• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 塗塗溝塍霧,漠漠桑柘煙。

    “塗塗溝塍霧,漠漠桑柘煙。”詩句出處:《拜昭陵過咸陽墅》;是唐朝詩人權德輿的作品。

    季子乏二頃,揚雄才一廛。伊予此南畝,數已逾前賢。
    頃歲辱明命,銘勛鏤貞堅。遂茲操書致,內顧增缺然。
    乃葺場圃事,迨今三四年。適因昭陵拜,得抵咸陽田。
    田夫競致辭,鄉耋爭來前。村盤既羅列,雞黍皆珍鮮。
    古稱祿代耕,人以食為天。自慚廩給厚,諒使井稅先。
    塗塗溝塍霧,漠漠桑柘煙。荒蹊沒古木,精舍臨秋泉。
    池籠豈所安,樵牧乃所便。終當解纓絡,田裡諧因緣。

    【註釋】:

    塗:

    (一)①古水名。即今雲南省東部的牛欄江。《水經註·若水》:“塗水導源臘谷。”②道路。《周禮·考工記·匠人》:“大川之上,必有塗焉。”③塗飾;塗抹。《說文·木部》:“杇,所以塗也。” (二)chú [塗水]古水名。即今安徽省合肥市東北的滁河。《三國志·魏書·王凌傳》:“三年春,吳賊塞塗水。”

    溝:

    (一)①田間的水溝或溝渠。《孟子·離婁下》:“茍為無本,七八月之間雨集,溝澮(kuài)皆盈;其涸也,可立而待也。”②流水道。晁錯《言兵事疏》:“丈五之溝。”③護城河;壕溝。《管子·制分》:“故善用兵者,無溝壘而有耳目。”④開溝;疏通。《周禮·考工記·匠人》:“凡溝逆地阞,謂之不行。” (二)kòu [溝瞀(mào)]愚昧無知。《荀子·儒效》:“其愚陋溝瞀而冀人之以己為知(zhì)也,是眾人也。”(其:或雲當作“甚”。知:同“智”。)

    霧:

    霧氣,水蒸汽在氣溫下降時凝結而彌漫在空中的小水點。蘇軾《海棠》:“香霧空蒙月轉廊。”

    漠:

    ①沙漠。《楚辭·九思·疾世》:“逾隴堆兮渡漠。”②清凈;寂靜。屈原《遠遊》:“野寂漠其無人。”揚雄《解嘲》:“惟寂惟漠,守德之宅。”③冷淡;不關心。紀昀《閱微草堂筆記·灤陽消夏錄三》:“人於爾貌合而神疏,外關切而心漠視,宜乎不宜?”王安石《上仁宗皇帝言事書》:“學者亦漠然以禮樂刑政為有司之事。”

    漠漠:

    ①廣大,密集。王維《積雨輞川莊作》:“~~水田飛白鷺,陰陰樹木轉黃鸝。”②寂寞,寂靜。陶淵明《命子》:“紛紛戰國,~~衰周。”③繁盛,茂盛。李郢《江亭春霽》:“江蘺~~荇田田,江上雲亭霽景鮮。”④彌漫的樣子。韓愈《同水部張員外曲江春遊寄白二十二舍人》:“~~輕陰晚自開,青天白日映樓臺。”

    漠:

    ①沙漠。《楚辭·九思·疾世》:“逾隴堆兮渡漠。”②清凈;寂靜。屈原《遠遊》:“野寂漠其無人。”揚雄《解嘲》:“惟寂惟漠,守德之宅。”③冷淡;不關心。紀昀《閱微草堂筆記·灤陽消夏錄三》:“人於爾貌合而神疏,外關切而心漠視,宜乎不宜?”王安石《上仁宗皇帝言事書》:“學者亦漠然以禮樂刑政為有司之事。”

    柘:

    ①木名。一種常綠灌木。葉可喂蠶,莖皮可造紙。木材密致堅韌,可制弓。木汁可染赤黃色。陸厥《奉答內兄希叔》詩:“歸來翳桑柘,朝夕異涼溫。”②通“蔗”。甘蔗。宋玉《招魂》:“有柘漿些。”

    煙:

    (一)①物質燃燒時產生的氣狀物。《國語 · 魯語上》:“既其葬也,焚,煙徹於上。”王維《輞川閑居贈裴秀才迪》:“墟裡上孤煙。”②泛指雲氣、霧靄等煙狀之物。陳子昂《春日登金華觀》:“山川亂雲日,樓榭入煙霄。”杜牧《泊秦淮》:“煙籠寒水月籠沙。”③煙熏所積的灰。可制墨。簡文帝《與湘東王書》:“煙墨不言,受其驅染。”晁貫之《墨經·松》:“墨取廬山松煙。”代指墨。庾肩吾《謝賚銅硯筆格啟》:“煙磨青石。” (二)yīn [煙煴]1.古人指天地未分時的混沌之氣。班固《東都賦》:“降煙煴,調元氣。”2. 為陰陽二氣和合的樣子。張衡《思玄賦》:“天地煙煴,百卉含葩。”3.雲煙彌漫的樣子。江淹《別賦》:“襲青氣之煙煴。”


  • 涂涂沟塍雾,漠漠桑柘烟。

    “涂涂沟塍雾,漠漠桑柘烟。”诗句出处:《拜昭陵过咸阳墅》;是唐朝诗人权德舆的作品。

    季子乏二顷,扬雄才一廛。伊予此南亩,数已逾前贤。
    顷岁辱明命,铭勋镂贞坚。遂兹操书致,内顾增缺然。
    乃葺场圃事,迨今三四年。适因昭陵拜,得抵咸阳田。
    田夫竞致辞,乡耋争来前。村盘既罗列,鸡黍皆珍鲜。
    古称禄代耕,人以食为天。自惭廪给厚,谅使井税先。
    涂涂沟塍雾,漠漠桑柘烟。荒蹊没古木,精舍临秋泉。
    池笼岂所安,樵牧乃所便。终当解缨络,田里谐因缘。

    【注释】:

    涂:

    (一)①古水名。即今云南省东部的牛栏江。《水经注·若水》:“涂水导源腊谷。”②道路。《周礼·考工记·匠人》:“大川之上,必有涂焉。”③涂饰;涂抹。《说文·木部》:“杇,所以涂也。” (二)chú [涂水]古水名。即今安徽省合肥市东北的滁河。《三国志·魏书·王凌传》:“三年春,吴贼塞涂水。”

    沟:

    (一)①田间的水沟或沟渠。《孟子·离娄下》:“苟为无本,七八月之间雨集,沟浍(kuài)皆盈;其涸也,可立而待也。”②流水道。晁错《言兵事疏》:“丈五之沟。”③护城河;壕沟。《管子·制分》:“故善用兵者,无沟垒而有耳目。”④开沟;疏通。《周礼·考工记·匠人》:“凡沟逆地阞,谓之不行。” (二)kòu [沟瞀(mào)]愚昧无知。《荀子·儒效》:“其愚陋沟瞀而冀人之以己为知(zhì)也,是众人也。”(其:或云当作“甚”。知:同“智”。)

    雾:

    雾气,水蒸汽在气温下降时凝结而弥漫在空中的小水点。苏轼《海棠》:“香雾空蒙月转廊。”

    漠:

    ①沙漠。《楚辞·九思·疾世》:“逾陇堆兮渡漠。”②清净;寂静。屈原《远游》:“野寂漠其无人。”扬雄《解嘲》:“惟寂惟漠,守德之宅。”③冷淡;不关心。纪昀《阅微草堂笔记·滦阳消夏录三》:“人于尔貌合而神疏,外关切而心漠视,宜乎不宜?”王安石《上仁宗皇帝言事书》:“学者亦漠然以礼乐刑政为有司之事。”

    漠漠:

    ①广大,密集。王维《积雨辋川庄作》:“~~水田飞白鹭,阴阴树木转黄鹂。”②寂寞,寂静。陶渊明《命子》:“纷纷战国,~~衰周。”③繁盛,茂盛。李郢《江亭春霁》:“江蓠~~荇田田,江上云亭霁景鲜。”④弥漫的样子。韩愈《同水部张员外曲江春游寄白二十二舍人》:“~~轻阴晚自开,青天白日映楼台。”

    漠:

    ①沙漠。《楚辞·九思·疾世》:“逾陇堆兮渡漠。”②清净;寂静。屈原《远游》:“野寂漠其无人。”扬雄《解嘲》:“惟寂惟漠,守德之宅。”③冷淡;不关心。纪昀《阅微草堂笔记·滦阳消夏录三》:“人于尔貌合而神疏,外关切而心漠视,宜乎不宜?”王安石《上仁宗皇帝言事书》:“学者亦漠然以礼乐刑政为有司之事。”

