• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 還如渡遼水,更似謫長沙。

    “還如渡遼水,更似謫長沙。”詩句出處:《同劉二十八院長述舊言懷感時書事,》;是唐朝詩人柳宗元的作品。

    弱歲遊玄圃,先容幸棄瑕。名勞長者記,文許後生誇。
    鷃翼嘗披隼,蓬心類倚麻。繼酬天祿署,俱尉甸侯傢。
    憲府初收跡,丹墀共拜嘉。分行參瑞獸,傳點亂宮鴉。
    執簡寧循枉,持書每去邪。鸞鳳標魏闕,熊武負崇牙。
    辨色宜相顧,傾心自不嘩。金爐仄流月,紫殿啟晨霞。
    未竟遷喬樂,俄成失路嗟。還如渡遼水,更似謫長沙。
    別怨秦城暮,途窮越嶺斜。訟庭閑枳棘,候吏逐麋麚。
    三載皇恩暢,千年聖歷遐。朝宗延駕海,師役罷梁溠。
    京邑搜貞幹,南宮步渥窪。世惟材是梓,人仰驥中驊。
    欻刺苗入地,仍逾贛石崖。禮容垂琫,戍備響錏鍜。W
    寵即郎官舊,威從太守加。建旟翻鷙鳥,負弩繞文蛇。
    冊府榮八命,中闈盛六珈。肯隨胡質矯,方惡馬融奢。
    褒德符新換,懷仁道並遮。俗嫌龍節晚,朝訝介圭賒。
    禹貢輸苞匭,周官賦秉秅。雄風吞七澤,異產控三巴。
    即事觀農稼,因時展物華。秋原被蘭葉,春渚漲桃花。
    令肅軍無擾,程懸市禁貰。不應虞竭澤,寧復嘆棲苴。
    蹀躞騶先駕,籠銅鼓報衙。染毫東國素,濡印錦溪砂。
    貨積舟難泊,人歸山倍畬。吳歈工折柳,楚舞舊傳芭。
    隱幾松為曲,傾樽石作污。寒初榮橘柚,夏首薦枇杷。
    祀變荊巫禱,風移魯婦髽。已聞施愷悌,還睹正奇邪。
    慕友慚連璧,言姻喜附葭。沉埋全死地,流落半生涯。
    入郡腰恒折,逢人手盡叉。敢辭親恥污,唯恐長疵瘕。
    善幻迷冰火,齊諧笑柏塗。東門牛屢飯,中散虱空爬。
    逸戲看猿鬥,殊音辨馬撾。渚行狐作孽,林宿鳥為。
    同病憂能老,新聲厲似姱。豈知千仞墜,隻為一毫差。
    守道甘長絕,明心欲自。&貯愁聽夜雨,隔淚數殘葩。
    梟族音常聒,豺群喙競呀。岸蘆翻毒蜃,谿竹鬥狂犘。
    野鶩行看弋,江魚或共叉。瘴氛恒積潤,訛火亟生煆。
    耳靜煩喧蟻,魂驚怯怒蛙。風枝散陳葉,霜蔓綖寒瓜。
    霧密前山桂,冰枯曲沼蕸。思鄉比莊舄,遁世遇眭誇。
    漁舍茨荒草,村橋臥古槎。禦寒衾用罽,挹水勺仍椰。
    窗蠹惟潛蠍,甍涎競綴蝸。引泉開故竇,護藥插新笆。
    樹怪花因槲,蟲憐目待蝦。驟歌喉易嗄,饒醉鼻成齄。
    曳捶牽羸馬,垂蓑牧艾豭。已看能類鱉,猶訝雉為鷨。
    誰采中原菽,徒巾下澤車。俚兒供苦筍,傖父饋酸楂。
    勸策扶危杖,邀持當酒茶。道流征短褐,禪客會袈裟。
    香飯舂菰米,珍蔬折五茄。方期飲甘露,更欲吸流霞。
    屋鼠從穿兀,林狙任攫拏。春衫裁白紵,朝帽掛烏紗。
    屢嘆恢恢網,頻搖肅肅罝。衰榮因蓂莢,盈缺幾蝦蟆。
    路識溝邊柳,城聞隴上笳。共思捐佩處,千騎擁青緺。

    【註釋】:

    還:

    (一)①返回;回到原地或恢復原位。《左傳·僖公二十四年》:“宋成公如楚,還,入於鄭,鄭伯將享之。”(鄭伯:指鄭文公。享:設宴招待。)《史記·項羽本紀》:“還軍霸上。”②恢復。《魏書·顯祖紀》:“諸非勞超遷者,亦各還初。”(勞:功勞。遷:晉升。)③交還;歸還。《荀子·堯問》:“然而吾所執贄而見者十人,還贄而見者三十人。”也指交納。杜甫《歲晏行》:“割慈忍愛還租庸。”(庸:抵償勞役的佈帛。)④顧;回頭。潘嶽《傷弱子辭》:“還眺兮墳瘞(yì),草莽莽兮木森森。”(瘞:埋葬物。)《史記·滑稽列傳》:“疾步數還顧。”⑤償還。江淹《恨賦》:“裂帛系書,誓還漢恩。”(系:綁。書:信。)⑥通“環”。環繞。陳亮《念奴嬌·登多景樓》:“危樓還望,嘆此意,今古幾人曾會。”⑦《漢書·食貨志上》:“還廬樹桑。”(廬:房舍。) (二)xuán ①旋轉。《國語·吳語》:“大夫種(zhǒng)勇而善謀,將還玩吳國於股掌之上,以得其志。”(種:指越大夫文種。玩:玩弄。)②立即;迅速。《荀子·王霸》:“如是則舜禹還至,王業還起。”③輕盈快捷的樣子。《詩經·齊風·還》:“子之還兮,遭我乎峱(náo)之間兮。”(峱:古山名。) (三)hái 副詞。①仍;尚。杜甫《泛江》詩:“亂離還奏樂,漂泊且聽歌。”②再;又。孟浩然《過故人莊》:“待到重陽日,還來就菊花。”③更。杜甫《奉待嚴大夫》詩:“殊方又喜故人來,重鎮還須濟世才。”

