• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 粵在古昔,分官厥初。

    “粵在古昔,分官厥初。”詩句出處:《贈皇甫侍禦赴都八首》;是唐朝詩人元希聲的作品。

    東南之美,生於會稽。牛鬥之氣,蓄於昆溪。
    有瑤者玉,連城是齊。有威者鳳,非梧不棲。
    猗嗟眾珍,以況君子。公侯之胄,必復其始。
    利器長材,溫儀峻峙。
    道心惟微,厥用允塞。德輝不泯,而映邦國。
    靜以有神,動而作則。九皋千裡,其聲不忒。
    粵在古昔,分官厥初。刺邪矯枉,非賢勿居。
    棱棱直指,烈烈方書。蒼玉鳴珮,繡衣登車。
    綽綽夫君,是膺柱下。準繩有望,名器無假。
    寵蓋伯山,氣雄公雅。立朝正色,俟我能者。
    載懷朋情,嘗接閑宴。好洽昆弟,官聯州縣。
    如彼松竹,春榮冬蒨。柯葉藹然,下渝霜霰。
    會合非我,關山坐違。離鴻曉引,別葉秋飛。
    騑驂徐動,尊餞相依。遠情超忽,岐路光輝。
    金石其心,芝蘭其室。言語方間,音徽自溢。
    肅子風威,嚴子霜質。贈言歲暮,以保貞吉。

    【註釋】:

    粵:

    ①句首、句中語氣詞。《史記·周本紀》:“粵詹雒、伊,毋遠天室。”(詹:同“瞻”。望。雒luò:雒水。)顏延之《赭白馬賦》:“武義粵其肅陳,文教迄已優洽。”②古民族名。居於江浙閩粵一帶,總稱百粵。《漢書·高帝紀下》:“粵人之俗,好相攻擊。”又指粵人所建之國。《漢書·地理志下》:“粵既滅吳,後六世為楚所滅。”[百粵]古民族名,又稱粵。《漢書·高帝紀下》:“使與百粵雜處。”又指百粵人所居之地。賈誼《過秦論》:“南取百粵之地。”

    在:

    ①存在;在世。《論語·裡仁》:“父母在,不遠遊,遊必有方。”范縝《神滅論》:“豈容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或狀態。張華《情詩》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無定在,彼此共更之。”④在於;取決於。《荀子·勸學》:“駑馬十駕,功在不舍。”⑤問候;慰問。《左傳·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛國之言,吾子獨不在寡人。”(寡人:衛獻公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛大夫大叔文子。)⑥觀察;審察。《尚書 ·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政。”(璇璣玉衡:玉飾的天體觀測儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進事情發生的時間、地點、情形、范圍等。柳宗元《田傢》詩:“迎新在此歲。”《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日。”(將軍:指孫權。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強調,其下多連“不”等。⑨終結。《尚書·呂刑》:“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。僅僅。《漢書·賈誼傳》:“長沙乃在二萬五千戶耳。”

    古:

    ①往昔;歷時久遠。與“今”相對。《周易·系辭下》:“上古穴居野處,後世聖人易之以宮室。”(易:換。宮室:房舍。)蘇軾《水調歌頭》:“人有悲歡離合,月有陰晴圓缺,此事古難全。”②指古代的事物;舊;原來。《古詩十九首》之十六:“良人惟古歡,枉駕惠前綏。”③久遠;古老。趙與時《賓退錄》卷三:“客土二字,其來甚古。”④古體詩的簡稱。或稱古風、古詩。與近體詩相對,不受平仄、對仗等格律的限制,形式比較自由。《詩藪·古體上》:“歌至五、七言古,全不入樂矣。”

    古昔:

    往古,往昔。向秀《思舊賦》:“惟~~以懷今兮,心徘徊以躊躇。”

    昔:

    ①同“臘”。幹肉。《逸周書·器服》:“焚菜膾五昔。”(膾:細切的肉。)②從前;往日。《鹽鐵論·非鞅》:“昔商君相秦也。”③陳舊;久遠。錢謙益《渡河聞何三季穆之訃》:“清言酌昔酒。”④通“夕”。夜晚。《莊子·天運》:“蚊虻噆(zǎn)膚,則通昔不寐矣。”(噆:叮。)⑤通“錯(cuò)”。交錯。《周禮·考工記·弓人》:“老牛之角紾(tiǎn)而昔。”(紾:紋理粗糙。)⑥末尾;終瞭。《呂氏春秋·任地》:“孟夏之昔,殺三葉而獲大麥。”[昔昔]夜夜。《列子·周穆王》:“昔昔夢為國君。”

    分:

    (一)①分開;劃分。與“合”相對。《管子·立政》:“分國以為五鄉,鄉為之師;分鄉以為五州,州為之長。”(國:都城。)②從主體分出的部分;分支。《元史·順宗紀五》:“立中書分省於濟寧。”(中書省:中央總管國傢政事的機關。濟寧:在山東省。)③分成;分出。《韓非子·顯學》:“故孔墨之後,儒分為八,墨離為三,取舍相反不同。”④離開;分散。《莊子·漁父》:“嗚呼!遠哉,其分於道也。”⑤分配;給與。《史記·李將軍列傳》:“廣廉,得賞賜輒(zhé)分其麾(huī)下,飲食與士共之。”(輒:總是。麾下:部下。)⑥分擔;分享。揚雄《解嘲》:“分人之祿。”《三國志·吳書·陸瑁傳》:“陳國陳融……等皆單貧有志,就瑁遊處,瑁割少分甘,與同豐約。”(割:分給。約:節儉。)⑦區分;辨別。《莊子·齊物論》:“周與蝴蝶必有分矣。”⑧量詞。《晉書·陶侃傳》:“大禹聖者,乃惜寸陰,至於眾人,當惜分陰。” (二)fèn ①名分;職分。《禮記·禮運》:“故禮達而名定。”②資質;資歷。況周頤《蕙風詞話》卷一:“性靈關天分,書卷關學歷。”③福分;緣分。劉禹錫《寄樂天》:“幸免如斯分非淺,祝君長詠夢熊詩。”④情分;關系或感情。《北齊書·封孝琬傳》:“晚相逢遇,分好遂深。”⑤料想。《漢書·李廣蘇建傳附蘇武》:“自分已死久矣。”⑥甘心;服氣。李肩吾《清平樂》:“燕子可憐人去,海棠不分春寒。”

    官:

    ①官府;官署;辦公的地方。《禮記·玉藻》:“在官不俟(sì)屨(jù),在外不俟車。”(俟:等候。屨:以麻葛制成的鞋。)柳宗元《童區寄傳》:“賊二人得我,我幸皆殺之矣。願以聞於官。”②政府的;公有的。《漢書·蓋寬饒傳》:“五帝官天下,三王傢天下。”③官職;官位。《管子·立政》:“君之所審者三:一曰德不當其位,二曰功不當其祿,三曰能不當其官。”④官吏。《周易·系辭下》:“百官以治,萬民以察。”《論語·憲問》:“百官總己,以聽於塚宰。”⑤為官;做官。《晉書 · 王允之傳》:“臣子尚少,不樂早官。”又使當官。曹操《論吏士行能令》:“君不官無功之臣,不賞不戰之士。”⑥感覺器官,指耳目口鼻心。《莊子·養生主》:“官知止而神欲行。”

    厥:

    ①石。《荀子·大略》:“和之璧,井裡之厥也。”(和之璧:和氏璧。)②代詞。其。《尚書·禹貢》:“厥土惟黃壤。”蘇洵《六國論》:“思厥先祖父,暴霜露,斬荊棘,以有尺寸之地。”③副詞。乃;才。司馬遷《報任安書》:“屈原放逐,乃賦《離騷》;左丘失明,厥有《國語》。”(賦:創作。)④通“橛”。樹樁。《莊子·達生》:“吾處身也,若厥株拘。”(株拘:指樹根盤錯。)⑤通“掘”。挖掘。《山海經·海外北經》:“禹厥之三仞。”(仞:八尺,或七尺。)⑥昏厥。《素問·生氣通天》:“使人薄厥。”⑦病名。《傷寒論·辨少陰病脈證並治》:“手足厥逆,脈微欲絕。”

