• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 取次令坊沽,舉止務在寬。

    “取次令坊沽,舉止務在寬。”詩句出處:《嚴河南》;是唐朝詩人孟郊的作品。

    赤令風骨峭,語言清霜寒。不必用雄威,見者毛發攢。
    我有赤令心,未得赤令官。終朝衡門下,忍志將築彈。
    君從西省郎,正有東洛觀。洛民蕭條久,威恩憫撫難。
    苦竹聲嘯雪,夜齋聞千竿。詩人偶寄耳,聽苦心多端。
    多端落杯酒,酒中方得歡。隱士多飲酒,此言信難刊。
    取次令坊沽,舉止務在寬。何必紅燭嬌,始言清宴闌。
    丈夫莫矜莊,矜莊不中看。

    【註釋】:

    取:

    ①捕獲到野獸或戰俘時割取耳朵為記。《左傳·僖公二十二年》:“獲則取之,何有如二毛?”(二毛:頭發花白的人。)②斬獲敵人首級。蘇軾《陽關詞·贈張繼願》:“恨君不取契丹首。”③捉拿;捕獲。《谷梁傳·哀公十四年》:“春,西狩獲麟,引而取之也。”(引:開弓。)④攻取;奪取。《資治通鑒·唐憲宗元和十二年》:“愬遣李進誠攻牙城,毀其外門,得甲庫,取器械。”(牙城:主將所居之城。)⑤拿。《韓非子·外儲說右上》:“殺一牛,取一豆肉,馀以食士。”⑥得到;招致。《戰國策·趙策三》:“是我失之於天下而取償於秦也。”⑦尋求;求得。《淮南子·覽冥》:“是以乞火不及取燧(suǐ),寄汲不若鑿井。”(燧:古取火用具。寄:借。)⑧選擇;采取;采用。《資治通鑒·周安王二十五年》:“夫聖人之官人,猶匠之用木也,取其所長,棄其所短。”⑨通“娶(qǔ)”。娶妻。《詩經·齊風·南山》:“取妻如之何?必告父母。”⑩副詞。表示范圍,相當於“僅”。司馬光《訓儉示康》:“平生衣取蔽寒,食取充腹。”

    取次:

    ①隨便,草率。杜甫《送元二適江左》:“經過自愛惜,~~莫論兵。”②充裕,寬舒。蘇軾《上神宗書》:“若陛下多方包容,則人才~~可用。”

    次:

    ①臨時駐紮和住宿。《左傳·僖公四年》:“師退,次於召陵。”《尚書·泰誓中》:“王次於河朔。”②指臨時駐紮和住宿的地方。《周易·旅卦》:“旅即次。”王勃《餞韋兵曹》:“征驂臨野次,別袂慘江垂。”③依次序排列。《荀子·王制》:“賢不能待次而舉。”④第二。《孫子兵法· 謀攻》:“凡用兵之法……全軍為上,破軍次之。”⑤量詞。表示動作或事物出現的回數。《徐霞客遊記·遊黃山記》:“歷險數次,遂達峰頂。”⑥中;中間。

    令:

    (一)①發令;下命令。《論語·顏淵》:“其身正,不令而行。”《史記·孫子吳起列傳》:“即三令五申之。”(申:告誡。)②命令;法令。《史記·屈原賈生列傳》:“王使屈平為令。”③美好。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“年始十八九,便言多令才。”(便言:有口才。)④古代官名。指中央或地方的主管官員。《史記·陳涉世傢》:“宮門令欲縛之。”特指縣令。《漢書·蒯通傳》:“通說(shuì)范陽令徐公曰:‘……足下為令十餘年矣。’”⑤時節;季節。⑥詞牌、曲牌名。一般較為短小,稱為小令、令曲。⑦連詞。假使;如果。《史記·張耳陳馀列傳》:“令事成,歸王;事敗,獨身坐耳。”(身坐:自身定罪。) (二)líng [令狐]1.古地名。在今山西臨猗縣西。2.復姓。 (三)lǐng 量詞。紙張計量單位。原張紙五百張為一令。

    坊:

    (一)①城內劃分為方形的,為街所包圍的區域。惲敬《新喻東門漕倉記》:“新喻附城為五坊,坊有坊長。”也用作裡巷名。《舊唐書·食貨志上》:“在邑居者為坊。”②店鋪。《杜陽雜編下》:“又坊市豪傢相為無遮齋大會。”也指手工業者工作場所。《舊五代史·漢書·史弘肇傳》:“嘗一夕,聞作坊鍛甲之聲,疑外有兵杖卒至,達旦不寐。”(寐:睡。)③舊時街道上的坊表、牌坊。陳康祺《郎潛紀聞》卷一:“定例,凡壽民壽婦年登百歲者,由本省督撫題請恩賞,奉旨給扁(biǎn)建坊,以昭人瑞。”④別室。何晏《景福殿賦》:“屯坊列屬,三十有二。” (二)fáng 同“防”。1. 堤防。《禮記·檀弓上》:“昔者夫子言之曰:‘吾見封之若堂者矣,見若坊者矣。’”(封:聚土為墳。若堂:指四方而高。)2. 防范;防備。《禮記·坊記》:“故君子禮以坊德,刑以坊淫,命以坊欲。”

