• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 右翦左屠,聿禽其良。

    “右翦左屠,聿禽其良。”詩句出處:《奉平淮夷雅表·方城,命愬守也。卒入》;是唐朝詩人柳宗元的作品。

    方城臨臨,王卒峙之。匪徼匪競,皇有正命。
    皇命於愬,往舒餘仁。踣彼艱頑,柔惠是馴。
    愬拜即命,於皇之訓。既礪既攻,以後厥刃。
    王師嶷嶷,熊羆是式。銜勇韜力,日思予殛。
    寇昏以狂,敢蹈愬疆。士獲厥心,大袒高驤。
    長戟酋矛,粲其綏章。右翦左屠,聿禽其良。
    其良既宥,告以父母。恩柔於肌,卒貢爾有。
    維彼攸恃,乃偵乃誘。維彼攸宅,乃發乃守。
    其恃爰獲,我功我多。陰諜厥圖,以究爾訛。
    雨雪洋洋,大風來加,於燠其寒,於邇其遐。
    汝陰之茫,懸瓠之峨。是震是拔,大殲厥傢。
    狡虜既縻,輸於國都。示之市人,即社行誅。
    乃諭乃止,蔡有厚喜。完其室傢,仰父俯子。
    汝水沄沄,既清而瀰。蔡人行歌,我步逶遲。
    蔡人歌矣,蔡風和矣。孰颣蔡初,胡甈爾居。
    式慕以康,為願有馀。是究是咨,皇德既舒。
    皇曰咨愬,裕乃父功。昔我文祖,惟西平是庸。
    內誨於傢,外刑於邦。孰是蔡人,而不率從。
    蔡人率止,惟西平有子。西平有子,惟我有臣。
    疇允大邦,俾惠我人。於廟告功,以顧萬方。

    【註釋】:

    右:

    ①右手。《左傳·成公二年》:“(郤克)左並轡,右援枹(fú)而鼓。”(援:持。枹:鼓槌。)②右邊。《孫子兵法·虛實》:“備左則右寡,備右則左寡。”③西邊。王維《為王常侍祭沙陀鄯國夫人文》:“居之右地,革其左衽(rèn)。”(左衽:前襟向左的衣服。)④古代尚右,故以右為上或尊位。《史記·廉頗藺相如列傳》:“以相如功大,拜為上卿,位在廉頗之右。”引申為顯貴。《後漢書·張衡傳》:“又多豪右,共為不軌。”⑤崇尚;尊崇。《史記·平津侯主父列傳》:“守成尚文,遭遇右武。”⑥車右。古時乘車,左為尊者,中為禦者,右為武士。又稱“驂乘”。《左傳·成公二年》:“邴(bǐng)夏禦齊侯,逢醜父為右。”⑦贊助;輔助。也作“佑”。《左傳·襄公二十一年》:“周公右王。”⑧親近;偏袒。《左傳·襄公十年》:“王右伯輿。”⑨通“侑”。勸人飲酒進食。《詩經·小雅·彤弓》:“鐘鼓既設,一朝右之。”

    翦:

    ①[動]斬斷,剪斷。《詩經·召南·甘棠》:“蔽芾甘棠,勿~勿伐。”②[動]修剪,修整。《韓非子·五蠹》:“茅茨不~,采椽不斫。”③[動]侵奪。《詩經·魯頌·閟宮》:“後稷之孫,實維長王,居岐之陽,實始~商。”④[動]消滅。《左傳·成公二年》:“餘姑~滅此而朝食。”⑤[動]刪改,刪除。劉勰《文心雕龍·鎔裁》:“規范本體謂之鎔,~截浮詞謂之裁。”

    左:

    ①左邊。《孫子兵法· 虛實》:“備左則右寡,備右則左寡。”②地理上以東為左。《晉書·溫嶠傳》:“元帝初鎮江左。”③古代尊崇右,故以右為較尊貴的地位,而以左為較低的地位。柳宗元《送李渭赴京師序》:“過洞庭,上湘江,非有罪左遷者罕至。”(左遷:降職。)④以右指親近;贊助;以左指不親近;不贊助。《戰國策·魏策二》:“右韓而左魏。”(韓、魏:國名。)【註意】古代車騎以左為尊位,“虛左”表示對人的尊敬。《史記·信陵君列傳》:“公子從車騎,虛左,自迎夷門侯生。”(從:指帶著。虛:空出。侯生:人名。)⑤不正;邪僻。《禮記·王制》:“執左道以亂政。”⑥不合;違背。韓愈《答寶秀才書》:“身動而事左。”⑦證據;證人。《新唐書·劉知幾傳》:“舉十二條左證其謬。”《漢書·張湯傳》:“使吏案捕湯左田信等。”(派遣官吏追捕張湯的證人田信等。)[左右]1.在旁侍候的近侍近臣。《韓非子·孤憤》:“千乘之患,左右太信。”(千乘:指小國的君主。)2.周圍,附近。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“令軍士不得於亮墓所左右芻(chú除)牧樵采。”(亮墓所:諸葛亮墓地。芻:割草。樵:打柴。)3.表示約數,相當於“上下”。王充《論衡·氣壽》:“百歲左右。”4.幫助。《史記·蕭相國世傢》:“高祖為亭長,常左右之。”5.支配;控制。《左傳·僖公二十六年》:“凡師,能左右之曰以。”(以:指使用。)6.書信中對對方的尊稱,表示不敢直稱對方,隻稱呼對方的左右執事者。白居易《與元九書》:“然亦不能不粗陳於左右。”(陳:陳述。)

    屠:

    ①宰殺牲畜。《莊子·讓王》:“吾知其富於屠羊之利也。”《戰國策·韓策二》:“聶政乃市井之人,鼓刀以屠。”(鼓:敲擊。)②屠夫。《後漢書·郭太傳》:“召公子、許偉康並出屠酤。”③殺戮;殘殺。范成大《清遠店》:“屠婢殺奴官不問,大書黥(qíng)面罰猶輕。”(黥:古代的一種刑法,用刀刺刻犯人的面額,再塗上墨。)

    聿:

    ①筆。《太玄·餙》:“舌聿之利,利見知人也。”(這句話的大意是:君子發言著書,其益處隻有智者知道。)揚雄《太玄·飾》:“舌聿之利,利見知人也。”②語氣詞。《詩經·大雅·文王》:“無念爾祖,聿修其德。”《詩經·唐風·蟋蟀》:“蟋蟀在堂,歲聿其逝。”

    禽:

    ①擒捉;捕捉;獵獲。後作“擒”。《呂氏春秋·季秋》:“命主祠祭禽於四方。”②獸的總稱。《論衡·遭虎》:“虎也諸禽之雄也。”③鳥獸的總稱。《周易·師》:“田有禽。”《論衡·物勢》:“以十二辰之禽效之。”(十二辰:十二地支。效:證明。)④特指鳥類。《孟子·梁惠王上》:“君子之於禽獸也,見其生,不忍見其死。”

    其:

    (一)①代詞。1.相當於“他(她、它)”、“他的”;“他們(她們)”、“他們的”。《論語·衛靈公》:“工欲善其事,必先利其器。”宋濂《送東陽馬生序》:“或遇其叱咄(duō),色愈恭,禮愈至。”(叱咄:呵斥。)2. 相當於“我(的)”。王安石《遊褒禪山記》:“餘亦悔其隨之而不得極夫遊之樂也。”(極:盡。)3.表示指代。相當於“這”、“那”、“其中的”。《史記·項羽本紀》:“今欲舉大事,將非其人不可。”彭端淑《為學一首示子侄》:“蜀之鄙有二僧,其一貧,其一富。”(鄙:邊境。)②副詞。1.表推測;估計。相當於“大概”、“或許”。《論語·泰伯》:“才難,不其然乎?”2. 表反問。《左傳·僖公十年》:“欲加之罪,其無辭乎?”3. 表祈使。相當於“當”、“可”。曹操《求賢令》:“二三子其佐我明揚仄陋,唯才是舉,吾得而用之。”(仄陋:出身卑微。)4. 表時間。相當於“將”。《列子·湯問》:“以殘年餘力,曾不能毀山之一毛,其如土石何?”③連詞。1.表假設。相當於“假如”、“如果”。《孟子·梁惠王上》:“其若是,孰能禦之?”2. 表選擇。相當於“或者”、“還是”。韓愈《馬說》:“其真無馬邪?其真不知馬也。”④助詞。形容詞或不及物動詞詞頭。《詩經·邶風·北風》:“北風其涼。”《詩經·秦風·小戎》:“言念君子,溫其如玉。”(言:助詞,無義。)(二)jī語氣詞。表示疑問。《詩經·小雅·庭燎》:“夜如何其?夜未央。”(央:盡。)