    如:

    ①順從;依照。《左傳·僖公十五年》:“唯所如之,無不如志。”李朝威《柳毅傳》:“毅如其言,遂至其宮。”②往;到……去。《漢書·燕王傳》:“田生如長安,不見(劉)澤。”③似;像;如同。《詩經·小雅·小旻》:“戰戰兢兢,如臨深淵,如履薄冰。”④及;趕得上。《論語·公冶長》:“弗如也! 吾與女弗如也!”⑤奈。“如……何”,相當於“奈……何”,把……怎麼樣。《孟子·滕文公下》:“一薛居州,獨如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·湯問》:“其如土石何?”⑥介詞。相當於“於”。引進比較對象。《呂氏春秋·愛士》:“人之困窮,甚如饑渴。”⑦連詞。1. 相當於“如果”,表示假設。《詩經·秦風·黃鳥》:“如可贖兮,人百其身。”2. 相當於“和”。表示並列。《儀禮·鄉飲酒禮》:“公如大夫入。”(大夫:官名。)3. 相當於“而”。表示轉折。至於;卻。《論語·先進》:“如其禮樂,以俟君子。”4.相當於“或者”。表示選擇。《論語·先進》:“安見方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指縱橫六七十裡。邦:諸侯封國。)⑧助詞。形容詞後綴,相當於“然”,表示“……的樣子”。《論語·鄉黨》:“孔子於鄉黨,恂恂如也,似不能言者。”[不如]也作“弗如”。比不上。岑參《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如。”(伯禹:大禹。)

    渡:

    ①渡過江河。鄭谷《淮上與友人別》:“揚子江頭楊柳春,楊花愁殺渡江人。”②指越過,跨過;由此及彼。杜甫《茅屋為秋風所破歌》:“茅飛渡江灑江郊。”③渡口。多用作地名。陸遊《書憤》:“樓船雪夜瓜洲渡,鐵馬秋風大散關。”④劃船。李清照《如夢令》:“爭渡、爭渡,驚起一灘鷗鷺。”

    遼:

    ①遠;遙遠。《荀子·天論》:“天不為人之惡寒也輟(chuò)冬,地不為人之惡遼遠也輟廣。”(輟:廢止。)《墨子·非攻》:“道路遼遠。”②久遠;時間久。高明《琵琶記·官媒議婚》:“夢繞親闈(wéi),愁深旅邸(dǐ),那堪音信遼絕!”(親闈:親人居住之處。旅邸:旅館。)蘇軾《詛楚文》:“遼矣千載後。”③朝代名。契丹族人耶律阿保機於公元916年創建,1125年為金所滅。

    更:

    (一)①改變;更換。《韓非子·解老》:“凡法令更則利害易。”②替換。《呂氏春秋·仲春紀》:“是月也,祀不用犧牲,用圭璧,更皮幣。”(犧牲:祭祀用的牲畜。圭:玉器名。皮幣:毛皮和繒帛。)引申為交替。《漢書·萬石君傳》:“九卿更進用事。”③經歷;經過。《韓非子·外儲說左上》:“更日久則塗幹而椽燥。”④抵償;抵押。《史記·平準書》:“悉巴蜀租賦不足以更之。”(悉:竭盡。)⑤古時夜間計時單位,一夜分為五更,每一更約二小時。嶽飛《小重山》:“驚回千裡夢,已三更。” (二)gèng 副詞。①相當於“再”、“又”。《史記·孟嘗君列傳》:“此時孟嘗君有一狐白裘,直千金,天下無雙,入秦獻之昭王,更無他裘。”(直:同“值”。)杜甫《石壕吏》:“室中更無人,惟有乳下孫。”②相當於“愈”。更加。《史記·管晏列傳》:“吾嘗為鮑叔謀事,而更窮困。”

    似:

    ①像;類似。《莊子·山木》:“材與不材之間,似之而非也。”古詩《敕勒歌》:“天似穹廬,籠蓋四野。”②似乎;好像。《左傳·襄公三十一年》:“天似啟之。”晏殊《浣溪沙》:“似曾相識燕歸來。”③給與。韓愈《誰氏子》:“寫吾此詩持送似。”賈島《劍客》:“今日把似君,誰為不平事。”④介詞。引進比較對象。劉克莊《風入松》:“逆旅主人相問,今回老似前回?”⑤通“嗣”。繼承;延續。《詩經·大雅·江漢》:“無曰予小子,召公是似。”

    謫:

    ①譴責。《左傳·成公十七年》:“國子謫我。”(國子:指國武子。)②降職或流放。范仲淹《嶽陽樓記》:“滕子京謫守巴陵郡。”③被罰罪的人。《史記·秦始皇本紀》:“徙謫實之初縣。”

    長:

    (一)①長度;兩端的距離。《考工記· 車人》:“車人為車,柯長三尺。”②長度大。與“短”相對。1.指空間。古樂府(木蘭詩》:“北市買長鞭。”2.指時間。《韓非子·難一》:“矜偽不長,蓋虛不久。”③巨大。李白《行路難》:“長風破浪會有時,直掛雲帆濟滄海。”(會:一定。濟:渡。)④遼闊。李白《廬山謠寄盧侍禦虛舟》:“鳥飛不到吳天長。”⑤經常。張籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,長向村傢取黃犢。”⑥長處;專長。韓愈《畫記》:“以為非一工人之所能運思,蓋叢集眾工人之所長。”⑦擅長。《三國志· 吳書·周瑜傳》:“與吳越爭衡,本非中國所長。” (二)zhǎng ①年齡大;輩分高。杜甫《兵車行》:“長者雖有問,役夫敢申恨?”②排行第一。《史記·李斯列傳》:“始皇有二十馀子,長子扶蘇以數直諫上……”③首領;首長。《禮記·曲禮下》:“九州之長,入天子之國曰牧。”(牧:官名。)④生長;成長。賈誼《論積貯疏》:“淫侈之俗,日日以長。”⑤撫養。《詩經· 小雅·蓼莪》:“長我育我。”⑥滋長。《詩經·小雅·巧言》:“君子屢盟,亂是用長。”(盟:盟誓。用:以。)⑦增進;增強。《禮記·學記》:“知不足然後能自反也,知困然後能自強也,故曰教學相長也。”(反:反省。)⑧提高。李白《與韓荊州書》:“青萍結綠,長價於薛卞之門。”(青萍:劍名。結綠:玉名。)


  • 还如渡辽水,更似谪长沙。

    “还如渡辽水,更似谪长沙。”诗句出处:《同刘二十八院长述旧言怀感时书事,》;是唐朝诗人柳宗元的作品。

    弱岁游玄圃,先容幸弃瑕。名劳长者记,文许后生夸。
    鷃翼尝披隼,蓬心类倚麻。继酬天禄署,俱尉甸侯家。
    宪府初收迹,丹墀共拜嘉。分行参瑞兽,传点乱宫鸦。
    执简宁循枉,持书每去邪。鸾凤标魏阙,熊武负崇牙。
    辨色宜相顾,倾心自不哗。金炉仄流月,紫殿启晨霞。
    未竟迁乔乐,俄成失路嗟。还如渡辽水,更似谪长沙。
    别怨秦城暮,途穷越岭斜。讼庭闲枳棘,候吏逐麋麚。
    三载皇恩畅,千年圣历遐。朝宗延驾海,师役罢梁溠。
    京邑搜贞干,南宫步渥洼。世惟材是梓,人仰骥中骅。
    欻刺苗入地,仍逾赣石崖。礼容垂琫,戍备响錏鍜。W
    宠即郎官旧,威从太守加。建旟翻鸷鸟,负弩绕文蛇。
    册府荣八命,中闱盛六珈。肯随胡质矫,方恶马融奢。
    褒德符新换,怀仁道并遮。俗嫌龙节晚,朝讶介圭赊。
    禹贡输苞匦,周官赋秉秅。雄风吞七泽,异产控三巴。
    即事观农稼,因时展物华。秋原被兰叶,春渚涨桃花。
    令肃军无扰,程悬市禁贳。不应虞竭泽,宁复叹栖苴。
    蹀躞驺先驾,笼铜鼓报衙。染毫东国素,濡印锦溪砂。
    货积舟难泊,人归山倍畬。吴歈工折柳,楚舞旧传芭。
    隐几松为曲,倾樽石作污。寒初荣橘柚,夏首荐枇杷。
    祀变荆巫祷,风移鲁妇髽。已闻施恺悌,还睹正奇邪。
    慕友惭连璧,言姻喜附葭。沉埋全死地,流落半生涯。
    入郡腰恒折,逢人手尽叉。敢辞亲耻污,唯恐长疵瘕。
    善幻迷冰火,齐谐笑柏涂。东门牛屡饭,中散虱空爬。
    逸戏看猿斗,殊音辨马挝。渚行狐作孽,林宿鸟为。
    同病忧能老,新声厉似姱。岂知千仞坠,只为一毫差。
    守道甘长绝,明心欲自。&贮愁听夜雨,隔泪数残葩。
    枭族音常聒,豺群喙竞呀。岸芦翻毒蜃,谿竹斗狂犘。
    野鹜行看弋,江鱼或共叉。瘴氛恒积润,讹火亟生煆。
    耳静烦喧蚁,魂惊怯怒蛙。风枝散陈叶,霜蔓綖寒瓜。
    雾密前山桂,冰枯曲沼蕸。思乡比庄舄,遁世遇眭夸。
    渔舍茨荒草,村桥卧古槎。御寒衾用罽,挹水勺仍椰。
    窗蠹惟潜蝎,甍涎竞缀蜗。引泉开故窦,护药插新笆。
    树怪花因槲,虫怜目待虾。骤歌喉易嗄,饶醉鼻成齄。
    曳捶牵羸马,垂蓑牧艾豭。已看能类鳖,犹讶雉为鷨。
    谁采中原菽,徒巾下泽车。俚儿供苦笋,伧父馈酸楂。
    劝策扶危杖,邀持当酒茶。道流征短褐,禅客会袈裟。
    香饭舂菰米,珍蔬折五茄。方期饮甘露,更欲吸流霞。
    屋鼠从穿兀,林狙任攫拏。春衫裁白纻,朝帽挂乌纱。
    屡叹恢恢网,频摇肃肃罝。衰荣因蓂荚,盈缺几虾蟆。
    路识沟边柳,城闻陇上笳。共思捐佩处,千骑拥青緺。

