• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 乘遽劇飛鳥,就傳過風發。

    “乘遽劇飛鳥,就傳過風發。”詩句出處:《三羞詩三首》;是唐朝詩人皮日休的作品。

    吾聞古君子,介介勵其節。入門疑儲宮,撫己思鈇鉞。
    志者若不退,佞者何由達。君臣一殽膳,傢國共殘殺。
    此道見於今,永思心若裂。王臣方謇謇,佐我無玷缺。
    如何以謀計,中道生芽蘗。憲司遵故典,分道播南越。
    蒼惶出班行,傢室不容別。玄鬢行為霜,清淚立成血。
    乘遽劇飛鳥,就傳過風發。嗟吾何為者,叨在造士列。
    獻文不上第,歸於淮之汭。蹇蹄可再奔,退羽可後歇。
    利則侶軒裳,塞則友松月。而於方寸內,未有是愁結。
    未為祿食仕,俯不愧梁糲。未為冠冕人,死不慚忠烈。
    如何有是心,不能叩丹闕。赫赫負君歸,南山采芝蕨。
    南荒不擇吏,致我交阯覆。綿聯三四年,流為中夏辱。
    懦者鬥即退,武者兵則黷。軍庸滿天下,戰將多金玉。
    刮則齊民癰,分為猛士祿。雄健許昌師,忠武冠其族。
    去為萬騎風,住作一川肉。昨朝殘卒回,千門萬戶哭。
    哀聲動閭裡,怨氣成山谷。誰能聽晝鼙,不忍看金鏃。
    吾有制勝術,不奈賤碌碌。貯之胸臆間,慚見許師屬。
    自嗟胡為者,得躡前修躅。傢不出軍租,身不識部曲。
    亦衣許師衣,亦食許師粟。方知古人道,蔭我已為足。
    念此向誰羞,悠悠潁川綠。
    天子丙戌年,淮右民多饑。就中潁之汭,轉徙何累累。
    夫婦相顧亡,棄卻抱中兒。兄弟各自散,出門如大癡。
    一金易蘆卜,一縑換鳧茈。荒村墓鳥樹,空屋野花籬。
    兒童嚙草根,倚桑空羸羸。斑白死路傍,枕土皆離離。
    方知聖人教,於民良在斯。厲能去人愛,荒能奪人慈。
    如何司牧者,有術皆在茲。粵吾何為人,數畝清溪湄。
    一寫落第文,一傢歡復嬉。朝食有麥饘,晨起有佈衣。
    一身既飽暖,一傢無怨咨。傢雖有畎畝,手不秉鎡基。
    歲雖有札瘥,庖不廢晨炊。何道以致是,我有明公知。
    食之以侯食,衣之以侯衣。歸時恤金帛,使我奉庭闈。
    撫己愧潁民,奚不進德為。因茲感知己,盡日空涕洟。

    【註釋】:

    乘:

    (一)①登;升。屈原《涉江》:“乘鄂渚而反顧兮,欸秋冬之緒風。”《詩經·衛風·氓》:“乘彼垝垣,以望復關。”(垝垣:毀壞的土墻。復關:地名。)②坐;駕。《墨子·親士》:“良馬難乘,然可以任重致遠。”③趁著;憑借。賈誼《過秦論》:“因利乘便,宰割天下,分裂山河。”李白《塞下曲六首》之五:“塞虜乘秋下,天兵出漢傢。”(塞虜:塞外之敵。)④欺凌。《荀子·強國》:“一國作謀,則三國必起而乘我。”⑤追逐。《漢書·陳湯傳》:“吏士喜,大呼乘之。”⑥戰勝。《尚書·西伯戡黎》:“周人乘黎。”(黎:國名。)⑦計算;計劃。《韓非子·難一》:“為人臣者,乘事而有功則賞。”⑧乘法。算術中四則運算方法之一。《三國志·吳書·趙達傳》:“此術微妙,頭乘尾除,一算之法,父子不相語。”⑨佛教術語。指解釋教義深淺的等級。張羽《贈僧還日本》:“遍參東土法,頓悟上乘禪。” (二)shèng ①量詞。一車四馬的總稱。《史記·陳涉世傢》:“車六七百乘,騎千餘,卒數萬人。”②四的代稱。《左傳·殽之戰》:“以乘韋先,牛十二犒師。”③春秋時晉國史書名。後泛指一般史書。④帝王的代稱。班固《東都賦》:“損乘輿之服禦。”(損:減少。服禦:指帝王的衣物等用品。)

    遽:

    ①驛車;驛馬。《左傳·昭公二年》:“子產在鄙,聞之,懼弗及,乘遽而至。”(鄙:邊邑。)《國語·吳語》:“邊遽乃至,以越亂告。”《韓非子·喻老》:“天下有道,無急患,則曰靜,遽傳(zhuàn)不用。”(傳:驛館。)②疾速。《左傳·僖公三十三年》:“遂發令,遽興薑戎。”(興:征發。薑戎:少數民族名。)《呂氏春秋·察今》:“楚人有涉江者,其劍自舟中墜於水,遽契其舟。”(契:刻。)③就;便。范曄《後漢書·劉玄傳》:“成敗未可知,遽自縱放若此。”④驚慌。《楚辭·大招》:“魂乎歸徠,不遽惕隻。”(徠:同“來”。惕:恐懼。隻:句末語氣詞。)

    劇:

    ①甚;厲害。《漢書·鮑宣傳》:“危亡之征,陛下所親見也,今奈何反復劇於前乎!”(征:征兆。)《世說新語· 自新》:“義興人謂為三橫(hèng),而(周)處尤劇。”(橫:橫暴。處:人名。)②繁多;繁難。《商君書·算地》:“事劇而功寡。”《新唐書·隱太子建成傳》:“秦王數平劇寇,功冠天下。”③艱難;困苦。曹植《梁父行》:“劇哉邊海民,寄身於草墅。”④疾速。揚雄《劇秦美新》:“二世而亡,何其劇與!”《宋書· 王微傳》:“口吃不能劇讀。”⑤嬉戲。李白《長幹行》:“妾發初覆額,折花門前劇。”⑥戲劇。杜牧《西江懷古》:“魏帝縫囊真戲劇。”

    飛:

