• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 探燭飲洞中,醉昏漱寒泉。

    “探燭飲洞中,醉昏漱寒泉。”詩句出處:《招陶別駕傢陽華作》;是唐朝詩人元結的作品。

    海內厭兵革,騷騷十二年。陽華洞中人,似不知亂焉。
    誰能傢此地,終老可自全。草堂背巖洞,幾峰軒戶前。
    清渠匝庭堂,出門仍灌田。半崖盤石徑,高亭臨極巔。
    引望見何處,迤逶隴北川。杉松幾萬株,蒼蒼滿前山。
    巖高曖華陽,飛溜何潺潺。洞深迷遠近,但覺多洄淵。
    晝遊興未盡,日暮不欲眠。探燭飲洞中,醉昏漱寒泉。
    始知天下心,耽愛各有偏。陶傢世高逸,公忍不獨然。
    無或畢婚嫁,竟為俗務牽。

    【註釋】:

    探:

    ①掏;摸取。《莊子·胠篋》:“將為胠篋、探囊、發匱(guì)之盜而為守備。”(胠篋:從旁打開箱子。匱:同“櫃”。)②探測;測量。《商君書·禁使》:“探淵者知千仞之深。”③尋求;探尋。《徐霞客遊記·黃山遊日記》:“而有奇若此,前未一探,茲遊快且愧矣。”④偵察;打聽。張籍《關山月》:“軍中探騎暮出城。”⑤做偵察的人。張籍《出塞》:“月冷邊帳濕,沙昏夜探遲。”(遲:回遲。)

    飲:

    (一)①喝。《詩經·鄭風·叔於田》:“巷無飲酒。”②飲料。《史記·秦始皇本紀》:“衣服食飲與繚同。”③飲食。《戰國策·秦策一》:“張樂設飲,郊迎三十裡。”④含;忍。江淹《恨賦》:“自古皆有死,莫不飲恨而吞聲。”⑤沒入;隱沒。《呂氏春秋·精通》:“養由基射,中石,矢乃飲羽。”(養由基:春秋時楚國大夫,以善射著稱。sì:同“兕”,獨角犀。) (二)yìn 給人或畜喝。《左傳·宣公二年》:“晉侯飲趙盾酒。”

    洞:

    (一)①(水流)急。班固《西都賦》:“東郊則有通溝大漕,潰渭洞河。”(漕:運糧水道。)②疾的樣子。陸機《演連珠》:“震風洞發,則夏屋有時而傾。”③洞穴;窟窿。張衡《西京賦》:“赴洞穴,探封狐。”④打洞。蒲松齡《聊齋志異·狼》:“方欲行,轉視積薪後,一狼洞其中,意將隧入以攻其後也。”⑤貫穿;穿透。《南史·蔡道恭傳》:“道恭用四石烏漆大弓射,所中皆洞甲飲羽。”⑥深入;透徹。劉知幾《史通·敘事》:“洞識此心,始可言史矣。”⑦象聲詞。柳宗元《小石城山記》:“其旁出堡塢,有若門焉。窺之正黑,投以小石,洞然有水聲。” (二)tóng [洪洞]縣名。在山西省南部汾河東面。

    中:

    (一)①中間。《墨子·經上》:“中,同長也。”(同長:同樣長的半徑。)柳宗元《天說》:“渾然而中處者,世謂之元氣。”②內;在一定的范圍內。《孟子·滕文公上》:“國中無偽。”《考工記·巨人》:“國中九經九緯。”③位置、等級在高下或兩端之間。《列子·力命》:“中塗遇東郭先生。”(塗:同“途”。)《漢書·食貨志下》:“金有三等,黃金為上,白金為中,赤金為下。”④正;適中。《禮記·玉藻》:“頭頸必中。”《孟子·離婁下》:“湯執中。”(湯:殷商國君。)⑤宜於;合於。《史記·外戚世傢》:“武帝擇宮人不中用者,斥出歸之。” (二)zhòng ①符合;適合。《呂氏春秋·懷寵》:“必中理,然後說。”《荀子·賦篇》:“圓者中規,方者中矩。”②誣蔑;誣蔑別人使受損害。《漢書·何武傳》:“顯怒,欲以吏事中商。”(顯、商:人名。)③遭受;感受。《後漢書·馬援傳》:“援亦中病。”