    沽:

    (一)①古水名。即今河北省的白河。②買。《論語·鄉黨》:“沽酒、市脯,不食。”③賣。《晉書·會稽文孝王道子傳》:“道子使宮人為酒肆,沽賣於水側,與親昵乘船就之飲宴,以為笑樂。”④獵取;獲取。《醒世恒言·三孝廉讓產立高名》:“吾等適才分處,甚得中庸之道。若再推遜,便是矯情沽譽瞭。” (二)gǔ賣酒的人。泛指商販。《舊唐書·黃巢傳》:“雇負販屠沽及病坊窮人以為戰士。”

    舉:

    ①用兩手舉起。《新五代史·楊行密傳》:“為人長大有力,能手舉百斤。”《史記·秦本紀》:“(武)王與孟說(yuè)舉鼎。”(孟說:古代力士。)②泛指舉起;抬起。曹操《卻東西門行》:“舉翅萬餘裡。”李白《靜夜思》:“舉頭望明月,低頭思故鄉。”③起;升起。陸機《前緩聲歌》:“長風萬裡舉。”孔稚珪《北山移文》:“明月獨舉。”又飛翔。李白《古風五十九首》之十五:“方知黃鶴舉,千裡獨徘徊。”④舉動;行動。《韓非子·五蠹》:“舉行如此。”《宋書·吳喜傳》:“喜是何人,乃敢作此舉止。”《三國志·魏書·荀攸傳》:“輔王命以號令天下,此桓、文之舉也。”(桓:齊桓公。文:晉文公。)《隋書·劉炫傳》:“五事同舉,無有遺失。”⑤發起;發動。《論積貯疏》:“遠方之能疑者,並舉而爭起矣。”《史記·吳王濞列傳》:“因以此發謀,欲舉事。”《漢書·燕靈王劉建傳》:“齊遂舉兵西。”(齊:侯國名。)⑥推薦;選拔。《後漢書·仲長統傳》:“以廉舉而以貪去,非士君子之志也。”(去:罷官。)⑦檢舉;揭發。柳宗元《時令論上》:“恤孤寡,舉阿黨。”《後漢書·百官志三》:“密舉非法。”⑧提出;舉出。舉一反三。《禮記·曲禮下》:“主人不問,客不先舉。”班固《西都賦》:“十分而未得其一端,故不能遍舉也。”⑨攻取;攻占。《孟子·梁惠王下》:“以萬乘之國伐萬乘之國,五旬而舉之。”《戰國策·秦策一》:“舉趙亡韓。”(亡:滅。)⑩養育;生育。陳琳《飲馬長城窟行》:“生男慎莫舉,生女哺用脯(fǔ)。”(慎莫舉:千萬莫養育。脯:幹肉。)《史記·孟嘗君列傳》“文以五月五日生,嬰告其母曰:‘勿舉也。’”(11)指科舉考試。《新唐書·選舉志上》:“舉進士久矣,廢之恐失其業。”(12)全;皆。《顏氏傢訓·風操》:“舉座驚駭。”

    止:

    ①腳。後作“趾”。《漢書·刑法志》:“當斬左止者,笞(chī)五百。”(笞:用竹板打。)②至;到。朱熹《乙卯八月晦日浮翠亭次叔通韻》:“群賢亦戾止,共此一日閑。”(戾:到達。)③停止。《莊子·齊物論》:“曩(nǎng)子行,今子止。”(曩:以往。子:您。)④禁止;阻止《韓非子·有度》:“止詐偽,莫如刑。”⑤停留。《徐霞客遊記·遊黃山記》:“復從峽度棧以上,止文殊院。”(棧:棧道。)⑥居住;棲息。《論語·微子》:“止子路宿。”《詩經 · 秦風·黃鳥》:“交交黃鳥,止於桑。”(交交:鳥鳴聲。)⑦副詞。隻是;僅僅。《莊子·天運》:“止可以一宿,而不可久處。”柳宗元《三戒·黔之驢》:“虎因喜,計之曰:‘技止此耳。’”⑧語氣詞。《詩經·小雅·車舝》:“高山仰止,景行行止。”(景行:大道。)

    務:

    ①致力;從事。《墨子·非儒下》:“務興天下之利。”②操持。元稹《〈郵亭月〉詩序》:“人生晝務夜安,步月閑行,吾不與也。”③事;事情的關鍵。《呂氏春秋 · 勸學》:“故為師之務,在於勝理,在於行義。”④追求。韓愈《進學解》:“貪多務得,細大不捐。”(捐:棄。)⑤副詞。務必;必須。《漢書·西域傳下》:“務使以時益種五谷。”

    在:

    ①存在;在世。《論語·裡仁》:“父母在,不遠遊,遊必有方。”范縝《神滅論》:“豈容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或狀態。張華《情詩》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無定在,彼此共更之。”④在於;取決於。《荀子·勸學》:“駑馬十駕,功在不舍。”⑤問候;慰問。《左傳·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛國之言,吾子獨不在寡人。”(寡人:衛獻公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛大夫大叔文子。)⑥觀察;審察。《尚書 ·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政。”(璇璣玉衡:玉飾的天體觀測儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進事情發生的時間、地點、情形、范圍等。柳宗元《田傢》詩:“迎新在此歲。”《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日。”(將軍:指孫權。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強調,其下多連“不”等。⑨終結。《尚書·呂刑》:“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。僅僅。《漢書·賈誼傳》:“長沙乃在二萬五千戶耳。”

    寬:

    ①寬廣;寬闊。夏完淳《別雲間》:“無限山河淚,誰言天地寬。”司馬光《訓儉示康》:“此為宰相聽事誠隘,為太祝、奉禮聽事已寬矣。”②放寬;放松。桓寬《鹽鐵論》:“寬徭役。”方苞《獄中雜記》:“惟極貧無依,則械系不稍寬,為標準以警其餘。”③寬宏大量;不嚴厲。賈誼《過秦論》:“此四君者,皆明智而忠信,寬厚而愛人。”④寬恕;寬待。司馬遷《廉頗藺相如列傳》:“鄙賤之人,不知將軍寬之至此也。”⑤寬綽;寬裕。洪亮吉《治平篇》:“以二人居屋十間,食田一頃,寬然有餘矣。”[寬綽(chuo)]寬宏。《晉書·宣帝紀》:“性寬綽以能容。”


  • 取次令坊沽,举止务在宽。

    “取次令坊沽,举止务在宽。”诗句出处:《严河南》;是唐朝诗人孟郊的作品。

    赤令风骨峭,语言清霜寒。不必用雄威,见者毛发攒。
    我有赤令心,未得赤令官。终朝衡门下,忍志将筑弹。
    君从西省郎,正有东洛观。洛民萧条久,威恩悯抚难。
    苦竹声啸雪,夜斋闻千竿。诗人偶寄耳,听苦心多端。
    多端落杯酒,酒中方得欢。隐士多饮酒,此言信难刊。
    取次令坊沽,举止务在宽。何必红烛娇,始言清宴阑。
    丈夫莫矜庄,矜庄不中看。

    【注释】:

    取:

    ①捕获到野兽或战俘时割取耳朵为记。《左传·僖公二十二年》:“获则取之,何有如二毛?”(二毛:头发花白的人。)②斩获敌人首级。苏轼《阳关词·赠张继愿》:“恨君不取契丹首。”③捉拿;捕获。《谷梁传·哀公十四年》:“春,西狩获麟,引而取之也。”(引:开弓。)④攻取;夺取。《资治通鉴·唐宪宗元和十二年》:“愬遣李进诚攻牙城,毁其外门,得甲库,取器械。”(牙城:主将所居之城。)⑤拿。《韩非子·外储说右上》:“杀一牛,取一豆肉,馀以食士。”⑥得到;招致。《战国策·赵策三》:“是我失之于天下而取偿于秦也。”⑦寻求;求得。《淮南子·览冥》:“是以乞火不及取燧(suǐ),寄汲不若凿井。”(燧:古取火用具。寄:借。)⑧选择;采取;采用。《资治通鉴·周安王二十五年》:“夫圣人之官人,犹匠之用木也,取其所长,弃其所短。”⑨通“娶(qǔ)”。娶妻。《诗经·齐风·南山》:“取妻如之何?必告父母。”⑩副词。表示范围,相当于“仅”。司马光《训俭示康》:“平生衣取蔽寒,食取充腹。”

    取次:

    ①随便,草率。杜甫《送元二适江左》:“经过自爱惜,~~莫论兵。”②充裕,宽舒。苏轼《上神宗书》:“若陛下多方包容,则人才~~可用。”

    次:

    ①临时驻扎和住宿。《左传·僖公四年》:“师退,次于召陵。”《尚书·泰誓中》:“王次于河朔。”②指临时驻扎和住宿的地方。《周易·旅卦》:“旅即次。”王勃《饯韦兵曹》:“征骖临野次,别袂惨江垂。”③依次序排列。《荀子·王制》:“贤不能待次而举。”④第二。《孙子兵法· 谋攻》:“凡用兵之法……全军为上,破军次之。”⑤量词。表示动作或事物出现的回数。《徐霞客游记·游黄山记》:“历险数次,遂达峰顶。”⑥中;中间。

    令:

    (一)①发令;下命令。《论语·颜渊》:“其身正,不令而行。”《史记·孙子吴起列传》:“即三令五申之。”(申:告诫。)②命令;法令。《史记·屈原贾生列传》:“王使屈平为令。”③美好。古乐府《古诗为焦仲卿妻作》:“年始十八九,便言多令才。”(便言:有口才。)④古代官名。指中央或地方的主管官员。《史记·陈涉世家》:“宫门令欲缚之。”特指县令。《汉书·蒯通传》:“通说(shuì)范阳令徐公曰:‘……足下为令十余年矣。’”⑤时节;季节。⑥词牌、曲牌名。一般较为短小,称为小令、令曲。⑦连词。假使;如果。《史记·张耳陈馀列传》:“令事成,归王;事败,独身坐耳。”(身坐:自身定罪。) (二)líng [令狐]1.古地名。在今山西临猗县西。2.复姓。 (三)lǐng 量词。纸张计量单位。原张纸五百张为一令。