    柘:

    ①木名。一种常绿灌木。叶可喂蚕,茎皮可造纸。木材密致坚韧,可制弓。木汁可染赤黄色。陆厥《奉答内兄希叔》诗:“归来翳桑柘,朝夕异凉温。”②通“蔗”。甘蔗。宋玉《招魂》:“有柘浆些。”

    烟:

    (一)①物质燃烧时产生的气状物。《国语 · 鲁语上》:“既其葬也,焚,烟彻于上。”王维《辋川闲居赠裴秀才迪》:“墟里上孤烟。”②泛指云气、雾霭等烟状之物。陈子昂《春日登金华观》:“山川乱云日,楼榭入烟霄。”杜牧《泊秦淮》:“烟笼寒水月笼沙。”③烟熏所积的灰。可制墨。简文帝《与湘东王书》:“烟墨不言,受其驱染。”晁贯之《墨经·松》:“墨取庐山松烟。”代指墨。庾肩吾《谢赉铜砚笔格启》:“烟磨青石。” (二)yīn [烟煴]1.古人指天地未分时的混沌之气。班固《东都赋》:“降烟煴,调元气。”2. 为阴阳二气和合的样子。张衡《思玄赋》:“天地烟煴,百卉含葩。”3.云烟弥漫的样子。江淹《别赋》:“袭青气之烟煴。”


  • tu tu gou cheng wu ,mo mo sang zhe yan 。

    “tu tu gou cheng wu ,mo mo sang zhe yan 。”shi gou chu chu :《bai zhao ling guo xian yang shu 》;shi tang chao shi ren quan de yu de zuo pin 。

    ji zi fa er qing ,yang xiong cai yi chan 。yi yu ci na mu ,shu yi yu qian xian 。
    qing sui ru ming ming ,ming xun lou zhen jian 。sui ci cao shu zhi ,nei gu zeng que ran 。
    nai qi chang pu shi ,dai jin san si nian 。kuo yin zhao ling bai ,de di xian yang tian 。
    tian fu jing zhi ci ,xiang die zheng lai qian 。cun pan ji luo lie ,ji shu jie zhen xian 。
    gu chen lu dai geng ,ren yi shi wei tian 。zi can lin gei hou ,liang shi jing shui xian 。
    tu tu gou cheng wu ,mo mo sang zhe yan 。huang qi mei gu mu ,jing she lin qiu quan 。
    chi long qi suo an ,qiao mu nai suo bian 。zhong dang jie ying lao ,tian li xie yin yuan 。

    【zhu shi 】:

    tu :

    (yi )①gu shui ming 。ji jin yun na sheng dong bu de niu lan jiang 。《shui jing zhu ·re shui 》:“tu shui dao yuan la gu 。”②dao lu 。《zhou li ·kao gong ji ·jiang ren 》:“da chuan zhi shang ,bi you tu yan 。”③tu shi ;tu ma 。《shui wen ·mu bu 》:“杇,suo yi tu ye 。” (er )chú [tu shui ]gu shui ming 。ji jin an hui sheng ge fei shi dong bei de chu he 。《san guo zhi ·wei shu ·wang ling chuan 》:“san nian chun ,wu zei sai tu shui 。”

    gou :

    (yi )①tian jian de shui gou huo gou qu 。《meng zi ·li lou xia 》:“gou wei mo ben ,qi ba yue zhi jian yu ji ,gou hui (kuài)jie ying ;ji he ye ,ke li er dai ye 。”②liu shui dao 。chao cuo 《yan bing shi shu 》:“zhang wu zhi gou 。”③hu cheng he ;hao gou 。《guan zi ·zhi fen 》:“gu shan yong bing zhe ,mo gou lei er you er mu 。”④kai gou ;shu tong 。《zhou li ·kao gong ji ·jiang ren 》:“fan gou ni de le ,wei zhi bu hang 。” (er )kòu [gou mao (mào)]yu mei mo zhi 。《xun zi ·ru xiao 》:“ji yu lou gou mao er ji ren zhi yi ji wei zhi (zhì)ye ,shi zhong ren ye 。”(ji :huo yun dang zuo “shen ”。zhi :tong “zhi ”。)

    wu :

    wu qi ,shui zheng qi zai qi wen xia jiang shi ning jie er mi man zai kong zhong de xiao shui dian 。su shi 《hai tang 》:“xiang wu kong meng yue zhuai lang 。”

    mo :