    醉:

    ①酒醉。《詩經·小雅·賓之初筵》:“賓既醉止,載號載呶(náo)。”(止:語氣詞。呶:喧鬧。)《韓非子·說林上》:“醉寐而亡其裘。”②極端愛好。《莊子·應帝王》:“列子見之而心醉。”宋之問《送趙六貞固詩》:“心醉東郊柳。”

    昏:

    ①天剛黑的時候;黃昏。《左傳·哀公二十三年》:“昏而受命。”《詩經·陳風· 東門之楊》:“昏以為期”。②結婚。後作“婚”。《詩經·邶風·谷風》:“宴爾新昏,如兄如弟。”《左傳·隱公七年》:“鄭伯許之,乃成昏。”③昏暗。歸有光《項脊軒志》:“日過午已昏。”④糊塗;昏憒。《詩經·小雅·小宛》:“彼昏不知。”《莊子· 天地》:“若愚若昏。”⑤迷亂;昏花。《三國志·吳書·賀邵傳》:“偶有逆迕,昏醉之言耳。”⑥通“暋(mǐn)”。勉力。潘嶽《藉田賦》:“情欣樂於昏作兮。”

    漱:

    ①漱口。《禮記·內則》:“凡內外,雞初鳴,咸盥漱。”②洗滌。《禮記·曲禮上》:“諸母不漱裳。”陸遊《古井》:“駕言欲漱濯,冀遠塵土襲。”(駕:乘車。言:詞頭。)③沖刷;沖蕩。杜甫《三川觀水漲二十韻》:“漱壑松柏禿。”④吮吸;飲。張衡《思玄賦》:“漱飛泉之瀝液兮,咀石菌之流英。”

    寒:

    ①冷。《禮記·月令》:“寒熱不節,民多虐疾。”《呂氏春秋·察今》:“見瓶水之冰,而知天下之寒。”②貧窮;貧寒。杜甫《自京赴奉先縣詠懷》:“彤庭所分帛,本自寒女出。”(彤庭:指富貴人傢。)《晉書·劉毅傳》:“是以上品無寒門,下品無士族。”③害怕;畏懼。《聊齋志異·辛十四娘》:“誤入澗谷,狼奔鴟(chī)叫,豎毛寒心。”(鴟:貓頭鷹。)

    寒泉:

    ①涼水。《易·井》:“井冽~~食”。②《詩·邶風·凱風》“爰有~~,在浚之下。有子七人,母氏勞苦”,後因以喻子女孝順母親。陶淵明《晉故征西大將軍長史孟府君傳》:“凱風~~之思,實鐘厥心。”

    泉:

    ①泉水,一種地下水。《周易·蒙卦》:“山下出泉。”②泉下;墓穴。錢孫貽《虔臺寒食怨詩》:“幾人江上共招魂,瘴海青蠅吊泉戶。”(瘴海:舊指嶺南有瘴霧的海域。戶:門。)③陰間。駱賓王《樂大夫挽辭》:“忽見泉臺路,猶疑水鏡懸。”④古錢幣名。《管子·輕重丁》:“凡稱貸之傢,出泉參千萬,出粟參數千萬鐘。”


  • 探烛饮洞中,醉昏漱寒泉。

    “探烛饮洞中,醉昏漱寒泉。”诗句出处:《招陶别驾家阳华作》;是唐朝诗人元结的作品。

    海内厌兵革,骚骚十二年。阳华洞中人,似不知乱焉。
    谁能家此地,终老可自全。草堂背岩洞,几峰轩户前。
    清渠匝庭堂,出门仍灌田。半崖盘石径,高亭临极巅。
    引望见何处,迤逶陇北川。杉松几万株,苍苍满前山。
    岩高暧华阳,飞溜何潺潺。洞深迷远近,但觉多洄渊。
    昼游兴未尽,日暮不欲眠。探烛饮洞中,醉昏漱寒泉。
    始知天下心,耽爱各有偏。陶家世高逸,公忍不独然。
    无或毕婚嫁,竟为俗务牵。