    ①鳥類和某些昆蟲鼓動翅膀在空中 飛行。屈原《天問》:“蒼鳥群飛。”杜甫《曲江二首》之二:“點水蜻蜓款款飛。”(款款:緩緩。)②物體憑借外力或機械作用在空中行動。《韓非子·外儲說左上》:“先生之巧,至能使木鳶(yuān)飛。”(木鳶:古代飛行器。鳶:鳥名。)③飛動;飄落。杜甫《閿鄉薑七少府設鱠戲贈長歌》:“無聲細下飛碎雪,有骨已剁觜春蔥。”張志和《漁父》:“八月九月蘆花飛。”④高。何晏《景福殿賦》:“飛宇承霓。”⑤無根據的;無緣無故的;意外的。《後漢書·周榮傳》:“若卒遇飛禍,無得殯斂。”⑥形容極快。《三國志·吳書·呂蒙傳》:“而飛書召蒙。”

    就:

    ①趨向。《孟子·告子上》:“人性之善也,猶水之就下也。”《後漢書·隗囂傳》:“去愚就義,功名並著。”(去:離開。)又為靠近。《荀子·勸學》:“金就礪則利。”(礪:磨刀石。)②到;達到。《禮記·曲禮上》:“主人就東階,客就西階。”③登上。司馬遷《史記·魏公子列傳》:“侯生視公子色終不變,乃謝客就車。”④就職;赴任。李密《陳情表》:“臣具以表聞,辭不就職。”⑤承受;接受。班固《詠史》:“太倉令有罪,就逮長安城。”⑥參加;參與。周容《芋老人傳》:“老人延入坐,知從郡城就童子試歸。”⑦效法;擇取。韓愈《原毀》:“去其不如舜者,就其如舜者。”⑧成就;成功。《戰國策·燕策三》:“軻自知事不就,倚柱而笑,箕踞以罵。”⑨看;觀賞。孟浩然《過故人莊》:“待到重陽日,還來就菊花。”⑩使成功。《戰國策·魏策一》:“敢問就功成名,亦有術乎?”(11)變成;造成。陶淵明《歸去來兮辭》:“三徑就荒,松菊猶存。”(12)產生;生成。王充《論衡·異虛》:“妖出,禍安得不就?”(13)假如;即使。陳壽《三國志·蜀書·法正傳》:“法孝直若在,則能制主上令不東行;就復東行,必不傾危矣。”(14)向;從;跟。辛延年《羽林郎》:“就我求清酒,絲繩提玉壺。”(15)就著;根據。《芋老人傳》:“然就其不忘一芋,固已賢夫並老人而芋視之者。”(16)即;便。《晉書·景帝紀》:“必以‘文武’為謚,請依何等,就加詔許之,謚曰‘忠武’。”

    傳:

    (一)①傳遞。司馬遷《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦王大喜,傳以示美人及左右。”②傳授。韓愈《師說》:“師者,所以傳道授業解惑也。”③流傳;傳播。桓寬《鹽鐵論·非鞅》:“功如丘山,名傳後世。”張籍《和左司元郎中秋居十首》之十:“新詩才上卷,已得滿城傳。”(卷:指書寫用的紙、帛。)④表達。江總《侍宴賦得起坐彈鳴琴詩》:“絲傳園客意,曲奏楚妃情。”(絲:指琴。)⑤臨摹。杜荀鶴《八駿圖》:“丹雘(huò)傳真未得真,那知筋骨與精神。”(丹雘:紅色顏料。真:原貌。)[傳道]1.轉述;傳說。杜甫《秦州雜詩》之十三:“傳道東柯谷,深藏數十傢。”2.傳授儒傢聖賢之道。韓愈《師說》:“師者,所以傳道授業解惑也。”後也指宗教宣傳教義。[傳燈]1.佛傢指宣傳佛法。佛法猶如明燈,可以消除迷惑,故稱。崔顥《贈懷一上人》:“傳燈遍都邑,杖錫遊王公。”2.指佛像前或人將死時置於腳後的長明燈。杜甫《望牛頭寺》:“傳燈無白日,佈地有黃金。”[傳衣]傳授師法;繼承師業。李商隱《謝書》:“自蒙半夜傳衣後,不羨王祥得佩刀。”(二)zhuàn ①驛站的房舍,供過往旅客及車馬中途休息的地方。《後漢書·陳忠傳》:“發人修道,繕理亭傳。”又泛指客舍。《史記·廉頗藺相如列傳》:“(秦王)舍相如廣成傳。”(舍:使居住。廣成:傳舍名。)②驛站所備的車馬。《左傳·成公五年》:“晉侯以傳召伯宗。”③出入關卡的憑證。《漢書·宣帝紀》:“民以車船載谷入關者,得毋用傳。”(毋:勿。)又泛指官府的憑證。《後漢書·陳蕃傳》:“以諫爭不合,投傳而去。”(投:棄擲。)④解說經義的文字。⑤傳記。如《二十五史》均有人物列傳。劉知幾《史通·列傳》:“傳之為體,大抵相同,而述者多方,有時而異。”

    過:

    (一)①經過;走過。《韓非子·外儲說左上》:“乘白馬而過關。”《史記·高祖本紀》:“西過高陽。”(高陽:地名)。②過去。杜甫《阻雨不得歸瀼西甘林》:“三伏適已過,驕陽化為霖。”(適:恰好。霖:甘雨。)③超過;勝出。《左傳·隱公元年》:“大都不過參國之一。”(參國之一:國都的三分之 一。)④過分。張居正《答馬總兵》:“一切事體,不必過慮。”⑤探訪;拜訪。《史記·魏公子列傳》:“臣有客在市屠中,願枉車騎過之。”⑥過錯;犯錯誤。《左傳·宣公二年》:“過而能改,善莫大焉。”《論語·學而》:“過則勿憚改。”⑦量詞。遍;次。陸雲《與兄平原書》:“前後讀兄文一再過。” (二)guō 古國名。在今山東省掖縣北。《左傳·襄公四年》:“(寒浞)處澆於過,處豷於戈。” (三)huò 通“禍”。《墨子·魯問》:“故大國之攻小國也,是交相賊也,過必反於國。”

    風:

    (一)①空氣流通的現象。《詩經·邶風·北風》:“北風其涼。”②吹風;讓風吹。《孟子·公孫醜下》:“有寒疾,不可以風。”③比喻快速如風。《資治通鑒·晉成帝咸和五年》:“俟足下軍到,風發相赴。”④氣勢;勢頭。《晉書·劉毅傳》:“好臧否人物,王公貴人望風憚之。”⑤教化;教育。《周書·齊煬王憲傳》:“宣風導禮。”⑥風氣;風俗。柳宗元《捕蛇者說》:“故為之說,以俟夫觀人風者得焉。”陸遊《遊山西村》:“衣冠簡樸古風存。”⑦景象;景色。楊萬裡《曉出凈慈寺送林子方二首》之一:“畢竟西湖六月中,風光不與四時同。”⑧風度;風格。杜甫《詠懷古跡五首》:“搖落深知宋玉悲,風流儒雅亦吾師。”⑨歌謠;民歌。《左傳·襄公十八年》:“吾驟歌北風,又歌南風。”(驟:屢次。)⑩走失;散失。《尚書·費誓》:“馬牛其風。”(11)病名。《三國志·魏書·王粲傳》註引《典略》:“太祖先苦頭風,是日疾發臥。”(12)諷誦。嚴羽《滄浪詩話·詩辯》:“先須讀《楚辭》,朝夕諷詠,以為之本。” (二)fěng 通“諷(fěng)”。用含蓄的話暗示或勸誡。《漢書·趙廣漢傳》:“廣漢聞之,先風告(杜)建不改,於是收案致法。”(收案:收審。)[風騷]《詩經》的《國風》和《楚辭》的《離騷》的合稱。《宋書·謝靈運傳論》:“莫不同祖風騷。”(祖:效法。)也泛指詩文。高適《同崔員外綦毋拾遺九日宴京兆府李士曹》:“晚晴催翰墨,秋興引風騷。”(翰:筆。)

    風發:

    ①俊偉,豪邁。韓愈《柳子厚墓志銘》:“出入經史百子,踔厲~~。”②迅速猛烈。揚雄《河東賦》:“~~飆拂,神騰鬼趡。”

    發:

    ①頭發。《詩經·小雅·采綠》:“予發曲局。”(曲局:卷曲。)②古代長度單位。《新書·六術》:“十毫為發。”


  • 乘遽剧飞鸟,就传过风发。

    “乘遽剧飞鸟,就传过风发。”诗句出处:《三羞诗三首》;是唐朝诗人皮日休的作品。

    吾闻古君子,介介励其节。入门疑储宫,抚己思鈇钺。
    志者若不退,佞者何由达。君臣一殽膳,家国共残杀。
    此道见于今,永思心若裂。王臣方謇謇,佐我无玷缺。
    如何以谋计,中道生芽蘖。宪司遵故典,分道播南越。
    苍惶出班行,家室不容别。玄鬓行为霜,清泪立成血。
    乘遽剧飞鸟,就传过风发。嗟吾何为者,叨在造士列。
    献文不上第,归于淮之汭。蹇蹄可再奔,退羽可后歇。
    利则侣轩裳,塞则友松月。而于方寸内,未有是愁结。
    未为禄食仕,俯不愧梁粝。未为冠冕人,死不惭忠烈。
    如何有是心,不能叩丹阙。赫赫负君归,南山采芝蕨。
    南荒不择吏,致我交阯覆。绵联三四年,流为中夏辱。
    懦者斗即退,武者兵则黩。军庸满天下,战将多金玉。
    刮则齐民痈,分为猛士禄。雄健许昌师,忠武冠其族。
    去为万骑风,住作一川肉。昨朝残卒回,千门万户哭。
    哀声动闾里,怨气成山谷。谁能听昼鼙,不忍看金镞。
    吾有制胜术,不奈贱碌碌。贮之胸臆间,惭见许师属。
    自嗟胡为者,得蹑前修躅。家不出军租,身不识部曲。
    亦衣许师衣,亦食许师粟。方知古人道,荫我已为足。
    念此向谁羞,悠悠颍川绿。
    天子丙戌年,淮右民多饥。就中颍之汭,转徙何累累。
    夫妇相顾亡,弃却抱中儿。兄弟各自散,出门如大痴。
    一金易芦卜,一缣换凫茈。荒村墓鸟树,空屋野花篱。
    儿童啮草根,倚桑空羸羸。斑白死路傍,枕土皆离离。
    方知圣人教,于民良在斯。厉能去人爱,荒能夺人慈。
    如何司牧者,有术皆在兹。粤吾何为人,数亩清溪湄。
    一写落第文,一家欢复嬉。朝食有麦饘,晨起有布衣。
    一身既饱暖,一家无怨咨。家虽有畎亩,手不秉镃基。
    岁虽有札瘥,庖不废晨炊。何道以致是,我有明公知。
    食之以侯食,衣之以侯衣。归时恤金帛,使我奉庭闱。
    抚己愧颍民,奚不进德为。因兹感知己,尽日空涕洟。

    【注释】:

    乘:

    (一)①登;升。屈原《涉江》:“乘鄂渚而反顾兮,欸秋冬之绪风。”《诗经·卫风·氓》:“乘彼垝垣,以望复关。”(垝垣:毁坏的土墙。复关:地名。)②坐;驾。《墨子·亲士》:“良马难乘,然可以任重致远。”③趁着;凭借。贾谊《过秦论》:“因利乘便,宰割天下,分裂山河。”李白《塞下曲六首》之五:“塞虏乘秋下,天兵出汉家。”(塞虏:塞外之敌。)④欺凌。《荀子·强国》:“一国作谋,则三国必起而乘我。”⑤追逐。《汉书·陈汤传》:“吏士喜,大呼乘之。”⑥战胜。《尚书·西伯戡黎》:“周人乘黎。”(黎:国名。)⑦计算;计划。《韩非子·难一》:“为人臣者,乘事而有功则赏。”⑧乘法。算术中四则运算方法之一。《三国志·吴书·赵达传》:“此术微妙,头乘尾除,一算之法,父子不相语。”⑨佛教术语。指解释教义深浅的等级。张羽《赠僧还日本》:“遍参东土法,顿悟上乘禅。” (二)shèng ①量词。一车四马的总称。《史记·陈涉世家》:“车六七百乘,骑千余,卒数万人。”②四的代称。《左传·殽之战》:“以乘韦先,牛十二犒师。”③春秋时晋国史书名。后泛指一般史书。④帝王的代称。班固《东都赋》:“损乘舆之服御。”(损:减少。服御:指帝王的衣物等用品。)