    良:

    ①善良;賢良。《禮記·禮運》:“父慈、子孝、兄良、弟弟(tì)。”(弟:同“悌”。友愛。)《後漢書·左雄傳》:“民所以安而無怨者,政平吏良也。”(平:安定。)②善良、賢良的人。張衡《思玄賦》:“尚前良之遺風兮。”(尚:崇尚。)③優良;精美。《孟子·滕文公下》:“天下之良工也。”④副詞。1.的確;果然。《漢書·李尋傳》:“良有不得已,可賜以財貨,不可私以官位。”《史記·趙世傢》:“諸將以為趙氏孤兒良已死。”2. 甚;很。《漢書·馮唐傳》:“上既聞廉頗、李牧為人,良悅。”[良人]1.婦女稱丈夫。《孟子·離婁下》:“良人者,所仰望而終身也。”2.善良的人。韓愈《原毀》:“是足為良人矣。”(是:這就。)3.有才能的人。《詩經·秦風·黃鳥》:“彼蒼者天,殲我良人。”


  • 右翦左屠,聿禽其良。

    “右翦左屠,聿禽其良。”诗句出处:《奉平淮夷雅表·方城,命愬守也。卒入》;是唐朝诗人柳宗元的作品。

    方城临临,王卒峙之。匪徼匪竞,皇有正命。
    皇命于愬,往舒余仁。踣彼艰顽,柔惠是驯。
    愬拜即命,于皇之训。既砺既攻,以后厥刃。
    王师嶷嶷,熊罴是式。衔勇韬力,日思予殛。
    寇昏以狂,敢蹈愬疆。士获厥心,大袒高骧。
    长戟酋矛,粲其绥章。右翦左屠,聿禽其良。
    其良既宥,告以父母。恩柔于肌,卒贡尔有。
    维彼攸恃,乃侦乃诱。维彼攸宅,乃发乃守。
    其恃爰获,我功我多。阴谍厥图,以究尔讹。
    雨雪洋洋,大风来加,于燠其寒,于迩其遐。
    汝阴之茫,悬瓠之峨。是震是拔,大歼厥家。
    狡虏既縻,输于国都。示之市人,即社行诛。
    乃谕乃止,蔡有厚喜。完其室家,仰父俯子。
    汝水沄沄,既清而瀰。蔡人行歌,我步逶迟。
    蔡人歌矣,蔡风和矣。孰颣蔡初,胡甈尔居。
    式慕以康,为愿有馀。是究是咨,皇德既舒。
    皇曰咨愬,裕乃父功。昔我文祖,惟西平是庸。
    内诲于家,外刑于邦。孰是蔡人,而不率从。
    蔡人率止,惟西平有子。西平有子,惟我有臣。
    畴允大邦,俾惠我人。于庙告功,以顾万方。

    【注释】:

    右:

    ①右手。《左传·成公二年》:“(郤克)左并辔,右援枹(fú)而鼓。”(援:持。枹:鼓槌。)②右边。《孙子兵法·虚实》:“备左则右寡,备右则左寡。”③西边。王维《为王常侍祭沙陀鄯国夫人文》:“居之右地,革其左衽(rèn)。”(左衽:前襟向左的衣服。)④古代尚右,故以右为上或尊位。《史记·廉颇蔺相如列传》:“以相如功大,拜为上卿,位在廉颇之右。”引申为显贵。《后汉书·张衡传》:“又多豪右,共为不轨。”⑤崇尚;尊崇。《史记·平津侯主父列传》:“守成尚文,遭遇右武。”⑥车右。古时乘车,左为尊者,中为御者,右为武士。又称“骖乘”。《左传·成公二年》:“邴(bǐng)夏御齐侯,逢丑父为右。”⑦赞助;辅助。也作“佑”。《左传·襄公二十一年》:“周公右王。”⑧亲近;偏袒。《左传·襄公十年》:“王右伯舆。”⑨通“侑”。劝人饮酒进食。《诗经·小雅·彤弓》:“钟鼓既设,一朝右之。”