    【注释】:

    探:

    ①掏;摸取。《庄子·胠箧》:“将为胠箧、探囊、发匮(guì)之盗而为守备。”(胠箧:从旁打开箱子。匮:同“柜”。)②探测;测量。《商君书·禁使》:“探渊者知千仞之深。”③寻求;探寻。《徐霞客游记·黄山游日记》:“而有奇若此,前未一探,兹游快且愧矣。”④侦察;打听。张籍《关山月》:“军中探骑暮出城。”⑤做侦察的人。张籍《出塞》:“月冷边帐湿,沙昏夜探迟。”(迟:回迟。)

    饮:

    (一)①喝。《诗经·郑风·叔于田》:“巷无饮酒。”②饮料。《史记·秦始皇本纪》:“衣服食饮与缭同。”③饮食。《战国策·秦策一》:“张乐设饮,郊迎三十里。”④含;忍。江淹《恨赋》:“自古皆有死,莫不饮恨而吞声。”⑤没入;隐没。《吕氏春秋·精通》:“养由基射,中石,矢乃饮羽。”(养由基:春秋时楚国大夫,以善射著称。sì:同“兕”,独角犀。) (二)yìn 给人或畜喝。《左传·宣公二年》:“晋侯饮赵盾酒。”

    洞:

    (一)①(水流)急。班固《西都赋》:“东郊则有通沟大漕,溃渭洞河。”(漕:运粮水道。)②疾的样子。陆机《演连珠》:“震风洞发,则夏屋有时而倾。”③洞穴;窟窿。张衡《西京赋》:“赴洞穴,探封狐。”④打洞。蒲松龄《聊斋志异·狼》:“方欲行,转视积薪后,一狼洞其中,意将隧入以攻其后也。”⑤贯穿;穿透。《南史·蔡道恭传》:“道恭用四石乌漆大弓射,所中皆洞甲饮羽。”⑥深入;透彻。刘知几《史通·叙事》:“洞识此心,始可言史矣。”⑦象声词。柳宗元《小石城山记》:“其旁出堡坞,有若门焉。窥之正黑,投以小石,洞然有水声。” (二)tóng [洪洞]县名。在山西省南部汾河东面。

    中:

    (一)①中间。《墨子·经上》:“中,同长也。”(同长:同样长的半径。)柳宗元《天说》:“浑然而中处者,世谓之元气。”②内;在一定的范围内。《孟子·滕文公上》:“国中无伪。”《考工记·巨人》:“国中九经九纬。”③位置、等级在高下或两端之间。《列子·力命》:“中涂遇东郭先生。”(涂:同“途”。)《汉书·食货志下》:“金有三等,黄金为上,白金为中,赤金为下。”④正;适中。《礼记·玉藻》:“头颈必中。”《孟子·离娄下》:“汤执中。”(汤:殷商国君。)⑤宜于;合于。《史记·外戚世家》:“武帝择宫人不中用者,斥出归之。” (二)zhòng ①符合;适合。《吕氏春秋·怀宠》:“必中理,然后说。”《荀子·赋篇》:“圆者中规,方者中矩。”②诬蔑;诬蔑别人使受损害。《汉书·何武传》:“显怒,欲以吏事中商。”(显、商:人名。)③遭受;感受。《后汉书·马援传》:“援亦中病。”

    醉:

    ①酒醉。《诗经·小雅·宾之初筵》:“宾既醉止,载号载呶(náo)。”(止:语气词。呶:喧闹。)《韩非子·说林上》:“醉寐而亡其裘。”②极端爱好。《庄子·应帝王》:“列子见之而心醉。”宋之问《送赵六贞固诗》:“心醉东郊柳。”

    昏:

    ①天刚黑的时候;黄昏。《左传·哀公二十三年》:“昏而受命。”《诗经·陈风· 东门之杨》:“昏以为期”。②结婚。后作“婚”。《诗经·邶风·谷风》:“宴尔新昏,如兄如弟。”《左传·隐公七年》:“郑伯许之,乃成昏。”③昏暗。归有光《项脊轩志》:“日过午已昏。”④糊涂;昏愦。《诗经·小雅·小宛》:“彼昏不知。”《庄子· 天地》:“若愚若昏。”⑤迷乱;昏花。《三国志·吴书·贺邵传》:“偶有逆迕,昏醉之言耳。”⑥通“暋(mǐn)”。勉力。潘岳《藉田赋》:“情欣乐于昏作兮。”