    坊:

    (一)①城内划分为方形的,为街所包围的区域。恽敬《新喻东门漕仓记》:“新喻附城为五坊,坊有坊长。”也用作里巷名。《旧唐书·食货志上》:“在邑居者为坊。”②店铺。《杜阳杂编下》:“又坊市豪家相为无遮斋大会。”也指手工业者工作场所。《旧五代史·汉书·史弘肇传》:“尝一夕,闻作坊锻甲之声,疑外有兵杖卒至,达旦不寐。”(寐:睡。)③旧时街道上的坊表、牌坊。陈康祺《郎潜纪闻》卷一:“定例,凡寿民寿妇年登百岁者,由本省督抚题请恩赏,奉旨给扁(biǎn)建坊,以昭人瑞。”④别室。何晏《景福殿赋》:“屯坊列属,三十有二。” (二)fáng 同“防”。1. 堤防。《礼记·檀弓上》:“昔者夫子言之曰:‘吾见封之若堂者矣,见若坊者矣。’”(封:聚土为坟。若堂:指四方而高。)2. 防范;防备。《礼记·坊记》:“故君子礼以坊德,刑以坊淫,命以坊欲。”

    沽:

    (一)①古水名。即今河北省的白河。②买。《论语·乡党》:“沽酒、市脯,不食。”③卖。《晋书·会稽文孝王道子传》:“道子使宫人为酒肆,沽卖于水侧,与亲昵乘船就之饮宴,以为笑乐。”④猎取;获取。《醒世恒言·三孝廉让产立高名》:“吾等适才分处,甚得中庸之道。若再推逊,便是矫情沽誉了。” (二)gǔ卖酒的人。泛指商贩。《旧唐书·黄巢传》:“雇负贩屠沽及病坊穷人以为战士。”

    举:

    ①用两手举起。《新五代史·杨行密传》:“为人长大有力,能手举百斤。”《史记·秦本纪》:“(武)王与孟说(yuè)举鼎。”(孟说:古代力士。)②泛指举起;抬起。曹操《却东西门行》:“举翅万余里。”李白《静夜思》:“举头望明月,低头思故乡。”③起;升起。陆机《前缓声歌》:“长风万里举。”孔稚珪《北山移文》:“明月独举。”又飞翔。李白《古风五十九首》之十五:“方知黄鹤举,千里独徘徊。”④举动;行动。《韩非子·五蠹》:“举行如此。”《宋书·吴喜传》:“喜是何人,乃敢作此举止。”《三国志·魏书·荀攸传》:“辅王命以号令天下,此桓、文之举也。”(桓:齐桓公。文:晋文公。)《隋书·刘炫传》:“五事同举,无有遗失。”⑤发起;发动。《论积贮疏》:“远方之能疑者,并举而争起矣。”《史记·吴王濞列传》:“因以此发谋,欲举事。”《汉书·燕灵王刘建传》:“齐遂举兵西。”(齐:侯国名。)⑥推荐;选拔。《后汉书·仲长统传》:“以廉举而以贪去,非士君子之志也。”(去:罢官。)⑦检举;揭发。柳宗元《时令论上》:“恤孤寡,举阿党。”《后汉书·百官志三》:“密举非法。”⑧提出;举出。举一反三。《礼记·曲礼下》:“主人不问,客不先举。”班固《西都赋》:“十分而未得其一端,故不能遍举也。”⑨攻取;攻占。《孟子·梁惠王下》:“以万乘之国伐万乘之国,五旬而举之。”《战国策·秦策一》:“举赵亡韩。”(亡:灭。)⑩养育;生育。陈琳《饮马长城窟行》:“生男慎莫举,生女哺用脯(fǔ)。”(慎莫举:千万莫养育。脯:干肉。)《史记·孟尝君列传》“文以五月五日生,婴告其母曰:‘勿举也。’”(11)指科举考试。《新唐书·选举志上》:“举进士久矣,废之恐失其业。”(12)全;皆。《颜氏家训·风操》:“举座惊骇。”

    止:

    ①脚。后作“趾”。《汉书·刑法志》:“当斩左止者,笞(chī)五百。”(笞:用竹板打。)②至;到。朱熹《乙卯八月晦日浮翠亭次叔通韵》:“群贤亦戾止,共此一日闲。”(戾:到达。)③停止。《庄子·齐物论》:“曩(nǎng)子行,今子止。”(曩:以往。子:您。)④禁止;阻止《韩非子·有度》:“止诈伪,莫如刑。”⑤停留。《徐霞客游记·游黄山记》:“复从峡度栈以上,止文殊院。”(栈:栈道。)⑥居住;栖息。《论语·微子》:“止子路宿。”《诗经 · 秦风·黄鸟》:“交交黄鸟,止于桑。”(交交:鸟鸣声。)⑦副词。只是;仅仅。《庄子·天运》:“止可以一宿,而不可久处。”柳宗元《三戒·黔之驴》:“虎因喜,计之曰:‘技止此耳。’”⑧语气词。《诗经·小雅·车舝》:“高山仰止,景行行止。”(景行:大道。)