    初:

    ①開始。《史記·賈誼傳》:“年少初學。”柳宗元《封建論》:“天地果無初乎?”②當初;原先。《後漢書·華佗傳》:“初,軍吏李成苦欬(ké),盡夜不寐……”③從前;往日。《三國志·蜀書·黃權傳》:“先主曰:‘孤負黃權,權不負孤也。’待之如初。”④表示序次的第一。《史記·秦本紀》:“二年初伏,以狗禦蠱。”白居易《暮江吟》:“可憐九月初三夜,露似珍珠月似弓。”⑤才;剛剛。《史記·秦始皇本紀》:“天下初定,又復立國,是樹兵也。”[初無]從來沒有,並沒有。《後漢書·蓋勛傳》:“群臣初無是言也。”


  • 粤在古昔,分官厥初。

    “粤在古昔,分官厥初。”诗句出处:《赠皇甫侍御赴都八首》;是唐朝诗人元希声的作品。

    东南之美,生于会稽。牛斗之气,蓄于昆溪。
    有瑶者玉,连城是齐。有威者凤,非梧不栖。
    猗嗟众珍,以况君子。公侯之胄,必复其始。
    利器长材,温仪峻峙。
    道心惟微,厥用允塞。德辉不泯,而映邦国。
    静以有神,动而作则。九皋千里,其声不忒。
    粤在古昔,分官厥初。刺邪矫枉,非贤勿居。
    棱棱直指,烈烈方书。苍玉鸣珮,绣衣登车。
    绰绰夫君,是膺柱下。准绳有望,名器无假。
    宠盖伯山,气雄公雅。立朝正色,俟我能者。
    载怀朋情,尝接闲宴。好洽昆弟,官联州县。
    如彼松竹,春荣冬蒨。柯叶蔼然,下渝霜霰。
    会合非我,关山坐违。离鸿晓引,别叶秋飞。
    騑骖徐动,尊饯相依。远情超忽,岐路光辉。
    金石其心,芝兰其室。言语方间,音徽自溢。
    肃子风威,严子霜质。赠言岁暮,以保贞吉。

    【注释】:

    粤:

    ①句首、句中语气词。《史记·周本纪》:“粤詹雒、伊,毋远天室。”(詹:同“瞻”。望。雒luò:雒水。)颜延之《赭白马赋》:“武义粤其肃陈,文教迄已优洽。”②古民族名。居于江浙闽粤一带,总称百粤。《汉书·高帝纪下》:“粤人之俗,好相攻击。”又指粤人所建之国。《汉书·地理志下》:“粤既灭吴,后六世为楚所灭。”[百粤]古民族名,又称粤。《汉书·高帝纪下》:“使与百粤杂处。”又指百粤人所居之地。贾谊《过秦论》:“南取百粤之地。”

    在:

    ①存在;在世。《论语·里仁》:“父母在,不远游,游必有方。”范缜《神灭论》:“岂容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或状态。张华《情诗》:“处欢愒(kài)夜促,在戚怨宵长”。(愒:贪。)③处;处所。陶潜《饮酒》之二:“衰荣无定在,彼此共更之。”④在于;取决于。《荀子·劝学》:“驽马十驾,功在不舍。”⑤问候;慰问。《左传·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕闻卫国之言,吾子独不在寡人。”(寡人:卫献公自称。淹恤:久遭忧患。吾子:指卫大夫大叔文子。)⑥观察;审察。《尚书 ·舜典》:“在璇玑玉衡,以齐七政。”(璇玑玉衡:玉饰的天体观测仪器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介词。引进事情发生的时间、地点、情形、范围等。柳宗元《田家》诗:“迎新在此岁。”《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“将军禽操宜在今日。”(将军:指孙权。操:曹操。)⑧和“所”连用,表示强调,其下多连“不”等。⑨终结。《尚书·吕刑》:“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。仅仅。《汉书·贾谊传》:“长沙乃在二万五千户耳。”