    漱:

    ①漱口。《礼记·内则》:“凡内外,鸡初鸣,咸盥漱。”②洗涤。《礼记·曲礼上》:“诸母不漱裳。”陆游《古井》:“驾言欲漱濯,冀远尘土袭。”(驾:乘车。言:词头。)③冲刷;冲荡。杜甫《三川观水涨二十韵》:“漱壑松柏秃。”④吮吸;饮。张衡《思玄赋》:“漱飞泉之沥液兮,咀石菌之流英。”

    寒:

    ①冷。《礼记·月令》:“寒热不节,民多虐疾。”《吕氏春秋·察今》:“见瓶水之冰,而知天下之寒。”②贫穷;贫寒。杜甫《自京赴奉先县咏怀》:“彤庭所分帛,本自寒女出。”(彤庭:指富贵人家。)《晋书·刘毅传》:“是以上品无寒门,下品无士族。”③害怕;畏惧。《聊斋志异·辛十四娘》:“误入涧谷,狼奔鸱(chī)叫,竖毛寒心。”(鸱:猫头鹰。)

    寒泉:

    ①凉水。《易·井》:“井冽~~食”。②《诗·邶风·凯风》“爰有~~,在浚之下。有子七人,母氏劳苦”,后因以喻子女孝顺母亲。陶渊明《晋故征西大将军长史孟府君传》:“凯风~~之思,实钟厥心。”

    泉:

    ①泉水,一种地下水。《周易·蒙卦》:“山下出泉。”②泉下;墓穴。钱孙贻《虔台寒食怨诗》:“几人江上共招魂,瘴海青蝇吊泉户。”(瘴海:旧指岭南有瘴雾的海域。户:门。)③阴间。骆宾王《乐大夫挽辞》:“忽见泉台路,犹疑水镜悬。”④古钱币名。《管子·轻重丁》:“凡称贷之家,出泉参千万,出粟参数千万钟。”


  • tan zhu yin dong zhong ,zui hun shu han quan 。

    “tan zhu yin dong zhong ,zui hun shu han quan 。”shi gou chu chu :《qiao tao bie jia jia yang hua zuo 》;shi tang chao shi ren yuan jie de zuo pin 。

    hai nei ya bing ge ,sao sao shi er nian 。yang hua dong zhong ren ,shi bu zhi luan yan 。
    shei neng jia ci de ,zhong lao ke zi quan 。cao tang bei yan dong ,ji feng xuan hu qian 。
    qing qu za ting tang ,chu men reng guan tian 。ban ya pan dan jing ,gao ting lin ji dian 。
    yin wang jian he chu ,yi wei long bei chuan 。sha song ji mo zhu ,cang cang man qian shan 。
    yan gao ai hua yang ,fei liu he chan chan 。dong shen mi yuan jin ,dan jiao duo hui yuan 。
    zhou you xing wei jin ,ri mu bu yu mian 。tan zhu yin dong zhong ,zui hun shu han quan 。
    shi zhi tian xia xin ,dan ai ge you pian 。tao jia shi gao yi ,gong ren bu du ran 。
    mo huo bi hun jia ,jing wei su wu qian 。

    【zhu shi 】:

    tan :

    ①tao ;mo qu 。《zhuang zi ·qu qie 》:“jiang wei qu qie 、tan nang 、fa kui (guì)zhi dao er wei shou bei 。”(qu qie :cong pang da kai xiang zi 。kui :tong “gui ”。)②tan ce ;ce liang 。《shang jun shu ·jin shi 》:“tan yuan zhe zhi qian ren zhi shen 。”③xun qiu ;tan xun 。《xu xia ke you ji ·huang shan you ri ji 》:“er you ji re ci ,qian wei yi tan ,ci you kuai ju kui yi 。”④zhen cha ;da ting 。zhang ji 《guan shan yue 》:“jun zhong tan ji mu chu cheng 。”⑤zuo zhen cha de ren 。zhang ji 《chu sai 》:“yue leng bian zhang shi ,sha hun ye tan chi 。”(chi :hui chi 。)

    yin :