    务:

    ①致力;从事。《墨子·非儒下》:“务兴天下之利。”②操持。元稹《〈邮亭月〉诗序》:“人生昼务夜安,步月闲行,吾不与也。”③事;事情的关键。《吕氏春秋 · 劝学》:“故为师之务,在于胜理,在于行义。”④追求。韩愈《进学解》:“贪多务得,细大不捐。”(捐:弃。)⑤副词。务必;必须。《汉书·西域传下》:“务使以时益种五谷。”

    在:

    ①存在;在世。《论语·里仁》:“父母在,不远游,游必有方。”范缜《神灭论》:“岂容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或状态。张华《情诗》:“处欢愒(kài)夜促,在戚怨宵长”。(愒:贪。)③处;处所。陶潜《饮酒》之二:“衰荣无定在,彼此共更之。”④在于;取决于。《荀子·劝学》:“驽马十驾,功在不舍。”⑤问候;慰问。《左传·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕闻卫国之言,吾子独不在寡人。”(寡人:卫献公自称。淹恤:久遭忧患。吾子:指卫大夫大叔文子。)⑥观察;审察。《尚书 ·舜典》:“在璇玑玉衡,以齐七政。”(璇玑玉衡:玉饰的天体观测仪器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介词。引进事情发生的时间、地点、情形、范围等。柳宗元《田家》诗:“迎新在此岁。”《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“将军禽操宜在今日。”(将军:指孙权。操:曹操。)⑧和“所”连用,表示强调,其下多连“不”等。⑨终结。《尚书·吕刑》:“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。仅仅。《汉书·贾谊传》:“长沙乃在二万五千户耳。”

    宽:

    ①宽广;宽阔。夏完淳《别云间》:“无限山河泪,谁言天地宽。”司马光《训俭示康》:“此为宰相听事诚隘,为太祝、奉礼听事已宽矣。”②放宽;放松。桓宽《盐铁论》:“宽徭役。”方苞《狱中杂记》:“惟极贫无依,则械系不稍宽,为标准以警其余。”③宽宏大量;不严厉。贾谊《过秦论》:“此四君者,皆明智而忠信,宽厚而爱人。”④宽恕;宽待。司马迁《廉颇蔺相如列传》:“鄙贱之人,不知将军宽之至此也。”⑤宽绰;宽裕。洪亮吉《治平篇》:“以二人居屋十间,食田一顷,宽然有余矣。”[宽绰(chuo)]宽宏。《晋书·宣帝纪》:“性宽绰以能容。”


  • qu ci ling fang gu ,ju zhi wu zai kuan 。

    “qu ci ling fang gu ,ju zhi wu zai kuan 。”shi gou chu chu :《yan he na 》;shi tang chao shi ren meng jiao de zuo pin 。

    chi ling feng gu qiao ,yu yan qing shuang han 。bu bi yong xiong wei ,jian zhe mao fa cuan 。
    wo you chi ling xin ,wei de chi ling guan 。zhong chao heng men xia ,ren zhi jiang zhu dan 。
    jun cong xi sheng lang ,zheng you dong luo guan 。luo min xiao tiao jiu ,wei en min fu nan 。
    ku zhu sheng xiao xue ,ye zhai wen qian gan 。shi ren ou ji er ,ting ku xin duo duan 。
    duo duan la bei jiu ,jiu zhong fang de huan 。yin shi duo yin jiu ,ci yan xin nan kan 。
    qu ci ling fang gu ,ju zhi wu zai kuan 。he bi gong zhu jiao ,shi yan qing yan lan 。
    zhang fu mo jin zhuang ,jin zhuang bu zhong kan 。

    【zhu shi 】:

    qu :

    ①bu huo dao ye shou huo zhan fu shi ge qu er duo wei ji 。《zuo chuan ·xi gong er shi er nian 》:“huo ze qu zhi ,he you ru er mao ?”(er mao :tou fa hua bai de ren 。)②zhan huo di ren shou ji 。su shi 《yang guan ci ·zeng zhang ji yuan 》:“hen jun bu qu qi dan shou 。”③zhuo na ;bu huo 。《gu liang chuan ·ai gong shi si nian 》:“chun ,xi shou huo lin ,yin er qu zhi ye 。”(yin :kai gong 。)④gong qu ;duo qu 。《zi zhi tong jian ·tang xian zong yuan he shi er nian 》:“su qian li jin cheng gong ya cheng ,hui ji wai men ,de jia ku ,qu qi xie 。”(ya cheng :zhu jiang suo ju zhi cheng 。)⑤na 。《han fei zi ·wai chu shui you shang 》:“sha yi niu ,qu yi dou rou ,yu yi shi shi 。”⑥de dao ;qiao zhi 。《zhan guo ce ·zhao ce san 》:“shi wo shi zhi yu tian xia er qu chang yu qin ye 。”⑦xun qiu ;qiu de 。《huai na zi ·lan ming 》:“shi yi qi huo bu ji qu sui (suǐ),ji ji bu re zao jing 。”(sui :gu qu huo yong ju 。ji :jie 。)⑧shua ze ;cai qu ;cai yong 。《zi zhi tong jian ·zhou an wang er shi wu nian 》:“fu sheng ren zhi guan ren ,you jiang zhi yong mu ye ,qu ji suo chang ,qi ji suo duan 。”⑨tong “qu (qǔ)”。qu qi 。《shi jing ·ji feng ·na shan 》:“qu qi ru zhi he ?bi gao fu mu 。”⑩fu ci 。biao shi fan wei ,xiang dang yu “jin ”。si ma guang 《xun jian shi kang 》:“ping sheng yi qu bi han ,shi qu chong fu 。”