    遽:

    ①驿车;驿马。《左传·昭公二年》:“子产在鄙,闻之,惧弗及,乘遽而至。”(鄙:边邑。)《国语·吴语》:“边遽乃至,以越乱告。”《韩非子·喻老》:“天下有道,无急患,则曰静,遽传(zhuàn)不用。”(传:驿馆。)②疾速。《左传·僖公三十三年》:“遂发令,遽兴姜戎。”(兴:征发。姜戎:少数民族名。)《吕氏春秋·察今》:“楚人有涉江者,其剑自舟中坠于水,遽契其舟。”(契:刻。)③就;便。范晔《后汉书·刘玄传》:“成败未可知,遽自纵放若此。”④惊慌。《楚辞·大招》:“魂乎归徕,不遽惕只。”(徕:同“来”。惕:恐惧。只:句末语气词。)

    剧:

    ①甚;厉害。《汉书·鲍宣传》:“危亡之征,陛下所亲见也,今奈何反复剧于前乎!”(征:征兆。)《世说新语· 自新》:“义兴人谓为三横(hèng),而(周)处尤剧。”(横:横暴。处:人名。)②繁多;繁难。《商君书·算地》:“事剧而功寡。”《新唐书·隐太子建成传》:“秦王数平剧寇,功冠天下。”③艰难;困苦。曹植《梁父行》:“剧哉边海民,寄身于草墅。”④疾速。扬雄《剧秦美新》:“二世而亡,何其剧与!”《宋书· 王微传》:“口吃不能剧读。”⑤嬉戏。李白《长干行》:“妾发初覆额,折花门前剧。”⑥戏剧。杜牧《西江怀古》:“魏帝缝囊真戏剧。”

    飞:

    ①鸟类和某些昆虫鼓动翅膀在空中 飞行。屈原《天问》:“苍鸟群飞。”杜甫《曲江二首》之二:“点水蜻蜓款款飞。”(款款:缓缓。)②物体凭借外力或机械作用在空中行动。《韩非子·外储说左上》:“先生之巧,至能使木鸢(yuān)飞。”(木鸢:古代飞行器。鸢:鸟名。)③飞动;飘落。杜甫《阌乡姜七少府设鲙戏赠长歌》:“无声细下飞碎雪,有骨已剁觜春葱。”张志和《渔父》:“八月九月芦花飞。”④高。何晏《景福殿赋》:“飞宇承霓。”⑤无根据的;无缘无故的;意外的。《后汉书·周荣传》:“若卒遇飞祸,无得殡敛。”⑥形容极快。《三国志·吴书·吕蒙传》:“而飞书召蒙。”

    就:

    ①趋向。《孟子·告子上》:“人性之善也,犹水之就下也。”《后汉书·隗嚣传》:“去愚就义,功名并著。”(去:离开。)又为靠近。《荀子·劝学》:“金就砺则利。”(砺:磨刀石。)②到;达到。《礼记·曲礼上》:“主人就东阶,客就西阶。”③登上。司马迁《史记·魏公子列传》:“侯生视公子色终不变,乃谢客就车。”④就职;赴任。李密《陈情表》:“臣具以表闻,辞不就职。”⑤承受;接受。班固《咏史》:“太仓令有罪,就逮长安城。”⑥参加;参与。周容《芋老人传》:“老人延入坐,知从郡城就童子试归。”⑦效法;择取。韩愈《原毁》:“去其不如舜者,就其如舜者。”⑧成就;成功。《战国策·燕策三》:“轲自知事不就,倚柱而笑,箕踞以骂。”⑨看;观赏。孟浩然《过故人庄》:“待到重阳日,还来就菊花。”⑩使成功。《战国策·魏策一》:“敢问就功成名,亦有术乎?”(11)变成;造成。陶渊明《归去来兮辞》:“三径就荒,松菊犹存。”(12)产生;生成。王充《论衡·异虚》:“妖出,祸安得不就?”(13)假如;即使。陈寿《三国志·蜀书·法正传》:“法孝直若在,则能制主上令不东行;就复东行,必不倾危矣。”(14)向;从;跟。辛延年《羽林郎》:“就我求清酒,丝绳提玉壶。”(15)就着;根据。《芋老人传》:“然就其不忘一芋,固已贤夫并老人而芋视之者。”(16)即;便。《晋书·景帝纪》:“必以‘文武’为谥,请依何等,就加诏许之,谥曰‘忠武’。”

    传:

    (一)①传递。司马迁《史记·廉颇蔺相如列传》:“秦王大喜,传以示美人及左右。”②传授。韩愈《师说》:“师者,所以传道授业解惑也。”③流传;传播。桓宽《盐铁论·非鞅》:“功如丘山,名传后世。”张籍《和左司元郎中秋居十首》之十:“新诗才上卷,已得满城传。”(卷:指书写用的纸、帛。)④表达。江总《侍宴赋得起坐弹鸣琴诗》:“丝传园客意,曲奏楚妃情。”(丝:指琴。)⑤临摹。杜荀鹤《八骏图》:“丹雘(huò)传真未得真,那知筋骨与精神。”(丹雘:红色颜料。真:原貌。)[传道]1.转述;传说。杜甫《秦州杂诗》之十三:“传道东柯谷,深藏数十家。”2.传授儒家圣贤之道。韩愈《师说》:“师者,所以传道授业解惑也。”后也指宗教宣传教义。[传灯]1.佛家指宣传佛法。佛法犹如明灯,可以消除迷惑,故称。崔颢《赠怀一上人》:“传灯遍都邑,杖锡游王公。”2.指佛像前或人将死时置于脚后的长明灯。杜甫《望牛头寺》:“传灯无白日,布地有黄金。”[传衣]传授师法;继承师业。李商隐《谢书》:“自蒙半夜传衣后,不羡王祥得佩刀。”(二)zhuàn ①驿站的房舍,供过往旅客及车马中途休息的地方。《后汉书·陈忠传》:“发人修道,缮理亭传。”又泛指客舍。《史记·廉颇蔺相如列传》:“(秦王)舍相如广成传。”(舍:使居住。广成:传舍名。)②驿站所备的车马。《左传·成公五年》:“晋侯以传召伯宗。”③出入关卡的凭证。《汉书·宣帝纪》:“民以车船载谷入关者,得毋用传。”(毋:勿。)又泛指官府的凭证。《后汉书·陈蕃传》:“以谏争不合,投传而去。”(投:弃掷。)④解说经义的文字。⑤传记。如《二十五史》均有人物列传。刘知几《史通·列传》:“传之为体,大抵相同,而述者多方,有时而异。”

