• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 猿眠但膃肭,鳧食時啑唼。

    “猿眠但膃肭,鳧食時啑唼。”詩句出處:《二遊詩·任詩》;是唐朝詩人皮日休的作品。

    任君恣高放,斯道能寡合。一宅閑林泉,終身遠囂雜。
    嘗聞佐浩穰,散性多儑亻沓。欻爾解其綬,遺之如棄靸。
    歸來鄉黨內,卻與親朋洽。開溪未讓丁,列第方稱甲。
    入門約百步,古木聲霎霎。廣檻小山欹,斜廊怪石夾。
    白蓮倚闌楯,翠鳥緣簾押。地勢似五瀉,巖形若三峽。
    猿眠但膃肭,鳧食時啑唼。撥荇下文竿,結藤縈桂楫。
    門留醫樹客,壁倚栽花鍤。度歲止褐衣,經旬唯白巾。
    多君方閉戶,顧我能倒屟。請題在茅棟,留坐於石榻。
    魂從清景遛,衣任煙霞裛。階墀龜任上,枕席鷗方狎。
    沼似頗黎鏡,當中見魚眨。杯杓悉杉瘤,盤筵盡荷葉。
    閑斟不置罰,閑弈無爭劫。閑日不整冠,閑風無用箑。
    以斯為思慮,吾道寧疲苶。袞衣競璀璨,鼓吹爭鞺鞳。
    欲者解擠排,詬者能詀讘。權豪暫翻覆,刑禍相填壓。
    此時一圭竇,不肯饒閶闔。有第可棲息,有書可漁獵。
    吾欲與任君,終身以斯愜。

    【註釋】:

    眠:

    ①睡覺。《後漢書·第五倫傳》:“吾子有疾,雖不省(xǐng)視而竟夕不眠。”(省視:探看。)②某些生物在一段時間內不食不動的生理狀態。庾信《燕歌行》:“二月蠶眠不復久。”③臥倒。袁郊《三輔舊事》:“漢苑中有柳,狀如人形,號曰人柳,一日三眠三起。”④閉上眼裝死。《山海經·東山經》:“有獸……見人則眠。”

    但:

    ①隻。曹操《敗軍抵罪令》:“但賞功而不罰罪,非國典也。”杜甫《無傢別》:“寂寞天寶後,園廬但蒿藜。”(天寶:唐玄宗年號。)②隻管。《孔雀東南飛》:“卿但暫還傢,吾今且報府。”③空。《鹽鐵論·刺復》:“但居者不知負載之勞。”(負:背負物。載:頭頂物。)[但可] 隻須。陳壽《三國志·魏書·鐘會傳》:“鐘會所統,五六倍於鄧艾,但可敕會取艾,不足自行。”

    膃:

    [膃肭(nà)]又肥又軟的樣子。皮日休《二遊詩·任詩》:“猿眠但膃肭,鳧食時啑唼(shà shà )。”(啑唼:水鳥吃食。)

    鳧:

    ①野鴨。 《莊子·駢拇》:“是故鳧脛(jìng)雖短,續之則憂;鶴脛雖長,斷之則悲。”宋玉《九辨》:“鳧雁皆唼夫梁藻兮。”②浮遊;泅水。《清史稿·陳國瑞傳》:“密令郭寶昌自全傢集鳧水支浮橋。”(全傢集:地名。)

    食:

    (一)①飯食;糧食。《韓非子·十過》:“財食將盡。”②食物。《左傳·隱公元年》:“小人有母,皆嘗小人之食矣。”③吃。《史記·陳涉世傢》:“卒買魚烹食,得魚腹中書。”④受納。《鹽鐵論·相刺》:“賢聖不能正不食諫諍之君。”⑤日、月虧缺的現象。後作“蝕”。《論語·子張》:“君子之過也,如日月之食焉。”[食言]失信;不信守諾言。《史記·殷本紀》:“女(rǔ)毋不信,朕不食言。”(女:你。) (二)sì 拿東西給人吃;供養。《史記·淮陰侯列傳》:“解衣衣我,推食(shí)食(sì)我。” (三)yì人名用字。漢朝有酈食其(jī)。

    時:

    ①季節;指四季。《論語·陽貨》:“四時行焉。”②特指農時。《孟子·梁惠王上》:“百畝之田,勿奪其時,八口之傢可以無饑矣。”③光陰;時光;時候。《呂氏春秋·首時》:“天不再與,時不久留。”④指按照規定的時間。南卓《羯(jié)鼓錄》:“黃幡繟亦知音,上嘗使人召之,不時至,上怒,絡繹遣使尋捕。”⑤時辰;時候。《莊子·養生主》:“始臣之解牛之時。”⑥其時;當時。魏禧《大鐵椎傳》:“時座上有健啖者,貌甚寢。”(健啖:食量過人。寢:醜陋。)⑦機會;時機;時運。《論語·陽貨》:“好從事而亟失時,可謂知乎?”《新唐書·武平一傳》:“時不再來,榮難人借。”(榮:榮華富貴。)⑧合時;應時。《莊子·秋水》:“秋水時至,百川灌河。”⑨時代;時世。《呂氏春秋· 察今》:“世易時移,變法宜矣。”⑩時勢;時尚。朱慶餘《近試上張籍水部》:“妝罷低聲問夫婿:畫眉深淺入時無?”(11)副詞。用以表示時間。1. 表示行為不斷發生,相當於“常常”、“經常”。韓愈《行難》:“聖人不世出,賢人不時出。”(不世:罕有。)2. 表示行為偶爾發生,相當於“有時”、“時而”。杜甫《自閬(làng)中領妻子卻赴蜀山行三首》之三:“行色遞隱見,人煙時有無。”(12)通“伺(sì)”。等候。《論語·陽貨》:“孔子時其亡也,而往拜之。”

    唼:

    (一)①魚或水鳥進食。《楚辭·九辯》:“鳧雁皆唼夫粱藻兮,鳳愈飄翔而高舉。”(粱:米。藻:水草。)②通“歃”。微飲。古代盟會時殺牲飲血以示真誠。《漢書·王陵傳》:“始與高帝唼血而盟。” (二)qiè [唼佞]讒言。揚雄《反離騷》:“靈修既信椒、蘭之唼佞兮,吾累忽焉而不早睹。”(靈修:指楚懷王。椒:楚大夫子椒。蘭:懷王少弟司馬子蘭。累忽:衰悴恍惚。)


  • 猿眠但腽肭,凫食时啑唼。

    “猿眠但腽肭,凫食时啑唼。”诗句出处:《二游诗·任诗》;是唐朝诗人皮日休的作品。

    任君恣高放,斯道能寡合。一宅闲林泉,终身远嚣杂。
    尝闻佐浩穰,散性多儑亻沓。欻尔解其绶,遗之如弃靸。
    归来乡党内,却与亲朋洽。开溪未让丁,列第方称甲。
    入门约百步,古木声霎霎。广槛小山欹,斜廊怪石夹。
    白莲倚阑楯,翠鸟缘帘押。地势似五泻,岩形若三峡。
    猿眠但腽肭,凫食时啑唼。拨荇下文竿,结藤萦桂楫。
    门留医树客,壁倚栽花锸。度岁止褐衣,经旬唯白巾。
    多君方闭户,顾我能倒屟。请题在茅栋,留坐于石榻。
    魂从清景遛,衣任烟霞裛。阶墀龟任上,枕席鸥方狎。
    沼似颇黎镜,当中见鱼眨。杯杓悉杉瘤,盘筵尽荷叶。
    闲斟不置罚,闲弈无争劫。闲日不整冠,闲风无用箑。
    以斯为思虑,吾道宁疲苶。衮衣竞璀璨,鼓吹争鞺鞳。
    欲者解挤排,诟者能詀讘。权豪暂翻覆,刑祸相填压。
    此时一圭窦,不肯饶阊阖。有第可栖息,有书可渔猎。
    吾欲与任君,终身以斯惬。

    【注释】:

    眠:

    ①睡觉。《后汉书·第五伦传》:“吾子有疾,虽不省(xǐng)视而竟夕不眠。”(省视:探看。)②某些生物在一段时间内不食不动的生理状态。庾信《燕歌行》:“二月蚕眠不复久。”③卧倒。袁郊《三辅旧事》:“汉苑中有柳,状如人形,号曰人柳,一日三眠三起。”④闭上眼装死。《山海经·东山经》:“有兽……见人则眠。”

    但:

    ①只。曹操《败军抵罪令》:“但赏功而不罚罪,非国典也。”杜甫《无家别》:“寂寞天宝后,园庐但蒿藜。”(天宝:唐玄宗年号。)②只管。《孔雀东南飞》:“卿但暂还家,吾今且报府。”③空。《盐铁论·刺复》:“但居者不知负载之劳。”(负:背负物。载:头顶物。)[但可] 只须。陈寿《三国志·魏书·钟会传》:“钟会所统,五六倍于邓艾,但可敕会取艾,不足自行。”

    腽:

    [腽肭(nà)]又肥又软的样子。皮日休《二游诗·任诗》:“猿眠但腽肭,凫食时啑唼(shà shà )。”(啑唼:水鸟吃食。)

    凫:

    ①野鸭。 《庄子·骈拇》:“是故凫胫(jìng)虽短,续之则忧;鹤胫虽长,断之则悲。”宋玉《九辨》:“凫雁皆唼夫梁藻兮。”②浮游;泅水。《清史稿·陈国瑞传》:“密令郭宝昌自全家集凫水支浮桥。”(全家集:地名。)

    食:

    (一)①饭食;粮食。《韩非子·十过》:“财食将尽。”②食物。《左传·隐公元年》:“小人有母,皆尝小人之食矣。”③吃。《史记·陈涉世家》:“卒买鱼烹食,得鱼腹中书。”④受纳。《盐铁论·相刺》:“贤圣不能正不食谏诤之君。”⑤日、月亏缺的现象。后作“蚀”。《论语·子张》:“君子之过也,如日月之食焉。”[食言]失信;不信守诺言。《史记·殷本纪》:“女(rǔ)毋不信,朕不食言。”(女:你。) (二)sì 拿东西给人吃;供养。《史记·淮阴侯列传》:“解衣衣我,推食(shí)食(sì)我。” (三)yì人名用字。汉朝有郦食其(jī)。

    时:

    ①季节;指四季。《论语·阳货》:“四时行焉。”②特指农时。《孟子·梁惠王上》:“百亩之田,勿夺其时,八口之家可以无饥矣。”③光阴;时光;时候。《吕氏春秋·首时》:“天不再与,时不久留。”④指按照规定的时间。南卓《羯(jié)鼓录》:“黄幡繟亦知音,上尝使人召之,不时至,上怒,络绎遣使寻捕。”⑤时辰;时候。《庄子·养生主》:“始臣之解牛之时。”⑥其时;当时。魏禧《大铁椎传》:“时座上有健啖者,貌甚寝。”(健啖:食量过人。寝:丑陋。)⑦机会;时机;时运。《论语·阳货》:“好从事而亟失时,可谓知乎?”《新唐书·武平一传》:“时不再来,荣难人借。”(荣:荣华富贵。)⑧合时;应时。《庄子·秋水》:“秋水时至,百川灌河。”⑨时代;时世。《吕氏春秋· 察今》:“世易时移,变法宜矣。”⑩时势;时尚。朱庆余《近试上张籍水部》:“妆罢低声问夫婿:画眉深浅入时无?”(11)副词。用以表示时间。1. 表示行为不断发生,相当于“常常”、“经常”。韩愈《行难》:“圣人不世出,贤人不时出。”(不世:罕有。)2. 表示行为偶尔发生,相当于“有时”、“时而”。杜甫《自阆(làng)中领妻子却赴蜀山行三首》之三:“行色递隐见,人烟时有无。”(12)通“伺(sì)”。等候。《论语·阳货》:“孔子时其亡也,而往拜之。”

    唼:

    (一)①鱼或水鸟进食。《楚辞·九辩》:“凫雁皆唼夫粱藻兮,凤愈飘翔而高举。”(粱:米。藻:水草。)②通“歃”。微饮。古代盟会时杀牲饮血以示真诚。《汉书·王陵传》:“始与高帝唼血而盟。” (二)qiè [唼佞]谗言。扬雄《反离骚》:“灵修既信椒、兰之唼佞兮,吾累忽焉而不早睹。”(灵修:指楚怀王。椒:楚大夫子椒。兰:怀王少弟司马子兰。累忽:衰悴恍惚。)