    古:

    ①往昔;历时久远。与“今”相对。《周易·系辞下》:“上古穴居野处,后世圣人易之以宫室。”(易:换。宫室:房舍。)苏轼《水调歌头》:“人有悲欢离合,月有阴晴圆缺,此事古难全。”②指古代的事物;旧;原来。《古诗十九首》之十六:“良人惟古欢,枉驾惠前绥。”③久远;古老。赵与时《宾退录》卷三:“客土二字,其来甚古。”④古体诗的简称。或称古风、古诗。与近体诗相对,不受平仄、对仗等格律的限制,形式比较自由。《诗薮·古体上》:“歌至五、七言古,全不入乐矣。”

    古昔:

    往古,往昔。向秀《思旧赋》:“惟~~以怀今兮,心徘徊以踌躇。”

    昔:

    ①同“腊”。干肉。《逸周书·器服》:“焚菜脍五昔。”(脍:细切的肉。)②从前;往日。《盐铁论·非鞅》:“昔商君相秦也。”③陈旧;久远。钱谦益《渡河闻何三季穆之讣》:“清言酌昔酒。”④通“夕”。夜晚。《庄子·天运》:“蚊虻噆(zǎn)肤,则通昔不寐矣。”(噆:叮。)⑤通“错(cuò)”。交错。《周礼·考工记·弓人》:“老牛之角紾(tiǎn)而昔。”(紾:纹理粗糙。)⑥末尾;终了。《吕氏春秋·任地》:“孟夏之昔,杀三叶而获大麦。”[昔昔]夜夜。《列子·周穆王》:“昔昔梦为国君。”

    分:

    (一)①分开;划分。与“合”相对。《管子·立政》:“分国以为五乡,乡为之师;分乡以为五州,州为之长。”(国:都城。)②从主体分出的部分;分支。《元史·顺宗纪五》:“立中书分省于济宁。”(中书省:中央总管国家政事的机关。济宁:在山东省。)③分成;分出。《韩非子·显学》:“故孔墨之后,儒分为八,墨离为三,取舍相反不同。”④离开;分散。《庄子·渔父》:“呜呼!远哉,其分于道也。”⑤分配;给与。《史记·李将军列传》:“广廉,得赏赐辄(zhé)分其麾(huī)下,饮食与士共之。”(辄:总是。麾下:部下。)⑥分担;分享。扬雄《解嘲》:“分人之禄。”《三国志·吴书·陆瑁传》:“陈国陈融……等皆单贫有志,就瑁游处,瑁割少分甘,与同丰约。”(割:分给。约:节俭。)⑦区分;辨别。《庄子·齐物论》:“周与蝴蝶必有分矣。”⑧量词。《晋书·陶侃传》:“大禹圣者,乃惜寸阴,至于众人,当惜分阴。” (二)fèn ①名分;职分。《礼记·礼运》:“故礼达而名定。”②资质;资历。况周颐《蕙风词话》卷一:“性灵关天分,书卷关学历。”③福分;缘分。刘禹锡《寄乐天》:“幸免如斯分非浅,祝君长咏梦熊诗。”④情分;关系或感情。《北齐书·封孝琬传》:“晚相逢遇,分好遂深。”⑤料想。《汉书·李广苏建传附苏武》:“自分已死久矣。”⑥甘心;服气。李肩吾《清平乐》:“燕子可怜人去,海棠不分春寒。”

    官:

    ①官府;官署;办公的地方。《礼记·玉藻》:“在官不俟(sì)屦(jù),在外不俟车。”(俟:等候。屦:以麻葛制成的鞋。)柳宗元《童区寄传》:“贼二人得我,我幸皆杀之矣。愿以闻于官。”②政府的;公有的。《汉书·盖宽饶传》:“五帝官天下,三王家天下。”③官职;官位。《管子·立政》:“君之所审者三:一曰德不当其位,二曰功不当其禄,三曰能不当其官。”④官吏。《周易·系辞下》:“百官以治,万民以察。”《论语·宪问》:“百官总己,以听于冢宰。”⑤为官;做官。《晋书 · 王允之传》:“臣子尚少,不乐早官。”又使当官。曹操《论吏士行能令》:“君不官无功之臣,不赏不战之士。”⑥感觉器官,指耳目口鼻心。《庄子·养生主》:“官知止而神欲行。”

    厥:

    ①石。《荀子·大略》:“和之璧,井里之厥也。”(和之璧:和氏璧。)②代词。其。《尚书·禹贡》:“厥土惟黄壤。”苏洵《六国论》:“思厥先祖父,暴霜露,斩荆棘,以有尺寸之地。”③副词。乃;才。司马迁《报任安书》:“屈原放逐,乃赋《离骚》;左丘失明,厥有《国语》。”(赋:创作。)④通“橛”。树桩。《庄子·达生》:“吾处身也,若厥株拘。”(株拘:指树根盘错。)⑤通“掘”。挖掘。《山海经·海外北经》:“禹厥之三仞。”(仞:八尺,或七尺。)⑥昏厥。《素问·生气通天》:“使人薄厥。”⑦病名。《伤寒论·辨少阴病脉证并治》:“手足厥逆,脉微欲绝。”

    初:

    ①开始。《史记·贾谊传》:“年少初学。”柳宗元《封建论》:“天地果无初乎?”②当初;原先。《后汉书·华佗传》:“初,军吏李成苦欬(ké),尽夜不寐……”③从前;往日。《三国志·蜀书·黄权传》:“先主曰:‘孤负黄权,权不负孤也。’待之如初。”④表示序次的第一。《史记·秦本纪》:“二年初伏,以狗御蛊。”白居易《暮江吟》:“可怜九月初三夜,露似珍珠月似弓。”⑤才;刚刚。《史记·秦始皇本纪》:“天下初定,又复立国,是树兵也。”[初无]从来没有,并没有。《后汉书·盖勋传》:“群臣初无是言也。”


  • yue zai gu xi ,fen guan jue chu 。

    “yue zai gu xi ,fen guan jue chu 。”shi gou chu chu :《zeng huang fu shi yu fu dou ba shou 》;shi tang chao shi ren yuan xi sheng de zuo pin 。

    dong na zhi mei ,sheng yu hui ji 。niu dou zhi qi ,xu yu kun xi 。
    you yao zhe yu ,lian cheng shi ji 。you wei zhe feng ,fei wu bu qi 。
    yi jie zhong zhen ,yi kuang jun zi 。gong hou zhi zhou ,bi fu ji shi 。
    li qi chang cai ,wen yi jun shi 。
    dao xin wei wei ,jue yong yun sai 。de hui bu min ,er ying bang guo 。
    jing yi you shen ,dong er zuo ze 。jiu gao qian li ,ji sheng bu te 。
    yue zai gu xi ,fen guan jue chu 。ci xie jiao wang ,fei xian wu ju 。
    leng leng zhi zhi ,lie lie fang shu 。cang yu ming 珮,xiu yi deng che 。
    chao chao fu jun ,shi ying zhu xia 。zhun sheng you wang ,ming qi mo jia 。
    chong gai bai shan ,qi xiong gong ya 。li chao zheng se ,qi wo neng zhe 。
    zai huai peng qing ,chang jie xian yan 。hao qia kun di ,guan lian zhou xian 。
    ru bi song zhu ,chun rong dong qian 。ke xie ai ran ,xia yu shuang xian 。
    hui ge fei wo ,guan shan zuo wei 。li hong xiao yin ,bie xie qiu fei 。
    fei can xu dong ,zun jian xiang yi 。yuan qing chao hu ,qi lu guang hui 。
    jin dan ji xin ,zhi lan ji shi 。yan yu fang jian ,yin hui zi yi 。
    su zi feng wei ,yan zi shuang zhi 。zeng yan sui mu ,yi bao zhen ji 。