    过:

    (一)①经过;走过。《韩非子·外储说左上》:“乘白马而过关。”《史记·高祖本纪》:“西过高阳。”(高阳:地名)。②过去。杜甫《阻雨不得归瀼西甘林》:“三伏适已过,骄阳化为霖。”(适:恰好。霖:甘雨。)③超过;胜出。《左传·隐公元年》:“大都不过参国之一。”(参国之一:国都的三分之 一。)④过分。张居正《答马总兵》:“一切事体,不必过虑。”⑤探访;拜访。《史记·魏公子列传》:“臣有客在市屠中,愿枉车骑过之。”⑥过错;犯错误。《左传·宣公二年》:“过而能改,善莫大焉。”《论语·学而》:“过则勿惮改。”⑦量词。遍;次。陆云《与兄平原书》:“前后读兄文一再过。” (二)guō 古国名。在今山东省掖县北。《左传·襄公四年》:“(寒浞)处浇于过,处豷于戈。” (三)huò 通“祸”。《墨子·鲁问》:“故大国之攻小国也,是交相贼也,过必反于国。”

    风:

    (一)①空气流通的现象。《诗经·邶风·北风》:“北风其凉。”②吹风;让风吹。《孟子·公孙丑下》:“有寒疾,不可以风。”③比喻快速如风。《资治通鉴·晋成帝咸和五年》:“俟足下军到,风发相赴。”④气势;势头。《晋书·刘毅传》:“好臧否人物,王公贵人望风惮之。”⑤教化;教育。《周书·齐炀王宪传》:“宣风导礼。”⑥风气;风俗。柳宗元《捕蛇者说》:“故为之说,以俟夫观人风者得焉。”陆游《游山西村》:“衣冠简朴古风存。”⑦景象;景色。杨万里《晓出净慈寺送林子方二首》之一:“毕竟西湖六月中,风光不与四时同。”⑧风度;风格。杜甫《咏怀古迹五首》:“摇落深知宋玉悲,风流儒雅亦吾师。”⑨歌谣;民歌。《左传·襄公十八年》:“吾骤歌北风,又歌南风。”(骤:屡次。)⑩走失;散失。《尚书·费誓》:“马牛其风。”(11)病名。《三国志·魏书·王粲传》注引《典略》:“太祖先苦头风,是日疾发卧。”(12)讽诵。严羽《沧浪诗话·诗辩》:“先须读《楚辞》,朝夕讽詠,以为之本。” (二)fěng 通“諷(fěng)”。用含蓄的话暗示或劝诫。《汉书·赵广汉传》:“广汉闻之,先风告(杜)建不改,于是收案致法。”(收案:收审。)[风骚]《诗经》的《国风》和《楚辞》的《离骚》的合称。《宋书·谢灵运传论》:“莫不同祖风骚。”(祖:效法。)也泛指诗文。高适《同崔员外綦毋拾遗九日宴京兆府李士曹》:“晚晴催翰墨,秋兴引风骚。”(翰:笔。)

    风发:

    ①俊伟,豪迈。韩愈《柳子厚墓志铭》:“出入经史百子,踔厉~~。”②迅速猛烈。扬雄《河东赋》:“~~飙拂,神腾鬼趡。”

    发:

    ①头发。《诗经·小雅·采绿》:“予发曲局。”(曲局:卷曲。)②古代长度单位。《新书·六术》:“十毫为发。”


  • cheng ju ju fei diao ,jiu chuan guo feng fa 。

    “cheng ju ju fei diao ,jiu chuan guo feng fa 。”shi gou chu chu :《san xiu shi san shou 》;shi tang chao shi ren pi ri xiu de zuo pin 。

    wu wen gu jun zi ,jie jie li ji jie 。ru men yi chu gong ,fu ji sai fu yue 。
    zhi zhe re bu tui ,ning zhe he you da 。jun chen yi xiao shan ,jia guo gong can sha 。
    ci dao jian yu jin ,yong sai xin re lie 。wang chen fang jian jian ,zuo wo mo dian que 。
    ru he yi mou ji ,zhong dao sheng ya nie 。xian si zun gu dian ,fen dao bo na yue 。
    cang huang chu ban hang ,jia shi bu rong bie 。xuan bin hang wei shuang ,qing lei li cheng xie 。
    cheng ju ju fei diao ,jiu chuan guo feng fa 。jie wu he wei zhe ,dao zai zao shi lie 。
    suo wen bu shang di ,gui yu huai zhi rui 。jian ti ke zai ben ,tui yu ke hou xie 。
    li ze lv xuan chang ,sai ze you song yue 。er yu fang cun nei ,wei you shi chou jie 。
    wei wei lu shi shi ,fu bu kui liang li 。wei wei guan mian ren ,si bu can zhong lie 。
    ru he you shi xin ,bu neng kou dan que 。he he fu jun gui ,na shan cai zhi jue 。
    na huang bu ze li ,zhi wo jiao 阯fu 。mian lian san si nian ,liu wei zhong xia ru 。
    nuo zhe dou ji tui ,wu zhe bing ze du 。jun yong man tian xia ,zhan jiang duo jin yu 。
    gua ze ji min yong ,fen wei meng shi lu 。xiong jian hu chang shi ,zhong wu guan ji zu 。
    qu wei mo ji feng ,zhu zuo yi chuan rou 。zuo chao can cu hui ,qian men mo hu ku 。
    ai sheng dong lv li ,yuan qi cheng shan gu 。shei neng ting zhou pi ,bu ren kan jin chuo 。
    wu you zhi sheng shu ,bu nai jian liu liu 。zhu zhi xiong yi jian ,can jian hu shi shu 。
    zi jie hu wei zhe ,de nie qian xiu zhu 。jia bu chu jun zu ,shen bu shi bu qu 。
    yi yi hu shi yi ,yi shi hu shi su 。fang zhi gu ren dao ,yin wo yi wei zu 。
    nian ci xiang shei xiu ,you you ying chuan lu 。
    tian zi bing qu nian ,huai you min duo ji 。jiu zhong ying zhi rui ,zhuai xi he lei lei 。
    fu fu xiang gu wang ,qi que bao zhong er 。xiong di ge zi san ,chu men ru da chi 。
    yi jin yi lu bo ,yi jian huan fu ci 。huang cun mu diao shu ,kong wu ye hua li 。
    er tong nie cao gen ,yi sang kong lei lei 。ban bai si lu bang ,zhen tu jie li li 。
    fang zhi sheng ren jiao ,yu min liang zai si 。li neng qu ren ai ,huang neng duo ren ci 。
    ru he si mu zhe ,you shu jie zai ci 。yue wu he wei ren ,shu mu qing xi mei 。
    yi xie la di wen ,yi jia huan fu xi 。chao shi you mai zhan ,chen qi you bu yi 。
    yi shen ji bao nuan ,yi jia mo yuan zi 。jia sui you quan mu ,shou bu bing zi ji 。
    sui sui you zha chai ,pao bu fei chen chui 。he dao yi zhi shi ,wo you ming gong zhi 。
    shi zhi yi hou shi ,yi zhi yi hou yi 。gui shi xu jin bo ,shi wo feng ting wei 。
    fu ji kui ying min ,xi bu jin de wei 。yin ci gan zhi ji ,jin ri kong ti ti 。