    【注释】:

    还:

    (一)①返回;回到原地或恢复原位。《左传·僖公二十四年》:“宋成公如楚,还,入于郑,郑伯将享之。”(郑伯:指郑文公。享:设宴招待。)《史记·项羽本纪》:“还军霸上。”②恢复。《魏书·显祖纪》:“诸非劳超迁者,亦各还初。”(劳:功劳。迁:晋升。)③交还;归还。《荀子·尧问》:“然而吾所执贽而见者十人,还贽而见者三十人。”也指交纳。杜甫《岁晏行》:“割慈忍爱还租庸。”(庸:抵偿劳役的布帛。)④顾;回头。潘岳《伤弱子辞》:“还眺兮坟瘗(yì),草莽莽兮木森森。”(瘗:埋葬物。)《史记·滑稽列传》:“疾步数还顾。”⑤偿还。江淹《恨赋》:“裂帛系书,誓还汉恩。”(系:绑。书:信。)⑥通“环”。环绕。陈亮《念奴娇·登多景楼》:“危楼还望,叹此意,今古几人曾会。”⑦《汉书·食货志上》:“还庐树桑。”(庐:房舍。) (二)xuán ①旋转。《国语·吴语》:“大夫种(zhǒng)勇而善谋,将还玩吴国于股掌之上,以得其志。”(种:指越大夫文种。玩:玩弄。)②立即;迅速。《荀子·王霸》:“如是则舜禹还至,王业还起。”③轻盈快捷的样子。《诗经·齐风·还》:“子之还兮,遭我乎峱(náo)之间兮。”(峱:古山名。) (三)hái 副词。①仍;尚。杜甫《泛江》诗:“乱离还奏乐,漂泊且听歌。”②再;又。孟浩然《过故人庄》:“待到重阳日,还来就菊花。”③更。杜甫《奉待严大夫》诗:“殊方又喜故人来,重镇还须济世才。”

    如:

    ①顺从;依照。《左传·僖公十五年》:“唯所如之,无不如志。”李朝威《柳毅传》:“毅如其言,遂至其宫。”②往;到……去。《汉书·燕王传》:“田生如长安,不见(刘)泽。”③似;像;如同。《诗经·小雅·小旻》:“战战兢兢,如临深渊,如履薄冰。”④及;赶得上。《论语·公冶长》:“弗如也! 吾与女弗如也!”⑤奈。“如……何”,相当于“奈……何”,把……怎么样。《孟子·滕文公下》:“一薛居州,独如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·汤问》:“其如土石何?”⑥介词。相当于“于”。引进比较对象。《吕氏春秋·爱士》:“人之困穷,甚如饥渴。”⑦连词。1. 相当于“如果”,表示假设。《诗经·秦风·黄鸟》:“如可赎兮,人百其身。”2. 相当于“和”。表示并列。《仪礼·乡饮酒礼》:“公如大夫入。”(大夫:官名。)3. 相当于“而”。表示转折。至于;却。《论语·先进》:“如其礼乐,以俟君子。”4.相当于“或者”。表示选择。《论语·先进》:“安见方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指纵横六七十里。邦:诸侯封国。)⑧助词。形容词后缀,相当于“然”,表示“……的样子”。《论语·乡党》:“孔子于乡党,恂恂如也,似不能言者。”[不如]也作“弗如”。比不上。岑参《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如。”(伯禹:大禹。)

    渡:

    ①渡过江河。郑谷《淮上与友人别》:“扬子江头杨柳春,杨花愁杀渡江人。”②指越过,跨过;由此及彼。杜甫《茅屋为秋风所破歌》:“茅飞渡江洒江郊。”③渡口。多用作地名。陆游《书愤》:“楼船雪夜瓜洲渡,铁马秋风大散关。”④划船。李清照《如梦令》:“争渡、争渡,惊起一滩鸥鹭。”

    辽:

    ①远;遥远。《荀子·天论》:“天不为人之恶寒也辍(chuò)冬,地不为人之恶辽远也辍广。”(辍:废止。)《墨子·非攻》:“道路辽远。”②久远;时间久。高明《琵琶记·官媒议婚》:“梦绕亲闱(wéi),愁深旅邸(dǐ),那堪音信辽绝!”(亲闱:亲人居住之处。旅邸:旅馆。)苏轼《诅楚文》:“辽矣千载后。”③朝代名。契丹族人耶律阿保机于公元916年创建,1125年为金所灭。

    更:

    (一)①改变;更换。《韩非子·解老》:“凡法令更则利害易。”②替换。《吕氏春秋·仲春纪》:“是月也,祀不用牺牲,用圭璧,更皮币。”(牺牲:祭祀用的牲畜。圭:玉器名。皮币:毛皮和缯帛。)引申为交替。《汉书·万石君传》:“九卿更进用事。”③经历;经过。《韩非子·外储说左上》:“更日久则涂干而椽燥。”④抵偿;抵押。《史记·平准书》:“悉巴蜀租赋不足以更之。”(悉:竭尽。)⑤古时夜间计时单位,一夜分为五更,每一更约二小时。岳飞《小重山》:“惊回千里梦,已三更。” (二)gèng 副词。①相当于“再”、“又”。《史记·孟尝君列传》:“此时孟尝君有一狐白裘,直千金,天下无双,入秦献之昭王,更无他裘。”(直:同“值”。)杜甫《石壕吏》:“室中更无人,惟有乳下孙。”②相当于“愈”。更加。《史记·管晏列传》:“吾尝为鲍叔谋事,而更穷困。”

    似:

    ①像;类似。《庄子·山木》:“材与不材之间,似之而非也。”古诗《敕勒歌》:“天似穹庐,笼盖四野。”②似乎;好像。《左传·襄公三十一年》:“天似启之。”晏殊《浣溪沙》:“似曾相识燕归来。”③给与。韩愈《谁氏子》:“写吾此诗持送似。”贾岛《剑客》:“今日把似君,谁为不平事。”④介词。引进比较对象。刘克庄《风入松》:“逆旅主人相问,今回老似前回?”⑤通“嗣”。继承;延续。《诗经·大雅·江汉》:“无曰予小子,召公是似。”

    谪:

    ①谴责。《左传·成公十七年》:“国子谪我。”(国子:指国武子。)②降职或流放。范仲淹《岳阳楼记》:“滕子京谪守巴陵郡。”③被罚罪的人。《史记·秦始皇本纪》:“徙谪实之初县。”

    长:

    (一)①长度;两端的距离。《考工记· 车人》:“车人为车,柯长三尺。”②长度大。与“短”相对。1.指空间。古乐府(木兰诗》:“北市买长鞭。”2.指时间。《韩非子·难一》:“矜伪不长,盖虚不久。”③巨大。李白《行路难》:“长风破浪会有时,直挂云帆济沧海。”(会:一定。济:渡。)④辽阔。李白《庐山谣寄卢侍御虚舟》:“鸟飞不到吴天长。”⑤经常。张籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,长向村家取黄犊。”⑥长处;专长。韩愈《画记》:“以为非一工人之所能运思,盖丛集众工人之所长。”⑦擅长。《三国志· 吴书·周瑜传》:“与吴越争衡,本非中国所长。” (二)zhǎng ①年龄大;辈分高。杜甫《兵车行》:“长者虽有问,役夫敢申恨?”②排行第一。《史记·李斯列传》:“始皇有二十馀子,长子扶苏以数直谏上……”③首领;首长。《礼记·曲礼下》:“九州之长,入天子之国曰牧。”(牧:官名。)④生长;成长。贾谊《论积贮疏》:“淫侈之俗,日日以长。”⑤抚养。《诗经· 小雅·蓼莪》:“长我育我。”⑥滋长。《诗经·小雅·巧言》:“君子屡盟,乱是用长。”(盟:盟誓。用:以。)⑦增进;增强。《礼记·学记》:“知不足然后能自反也,知困然后能自强也,故曰教学相长也。”(反:反省。)⑧提高。李白《与韩荆州书》:“青萍结绿,长价于薛卞之门。”(青萍:剑名。结绿:玉名。)


  • hai ru du liao shui ,geng shi zhe chang sha 。

    “hai ru du liao shui ,geng shi zhe chang sha 。”shi gou chu chu :《tong liu er shi ba yuan chang shu jiu yan huai gan shi shu shi ,》;shi tang chao shi ren liu zong yuan de zuo pin 。