    ①sha mo 。《chu ci ·jiu sai ·ji shi 》:“yu long dui xi du mo 。”②qing jing ;ji jing 。qu yuan 《yuan you 》:“ye ji mo ji mo ren 。”yang xiong 《jie chao 》:“wei ji wei mo ,shou de zhi zhai 。”③leng dan ;bu guan xin 。ji yun 《yue wei cao tang bi ji ·luan yang xiao xia lu san 》:“ren yu er mao ge er shen shu ,wai guan qie er xin mo shi ,yi hu bu yi ?”wang an dan 《shang ren zong huang di yan shi shu 》:“xue zhe yi mo ran yi li le xing zheng wei you si zhi shi 。”

    mo mo :

    ①an da ,mi ji 。wang wei 《ji yu wang chuan zhuang zuo 》:“~~shui tian fei bai lu ,yin yin shu mu zhuai huang li 。”②ji mo ,ji jing 。tao yuan ming 《ming zi 》:“fen fen zhan guo ,~~cui zhou 。”③fan cheng ,mao cheng 。li ying 《jiang ting chun ji 》:“jiang li ~~xing tian tian ,jiang shang yun ting ji jing xian 。”④mi man de yang zi 。han yu 《tong shui bu zhang yuan wai qu jiang chun you ji bai er shi er she ren 》:“~~qing yin wan zi kai ,qing tian bai ri ying lou tai 。”

    mo :

    ①sha mo 。《chu ci ·jiu sai ·ji shi 》:“yu long dui xi du mo 。”②qing jing ;ji jing 。qu yuan 《yuan you 》:“ye ji mo ji mo ren 。”yang xiong 《jie chao 》:“wei ji wei mo ,shou de zhi zhai 。”③leng dan ;bu guan xin 。ji yun 《yue wei cao tang bi ji ·luan yang xiao xia lu san 》:“ren yu er mao ge er shen shu ,wai guan qie er xin mo shi ,yi hu bu yi ?”wang an dan 《shang ren zong huang di yan shi shu 》:“xue zhe yi mo ran yi li le xing zheng wei you si zhi shi 。”

    zhe :

    ①mu ming 。yi chong chang lu guan mu 。xie ke wei can ,jing pi ke zao zhi 。mu cai mi zhi jian ren ,ke zhi gong 。mu zhi ke ran chi huang se 。liu jue 《feng da nei xiong xi shu 》shi :“gui lai yi sang zhe ,chao xi yi liang wen 。”②tong “zhe ”。gan zhe 。song yu 《qiao hun 》:“you zhe jiang xie 。”

    yan :

    (yi )①wu zhi ran shao shi chan sheng de qi zhuang wu 。《guo yu · lu yu shang 》:“ji ji zang ye ,fen ,yan che yu shang 。”wang wei 《wang chuan xian ju zeng pei xiu cai di 》:“xu li shang gu yan 。”②fan zhi yun qi 、wu ai deng yan zhuang zhi wu 。chen zi ang 《chun ri deng jin hua guan 》:“shan chuan luan yun ri ,lou xie ru yan xiao 。”du mu 《bo qin huai 》:“yan long han shui yue long sha 。”③yan xun suo ji de hui 。ke zhi mo 。jian wen di 《yu xiang dong wang shu 》:“yan mo bu yan ,shou ji qu ran 。”chao guan zhi 《mo jing ·song 》:“mo qu lu shan song yan 。”dai zhi mo 。yu jian wu 《xie lai tong yan bi ge qi 》:“yan mo qing dan 。” (er )yīn [yan yun ]1.gu ren zhi tian de wei fen shi de hun dun zhi qi 。ban gu 《dong dou fu 》:“jiang yan yun ,diao yuan qi 。”2. wei yin yang er qi he ge de yang zi 。zhang heng 《sai xuan fu 》:“tian de yan yun ,bai hui han pa 。”3.yun yan mi man de yang zi 。jiang yan 《bie fu 》:“xi qing qi zhi yan yun 。”