    【zhu shi 】:

    yue :

    ①gou shou 、gou zhong yu qi ci 。《shi ji ·zhou ben ji 》:“yue zhan luo 、yi ,wu yuan tian shi 。”(zhan :tong “zhan ”。wang 。luo luò:luo shui 。)yan yan zhi 《zhe bai ma fu 》:“wu yi yue ji su chen ,wen jiao qi yi you qia 。”②gu min zu ming 。ju yu jiang zhe min yue yi dai ,zong chen bai yue 。《han shu ·gao di ji xia 》:“yue ren zhi su ,hao xiang gong ji 。”you zhi yue ren suo jian zhi guo 。《han shu ·de li zhi xia 》:“yue ji mie wu ,hou liu shi wei chu suo mie 。”[bai yue ]gu min zu ming ,you chen yue 。《han shu ·gao di ji xia 》:“shi yu bai yue za chu 。”you zhi bai yue ren suo ju zhi de 。gu yi 《guo qin lun 》:“na qu bai yue zhi de 。”

    zai :

    ①cun zai ;zai shi 。《lun yu ·li ren 》:“fu mu zai ,bu yuan you ,you bi you fang 。”fan zhen 《shen mie lun 》:“qi rong xing wang er shen zai 。”②biao shi ren huo shi wu de wei zhi huo zhuang tai 。zhang hua 《qing shi 》:“chu huan he (kài)ye cu ,zai qi yuan xiao chang ”。(he :tan 。)③chu ;chu suo 。tao qian 《yin jiu 》zhi er :“cui rong mo ding zai ,bi ci gong geng zhi 。”④zai yu ;qu jue yu 。《xun zi ·quan xue 》:“nu ma shi jia ,gong zai bu she 。”⑤wen hou ;wei wen 。《zuo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“gua ren yan xu zai wai ,er san zi shi gua ren chao xi wen wei guo zhi yan ,wu zi du bu zai gua ren 。”(gua ren :wei suo gong zi chen 。yan xu :jiu zao you huan 。wu zi :zhi wei da fu da shu wen zi 。)⑥guan cha ;shen cha 。《shang shu ·shun dian 》:“zai xuan ji yu heng ,yi ji qi zheng 。”(xuan ji yu heng :yu shi de tian ti guan ce yi qi 。qi zheng :ri 、yue he jin mu shui huo tu wu xing 。)⑦jie ci 。yin jin shi qing fa sheng de shi jian 、de dian 、qing xing 、fan wei deng 。liu zong yuan 《tian jia 》shi :“ying xin zai ci sui 。”《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“jiang jun qin cao yi zai jin ri 。”(jiang jun :zhi sun quan 。cao :cao cao 。)⑧he “suo ”lian yong ,biao shi jiang diao ,ji xia duo lian “bu ”deng 。⑨zhong jie 。《shang shu ·lv xing 》:“fei tian bu zhong ,wei ren zai ming 。”⑩tong “cai ”。jin jin 。《han shu ·gu yi chuan 》:“chang sha nai zai er mo wu qian hu er 。”

    gu :

    ①wang xi ;li shi jiu yuan 。yu “jin ”xiang dui 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“shang gu xue ju ye chu ,hou shi sheng ren yi zhi yi gong shi 。”(yi :huan 。gong shi :fang she 。)su shi 《shui diao ge tou 》:“ren you bei huan li ge ,yue you yin qing yuan que ,ci shi gu nan quan 。”②zhi gu dai de shi wu ;jiu ;yuan lai 。《gu shi shi jiu shou 》zhi shi liu :“liang ren wei gu huan ,wang jia hui qian sui 。”③jiu yuan ;gu lao 。zhao yu shi 《bin tui lu 》juan san :“ke tu er zi ,ji lai shen gu 。”④gu ti shi de jian chen 。huo chen gu feng 、gu shi 。yu jin ti shi xiang dui ,bu shou ping ze 、dui zhang deng ge lv de xian zhi ,xing shi bi jiao zi you 。《shi sou ·gu ti shang 》:“ge zhi wu 、qi yan gu ,quan bu ru le yi 。”

    gu xi :

    wang gu ,wang xi 。xiang xiu 《sai jiu fu 》:“wei ~~yi huai jin xi ,xin pai huai yi chou chu 。”

    xi :