    翦:

    ①[动]斩断,剪断。《诗经·召南·甘棠》:“蔽芾甘棠,勿~勿伐。”②[动]修剪,修整。《韩非子·五蠹》:“茅茨不~,采椽不斫。”③[动]侵夺。《诗经·鲁颂·閟宫》:“后稷之孙,实维长王,居岐之阳,实始~商。”④[动]消灭。《左传·成公二年》:“余姑~灭此而朝食。”⑤[动]删改,删除。刘勰《文心雕龙·镕裁》:“规范本体谓之镕,~截浮词谓之裁。”

    左:

    ①左边。《孙子兵法· 虚实》:“备左则右寡,备右则左寡。”②地理上以东为左。《晋书·温峤传》:“元帝初镇江左。”③古代尊崇右,故以右为较尊贵的地位,而以左为较低的地位。柳宗元《送李渭赴京师序》:“过洞庭,上湘江,非有罪左迁者罕至。”(左迁:降职。)④以右指亲近;赞助;以左指不亲近;不赞助。《战国策·魏策二》:“右韩而左魏。”(韩、魏:国名。)【注意】古代车骑以左为尊位,“虚左”表示对人的尊敬。《史记·信陵君列传》:“公子从车骑,虚左,自迎夷门侯生。”(从:指带着。虚:空出。侯生:人名。)⑤不正;邪僻。《礼记·王制》:“执左道以乱政。”⑥不合;违背。韩愈《答宝秀才书》:“身动而事左。”⑦证据;证人。《新唐书·刘知几传》:“举十二条左证其谬。”《汉书·张汤传》:“使吏案捕汤左田信等。”(派遣官吏追捕张汤的证人田信等。)[左右]1.在旁侍候的近侍近臣。《韩非子·孤愤》:“千乘之患,左右太信。”(千乘:指小国的君主。)2.周围,附近。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“令军士不得于亮墓所左右刍(chú除)牧樵采。”(亮墓所:诸葛亮墓地。刍:割草。樵:打柴。)3.表示约数,相当于“上下”。王充《论衡·气寿》:“百岁左右。”4.帮助。《史记·萧相国世家》:“高祖为亭长,常左右之。”5.支配;控制。《左传·僖公二十六年》:“凡师,能左右之曰以。”(以:指使用。)6.书信中对对方的尊称,表示不敢直称对方,只称呼对方的左右执事者。白居易《与元九书》:“然亦不能不粗陈于左右。”(陈:陈述。)

    屠:

    ①宰杀牲畜。《庄子·让王》:“吾知其富于屠羊之利也。”《战国策·韩策二》:“聂政乃市井之人,鼓刀以屠。”(鼓:敲击。)②屠夫。《后汉书·郭太传》:“召公子、许伟康并出屠酤。”③杀戮;残杀。范成大《清远店》:“屠婢杀奴官不问,大书黥(qíng)面罚犹轻。”(黥:古代的一种刑法,用刀刺刻犯人的面额,再涂上墨。)

    聿:

    ①笔。《太玄·餙》:“舌聿之利,利见知人也。”(这句话的大意是:君子发言著书,其益处只有智者知道。)扬雄《太玄·饰》:“舌聿之利,利见知人也。”②语气词。《诗经·大雅·文王》:“无念尔祖,聿修其德。”《诗经·唐风·蟋蟀》:“蟋蟀在堂,岁聿其逝。”

    禽:

    ①擒捉;捕捉;猎获。后作“擒”。《吕氏春秋·季秋》:“命主祠祭禽于四方。”②兽的总称。《论衡·遭虎》:“虎也诸禽之雄也。”③鸟兽的总称。《周易·师》:“田有禽。”《论衡·物势》:“以十二辰之禽效之。”(十二辰:十二地支。效:证明。)④特指鸟类。《孟子·梁惠王上》:“君子之于禽兽也,见其生,不忍见其死。”