  • yuan mian dan wa na ,fu shi shi die sha 。

    “yuan mian dan wa na ,fu shi shi die sha 。”shi gou chu chu :《er you shi ·ren shi 》;shi tang chao shi ren pi ri xiu de zuo pin 。

    ren jun zi gao fang ,si dao neng gua ge 。yi zhai xian lin quan ,zhong shen yuan ao za 。
    chang wen zuo hao rang ,san xing duo an dan da 。xu er jie ji shou ,wei zhi ru qi sa 。
    gui lai xiang dang nei ,que yu qin peng qia 。kai xi wei rang ding ,lie di fang chen jia 。
    ru men yao bai bu ,gu mu sheng sha sha 。an jian xiao shan ji ,xie lang guai dan ga 。
    bai lian yi lan dun ,cui diao yuan lian ya 。de shi shi wu xie ,yan xing re san xia 。
    yuan mian dan wa na ,fu shi shi die sha 。bo xing xia wen gan ,jie teng ying gui ji 。
    men liu yi shu ke ,bi yi zai hua cha 。du sui zhi he yi ,jing xun wei bai jin 。
    duo jun fang bi hu ,gu wo neng dao ti 。qing ti zai mao dong ,liu zuo yu dan ta 。
    hun cong qing jing liu ,yi ren yan xia yi 。jie chi gui ren shang ,zhen xi ou fang xia 。
    zhao shi po li jing ,dang zhong jian yu zha 。bei biao xi sha liu ,pan yan jin he xie 。
    xian zhen bu zhi fa ,xian yi mo zheng jie 。xian ri bu zheng guan ,xian feng mo yong sha 。
    yi si wei sai lv ,wu dao ning pi nie 。gun yi jing cui can ,gu chui zheng tang ta 。
    yu zhe jie ji pai ,gou zhe neng che nie 。quan hao zan fan fu ,xing huo xiang tian ya 。
    ci shi yi gui dou ,bu ken rao chang he 。you di ke qi xi ,you shu ke yu lie 。
    wu yu yu ren jun ,zhong shen yi si qie 。

    【zhu shi 】:

    mian :

    ①shui jiao 。《hou han shu ·di wu lun chuan 》:“wu zi you ji ,sui bu sheng (xǐng)shi er jing xi bu mian 。”(sheng shi :tan kan 。)②mou xie sheng wu zai yi duan shi jian nei bu shi bu dong de sheng li zhuang tai 。yu xin 《yan ge hang 》:“er yue can mian bu fu jiu 。”③wo dao 。yuan jiao 《san fu jiu shi 》:“han yuan zhong you liu ,zhuang ru ren xing ,hao yue ren liu ,yi ri san mian san qi 。”④bi shang yan zhuang si 。《shan hai jing ·dong shan jing 》:“you shou ……jian ren ze mian 。”

    dan :

    ①zhi 。cao cao 《bai jun di zui ling 》:“dan shang gong er bu fa zui ,fei guo dian ye 。”du fu 《mo jia bie 》:“ji mo tian bao hou ,yuan lu dan hao li 。”(tian bao :tang xuan zong nian hao 。)②zhi guan 。《kong qiao dong na fei 》:“qing dan zan hai jia ,wu jin ju bao fu 。”③kong 。《yan tie lun ·ci fu 》:“dan ju zhe bu zhi fu zai zhi lao 。”(fu :bei fu wu 。zai :tou ding wu 。)[dan ke ] zhi xu 。chen shou 《san guo zhi ·wei shu ·zhong hui chuan 》:“zhong hui suo tong ,wu liu bei yu deng ai ,dan ke chi hui qu ai ,bu zu zi hang 。”

    wa :

    [wa na (nà)]you fei you ruan de yang zi 。pi ri xiu 《er you shi ·ren shi 》:“yuan mian dan wa na ,fu shi shi die sha (shà shà )。”(die sha :shui diao chi shi 。)

    fu :

    ①ye ya 。 《zhuang zi ·pian mu 》:“shi gu fu jing (jìng)sui duan ,xu zhi ze you ;he jing sui chang ,duan zhi ze bei 。”song yu 《jiu bian 》:“fu yan jie sha fu liang zao xi 。”②fu you ;qiu shui 。《qing shi gao ·chen guo rui chuan 》:“mi ling guo bao chang zi quan jia ji fu shui zhi fu qiao 。”(quan jia ji :de ming 。)

    shi :