    (yi )①he 。《shi jing ·zheng feng ·shu yu tian 》:“hang mo yin jiu 。”②yin liao 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“yi fu shi yin yu liao tong 。”③yin shi 。《zhan guo ce ·qin ce yi 》:“zhang le she yin ,jiao ying san shi li 。”④han ;ren 。jiang yan 《hen fu 》:“zi gu jie you si ,mo bu yin hen er tun sheng 。”⑤mei ru ;yin mei 。《lv shi chun qiu ·jing tong 》:“yang you ji she ,zhong dan ,shi nai yin yu 。”(yang you ji :chun qiu shi chu guo da fu ,yi shan she zhe chen 。sì:tong “si ”,du jiao xi 。) (er )yìn gei ren huo chu he 。《zuo chuan ·xuan gong er nian 》:“jin hou yin zhao dun jiu 。”

    dong :

    (yi )①(shui liu )ji 。ban gu 《xi dou fu 》:“dong jiao ze you tong gou da cao ,hui wei dong he 。”(cao :yun liang shui dao 。)②ji de yang zi 。liu ji 《yan lian zhu 》:“zhen feng dong fa ,ze xia wu you shi er qing 。”③dong xue ;ku long 。zhang heng 《xi jing fu 》:“fu dong xue ,tan feng hu 。”④da dong 。pu song ling 《liao zhai zhi yi ·lang 》:“fang yu hang ,zhuai shi ji xin hou ,yi lang dong ji zhong ,yi jiang sui ru yi gong ji hou ye 。”⑤guan chuan ;chuan tou 。《na shi ·cai dao gong chuan 》:“dao gong yong si dan wu qi da gong she ,suo zhong jie dong jia yin yu 。”⑥shen ru ;tou che 。liu zhi ji 《shi tong ·xu shi 》:“dong shi ci xin ,shi ke yan shi yi 。”⑦xiang sheng ci 。liu zong yuan 《xiao dan cheng shan ji 》:“ji pang chu bao wu ,you re men yan 。kui zhi zheng hei ,tou yi xiao dan ,dong ran you shui sheng 。” (er )tóng [hong dong ]xian ming 。zai shan xi sheng na bu fen he dong mian 。

    zhong :

    (yi )①zhong jian 。《mo zi ·jing shang 》:“zhong ,tong chang ye 。”(tong chang :tong yang chang de ban jing 。)liu zong yuan 《tian shui 》:“hun ran er zhong chu zhe ,shi wei zhi yuan qi 。”②nei ;zai yi ding de fan wei nei 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“guo zhong mo wei 。”《kao gong ji ·ju ren 》:“guo zhong jiu jing jiu wei 。”③wei zhi 、deng ji zai gao xia huo liang duan zhi jian 。《lie zi ·li ming 》:“zhong tu yu dong guo xian sheng 。”(tu :tong “tu ”。)《han shu ·shi huo zhi xia 》:“jin you san deng ,huang jin wei shang ,bai jin wei zhong ,chi jin wei xia 。”④zheng ;kuo zhong 。《li ji ·yu zao 》:“tou geng bi zhong 。”《meng zi ·li lou xia 》:“shang zhi zhong 。”(shang :yan shang guo jun 。)⑤yi yu ;ge yu 。《shi ji ·wai qi shi jia 》:“wu di ze gong ren bu zhong yong zhe ,chi chu gui zhi 。” (er )zhòng ①fu ge ;kuo ge 。《lv shi chun qiu ·huai chong 》:“bi zhong li ,ran hou shui 。”《xun zi ·fu pian 》:“yuan zhe zhong gui ,fang zhe zhong ju 。”②wu mie ;wu mie bie ren shi shou sun hai 。《han shu ·he wu chuan 》:“xian nu ,yu yi li shi zhong shang 。”(xian 、shang :ren ming 。)③zao shou ;gan shou 。《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“yuan yi zhong bing 。”

    zui :