    ruo sui you xuan pu ,xian rong xing qi xia 。ming lao chang zhe ji ,wen hu hou sheng kua 。
    yan yi chang pi sun ,peng xin lei yi ma 。ji chou tian lu shu ,ju wei dian hou jia 。
    xian fu chu shou ji ,dan chi gong bai jia 。fen hang can rui shou ,chuan dian luan gong ya 。
    zhi jian ning xun wang ,chi shu mei qu xie 。luan feng biao wei que ,xiong wu fu chong ya 。
    bian se yi xiang gu ,qing xin zi bu hua 。jin lu ze liu yue ,zi dian qi chen xia 。
    wei jing qian qiao le ,e cheng shi lu jie 。hai ru du liao shui ,geng shi zhe chang sha 。
    bie yuan qin cheng mu ,tu qiong yue ling xie 。song ting xian zhi ji ,hou li zhu mi jia 。
    san zai huang en chang ,qian nian sheng li xia 。chao zong yan jia hai ,shi yi ba liang zha 。
    jing yi sou zhen gan ,na gong bu wo wa 。shi wei cai shi zi ,ren yang ji zhong hua 。
    xu ci miao ru de ,reng yu gan dan ya 。li rong chui beng ,shu bei xiang ya xia 。W
    chong ji lang guan jiu ,wei cong tai shou jia 。jian yu fan zhi diao ,fu nu rao wen she 。
    ce fu rong ba ming ,zhong wei cheng liu jia 。ken sui hu zhi jiao ,fang e ma rong she 。
    bao de fu xin huan ,huai ren dao bing zhe 。su xian long jie wan ,chao ya jie gui she 。
    yu gong shu bao gui ,zhou guan fu bing cha 。xiong feng tun qi ze ,yi chan kong san ba 。
    ji shi guan nong jia ,yin shi zhan wu hua 。qiu yuan bei lan xie ,chun zhu zhang tao hua 。
    ling su jun mo rao ,cheng xuan shi jin shi 。bu ying yu jie ze ,ning fu tan qi ju 。
    die xie zou xian jia ,long tong gu bao ya 。ran hao dong guo su ,ru yin jin xi sha 。
    huo ji zhou nan bo ,ren gui shan bei 畬。wu yu gong she liu ,chu wu jiu chuan ba 。
    yin ji song wei qu ,qing zun dan zuo wu 。han chu rong ju you ,xia shou jian pi pa 。
    si bian jing wu dao ,feng yi lu fu zhua 。yi wen shi kai ti ,hai du zheng ji xie 。
    mu you can lian bi ,yan yin xi fu jia 。chen mai quan si de ,liu la ban sheng ya 。
    ru jun yao heng she ,feng ren shou jin cha 。gan ci qin chi wu ,wei kong chang ci jia 。
    shan huan mi bing huo ,ji xie xiao bai tu 。dong men niu lv fan ,zhong san shi kong pa 。
    yi hu kan yuan dou ,shu yin bian ma wo 。zhu hang hu zuo nie ,lin su diao wei 。
    tong bing you neng lao ,xin sheng li shi hu 。qi zhi qian ren zhui ,zhi wei yi hao cha 。
    shou dao gan chang jue ,ming xin yu zi 。&zhu chou ting ye yu ,ge lei shu can pa 。
    xiao zu yin chang guo ,chai qun hui jing ya 。an lu fan du shen ,ji zhu dou kuang ma 。
    ye wu hang kan yi ,jiang yu huo gong cha 。zhang fen heng ji run ,e huo ji sheng xia 。
    er jing fan xuan yi ,hun jing qie nu wa 。feng zhi san chen xie ,shuang man xian han gua 。
    wu mi qian shan gui ,bing ku qu zhao xia 。sai xiang bi zhuang xi ,dun shi yu sui kua 。
    yu she ci huang cao ,cun qiao wo gu cha 。yu han qin yong ji ,yi shui shao reng ye 。
    chuang du wei qian xie ,meng xian jing chuo luo 。yin quan kai gu dou ,hu yao cha xin ba 。
    shu guai hua yin hu ,chong lian mu dai ha 。zhou ge hou yi a ,rao zui bi cheng zha 。
    ye chui qian lei ma ,chui suo mu ai jia 。yi kan neng lei bie ,you ya zhi wei hua 。
    shei cai zhong yuan shu ,tu jin xia ze che 。li er gong ku sun ,cang fu kui suan cha 。
    quan ce fu wei zhang ,yao chi dang jiu cha 。dao liu zheng duan he ,chan ke hui jia sha 。
    xiang fan chong gu mi ,zhen shu she wu jia 。fang ji yin gan lou ,geng yu xi liu xia 。
    wu shu cong chuan wu ,lin ju ren jue na 。chun shan cai bai zhu ,chao mao gua wu sha 。
    lv tan hui hui wang ,pin yao su su ju 。cui rong yin mi jia ,ying que ji ha ma 。
    lu shi gou bian liu ,cheng wen long shang jia 。gong sai juan pei chu ,qian ji yong qing gua 。

    【zhu shi 】:

    hai :

    (yi )①fan hui ;hui dao yuan de huo hui fu yuan wei 。《zuo chuan ·xi gong er shi si nian 》:“song cheng gong ru chu ,hai ,ru yu zheng ,zheng bai jiang xiang zhi 。”(zheng bai :zhi zheng wen gong 。xiang :she yan qiao dai 。)《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“hai jun ba shang 。”②hui fu 。《wei shu ·xian zu ji 》:“zhu fei lao chao qian zhe ,yi ge hai chu 。”(lao :gong lao 。qian :jin sheng 。)③jiao hai ;gui hai 。《xun zi ·yao wen 》:“ran er wu suo zhi zhi er jian zhe shi ren ,hai zhi er jian zhe san shi ren 。”ye zhi jiao na 。du fu 《sui yan hang 》:“ge ci ren ai hai zu yong 。”(yong :di chang lao yi de bu bo 。)④gu ;hui tou 。pan yue 《shang ruo zi ci 》:“hai tiao xi fen yi (yì),cao mang mang xi mu sen sen 。”(yi :mai zang wu 。)《shi ji ·hua ji lie chuan 》:“ji bu shu hai gu 。”⑤chang hai 。jiang yan 《hen fu 》:“lie bo ji shu ,shi hai han en 。”(ji :bang 。shu :xin 。)⑥tong “huan ”。huan rao 。chen liang 《nian nu jiao ·deng duo jing lou 》:“wei lou hai wang ,tan ci yi ,jin gu ji ren ceng hui 。”⑦《han shu ·shi huo zhi shang 》:“hai lu shu sang 。”(lu :fang she 。) (er )xuán ①xuan zhuai 。《guo yu ·wu yu 》:“da fu chong (zhǒng)yong er shan mou ,jiang hai wan wu guo yu gu zhang zhi shang ,yi de ji zhi 。”(chong :zhi yue da fu wen chong 。wan :wan long 。)②li ji ;xun su 。《xun zi ·wang ba 》:“ru shi ze shun yu hai zhi ,wang ye hai qi 。”③qing ying kuai jie de yang zi 。《shi jing ·ji feng ·hai 》:“zi zhi hai xi ,zao wo hu nao (náo)zhi jian xi 。”(nao :gu shan ming 。) (san )hái fu ci 。①reng ;shang 。du fu 《fan jiang 》shi :“luan li hai zou le ,piao bo ju ting ge 。”②zai ;you 。meng hao ran 《guo gu ren zhuang 》:“dai dao chong yang ri ,hai lai jiu ju hua 。”③geng 。du fu 《feng dai yan da fu 》shi :“shu fang you xi gu ren lai ,chong zhen hai xu ji shi cai 。”