    【zhu shi 】:

    cheng :

    (yi )①deng ;sheng 。qu yuan 《she jiang 》:“cheng e zhu er fan gu xi ,ai qiu dong zhi xu feng 。”《shi jing ·wei feng ·mang 》:“cheng bi gui yuan ,yi wang fu guan 。”(gui yuan :hui huai de tu qiang 。fu guan :de ming 。)②zuo ;jia 。《mo zi ·qin shi 》:“liang ma nan cheng ,ran ke yi ren chong zhi yuan 。”③chen zhao ;ping jie 。gu yi 《guo qin lun 》:“yin li cheng bian ,zai ge tian xia ,fen lie shan he 。”li bai 《sai xia qu liu shou 》zhi wu :“sai lu cheng qiu xia ,tian bing chu han jia 。”(sai lu :sai wai zhi di 。)④qi ling 。《xun zi ·jiang guo 》:“yi guo zuo mou ,ze san guo bi qi er cheng wo 。”⑤zhui zhu 。《han shu ·chen shang chuan 》:“li shi xi ,da hu cheng zhi 。”⑥zhan sheng 。《shang shu ·xi bai kan li 》:“zhou ren cheng li 。”(li :guo ming 。)⑦ji suan ;ji hua 。《han fei zi ·nan yi 》:“wei ren chen zhe ,cheng shi er you gong ze shang 。”⑧cheng fa 。suan shu zhong si ze yun suan fang fa zhi yi 。《san guo zhi ·wu shu ·zhao da chuan 》:“ci shu wei miao ,tou cheng wei chu ,yi suan zhi fa ,fu zi bu xiang yu 。”⑨fo jiao shu yu 。zhi jie shi jiao yi shen jian de deng ji 。zhang yu 《zeng seng hai ri ben 》:“bian can dong tu fa ,du wu shang cheng chan 。” (er )shèng ①liang ci 。yi che si ma de zong chen 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“che liu qi bai cheng ,ji qian yu ,cu shu mo ren 。”②si de dai chen 。《zuo chuan ·xiao zhi zhan 》:“yi cheng wei xian ,niu shi er kao shi 。”③chun qiu shi jin guo shi shu ming 。hou fan zhi yi ban shi shu 。④di wang de dai chen 。ban gu 《dong dou fu 》:“sun cheng yu zhi fu yu 。”(sun :jian shao 。fu yu :zhi di wang de yi wu deng yong pin 。)

    ju :

    ①yi che ;yi ma 。《zuo chuan ·zhao gong er nian 》:“zi chan zai bi ,wen zhi ,ju fu ji ,cheng ju er zhi 。”(bi :bian yi 。)《guo yu ·wu yu 》:“bian ju nai zhi ,yi yue luan gao 。”《han fei zi ·yu lao 》:“tian xia you dao ,mo ji huan ,ze yue jing ,ju chuan (zhuàn)bu yong 。”(chuan :yi guan 。)②ji su 。《zuo chuan ·xi gong san shi san nian 》:“sui fa ling ,ju xing jiang rong 。”(xing :zheng fa 。jiang rong :shao shu min zu ming 。)《lv shi chun qiu ·cha jin 》:“chu ren you she jiang zhe ,ji jian zi zhou zhong zhui yu shui ,ju qi ji zhou 。”(qi :ke 。)③jiu ;bian 。fan ye 《hou han shu ·liu xuan chuan 》:“cheng bai wei ke zhi ,ju zi zong fang re ci 。”④jing huang 。《chu ci ·da qiao 》:“hun hu gui lai ,bu ju ti zhi 。”(lai :tong “lai ”。ti :kong ju 。zhi :gou mo yu qi ci 。)

    ju :

    ①shen ;li hai 。《han shu ·bao xuan chuan 》:“wei wang zhi zheng ,bi xia suo qin jian ye ,jin nai he fan fu ju yu qian hu !”(zheng :zheng zhao 。)《shi shui xin yu · zi xin 》:“yi xing ren wei wei san heng (hèng),er (zhou )chu you ju 。”(heng :heng bao 。chu :ren ming 。)②fan duo ;fan nan 。《shang jun shu ·suan de 》:“shi ju er gong gua 。”《xin tang shu ·yin tai zi jian cheng chuan 》:“qin wang shu ping ju kou ,gong guan tian xia 。”③jian nan ;kun ku 。cao zhi 《liang fu hang 》:“ju zai bian hai min ,ji shen yu cao shu 。”④ji su 。yang xiong 《ju qin mei xin 》:“er shi er wang ,he ji ju yu !”《song shu · wang wei chuan 》:“kou chi bu neng ju dou 。”⑤xi hu 。li bai 《chang gan hang 》:“qie fa chu fu e ,she hua men qian ju 。”⑥hu ju 。du mu 《xi jiang huai gu 》:“wei di feng nang zhen hu ju 。”

    fei :