    其:

    (一)①代词。1.相当于“他(她、它)”、“他的”;“他们(她们)”、“他们的”。《论语·卫灵公》:“工欲善其事,必先利其器。”宋濂《送东阳马生序》:“或遇其叱咄(duō),色愈恭,礼愈至。”(叱咄:呵斥。)2. 相当于“我(的)”。王安石《游褒禅山记》:“余亦悔其随之而不得极夫游之乐也。”(极:尽。)3.表示指代。相当于“这”、“那”、“其中的”。《史记·项羽本纪》:“今欲举大事,将非其人不可。”彭端淑《为学一首示子侄》:“蜀之鄙有二僧,其一贫,其一富。”(鄙:边境。)②副词。1.表推测;估计。相当于“大概”、“或许”。《论语·泰伯》:“才难,不其然乎?”2. 表反问。《左传·僖公十年》:“欲加之罪,其无辞乎?”3. 表祈使。相当于“当”、“可”。曹操《求贤令》:“二三子其佐我明扬仄陋,唯才是举,吾得而用之。”(仄陋:出身卑微。)4. 表时间。相当于“将”。《列子·汤问》:“以残年余力,曾不能毁山之一毛,其如土石何?”③连词。1.表假设。相当于“假如”、“如果”。《孟子·梁惠王上》:“其若是,孰能御之?”2. 表选择。相当于“或者”、“还是”。韩愈《马说》:“其真无马邪?其真不知马也。”④助词。形容词或不及物动词词头。《诗经·邶风·北风》:“北风其凉。”《诗经·秦风·小戎》:“言念君子,温其如玉。”(言:助词,无义。)(二)jī语气词。表示疑问。《诗经·小雅·庭燎》:“夜如何其?夜未央。”(央:尽。)

    良:

    ①善良;贤良。《礼记·礼运》:“父慈、子孝、兄良、弟弟(tì)。”(弟:同“悌”。友爱。)《后汉书·左雄传》:“民所以安而无怨者,政平吏良也。”(平:安定。)②善良、贤良的人。张衡《思玄赋》:“尚前良之遗风兮。”(尚:崇尚。)③优良;精美。《孟子·滕文公下》:“天下之良工也。”④副词。1.的确;果然。《汉书·李寻传》:“良有不得已,可赐以财货,不可私以官位。”《史记·赵世家》:“诸将以为赵氏孤儿良已死。”2. 甚;很。《汉书·冯唐传》:“上既闻廉颇、李牧为人,良悦。”[良人]1.妇女称丈夫。《孟子·离娄下》:“良人者,所仰望而终身也。”2.善良的人。韩愈《原毁》:“是足为良人矣。”(是:这就。)3.有才能的人。《诗经·秦风·黄鸟》:“彼苍者天,歼我良人。”


  • you jian zuo tu ,yu qin ji liang 。

    “you jian zuo tu ,yu qin ji liang 。”shi gou chu chu :《feng ping huai yi ya biao ·fang cheng ,ming su shou ye 。cu ru 》;shi tang chao shi ren liu zong yuan de zuo pin 。

    fang cheng lin lin ,wang cu shi zhi 。fei jiao fei jing ,huang you zheng ming 。
    huang ming yu su ,wang shu yu ren 。bo bi jian wan ,rou hui shi xun 。
    su bai ji ming ,yu huang zhi xun 。ji li ji gong ,yi hou jue ren 。
    wang shi yi yi ,xiong pi shi shi 。xian yong tao li ,ri sai yu ji 。
    kou hun yi kuang ,gan dao su jiang 。shi huo jue xin ,da tan gao xiang 。
    chang ji qiu mao ,can ji sui zhang 。you jian zuo tu ,yu qin ji liang 。
    ji liang ji you ,gao yi fu mu 。en rou yu ji ,cu gong er you 。
    wei bi you shi ,nai zhen nai you 。wei bi you zhai ,nai fa nai shou 。
    ji shi yuan huo ,wo gong wo duo 。yin die jue tu ,yi jiu er e 。
    yu xue xiang xiang ,da feng lai jia ,yu yu ji han ,yu er ji xia 。
    ru yin zhi mang ,xuan hu zhi e 。shi zhen shi ba ,da jian jue jia 。
    jiao lu ji mi ,shu yu guo dou 。shi zhi shi ren ,ji she hang zhu 。
    nai yu nai zhi ,cai you hou xi 。wan ji shi jia ,yang fu fu zi 。
    ru shui yun yun ,ji qing er 瀰。cai ren hang ge ,wo bu wei chi 。
    cai ren ge yi ,cai feng he yi 。shu lei cai chu ,hu qi er ju 。
    shi mu yi kang ,wei yuan you yu 。shi jiu shi zi ,huang de ji shu 。
    huang yue zi su ,yu nai fu gong 。xi wo wen zu ,wei xi ping shi yong 。
    nei hui yu jia ,wai xing yu bang 。shu shi cai ren ,er bu lv cong 。
    cai ren lv zhi ,wei xi ping you zi 。xi ping you zi ,wei wo you chen 。
    chou yun da bang ,bi hui wo ren 。yu miao gao gong ,yi gu mo fang 。