    ru :

    ①shun cong ;yi zhao 。《zuo chuan ·xi gong shi wu nian 》:“wei suo ru zhi ,mo bu ru zhi 。”li chao wei 《liu yi chuan 》:“yi ru ji yan ,sui zhi ji gong 。”②wang ;dao ……qu 。《han shu ·yan wang chuan 》:“tian sheng ru chang an ,bu jian (liu )ze 。”③shi ;xiang ;ru tong 。《shi jing ·xiao ya ·xiao min 》:“zhan zhan jing jing ,ru lin shen yuan ,ru lv bao bing 。”④ji ;gan de shang 。《lun yu ·gong ye chang 》:“fu ru ye ! wu yu nv fu ru ye !”⑤nai 。“ru ……he ”,xiang dang yu “nai ……he ”,ba ……zen me yang 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“yi xue ju zhou ,du ru song wang he ?”(xue ju zhou :ren ming ,song chen 。)《lie zi ·shang wen 》:“ji ru tu dan he ?”⑥jie ci 。xiang dang yu “yu ”。yin jin bi jiao dui xiang 。《lv shi chun qiu ·ai shi 》:“ren zhi kun qiong ,shen ru ji ke 。”⑦lian ci 。1. xiang dang yu “ru guo ”,biao shi jia she 。《shi jing ·qin feng ·huang diao 》:“ru ke shu xi ,ren bai ji shen 。”2. xiang dang yu “he ”。biao shi bing lie 。《yi li ·xiang yin jiu li 》:“gong ru da fu ru 。”(da fu :guan ming 。)3. xiang dang yu “er ”。biao shi zhuai she 。zhi yu ;que 。《lun yu ·xian jin 》:“ru ji li le ,yi qi jun zi 。”4.xiang dang yu “huo zhe ”。biao shi shua ze 。《lun yu ·xian jin 》:“an jian fang liu qi shi ru wu liu shi er fei bang ye zhe ?”(an :zen 。fang liu qi shi :zhi zong heng liu qi shi li 。bang :zhu hou feng guo 。)⑧zhu ci 。xing rong ci hou chuo ,xiang dang yu “ran ”,biao shi “……de yang zi ”。《lun yu ·xiang dang 》:“kong zi yu xiang dang ,xun xun ru ye ,shi bu neng yan zhe 。”[bu ru ]ye zuo “fu ru ”。bi bu shang 。cen can 《dan xi 》:“shi zhi li tai shou ,bai yu yi bu ru 。”(bai yu :da yu 。)

    du :

    ①du guo jiang he 。zheng gu 《huai shang yu you ren bie 》:“yang zi jiang tou yang liu chun ,yang hua chou sha du jiang ren 。”②zhi yue guo ,kua guo ;you ci ji bi 。du fu 《mao wu wei qiu feng suo po ge 》:“mao fei du jiang sa jiang jiao 。”③du kou 。duo yong zuo de ming 。liu you 《shu fen 》:“lou chuan xue ye gua zhou du ,tie ma qiu feng da san guan 。”④hua chuan 。li qing zhao 《ru meng ling 》:“zheng du 、zheng du ,jing qi yi tan ou lu 。”

    liao :

    ①yuan ;yao yuan 。《xun zi ·tian lun 》:“tian bu wei ren zhi e han ye chuo (chuò)dong ,de bu wei ren zhi e liao yuan ye chuo an 。”(chuo :fei zhi 。)《mo zi ·fei gong 》:“dao lu liao yuan 。”②jiu yuan ;shi jian jiu 。gao ming 《pi pa ji ·guan mei yi hun 》:“meng rao qin wei (wéi),chou shen lv di (dǐ),na kan yin xin liao jue !”(qin wei :qin ren ju zhu zhi chu 。lv di :lv guan 。)su shi 《zu chu wen 》:“liao yi qian zai hou 。”③chao dai ming 。qi dan zu ren ye lv a bao ji yu gong yuan 916nian chuang jian ,1125nian wei jin suo mie 。

    geng :