    qu ci :

    ①sui bian ,cao lv 。du fu 《song yuan er kuo jiang zuo 》:“jing guo zi ai xi ,~~mo lun bing 。”②chong yu ,kuan shu 。su shi 《shang shen zong shu 》:“re bi xia duo fang bao rong ,ze ren cai ~~ke yong 。”

    ci :

    ①lin shi zhu za he zhu su 。《zuo chuan ·xi gong si nian 》:“shi tui ,ci yu shao ling 。”《shang shu ·tai shi zhong 》:“wang ci yu he shuo 。”②zhi lin shi zhu za he zhu su de de fang 。《zhou yi ·lv gua 》:“lv ji ci 。”wang bo 《jian wei bing cao 》:“zheng can lin ye ci ,bie mei can jiang chui 。”③yi ci xu pai lie 。《xun zi ·wang zhi 》:“xian bu neng dai ci er ju 。”④di er 。《sun zi bing fa · mou gong 》:“fan yong bing zhi fa ……quan jun wei shang ,po jun ci zhi 。”⑤liang ci 。biao shi dong zuo huo shi wu chu xian de hui shu 。《xu xia ke you ji ·you huang shan ji 》:“li xian shu ci ,sui da feng ding 。”⑥zhong ;zhong jian 。

    ling :

    (yi )①fa ling ;xia ming ling 。《lun yu ·yan yuan 》:“ji shen zheng ,bu ling er hang 。”《shi ji ·sun zi wu qi lie chuan 》:“ji san ling wu shen zhi 。”(shen :gao jie 。)②ming ling ;fa ling 。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“wang shi qu ping wei ling 。”③mei hao 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“nian shi shi ba jiu ,bian yan duo ling cai 。”(bian yan :you kou cai 。)④gu dai guan ming 。zhi zhong yang huo de fang de zhu guan guan yuan 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“gong men ling yu fu zhi 。”te zhi xian ling 。《han shu ·kuai tong chuan 》:“tong shui (shuì)fan yang ling xu gong yue :‘……zu xia wei ling shi yu nian yi 。’”⑤shi jie ;ji jie 。⑥ci pai 、qu pai ming 。yi ban jiao wei duan xiao ,chen wei xiao ling 、ling qu 。⑦lian ci 。jia shi ;ru guo 。《shi ji ·zhang er chen yu lie chuan 》:“ling shi cheng ,gui wang ;shi bai ,du shen zuo er 。”(shen zuo :zi shen ding zui 。) (er )líng [ling hu ]1.gu de ming 。zai jin shan xi lin yi xian xi 。2.fu xing 。 (san )lǐng liang ci 。zhi zhang ji liang chan wei 。yuan zhang zhi wu bai zhang wei yi ling 。

    fang :

    (yi )①cheng nei hua fen wei fang xing de ,wei jie suo bao wei de ou yu 。yun jing 《xin yu dong men cao cang ji 》:“xin yu fu cheng wei wu fang ,fang you fang chang 。”ye yong zuo li hang ming 。《jiu tang shu ·shi huo zhi shang 》:“zai yi ju zhe wei fang 。”②dian pu 。《du yang za bian xia 》:“you fang shi hao jia xiang wei mo zhe zhai da hui 。”ye zhi shou gong ye zhe gong zuo chang suo 。《jiu wu dai shi ·han shu ·shi hong zhao chuan 》:“chang yi xi ,wen zuo fang duan jia zhi sheng ,yi wai you bing zhang cu zhi ,da dan bu mei 。”(mei :shui 。)③jiu shi jie dao shang de fang biao 、pai fang 。chen kang qi 《lang qian ji wen 》juan yi :“ding li ,fan shou min shou fu nian deng bai sui zhe ,you ben sheng du fu ti qing en shang ,feng zhi gei bian (biǎn)jian fang ,yi zhao ren rui 。”④bie shi 。he yan 《jing fu dian fu 》:“tun fang lie shu ,san shi you er 。” (er )fáng tong “fang ”。1. di fang 。《li ji ·tan gong shang 》:“xi zhe fu zi yan zhi yue :‘wu jian feng zhi re tang zhe yi ,jian re fang zhe yi 。’”(feng :ju tu wei fen 。re tang :zhi si fang er gao 。)2. fang fan ;fang bei 。《li ji ·fang ji 》:“gu jun zi li yi fang de ,xing yi fang yin ,ming yi fang yu 。”

    gu :