    (yi )①fan shi ;liang shi 。《han fei zi ·shi guo 》:“cai shi jiang jin 。”②shi wu 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“xiao ren you mu ,jie chang xiao ren zhi shi yi 。”③chi 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“cu mai yu peng shi ,de yu fu zhong shu 。”④shou na 。《yan tie lun ·xiang ci 》:“xian sheng bu neng zheng bu shi jian zheng zhi jun 。”⑤ri 、yue kui que de xian xiang 。hou zuo “shi ”。《lun yu ·zi zhang 》:“jun zi zhi guo ye ,ru ri yue zhi shi yan 。”[shi yan ]shi xin ;bu xin shou nuo yan 。《shi ji ·yan ben ji 》:“nv (rǔ)wu bu xin ,zhen bu shi yan 。”(nv :ni 。) (er )sì na dong xi gei ren chi ;gong yang 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“jie yi yi wo ,tui shi (shí)shi (sì)wo 。” (san )yìren ming yong zi 。han chao you li shi ji (jī)。

    shi :

    ①ji jie ;zhi si ji 。《lun yu ·yang huo 》:“si shi hang yan 。”②te zhi nong shi 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“bai mu zhi tian ,wu duo ji shi ,ba kou zhi jia ke yi mo ji yi 。”③guang yin ;shi guang ;shi hou 。《lv shi chun qiu ·shou shi 》:“tian bu zai yu ,shi bu jiu liu 。”④zhi an zhao gui ding de shi jian 。na zhuo 《jie (jié)gu lu 》:“huang fan chan yi zhi yin ,shang chang shi ren shao zhi ,bu shi zhi ,shang nu ,lao yi qian shi xun bu 。”⑤shi chen ;shi hou 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“shi chen zhi jie niu zhi shi 。”⑥ji shi ;dang shi 。wei xi 《da tie chui chuan 》:“shi zuo shang you jian dan zhe ,mao shen qin 。”(jian dan :shi liang guo ren 。qin :chou lou 。)⑦ji hui ;shi ji ;shi yun 。《lun yu ·yang huo 》:“hao cong shi er ji shi shi ,ke wei zhi hu ?”《xin tang shu ·wu ping yi chuan 》:“shi bu zai lai ,rong nan ren jie 。”(rong :rong hua fu gui 。)⑧ge shi ;ying shi 。《zhuang zi ·qiu shui 》:“qiu shui shi zhi ,bai chuan guan he 。”⑨shi dai ;shi shi 。《lv shi chun qiu · cha jin 》:“shi yi shi yi ,bian fa yi yi 。”⑩shi shi ;shi shang 。zhu qing yu 《jin shi shang zhang ji shui bu 》:“zhuang ba di sheng wen fu xu :hua mei shen jian ru shi mo ?”(11)fu ci 。yong yi biao shi shi jian 。1. biao shi hang wei bu duan fa sheng ,xiang dang yu “chang chang ”、“jing chang ”。han yu 《hang nan 》:“sheng ren bu shi chu ,xian ren bu shi chu 。”(bu shi :han you 。)2. biao shi hang wei ou er fa sheng ,xiang dang yu “you shi ”、“shi er ”。du fu 《zi lang (làng)zhong ling qi zi que fu shu shan hang san shou 》zhi san :“hang se di yin jian ,ren yan shi you mo 。”(12)tong “ci (sì)”。deng hou 。《lun yu ·yang huo 》:“kong zi shi ji wang ye ,er wang bai zhi 。”

    sha :

    (yi )①yu huo shui diao jin shi 。《chu ci ·jiu bian 》:“fu yan jie sha fu liang zao xi ,feng yu piao xiang er gao ju 。”(liang :mi 。zao :shui cao 。)②tong “sha ”。wei yin 。gu dai meng hui shi sha sheng yin xie yi shi zhen cheng 。《han shu ·wang ling chuan 》:“shi yu gao di sha xie er meng 。” (er )qiè [sha ning ]chan yan 。yang xiong 《fan li sao 》:“ling xiu ji xin jiao 、lan zhi sha ning xi ,wu lei hu yan er bu zao du 。”(ling xiu :zhi chu huai wang 。jiao :chu da fu zi jiao 。lan :huai wang shao di si ma zi lan 。lei hu :cui cui huang hu 。)