    ①diao lei he mou xie kun chong gu dong chi bang zai kong zhong fei hang 。qu yuan 《tian wen 》:“cang diao qun fei 。”du fu 《qu jiang er shou 》zhi er :“dian shui qing ting kuan kuan fei 。”(kuan kuan :huan huan 。)②wu ti ping jie wai li huo ji xie zuo yong zai kong zhong hang dong 。《han fei zi ·wai chu shui zuo shang 》:“xian sheng zhi qiao ,zhi neng shi mu yuan (yuān)fei 。”(mu yuan :gu dai fei hang qi 。yuan :diao ming 。)③fei dong ;piao la 。du fu 《wen xiang jiang qi shao fu she kuai hu zeng chang ge 》:“mo sheng xi xia fei sui xue ,you gu yi duo zi chun cong 。”zhang zhi he 《yu fu 》:“ba yue jiu yue lu hua fei 。”④gao 。he yan 《jing fu dian fu 》:“fei yu cheng ni 。”⑤mo gen ju de ;mo yuan mo gu de ;yi wai de 。《hou han shu ·zhou rong chuan 》:“re cu yu fei huo ,mo de bin lian 。”⑥xing rong ji kuai 。《san guo zhi ·wu shu ·lv meng chuan 》:“er fei shu shao meng 。”

    jiu :

    ①qu xiang 。《meng zi ·gao zi shang 》:“ren xing zhi shan ye ,you shui zhi jiu xia ye 。”《hou han shu ·kui ao chuan 》:“qu yu jiu yi ,gong ming bing zhe 。”(qu :li kai 。)you wei kao jin 。《xun zi ·quan xue 》:“jin jiu li ze li 。”(li :mo dao dan 。)②dao ;da dao 。《li ji ·qu li shang 》:“zhu ren jiu dong jie ,ke jiu xi jie 。”③deng shang 。si ma qian 《shi ji ·wei gong zi lie chuan 》:“hou sheng shi gong zi se zhong bu bian ,nai xie ke jiu che 。”④jiu zhi ;fu ren 。li mi 《chen qing biao 》:“chen ju yi biao wen ,ci bu jiu zhi 。”⑤cheng shou ;jie shou 。ban gu 《yong shi 》:“tai cang ling you zui ,jiu dai chang an cheng 。”⑥can jia ;can yu 。zhou rong 《yu lao ren chuan 》:“lao ren yan ru zuo ,zhi cong jun cheng jiu tong zi shi gui 。”⑦xiao fa ;ze qu 。han yu 《yuan hui 》:“qu ji bu ru shun zhe ,jiu ji ru shun zhe 。”⑧cheng jiu ;cheng gong 。《zhan guo ce ·yan ce san 》:“ke zi zhi shi bu jiu ,yi zhu er xiao ,ji ju yi ma 。”⑨kan ;guan shang 。meng hao ran 《guo gu ren zhuang 》:“dai dao chong yang ri ,hai lai jiu ju hua 。”⑩shi cheng gong 。《zhan guo ce ·wei ce yi 》:“gan wen jiu gong cheng ming ,yi you shu hu ?”(11)bian cheng ;zao cheng 。tao yuan ming 《gui qu lai xi ci 》:“san jing jiu huang ,song ju you cun 。”(12)chan sheng ;sheng cheng 。wang chong 《lun heng ·yi xu 》:“yao chu ,huo an de bu jiu ?”(13)jia ru ;ji shi 。chen shou 《san guo zhi ·shu shu ·fa zheng chuan 》:“fa xiao zhi re zai ,ze neng zhi zhu shang ling bu dong hang ;jiu fu dong hang ,bi bu qing wei yi 。”(14)xiang ;cong ;gen 。xin yan nian 《yu lin lang 》:“jiu wo qiu qing jiu ,si sheng di yu hu 。”(15)jiu zhao ;gen ju 。《yu lao ren chuan 》:“ran jiu ji bu wang yi yu ,gu yi xian fu bing lao ren er yu shi zhi zhe 。”(16)ji ;bian 。《jin shu ·jing di ji 》:“bi yi ‘wen wu ’wei shi ,qing yi he deng ,jiu jia zhao hu zhi ,shi yue ‘zhong wu ’。”

    chuan :

    (yi )①chuan di 。si ma qian 《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin wang da xi ,chuan yi shi mei ren ji zuo you 。”②chuan shou 。han yu 《shi shui 》:“shi zhe ,suo yi chuan dao shou ye jie huo ye 。”③liu chuan ;chuan bo 。huan kuan 《yan tie lun ·fei yang 》:“gong ru qiu shan ,ming chuan hou shi 。”zhang ji 《he zuo si yuan lang zhong qiu ju shi shou 》zhi shi :“xin shi cai shang juan ,yi de man cheng chuan 。”(juan :zhi shu xie yong de zhi 、bo 。)④biao da 。jiang zong 《shi yan fu de qi zuo dan ming qin shi 》:“si chuan yuan ke yi ,qu zou chu fei qing 。”(si :zhi qin 。)⑤lin mo 。du xun he 《ba jun tu 》:“dan huo (huò)chuan zhen wei de zhen ,na zhi jin gu yu jing shen 。”(dan huo :gong se yan liao 。zhen :yuan mao 。)[chuan dao ]1.zhuai shu ;chuan shui 。du fu 《qin zhou za shi 》zhi shi san :“chuan dao dong ke gu ,shen cang shu shi jia 。”2.chuan shou ru jia sheng xian zhi dao 。han yu 《shi shui 》:“shi zhe ,suo yi chuan dao shou ye jie huo ye 。”hou ye zhi zong jiao xuan chuan jiao yi 。[chuan deng ]1.fo jia zhi xuan chuan fo fa 。fo fa you ru ming deng ,ke yi xiao chu mi huo ,gu chen 。cui hao 《zeng huai yi shang ren 》:“chuan deng bian dou yi ,zhang xi you wang gong 。”2.zhi fo xiang qian huo ren jiang si shi zhi yu jiao hou de chang ming deng 。du fu 《wang niu tou si 》:“chuan deng mo bai ri ,bu de you huang jin 。”[chuan yi ]chuan shou shi fa ;ji cheng shi ye 。li shang yin 《xie shu 》:“zi meng ban ye chuan yi hou ,bu xian wang xiang de pei dao 。”(er )zhuàn ①yi zhan de fang she ,gong guo wang lv ke ji che ma zhong tu xiu xi de de fang 。《hou han shu ·chen zhong chuan 》:“fa ren xiu dao ,shan li ting chuan 。”you fan zhi ke she 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“(qin wang )she xiang ru an cheng chuan 。”(she :shi ju zhu 。an cheng :chuan she ming 。)②yi zhan suo bei de che ma 。《zuo chuan ·cheng gong wu nian 》:“jin hou yi chuan shao bai zong 。”③chu ru guan ka de ping zheng 。《han shu ·xuan di ji 》:“min yi che chuan zai gu ru guan zhe ,de wu yong chuan 。”(wu :wu 。)you fan zhi guan fu de ping zheng 。《hou han shu ·chen fan chuan 》:“yi jian zheng bu ge ,tou chuan er qu 。”(tou :qi zhi 。)④jie shui jing yi de wen zi 。⑤chuan ji 。ru 《er shi wu shi 》jun you ren wu lie chuan 。liu zhi ji 《shi tong ·lie chuan 》:“chuan zhi wei ti ,da di xiang tong ,er shu zhe duo fang ,you shi er yi 。”