    【zhu shi 】:

    you :

    ①you shou 。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“(xi ke )zuo bing pei ,you yuan bao (fú)er gu 。”(yuan :chi 。bao :gu chui 。)②you bian 。《sun zi bing fa ·xu shi 》:“bei zuo ze you gua ,bei you ze zuo gua 。”③xi bian 。wang wei 《wei wang chang shi ji sha tuo shan guo fu ren wen 》:“ju zhi you de ,ge ji zuo ren (rèn)。”(zuo ren :qian jin xiang zuo de yi fu 。)④gu dai shang you ,gu yi you wei shang huo zun wei 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“yi xiang ru gong da ,bai wei shang qing ,wei zai lian po zhi you 。”yin shen wei xian gui 。《hou han shu ·zhang heng chuan 》:“you duo hao you ,gong wei bu gui 。”⑤chong shang ;zun chong 。《shi ji ·ping jin hou zhu fu lie chuan 》:“shou cheng shang wen ,zao yu you wu 。”⑥che you 。gu shi cheng che ,zuo wei zun zhe ,zhong wei yu zhe ,you wei wu shi 。you chen “can cheng ”。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“bing (bǐng)xia yu ji hou ,feng chou fu wei you 。”⑦zan zhu ;fu zhu 。ye zuo “you ”。《zuo chuan ·xiang gong er shi yi nian 》:“zhou gong you wang 。”⑧qin jin ;pian tan 。《zuo chuan ·xiang gong shi nian 》:“wang you bai yu 。”⑨tong “you ”。quan ren yin jiu jin shi 。《shi jing ·xiao ya ·tong gong 》:“zhong gu ji she ,yi chao you zhi 。”

    jian :

    ①[dong ]zhan duan ,jian duan 。《shi jing ·shao na ·gan tang 》:“bi fei gan tang ,wu ~wu fa 。”②[dong ]xiu jian ,xiu zheng 。《han fei zi ·wu du 》:“mao ci bu ~,cai chuan bu zhuo 。”③[dong ]qin duo 。《shi jing ·lu song ·bi gong 》:“hou ji zhi sun ,shi wei chang wang ,ju qi zhi yang ,shi shi ~shang 。”④[dong ]xiao mie 。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“yu gu ~mie ci er chao shi 。”⑤[dong ]shan gai ,shan chu 。liu xie 《wen xin diao long ·rong cai 》:“gui fan ben ti wei zhi rong ,~jie fu ci wei zhi cai 。”

    zuo :