    (yi )①gu shui ming 。ji jin he bei sheng de bai he 。②mai 。《lun yu ·xiang dang 》:“gu jiu 、shi fu ,bu shi 。”③mai 。《jin shu ·hui ji wen xiao wang dao zi chuan 》:“dao zi shi gong ren wei jiu si ,gu mai yu shui ce ,yu qin ni cheng chuan jiu zhi yin yan ,yi wei xiao le 。”④lie qu ;huo qu 。《xing shi heng yan ·san xiao lian rang chan li gao ming 》:“wu deng kuo cai fen chu ,shen de zhong yong zhi dao 。re zai tui xun ,bian shi jiao qing gu yu le 。” (er )gǔmai jiu de ren 。fan zhi shang fan 。《jiu tang shu ·huang chao chuan 》:“gu fu fan tu gu ji bing fang qiong ren yi wei zhan shi 。”

    ju :

    ①yong liang shou ju qi 。《xin wu dai shi ·yang hang mi chuan 》:“wei ren chang da you li ,neng shou ju bai jin 。”《shi ji ·qin ben ji 》:“(wu )wang yu meng shui (yuè)ju ding 。”(meng shui :gu dai li shi 。)②fan zhi ju qi ;tai qi 。cao cao 《que dong xi men hang 》:“ju chi mo yu li 。”li bai 《jing ye sai 》:“ju tou wang ming yue ,di tou sai gu xiang 。”③qi ;sheng qi 。liu ji 《qian huan sheng ge 》:“chang feng mo li ju 。”kong zhi gui 《bei shan yi wen 》:“ming yue du ju 。”you fei xiang 。li bai 《gu feng wu shi jiu shou 》zhi shi wu :“fang zhi huang he ju ,qian li du pai huai 。”④ju dong ;hang dong 。《han fei zi ·wu du 》:“ju hang ru ci 。”《song shu ·wu xi chuan 》:“xi shi he ren ,nai gan zuo ci ju zhi 。”《san guo zhi ·wei shu ·xun you chuan 》:“fu wang ming yi hao ling tian xia ,ci huan 、wen zhi ju ye 。”(huan :ji huan gong 。wen :jin wen gong 。)《sui shu ·liu xuan chuan 》:“wu shi tong ju ,mo you wei shi 。”⑤fa qi ;fa dong 。《lun ji zhu shu 》:“yuan fang zhi neng yi zhe ,bing ju er zheng qi yi 。”《shi ji ·wu wang bi lie chuan 》:“yin yi ci fa mou ,yu ju shi 。”《han shu ·yan ling wang liu jian chuan 》:“ji sui ju bing xi 。”(ji :hou guo ming 。)⑥tui jian ;shua ba 。《hou han shu ·zhong chang tong chuan 》:“yi lian ju er yi tan qu ,fei shi jun zi zhi zhi ye 。”(qu :ba guan 。)⑦jian ju ;jie fa 。liu zong yuan 《shi ling lun shang 》:“xu gu gua ,ju a dang 。”《hou han shu ·bai guan zhi san 》:“mi ju fei fa 。”⑧di chu ;ju chu 。ju yi fan san 。《li ji ·qu li xia 》:“zhu ren bu wen ,ke bu xian ju 。”ban gu 《xi dou fu 》:“shi fen er wei de ji yi duan ,gu bu neng bian ju ye 。”⑨gong qu ;gong zhan 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“yi mo cheng zhi guo fa mo cheng zhi guo ,wu xun er ju zhi 。”《zhan guo ce ·qin ce yi 》:“ju zhao wang han 。”(wang :mie 。)⑩yang yo ;sheng yo 。chen lin 《yin ma chang cheng ku hang 》:“sheng nan shen mo ju ,sheng nv bu yong fu (fǔ)。”(shen mo ju :qian mo mo yang yo 。fu :gan rou 。)《shi ji ·meng chang jun lie chuan 》“wen yi wu yue wu ri sheng ,ying gao ji mu yue :‘wu ju ye 。’”(11)zhi ke ju kao shi 。《xin tang shu ·shua ju zhi shang 》:“ju jin shi jiu yi ,fei zhi kong shi ji ye 。”(12)quan ;jie 。《yan shi jia xun ·feng cao 》:“ju zuo jing hai 。”

    zhi :