    ①tong “la ”。gan rou 。《yi zhou shu ·qi fu 》:“fen cai kuai wu xi 。”(kuai :xi qie de rou 。)②cong qian ;wang ri 。《yan tie lun ·fei yang 》:“xi shang jun xiang qin ye 。”③chen jiu ;jiu yuan 。qian qian yi 《du he wen he san ji mu zhi fu 》:“qing yan zhuo xi jiu 。”④tong “xi ”。ye wan 。《zhuang zi ·tian yun 》:“wen meng zan (zǎn)fu ,ze tong xi bu mei yi 。”(zan :ding 。)⑤tong “cuo (cuò)”。jiao cuo 。《zhou li ·kao gong ji ·gong ren 》:“lao niu zhi jiao zhen (tiǎn)er xi 。”(zhen :wen li cu cao 。)⑥mo wei ;zhong le 。《lv shi chun qiu ·ren de 》:“meng xia zhi xi ,sha san xie er huo da mai 。”[xi xi ]ye ye 。《lie zi ·zhou mu wang 》:“xi xi meng wei guo jun 。”

    fen :

    (yi )①fen kai ;hua fen 。yu “ge ”xiang dui 。《guan zi ·li zheng 》:“fen guo yi wei wu xiang ,xiang wei zhi shi ;fen xiang yi wei wu zhou ,zhou wei zhi chang 。”(guo :dou cheng 。)②cong zhu ti fen chu de bu fen ;fen zhi 。《yuan shi ·shun zong ji wu 》:“li zhong shu fen sheng yu ji ning 。”(zhong shu sheng :zhong yang zong guan guo jia zheng shi de ji guan 。ji ning :zai shan dong sheng 。)③fen cheng ;fen chu 。《han fei zi ·xian xue 》:“gu kong mo zhi hou ,ru fen wei ba ,mo li wei san ,qu she xiang fan bu tong 。”④li kai ;fen san 。《zhuang zi ·yu fu 》:“wu hu !yuan zai ,ji fen yu dao ye 。”⑤fen pei ;gei yu 。《shi ji ·li jiang jun lie chuan 》:“an lian ,de shang ci zhe (zhé)fen ji hui (huī)xia ,yin shi yu shi gong zhi 。”(zhe :zong shi 。hui xia :bu xia 。)⑥fen dan ;fen xiang 。yang xiong 《jie chao 》:“fen ren zhi lu 。”《san guo zhi ·wu shu ·liu mao chuan 》:“chen guo chen rong ……deng jie chan pin you zhi ,jiu mao you chu ,mao ge shao fen gan ,yu tong feng yao 。”(ge :fen gei 。yao :jie jian 。)⑦ou fen ;bian bie 。《zhuang zi ·ji wu lun 》:“zhou yu hu die bi you fen yi 。”⑧liang ci 。《jin shu ·tao kan chuan 》:“da yu sheng zhe ,nai xi cun yin ,zhi yu zhong ren ,dang xi fen yin 。” (er )fèn ①ming fen ;zhi fen 。《li ji ·li yun 》:“gu li da er ming ding 。”②zi zhi ;zi li 。kuang zhou yi 《hui feng ci hua 》juan yi :“xing ling guan tian fen ,shu juan guan xue li 。”③fu fen ;yuan fen 。liu yu xi 《ji le tian 》:“xing mian ru si fen fei jian ,zhu jun chang yong meng xiong shi 。”④qing fen ;guan ji huo gan qing 。《bei ji shu ·feng xiao wan chuan 》:“wan xiang feng yu ,fen hao sui shen 。”⑤liao xiang 。《han shu ·li an su jian chuan fu su wu 》:“zi fen yi si jiu yi 。”⑥gan xin ;fu qi 。li jian wu 《qing ping le 》:“yan zi ke lian ren qu ,hai tang bu fen chun han 。”

    guan :