    ①zuo bian 。《sun zi bing fa · xu shi 》:“bei zuo ze you gua ,bei you ze zuo gua 。”②de li shang yi dong wei zuo 。《jin shu ·wen jiao chuan 》:“yuan di chu zhen jiang zuo 。”③gu dai zun chong you ,gu yi you wei jiao zun gui de de wei ,er yi zuo wei jiao di de de wei 。liu zong yuan 《song li wei fu jing shi xu 》:“guo dong ting ,shang xiang jiang ,fei you zui zuo qian zhe han zhi 。”(zuo qian :jiang zhi 。)④yi you zhi qin jin ;zan zhu ;yi zuo zhi bu qin jin ;bu zan zhu 。《zhan guo ce ·wei ce er 》:“you han er zuo wei 。”(han 、wei :guo ming 。)【zhu yi 】gu dai che ji yi zuo wei zun wei ,“xu zuo ”biao shi dui ren de zun jing 。《shi ji ·xin ling jun lie chuan 》:“gong zi cong che ji ,xu zuo ,zi ying yi men hou sheng 。”(cong :zhi dai zhao 。xu :kong chu 。hou sheng :ren ming 。)⑤bu zheng ;xie pi 。《li ji ·wang zhi 》:“zhi zuo dao yi luan zheng 。”⑥bu ge ;wei bei 。han yu 《da bao xiu cai shu 》:“shen dong er shi zuo 。”⑦zheng ju ;zheng ren 。《xin tang shu ·liu zhi ji chuan 》:“ju shi er tiao zuo zheng ji miu 。”《han shu ·zhang shang chuan 》:“shi li an bu shang zuo tian xin deng 。”(pa qian guan li zhui bu zhang shang de zheng ren tian xin deng 。)[zuo you ]1.zai pang shi hou de jin shi jin chen 。《han fei zi ·gu fen 》:“qian cheng zhi huan ,zuo you tai xin 。”(qian cheng :zhi xiao guo de jun zhu 。)2.zhou wei ,fu jin 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“ling jun shi bu de yu liang mu suo zuo you chu (chúchu )mu qiao cai 。”(liang mu suo :zhu ge liang mu de 。chu :ge cao 。qiao :da chai 。)3.biao shi yao shu ,xiang dang yu “shang xia ”。wang chong 《lun heng ·qi shou 》:“bai sui zuo you 。”4.bang zhu 。《shi ji ·xiao xiang guo shi jia 》:“gao zu wei ting chang ,chang zuo you zhi 。”5.zhi pei ;kong zhi 。《zuo chuan ·xi gong er shi liu nian 》:“fan shi ,neng zuo you zhi yue yi 。”(yi :zhi shi yong 。)6.shu xin zhong dui dui fang de zun chen ,biao shi bu gan zhi chen dui fang ,zhi chen hu dui fang de zuo you zhi shi zhe 。bai ju yi 《yu yuan jiu shu 》:“ran yi bu neng bu cu chen yu zuo you 。”(chen :chen shu 。)

    tu :

    ①zai sha sheng chu 。《zhuang zi ·rang wang 》:“wu zhi ji fu yu tu yang zhi li ye 。”《zhan guo ce ·han ce er 》:“nie zheng nai shi jing zhi ren ,gu dao yi tu 。”(gu :qiao ji 。)②tu fu 。《hou han shu ·guo tai chuan 》:“shao gong zi 、hu wei kang bing chu tu gu 。”③sha lu ;can sha 。fan cheng da 《qing yuan dian 》:“tu bi sha nu guan bu wen ,da shu qing (qíng)mian fa you qing 。”(qing :gu dai de yi chong xing fa ,yong dao ci ke fan ren de mian e ,zai tu shang mo 。)

    yu :

    ①bi 。《tai xuan ·shi 》:“she yu zhi li ,li jian zhi ren ye 。”(zhe gou hua de da yi shi :jun zi fa yan zhe shu ,ji yi chu zhi you zhi zhe zhi dao 。)yang xiong 《tai xuan ·shi 》:“she yu zhi li ,li jian zhi ren ye 。”②yu qi ci 。《shi jing ·da ya ·wen wang 》:“mo nian er zu ,yu xiu ji de 。”《shi jing ·tang feng ·xi shuai 》:“xi shuai zai tang ,sui yu ji shi 。”

    qin :

    ①qin zhuo ;bu zhuo ;lie huo 。hou zuo “qin ”。《lv shi chun qiu ·ji qiu 》:“ming zhu ci ji qin yu si fang 。”②shou de zong chen 。《lun heng ·zao hu 》:“hu ye zhu qin zhi xiong ye 。”③diao shou de zong chen 。《zhou yi ·shi 》:“tian you qin 。”《lun heng ·wu shi 》:“yi shi er chen zhi qin xiao zhi 。”(shi er chen :shi er de zhi 。xiao :zheng ming 。)④te zhi diao lei 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“jun zi zhi yu qin shou ye ,jian ji sheng ,bu ren jian ji si 。”

    ji :