    guo :

    (yi )①jing guo ;zou guo 。《han fei zi ·wai chu shui zuo shang 》:“cheng bai ma er guo guan 。”《shi ji ·gao zu ben ji 》:“xi guo gao yang 。”(gao yang :de ming )。②guo qu 。du fu 《zu yu bu de gui rang xi gan lin 》:“san fu kuo yi guo ,jiao yang hua wei lin 。”(kuo :qia hao 。lin :gan yu 。)③chao guo ;sheng chu 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“da dou bu guo can guo zhi yi 。”(can guo zhi yi :guo dou de san fen zhi yi 。)④guo fen 。zhang ju zheng 《da ma zong bing 》:“yi qie shi ti ,bu bi guo lv 。”⑤tan fang ;bai fang 。《shi ji ·wei gong zi lie chuan 》:“chen you ke zai shi tu zhong ,yuan wang che ji guo zhi 。”⑥guo cuo ;fan cuo wu 。《zuo chuan ·xuan gong er nian 》:“guo er neng gai ,shan mo da yan 。”《lun yu ·xue er 》:“guo ze wu dan gai 。”⑦liang ci 。bian ;ci 。liu yun 《yu xiong ping yuan shu 》:“qian hou dou xiong wen yi zai guo 。” (er )guō gu guo ming 。zai jin shan dong sheng ye xian bei 。《zuo chuan ·xiang gong si nian 》:“(han zhuo )chu jiao yu guo ,chu yi yu ge 。” (san )huò tong “huo ”。《mo zi ·lu wen 》:“gu da guo zhi gong xiao guo ye ,shi jiao xiang zei ye ,guo bi fan yu guo 。”

    feng :

    (yi )①kong qi liu tong de xian xiang 。《shi jing ·bei feng ·bei feng 》:“bei feng ji liang 。”②chui feng ;rang feng chui 。《meng zi ·gong sun chou xia 》:“you han ji ,bu ke yi feng 。”③bi yu kuai su ru feng 。《zi zhi tong jian ·jin cheng di xian he wu nian 》:“qi zu xia jun dao ,feng fa xiang fu 。”④qi shi ;shi tou 。《jin shu ·liu yi chuan 》:“hao zang fou ren wu ,wang gong gui ren wang feng dan zhi 。”⑤jiao hua ;jiao yo 。《zhou shu ·ji yang wang xian chuan 》:“xuan feng dao li 。”⑥feng qi ;feng su 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“gu wei zhi shui ,yi qi fu guan ren feng zhe de yan 。”liu you 《you shan xi cun 》:“yi guan jian piao gu feng cun 。”⑦jing xiang ;jing se 。yang mo li 《xiao chu jing ci si song lin zi fang er shou 》zhi yi :“bi jing xi hu liu yue zhong ,feng guang bu yu si shi tong 。”⑧feng du ;feng ge 。du fu 《yong huai gu ji wu shou 》:“yao la shen zhi song yu bei ,feng liu ru ya yi wu shi 。”⑨ge yao ;min ge 。《zuo chuan ·xiang gong shi ba nian 》:“wu zhou ge bei feng ,you ge na feng 。”(zhou :lv ci 。)⑩zou shi ;san shi 。《shang shu ·fei shi 》:“ma niu ji feng 。”(11)bing ming 。《san guo zhi ·wei shu ·wang can chuan 》zhu yin 《dian lve 》:“tai zu xian ku tou feng ,shi ri ji fa wo 。”(12)feng song 。yan yu 《cang lang shi hua ·shi bian 》:“xian xu dou 《chu ci 》,chao xi feng 詠,yi wei zhi ben 。” (er )fěng tong “諷(fěng)”。yong han xu de hua an shi huo quan jie 。《han shu ·zhao an han chuan 》:“an han wen zhi ,xian feng gao (du )jian bu gai ,yu shi shou an zhi fa 。”(shou an :shou shen 。)[feng sao ]《shi jing 》de 《guo feng 》he 《chu ci 》de 《li sao 》de ge chen 。《song shu ·xie ling yun chuan lun 》:“mo bu tong zu feng sao 。”(zu :xiao fa 。)ye fan zhi shi wen 。gao kuo 《tong cui yuan wai qi wu she wei jiu ri yan jing zhao fu li shi cao 》:“wan qing cui han mo ,qiu xing yin feng sao 。”(han :bi 。)

    feng fa :

    ①jun wei ,hao mai 。han yu 《liu zi hou mu zhi ming 》:“chu ru jing shi bai zi ,chuo li ~~。”②xun su meng lie 。yang xiong 《he dong fu 》:“~~biao bi ,shen teng gui cui 。”

    fa :

    ①tou fa 。《shi jing ·xiao ya ·cai lu 》:“yu fa qu ju 。”(qu ju :juan qu 。)②gu dai chang du chan wei 。《xin shu ·liu shu 》:“shi hao wei fa 。”