    ①jiu zui 。《shi jing ·xiao ya ·bin zhi chu yan 》:“bin ji zui zhi ,zai hao zai nao (náo)。”(zhi :yu qi ci 。nao :xuan nao 。)《han fei zi ·shui lin shang 》:“zui mei er wang ji qiu 。”②ji duan ai hao 。《zhuang zi ·ying di wang 》:“lie zi jian zhi er xin zui 。”song zhi wen 《song zhao liu zhen gu shi 》:“xin zui dong jiao liu 。”

    hun :

    ①tian gang hei de shi hou ;huang hun 。《zuo chuan ·ai gong er shi san nian 》:“hun er shou ming 。”《shi jing ·chen feng · dong men zhi yang 》:“hun yi wei ji ”。②jie hun 。hou zuo “hun ”。《shi jing ·bei feng ·gu feng 》:“yan er xin hun ,ru xiong ru di 。”《zuo chuan ·yin gong qi nian 》:“zheng bai hu zhi ,nai cheng hun 。”③hun an 。gui you guang 《xiang ji xuan zhi 》:“ri guo wu yi hun 。”④hu tu ;hun kui 。《shi jing ·xiao ya ·xiao wan 》:“bi hun bu zhi 。”《zhuang zi · tian de 》:“re yu re hun 。”⑤mi luan ;hun hua 。《san guo zhi ·wu shu ·he shao chuan 》:“ou you ni wu ,hun zui zhi yan er 。”⑥tong “min (mǐn)”。mian li 。pan yue 《ji tian fu 》:“qing xin le yu hun zuo xi 。”

    shu :

    ①shu kou 。《li ji ·nei ze 》:“fan nei wai ,ji chu ming ,xian guan shu 。”②xi di 。《li ji ·qu li shang 》:“zhu mu bu shu chang 。”liu you 《gu jing 》:“jia yan yu shu zhuo ,ji yuan chen tu xi 。”(jia :cheng che 。yan :ci tou 。)③chong shua ;chong dang 。du fu 《san chuan guan shui zhang er shi yun 》:“shu he song bai tu 。”④shun xi ;yin 。zhang heng 《sai xuan fu 》:“shu fei quan zhi li ye xi ,ju dan jun zhi liu ying 。”

    han :

    ①leng 。《li ji ·yue ling 》:“han re bu jie ,min duo nve ji 。”《lv shi chun qiu ·cha jin 》:“jian ping shui zhi bing ,er zhi tian xia zhi han 。”②pin qiong ;pin han 。du fu 《zi jing fu feng xian xian yong huai 》:“tong ting suo fen bo ,ben zi han nv chu 。”(tong ting :zhi fu gui ren jia 。)《jin shu ·liu yi chuan 》:“shi yi shang pin mo han men ,xia pin mo shi zu 。”③hai pa ;wei ju 。《liao zhai zhi yi ·xin shi si niang 》:“wu ru jian gu ,lang ben chi (chī)jiao ,shu mao han xin 。”(chi :mao tou ying 。)

    han quan :

    ①liang shui 。《yi ·jing 》:“jing lie ~~shi ”。②《shi ·bei feng ·kai feng 》“yuan you ~~,zai jun zhi xia 。you zi qi ren ,mu shi lao ku ”,hou yin yi yu zi nv xiao shun mu qin 。tao yuan ming 《jin gu zheng xi da jiang jun chang shi meng fu jun chuan 》:“kai feng ~~zhi sai ,shi zhong jue xin 。”

    quan :

    ①quan shui ,yi chong de xia shui 。《zhou yi ·meng gua 》:“shan xia chu quan 。”②quan xia ;mu xue 。qian sun yi 《qian tai han shi yuan shi 》:“ji ren jiang shang gong qiao hun ,zhang hai qing ying diao quan hu 。”(zhang hai :jiu zhi ling na you zhang wu de hai yu 。hu :men 。)③yin jian 。jia bin wang 《le da fu wan ci 》:“hu jian quan tai lu ,you yi shui jing xuan 。”④gu qian bi ming 。《guan zi ·qing chong ding 》:“fan chen dai zhi jia ,chu quan can qian mo ,chu su can shu qian mo zhong 。”