    (yi )①dai ci 。1.xiang dang yu “ta (ta 、ta )”、“ta de ”;“ta men (ta men )”、“ta men de ”。《lun yu ·wei ling gong 》:“gong yu shan ji shi ,bi xian li ji qi 。”song lian 《song dong yang ma sheng xu 》:“huo yu ji chi duo (duō),se yu gong ,li yu zhi 。”(chi duo :a chi 。)2. xiang dang yu “wo (de )”。wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“yu yi hui ji sui zhi er bu de ji fu you zhi le ye 。”(ji :jin 。)3.biao shi zhi dai 。xiang dang yu “zhe ”、“na ”、“ji zhong de ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jin yu ju da shi ,jiang fei ji ren bu ke 。”peng duan shu 《wei xue yi shou shi zi zhi 》:“shu zhi bi you er seng ,ji yi pin ,ji yi fu 。”(bi :bian jing 。)②fu ci 。1.biao tui ce ;gu ji 。xiang dang yu “da gai ”、“huo hu ”。《lun yu ·tai bai 》:“cai nan ,bu ji ran hu ?”2. biao fan wen 。《zuo chuan ·xi gong shi nian 》:“yu jia zhi zui ,ji mo ci hu ?”3. biao qi shi 。xiang dang yu “dang ”、“ke ”。cao cao 《qiu xian ling 》:“er san zi ji zuo wo ming yang ze lou ,wei cai shi ju ,wu de er yong zhi 。”(ze lou :chu shen bei wei 。)4. biao shi jian 。xiang dang yu “jiang ”。《lie zi ·shang wen 》:“yi can nian yu li ,ceng bu neng hui shan zhi yi mao ,ji ru tu dan he ?”③lian ci 。1.biao jia she 。xiang dang yu “jia ru ”、“ru guo ”。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“ji re shi ,shu neng yu zhi ?”2. biao shua ze 。xiang dang yu “huo zhe ”、“hai shi ”。han yu 《ma shui 》:“ji zhen mo ma xie ?ji zhen bu zhi ma ye 。”④zhu ci 。xing rong ci huo bu ji wu dong ci ci tou 。《shi jing ·bei feng ·bei feng 》:“bei feng ji liang 。”《shi jing ·qin feng ·xiao rong 》:“yan nian jun zi ,wen ji ru yu 。”(yan :zhu ci ,mo yi 。)(er )jīyu qi ci 。biao shi yi wen 。《shi jing ·xiao ya ·ting liao 》:“ye ru he ji ?ye wei yang 。”(yang :jin 。)

    liang :

    ①shan liang ;xian liang 。《li ji ·li yun 》:“fu ci 、zi xiao 、xiong liang 、di di (tì)。”(di :tong “ti ”。you ai 。)《hou han shu ·zuo xiong chuan 》:“min suo yi an er mo yuan zhe ,zheng ping li liang ye 。”(ping :an ding 。)②shan liang 、xian liang de ren 。zhang heng 《sai xuan fu 》:“shang qian liang zhi wei feng xi 。”(shang :chong shang 。)③you liang ;jing mei 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“tian xia zhi liang gong ye 。”④fu ci 。1.de que ;guo ran 。《han shu ·li xun chuan 》:“liang you bu de yi ,ke ci yi cai huo ,bu ke si yi guan wei 。”《shi ji ·zhao shi jia 》:“zhu jiang yi wei zhao shi gu er liang yi si 。”2. shen ;hen 。《han shu ·feng tang chuan 》:“shang ji wen lian po 、li mu wei ren ,liang yue 。”[liang ren ]1.fu nv chen zhang fu 。《meng zi ·li lou xia 》:“liang ren zhe ,suo yang wang er zhong shen ye 。”2.shan liang de ren 。han yu 《yuan hui 》:“shi zu wei liang ren yi 。”(shi :zhe jiu 。)3.you cai neng de ren 。《shi jing ·qin feng ·huang diao 》:“bi cang zhe tian ,jian wo liang ren 。”