi si :“xin song hen bu gao qian che ,e zhu ying xu zhan mo gan 。”③gao ji ;shang deng ;you liang 。《dui chu wang wen 》:“shi ji qu mi gao ,ji he mi gua 。”④sui shu da 。《zuo chuan ·zhao gong shi wu nian 》:“ju xi er gao zu sun bai yan ,si jin zhi dian ji 。”⑤gao chao ;gao ming de 。《han shu ·chao cuo chuan 》:“dui ce zhe bai yu ren ,wei cuo wei gao di 。”(dui ce :dui da xie zai jian ce shang de kao ti 。)⑥zun chong 。《zhuang zi · dao zhi 》:“shi zhi suo gao ,mo re huang di 。”⑦gao shang 。《han fei zi ·wu du 》:“qing ci tian zi ,fei gao ye ,shi bao ye 。”

    men :

    ①jian zhu wu de jin chu kou 。《shi jing ·xiao ya ·he ren si 》:“bu ru wo men 。”《mu lan shi 》:“kai wo dong ge men 。”②guan jian 。《lao zi 》di yi zhang :“xuan zhi you xuan ,zhong miao zhi men 。”《shang jun shu ·jun chen 》:“chen wen dao min zhi men ,zai shang suo xian 。”③jia ;jia zu 。《san guo zhi ·shu shu ·xian zhu chuan 》:“ru wu wang yu ,mie wu men ye 。”④men lei ;lei bie 。《jiu tang shu ·du you chuan 》:“fan shu jiu men ,ji er bai juan 。”⑤pa bie ;xue pa 。《hou han shu ·zheng xuan chuan 》:“zhong ni zhi men ,kao yi si ke 。”⑥men di 。《bei shi ·liu chang chuan 》:“wei neng shi ji ,bu bi ju men 。”