    (yi )①gai bian ;geng huan 。《han fei zi ·jie lao 》:“fan fa ling geng ze li hai yi 。”②ti huan 。《lv shi chun qiu ·zhong chun ji 》:“shi yue ye ,si bu yong xi sheng ,yong gui bi ,geng pi bi 。”(xi sheng :ji si yong de sheng chu 。gui :yu qi ming 。pi bi :mao pi he zeng bo 。)yin shen wei jiao ti 。《han shu ·mo dan jun chuan 》:“jiu qing geng jin yong shi 。”③jing li ;jing guo 。《han fei zi ·wai chu shui zuo shang 》:“geng ri jiu ze tu gan er chuan zao 。”④di chang ;di ya 。《shi ji ·ping zhun shu 》:“xi ba shu zu fu bu zu yi geng zhi 。”(xi :jie jin 。)⑤gu shi ye jian ji shi chan wei ,yi ye fen wei wu geng ,mei yi geng yao er xiao shi 。yue fei 《xiao chong shan 》:“jing hui qian li meng ,yi san geng 。” (er )gèng fu ci 。①xiang dang yu “zai ”、“you ”。《shi ji ·meng chang jun lie chuan 》:“ci shi meng chang jun you yi hu bai qiu ,zhi qian jin ,tian xia mo shuang ,ru qin suo zhi zhao wang ,geng mo ta qiu 。”(zhi :tong “zhi ”。)du fu 《dan hao li 》:“shi zhong geng mo ren ,wei you ru xia sun 。”②xiang dang yu “yu ”。geng jia 。《shi ji ·guan yan lie chuan 》:“wu chang wei bao shu mou shi ,er geng qiong kun 。”

    shi :

    ①xiang ;lei shi 。《zhuang zi ·shan mu 》:“cai yu bu cai zhi jian ,shi zhi er fei ye 。”gu shi 《chi le ge 》:“tian shi qiong lu ,long gai si ye 。”②shi hu ;hao xiang 。《zuo chuan ·xiang gong san shi yi nian 》:“tian shi qi zhi 。”yan shu 《huan xi sha 》:“shi ceng xiang shi yan gui lai 。”③gei yu 。han yu 《shei shi zi 》:“xie wu ci shi chi song shi 。”gu dao 《jian ke 》:“jin ri ba shi jun ,shei wei bu ping shi 。”④jie ci 。yin jin bi jiao dui xiang 。liu ke zhuang 《feng ru song 》:“ni lv zhu ren xiang wen ,jin hui lao shi qian hui ?”⑤tong “si ”。ji cheng ;yan xu 。《shi jing ·da ya ·jiang han 》:“mo yue yu xiao zi ,shao gong shi shi 。”

    zhe :

    ①qian ze 。《zuo chuan ·cheng gong shi qi nian 》:“guo zi zhe wo 。”(guo zi :zhi guo wu zi 。)②jiang zhi huo liu fang 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“teng zi jing zhe shou ba ling jun 。”③bei fa zui de ren 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“xi zhe shi zhi chu xian 。”

    chang :

    (yi )①chang du ;liang duan de ju li 。《kao gong ji · che ren 》:“che ren wei che ,ke chang san che 。”②chang du da 。yu “duan ”xiang dui 。1.zhi kong jian 。gu le fu (mu lan shi 》:“bei shi mai chang bian 。”2.zhi shi jian 。《han fei zi ·nan yi 》:“jin wei bu chang ,gai xu bu jiu 。”③ju da 。li bai 《hang lu nan 》:“chang feng po lang hui you shi ,zhi gua yun fan ji cang hai 。”(hui :yi ding 。ji :du 。)④liao kuo 。li bai 《lu shan yao ji lu shi yu xu zhou 》:“diao fei bu dao wu tian chang 。”⑤jing chang 。zhang ji 《meng hu hang 》:“gu zhong jin ku you shan cun ,chang xiang cun jia qu huang du 。”⑥chang chu ;zhuan chang 。han yu 《hua ji 》:“yi wei fei yi gong ren zhi suo neng yun sai ,gai cong ji zhong gong ren zhi suo chang 。”⑦shan chang 。《san guo zhi · wu shu ·zhou yu chuan 》:“yu wu yue zheng heng ,ben fei zhong guo suo chang 。” (er )zhǎng ①nian ling da ;bei fen gao 。du fu 《bing che hang 》:“chang zhe sui you wen ,yi fu gan shen hen ?”②pai hang di yi 。《shi ji ·li si lie chuan 》:“shi huang you er shi yu zi ,chang zi fu su yi shu zhi jian shang ……”③shou ling ;shou chang 。《li ji ·qu li xia 》:“jiu zhou zhi chang ,ru tian zi zhi guo yue mu 。”(mu :guan ming 。)④sheng chang ;cheng chang 。gu yi 《lun ji zhu shu 》:“yin chi zhi su ,ri ri yi chang 。”⑤fu yang 。《shi jing · xiao ya ·liao e 》:“chang wo yo wo 。”⑥zi chang 。《shi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“jun zi lv meng ,luan shi yong chang 。”(meng :meng shi 。yong :yi 。)⑦zeng jin ;zeng jiang 。《li ji ·xue ji 》:“zhi bu zu ran hou neng zi fan ye ,zhi kun ran hou neng zi jiang ye ,gu yue jiao xue xiang chang ye 。”(fan :fan sheng 。)⑧di gao 。li bai 《yu han jing zhou shu 》:“qing ping jie lu ,chang jia yu xue bian zhi men 。”(qing ping :jian ming 。jie lu :yu ming 。)