    ①jiao 。hou zuo “zhi ”。《han shu ·xing fa zhi 》:“dang zhan zuo zhi zhe ,chi (chī)wu bai 。”(chi :yong zhu ban da 。)②zhi ;dao 。zhu xi 《yi mao ba yue hui ri fu cui ting ci shu tong yun 》:“qun xian yi li zhi ,gong ci yi ri xian 。”(li :dao da 。)③ting zhi 。《zhuang zi ·ji wu lun 》:“nang (nǎng)zi hang ,jin zi zhi 。”(nang :yi wang 。zi :nin 。)④jin zhi ;zu zhi 《han fei zi ·you du 》:“zhi zha wei ,mo ru xing 。”⑤ting liu 。《xu xia ke you ji ·you huang shan ji 》:“fu cong xia du zhan yi shang ,zhi wen shu yuan 。”(zhan :zhan dao 。)⑥ju zhu ;qi xi 。《lun yu ·wei zi 》:“zhi zi lu su 。”《shi jing · qin feng ·huang diao 》:“jiao jiao huang diao ,zhi yu sang 。”(jiao jiao :diao ming sheng 。)⑦fu ci 。zhi shi ;jin jin 。《zhuang zi ·tian yun 》:“zhi ke yi yi su ,er bu ke jiu chu 。”liu zong yuan 《san jie ·qian zhi lv 》:“hu yin xi ,ji zhi yue :‘ji zhi ci er 。’”⑧yu qi ci 。《shi jing ·xiao ya ·che xia 》:“gao shan yang zhi ,jing hang hang zhi 。”(jing hang :da dao 。)

    wu :

    ①zhi li ;cong shi 。《mo zi ·fei ru xia 》:“wu xing tian xia zhi li 。”②cao chi 。yuan zhen 《〈you ting yue 〉shi xu 》:“ren sheng zhou wu ye an ,bu yue xian hang ,wu bu yu ye 。”③shi ;shi qing de guan jian 。《lv shi chun qiu · quan xue 》:“gu wei shi zhi wu ,zai yu sheng li ,zai yu hang yi 。”④zhui qiu 。han yu 《jin xue jie 》:“tan duo wu de ,xi da bu juan 。”(juan :qi 。)⑤fu ci 。wu bi ;bi xu 。《han shu ·xi yu chuan xia 》:“wu shi yi shi yi chong wu gu 。”

    zai :

    ①cun zai ;zai shi 。《lun yu ·li ren 》:“fu mu zai ,bu yuan you ,you bi you fang 。”fan zhen 《shen mie lun 》:“qi rong xing wang er shen zai 。”②biao shi ren huo shi wu de wei zhi huo zhuang tai 。zhang hua 《qing shi 》:“chu huan he (kài)ye cu ,zai qi yuan xiao chang ”。(he :tan 。)③chu ;chu suo 。tao qian 《yin jiu 》zhi er :“cui rong mo ding zai ,bi ci gong geng zhi 。”④zai yu ;qu jue yu 。《xun zi ·quan xue 》:“nu ma shi jia ,gong zai bu she 。”⑤wen hou ;wei wen 。《zuo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“gua ren yan xu zai wai ,er san zi shi gua ren chao xi wen wei guo zhi yan ,wu zi du bu zai gua ren 。”(gua ren :wei suo gong zi chen 。yan xu :jiu zao you huan 。wu zi :zhi wei da fu da shu wen zi 。)⑥guan cha ;shen cha 。《shang shu ·shun dian 》:“zai xuan ji yu heng ,yi ji qi zheng 。”(xuan ji yu heng :yu shi de tian ti guan ce yi qi 。qi zheng :ri 、yue he jin mu shui huo tu wu xing 。)⑦jie ci 。yin jin shi qing fa sheng de shi jian 、de dian 、qing xing 、fan wei deng 。liu zong yuan 《tian jia 》shi :“ying xin zai ci sui 。”《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“jiang jun qin cao yi zai jin ri 。”(jiang jun :zhi sun quan 。cao :cao cao 。)⑧he “suo ”lian yong ,biao shi jiang diao ,ji xia duo lian “bu ”deng 。⑨zhong jie 。《shang shu ·lv xing 》:“fei tian bu zhong ,wei ren zai ming 。”⑩tong “cai ”。jin jin 。《han shu ·gu yi chuan 》:“chang sha nai zai er mo wu qian hu er 。”

    kuan :

    ①kuan an ;kuan kuo 。xia wan chun 《bie yun jian 》:“mo xian shan he lei ,shei yan tian de kuan 。”si ma guang 《xun jian shi kang 》:“ci wei zai xiang ting shi cheng ai ,wei tai zhu 、feng li ting shi yi kuan yi 。”②fang kuan ;fang song 。huan kuan 《yan tie lun 》:“kuan yao yi 。”fang bao 《yu zhong za ji 》:“wei ji pin mo yi ,ze xie ji bu shao kuan ,wei biao zhun yi jing ji yu 。”③kuan hong da liang ;bu yan li 。gu yi 《guo qin lun 》:“ci si jun zhe ,jie ming zhi er zhong xin ,kuan hou er ai ren 。”④kuan shu ;kuan dai 。si ma qian 《lian po lin xiang ru lie chuan 》:“bi jian zhi ren ,bu zhi jiang jun kuan zhi zhi ci ye 。”⑤kuan chao ;kuan yu 。hong liang ji 《zhi ping pian 》:“yi er ren ju wu shi jian ,shi tian yi qing ,kuan ran you yu yi 。”[kuan chao (chuo)]kuan hong 。《jin shu ·xuan di ji 》:“xing kuan chao yi neng rong 。”