    ①guan fu ;guan shu ;ban gong de de fang 。《li ji ·yu zao 》:“zai guan bu qi (sì)ju (jù),zai wai bu qi che 。”(qi :deng hou 。ju :yi ma ge zhi cheng de xie 。)liu zong yuan 《tong ou ji chuan 》:“zei er ren de wo ,wo xing jie sha zhi yi 。yuan yi wen yu guan 。”②zheng fu de ;gong you de 。《han shu ·gai kuan rao chuan 》:“wu di guan tian xia ,san wang jia tian xia 。”③guan zhi ;guan wei 。《guan zi ·li zheng 》:“jun zhi suo shen zhe san :yi yue de bu dang ji wei ,er yue gong bu dang ji lu ,san yue neng bu dang ji guan 。”④guan li 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“bai guan yi zhi ,mo min yi cha 。”《lun yu ·xian wen 》:“bai guan zong ji ,yi ting yu zhong zai 。”⑤wei guan ;zuo guan 。《jin shu · wang yun zhi chuan 》:“chen zi shang shao ,bu le zao guan 。”you shi dang guan 。cao cao 《lun li shi hang neng ling 》:“jun bu guan mo gong zhi chen ,bu shang bu zhan zhi shi 。”⑥gan jiao qi guan ,zhi er mu kou bi xin 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“guan zhi zhi er shen yu hang 。”

    jue :

    ①dan 。《xun zi ·da lve 》:“he zhi bi ,jing li zhi jue ye 。”(he zhi bi :he shi bi 。)②dai ci 。ji 。《shang shu ·yu gong 》:“jue tu wei huang rang 。”su xun 《liu guo lun 》:“sai jue xian zu fu ,bao shuang lou ,zhan jing ji ,yi you che cun zhi de 。”③fu ci 。nai ;cai 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“qu yuan fang zhu ,nai fu 《li sao 》;zuo qiu shi ming ,jue you 《guo yu 》。”(fu :chuang zuo 。)④tong “jue ”。shu zhuang 。《zhuang zi ·da sheng 》:“wu chu shen ye ,re jue zhu ju 。”(zhu ju :zhi shu gen pan cuo 。)⑤tong “jue ”。wa jue 。《shan hai jing ·hai wai bei jing 》:“yu jue zhi san ren 。”(ren :ba che ,huo qi che 。)⑥hun jue 。《su wen ·sheng qi tong tian 》:“shi ren bao jue 。”⑦bing ming 。《shang han lun ·bian shao yin bing mai zheng bing zhi 》:“shou zu jue ni ,mai wei yu jue 。”

    chu :

    ①kai shi 。《shi ji ·gu yi chuan 》:“nian shao chu xue 。”liu zong yuan 《feng jian lun 》:“tian de guo mo chu hu ?”②dang chu ;yuan xian 。《hou han shu ·hua tuo chuan 》:“chu ,jun li li cheng ku kai (ké),jin ye bu mei ……”③cong qian ;wang ri 。《san guo zhi ·shu shu ·huang quan chuan 》:“xian zhu yue :‘gu fu huang quan ,quan bu fu gu ye 。’dai zhi ru chu 。”④biao shi xu ci de di yi 。《shi ji ·qin ben ji 》:“er nian chu fu ,yi gou yu gu 。”bai ju yi 《mu jiang yin 》:“ke lian jiu yue chu san ye ,lou shi zhen zhu yue shi gong 。”⑤cai ;gang gang 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“tian xia chu ding ,you fu li guo ,shi shu bing ye 。”[chu mo ]cong lai mei you ,bing mei you 。《hou han shu ·gai xun chuan 》:“qun chen chu mo shi yan ye 。”